II SA/Po 923/25

II SA/Po 923/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-03-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /przewodniczący/
Jacek Rejman
Tomasz Świstak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak (sprawozdawca) Asesor WSA Jacek Rejman Protokolant starszy sekretarz sądowy Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r. sprawy ze sprzeciwu J. A. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz wnoszącej sprzeciw kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") decyzją z 17 października 2025 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania I. i J. J. (dalej: "strony") od decyzji Prezydenta Miasta [...] z 29 listopada 2024 r., nr [...], znak [...], o odmowie ustalenia warunków zabudowy, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "K.p.a.") uchyliło decyzję I instancji w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem złożonym w Urzędzie Miasta [...] Wydziale Urbanistyki i Architektury w dniu 27 kwietnia 2023 r. strony wystąpiły o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku pracowni artystycznej na budynek mieszkalny, przewidzianej do realizacji na działce ewid. nr [...], arkusz 30, obręb G., położonej w P. przy ul. [...].
Decyzją z 9 sierpnia 2023 r., nr [...], znak [...], Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 59 ust. 2a, art. 60 ust. 1 oraz art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. 2023 r., poz. 977, dalej: "u.p.z.p.") i art. 104 K.p.a., odmówił ustalenia warunków zabudowy.
SKO decyzją z 18 lipca 2024 r., nr [...], w oparciu o art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło ostatnio podaną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Prezydent Miasta [...] decyzją z 29 listopada 2024 r., nr [...], znak [...], na podstawie art. 59 ust. 1 i 2 oraz art. 60 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 104 K.p.a., odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem.
Kolegium, w decyzji wskazanej na wstępie niniejszego uzasadnienia, wskazało, że z akt sprawy wynika, iż dla obszaru objętego wnioskiem nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W dalszej kolejności organ II instancji powołał się m.in. na art. 61 ust. 1 i ust. 5a u.p.z.p. i stwierdził, że wydanie pozytywnej decyzji ustalającej warunki zabudowy wymaga spełnienia wszystkich warunków wymienionych w pierwszej z tych regulacji. Tylko w przypadku braku spełnienia tych przesłanek można wydać decyzję odmowną. Odnosząc się do uzasadnienia decyzji I instancji organ odwoławczy spostrzegł przy tym, że kontynuację funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu należy traktować szeroko, zgodnie z wykładnią systemową, która każe rozstrzygać wątpliwości na rzecz uprawnień właściciela czy inwestora, by zachowana została zasada wolności zagospodarowania terenu, w tym jego zabudowy. Wystarczające jest, gdy nowa zabudowa nie koliduje w sensie urbanistycznym z zabudową już istniejącą ani nie narusza szeroko rozumianego ładu przestrzennego. Przyczyną odmowy ustalenia warunków zabudowy może być tylko projektowanie inwestycji sprzecznej z dotychczasową funkcją terenu, czyli nie dającą się w praktyce pogodzić.
Jak wynika z analizy w obszarze analizowanym w bezpośrednim sąsiedztwie terenu objętego wnioskiem znajdują się budynki mieszkalne jednorodzinne wraz z towarzyszącymi budynkami gospodarczymi. Występują również budynki usługowe i budynek wielorodzinny.
Kolegium wskazało, że odmowa wydania decyzji o warunkach zabudowy dla dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na jednej działce budowlanej tylko z tego powodu, że w obszarze analizowanym działki budowlane zabudowane są pojedynczymi budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi, narusza art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Stwierdzenie organu I instancji, że: "planowana inwestycja (...) zasadniczo kontynuuje funkcję mieszkaniową jednorodzinną, jednak pod względem sposobu zagospodarowania i użytkowania terenu nie jest dostosowana do standardów czy reguł obowiązujących obecnie na terenach sąsiednich. Regułą kształtowania zabudowy w obszarze analizowanym jest bowiem sytuowanie jednego budynku mieszkalnego na jednej działce budowlanej i to we frontowych częściach działek, wzdłuż ciągów komunikacyjnych. Część ogrodowa pozostaje niezabudowana jako strefa rekreacyjna, ewentualnie występują towarzyszące zabudowania np. gospodarcze" – jest zdaniem organu II instancji niewystarczające, a wydana na podstawie tych argumentów decyzja narusza prawo materialnego, tj. art. 61 ust. 1 u.p.z.p., jak również przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Wątpliwości budzi także uznanie przez organ I instancji, że budynek objęty wnioskiem posiadający wysokość 3,5 m do gzymsu, przekracza średnią oraz maksymalną wysokość do gzymsu, podczas gdy z analizy wynika, że wysokość budynków występujących w obszarze przyjętym do analizy wynosi do gzymsu lub okapu od 2,7 m do 10,4 m. Organ nie wyjaśnił dlaczego uznał, iż nie ma możliwości zastosowania odstępstwa od średniej powierzchni zabudowy, gdy tymczasem ten parametr w obszarze przyjętym do analizy kształtuje się od 14% do 65%.
