II SA/Po 926/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę K. sp. z o.o. na czynność Prezydenta Miasta dotyczącą wpisu nieruchomości do Gminnej Ewidencji Zabytków (GEZ). Spółka domagała się stwierdzenia bezskuteczności tej czynności, argumentując, że organ nie powiadomił właścicieli i że liczyła na wykreślenie z rejestru w ramach samokontroli. Po odmowie organu, spółka wniosła skargę, jednocześnie wnioskując o uznanie uchybienia terminu za usprawiedliwione. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że skarga została wniesiona z uchybieniem 30-dniowego terminu, określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. Spółka wiedziała o wpisie do GEZ co najmniej od 29 września 2025 r., a skargę wniosła dopiero 17 listopada 2025 r. Sąd podkreślił, że rozpoczęcie biegu terminu wiąże się z wiedzą o podjęciu czynności, a nie z wiedzą o jej ewentualnej niezgodności z prawem. Analizując kwestię braku winy w uchybieniu terminu, sąd uznał, że spółka, jako profesjonalny podmiot, nie wykazała należytej staranności. Oczekiwanie na samokontrolę organu nie usprawiedliwia uchybienia terminu. Wobec powyższego, sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną formalnie i zwrócił skarżącej uiszczony wpis.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja terminów procesowych w sprawach dotyczących wpisu do Gminnej Ewidencji Zabytków oraz ocena braku winy w uchybieniu terminu przez profesjonalny podmiot.
Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu do GEZ i oceny braku winy w uchybieniu terminu przez spółkę prawa handlowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga na czynność wpisu nieruchomości do Gminnej Ewidencji Zabytków została wniesiona w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga została wniesiona z uchybieniem terminu.
Uzasadnienie
Skarżąca spółka wiedziała o wpisie do GEZ co najmniej od 29 września 2025 r., a skargę wniosła 17 listopada 2025 r., przekraczając 30-dniowy termin. Brak winy w uchybieniu terminu nie został wykazany.
Czy oczekiwanie na samokontrolę organu może usprawiedliwiać uchybienie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oczekiwanie na samokontrolę organu nie stanowi podstawy do uznania braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
Uzasadnienie
Profesjonalny podmiot powinien dochować obiektywnego miernika staranności i wnosić skargę w terminie, wiedząc o kwestionowanej czynności, a nie oczekiwać na decyzję organu w ramach samokontroli.
Jaki charakter ma wpis nieruchomości do Gminnej Ewidencji Zabytków i czy podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wpis do GEZ jest czynnością organu administracji podlegającą kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad takimi czynnościami, a termin do wniesienia skargi określa art. 53 § 2 p.p.s.a.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 53 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Termin do wniesienia skargi na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4) wynosi trzydzieści dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd może uznać uchybienie terminu za nastąpione bez winy skarżącego.
p.p.s.a. art. 58 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje skargi na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem niektórych postępowań.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 232 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 232 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.z.o.z. art. 22 § 4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z.o.z. art. 22 § 5
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
Ordynacja podatkowa
u.KAS
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga wniesiona z uchybieniem terminu. • Skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu.
Odrzucone argumenty
Czynność Prezydenta Miasta stanowi głęboką ingerencję w prawo własności. • Uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego (oczekiwanie na samokontrolę organu).
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem spółki, która uważa, że w takiej sytuacji, skoro liczyła na wykreślenie budynków z gminnej ewidencji zabytków w ramach samokontroli, to usprawiedliwione jest wniesienie skargi dopiero po odmowie dokonania tegoż wykreślenia. • Po pierwsze, każda sprawa podlega indywidualnej ocenie w zakresie okoliczności, jakie doprowadziły do uchybienia terminu. • Po drugie, wobec skarżącej – będącej spółką prawa handlowego, która jako profesjonalny podmiot działający w branży budowlanej (...) powinna dysponować niezbędną wiedzą fachową (...) a przy tym mieć zabezpieczoną możliwość skorzystania z bieżącej pomocy prawnej – należy oczekiwać dochowania obiektywnego miernika staranności w prowadzeniu własnych spraw. • Po trzecie, od kilku lat orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie potwierdza, jaki charakter ma ujęcie obiektu w GEZ i jeżeli istniały co do tego rozbieżności, to z całą pewnością wątpliwości w tym zakresie zostały usunięte jeszcze w latach 2023-2024. • Skorzystanie z prawa do sądu jest bowiem obwarowane określonymi wymogami formalnymi, których w tym wypadku nie można uznać za nadmierny rygoryzm (formalizm).
Skład orzekający
Jacek Rejman
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów procesowych w sprawach dotyczących wpisu do Gminnej Ewidencji Zabytków oraz ocena braku winy w uchybieniu terminu przez profesjonalny podmiot."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu do GEZ i oceny braku winy w uchybieniu terminu przez spółkę prawa handlowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje znaczenie terminów procesowych i konsekwencje ich uchybienia, nawet dla profesjonalnych podmiotów. Pokazuje, że oczekiwanie na 'samokontrolę' organu nie jest wystarczającą podstawą do usprawiedliwienia opóźnienia w złożeniu skargi.
“Termin na skargę do WSA: Czy 'samokontrola' organu usprawiedliwi opóźnienie?”
Dane finansowe
WPS: 400 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.