II SA/Po 923/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o odmowie ustalenia warunków zabudowy i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że SKO niezasadnie zastosowało art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ nie wykazało konkretnych naruszeń przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, które uzasadniałyby przekazanie sprawy. Zamiast tego, SKO skupiło się na merytorycznej ocenie wniosku o warunki zabudowy, co nie jest dopuszczalne w ramach decyzji kasacyjnej. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a w razie potrzeby uzupełnić postępowanie dowodowe. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO i nakazał organowi odwoławczemu merytoryczne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z wytycznymi Sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWSA w Poznaniu w wyroku z 11 marca 2026 r. (sygn. akt II SA/Po 923/25) podkreślił, że organ odwoławczy nie może stosować art. 138 § 2 K.p.a. (przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania) bez wykazania konkretnych naruszeń przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji. Sąd wskazał, że organ odwoławczy powinien merytorycznie rozstrzygnąć sprawę lub uzupełnić postępowanie dowodowe, a nie wielokrotnie uchylać decyzje pierwszej instancji, skupiając się na kwestiach materialnoprawnych.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii ustalenia warunków zabudowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. bez wykazania konkretnych naruszeń przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, skupiając się jedynie na kwestiach materialnoprawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. bez wykazania konkretnych naruszeń przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Skupienie się na kwestiach materialnoprawnych i zakwestionowanie merytorycznego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie stanowi podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy nie wykazał przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ nie wskazał konkretnych naruszeń przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji. Zamiast tego, organ odwoławczy polemizował z merytoryczną oceną organu pierwszej instancji, co jest niedopuszczalne w ramach decyzji kasacyjnej. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien merytorycznie rozstrzygnąć sprawę lub uzupełnić postępowanie dowodowe, a nie wielokrotnie przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania.
Jaka jest rola i zakres kontroli Sądu w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji, a nie merytoryczną zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Kontrola ta ma charakter formalny i ogranicza się do zbadania, czy organ odwoławczy wykazał zaistnienie przesłanek warunkujących zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej, ocenia jedynie formalne przesłanki zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Weryfikacja merytorycznej oceny organów administracji lub stanu faktycznego sprawy jest niedopuszczalna w tym trybie, aby nie naruszyć konstytucyjnych praw stron postępowania administracyjnego i zasady dwuinstancyjności.
Przepisy (28)
Główne
K.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
P.p.s.a. art. 64a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151a § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 136 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może samodzielnie uzupełnić postępowanie dowodowe lub zlecić jego uzupełnienie organowi I instancji.
K.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
K.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania administracyjnego.
u.p.z.p. art. 54
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 59 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 59 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 59 § ust. 2a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 60 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe w wypadku, gdy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 5a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
P.p.s.a. art. 64b § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 64b § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 64d § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 64d § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznając sprzeciw od decyzji Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a.
P.p.s.a. art. 151a § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, wyznaczając rozprawę lub posiedzenie niejawne, związany jest postanowieniem o przekazaniu sprawy do rozpoznania na rozprawie lub posiedzeniu niejawnym.
P.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie wykazał istnienia przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. • Organ odwoławczy skupił się na kwestiach materialnoprawnych, a nie na naruszeniach przepisów postępowania. • Organ odwoławczy nie wykazał, jakie konkretnie dowody winien przeprowadzić organ I instancji i jakie okoliczności faktyczne istotne dla sprawy ustalić.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej dotycząca uciążliwości związanych ze zmianą sposobu użytkowania budynku pracowni na mieszkalny (nie była przedmiotem kontroli Sądu w postępowaniu ze sprzeciwu).
Godne uwagi sformułowania
Rozpoznając sprzeciw od decyzji Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. • Organ odwoławczy nie wykazał okoliczności faktycznych, które nie zostałyby wyjaśnione na etapie postępowania przed organem I instancji, a które miałyby stanowić o koniecznym do wyjaśnienia zakresie sprawy, który miałby mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. • W zaskarżonym rozstrzygnięciu Kolegium skupia się w istocie na kwestii materialnoprawniej. • Wydanie decyzji kasacyjnej w sytuacji braku przesłanek do jej wydania może stanowić nie tylko naruszenie art. 138 § 2 K.p.a., ale również art. 15 K.p.a. statuującego zasadę dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Izabela Paluszyńska
przewodniczący
Tomasz Świstak
sprawozdawca
Jacek Rejman
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "WSA w Poznaniu w wyroku z 11 marca 2026 r. (sygn. akt II SA/Po 923/25) podkreślił, że organ odwoławczy nie może stosować art. 138 § 2 K.p.a. (przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania) bez wykazania konkretnych naruszeń przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji. Sąd wskazał, że organ odwoławczy powinien merytorycznie rozstrzygnąć sprawę lub uzupełnić postępowanie dowodowe, a nie wielokrotnie uchylać decyzje pierwszej instancji, skupiając się na kwestiach materialnoprawnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii ustalenia warunków zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych przez organy administracji, a także jak sąd administracyjny kontroluje ich działanie. Jest to istotne dla prawników procesualistów.
“Sąd administracyjny ukarał organ odwoławczy za nadużywanie procedury: decyzja kasacyjna bez podstaw!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.