Organ II instancji wskazał, że decyzja o warunkach zabudowy nie jest decyzją uznaniową. Spełnienie warunków określonych w art. 61 u.p.z.p. obliguje organ do pozytywnego załatwienia sprawy. Dla rozstrzygnięcia mogą mieć znaczenie tylko przesłanki wymienione w tym unormowaniu.
Powyższe uchybienia powodują naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie.
W skierowanym do tut. Sądu sprzeciwie J. A. zwróciła się o uchylenia zaskarżonej decyzji. Wnosząca sprzeciw podniosła, że przekształcenie budynku pracowni w budynek mieszkalny jest związane z szeregiem uciążliwości i pogorszeniem jakości życia oraz zamieszkania na jej działce. Wykorzystanie tego budynku jako mieszkalnego i terenu wokół domu, ma inny charakter niż w przypadku budynku gospodarczego/ pracowni. Większy hałas, czy intensywniejsze oświetlenie to problemy, których już doświadczyli, ponieważ budynek był już wcześniej zamieszkiwany przez syna inwestorów z małżonką. Skutkuje to ogólnym poczuciem dyskomfortu, rzadszym otwieraniem okien, ograniczonym przebywaniem w ogrodzie, czy kłopotami z zaśnięciem młodszych członków rodziny. Nie można wykluczyć, iż po ewentualnym przekształceniu pracowni na budynek mieszkalny, uciążliwości z tym związane mogłyby się pogłębić. Zmiana budynku pracowni na budynek mieszkalny powinna uwzględniać opinie specjalistów organu I instancji i brać pod uwagę interes społeczny i prawa własności mieszkańców działek sąsiednich, a nie tylko inwestorów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazując sprzeciw do tut. Sądu wniosło o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 22 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Po 923/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 64d § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") przekazał sprawę do rozpoznania na rozprawie.
Na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r. wnosząca sprzeciw wnosiła i wywodziła jak w złożonym środku zaskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Sprzeciw okazał się zasadny, aczkolwiek nie z powodów w nim podniesionych.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., od której - zgodnie z art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a.") - przysługuje sprzeciw.
Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 P.p.s.a.), przy czym, rozpoznając sprzeciw od decyzji Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. (art. 64e P.p.s.a.). Jak wynika z art. 64d § 1 P.p.s.a. rozpoznanie sprzeciwu od decyzji następuje na posiedzeniu niejawnym. Stosownie jednak do art. 64d § 2 P.p.s.a. Sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie, co też nastąpiło w tym przypadku.
Art. 138 § 2 K.p.a. uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z powyższego unormowania wynika, że stwierdzenie przez organ odwoławczy naruszenia przepisów postępowania pozostaje w ścisłym związku z niewyjaśnieniem przez organ I instancji zakresu sprawy o istotnym znaczeniu dla jej rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Co istotne, decyzja kasacyjna może zostać wydana wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu odwoławczego co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a. (zob. wyroki NSA z 14 października 2021 r., sygn. akt I OSK 1535/21, z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1961/17, z 7 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2204/18, z 8 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1684/16, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").
Zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy", będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., jest równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, bądź też z przeprowadzeniem go w sposób niezgodny z podstawowymi zasadami tego postępowania, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.). W orzecznictwie wskazuje się, że art. 138 § 2 K.p.a. nie będzie miał zastosowania wtedy, gdy materiał dowodowy wymagany do rozstrzygnięcia sprawy zostanie zgromadzony, a kwestią sporną będzie wyłącznie jego ocena (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 lipca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 732/21, CBOSA).
Wskazać przy tym trzeba, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym sprzeciwem nie stosuje się art. 33 P.p.s.a. (art. 64b § 3 P.p.s.a.), co oznacza, że w postępowaniu tym uczestniczy tylko strona, która wniosła sprzeciw oraz organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję, a prawa do udziału w nim pozbawione są pozostałe strony postępowania administracyjnego. Jednocześnie wyrok zapadły w następstwie rozpoznania sprzeciwu jest zaskarżalny tylko w przypadku jego oddalenia, co oznacza, że od orzeczenia uwzględniającego sprzeciw i uchylającego zaskarżoną decyzję jakikolwiek środek zaskarżenia nie przysługuje (art. 151a § 3 P.p.s.a.).
Co za tym idzie w postępowaniu zainicjowanym sprzeciwem ograniczenia doznają takie konstytucyjnie chronione wartości jak prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zawarta w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego. Brak przy tym regulacji, która wyłączałaby wobec orzeczeń sądów administracyjnych wydanych w następstwie rozpoznania sprzeciwu zastosowanie art. 170 P.p.s.a., zgodnie z którym prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Stąd też zdaniem Sądu dla uniknięcia ewentualnej oceny przepisów P.p.s.a. ustanawiających instytucję sprzeciwu od decyzji jako sprzecznych z Konstytucją RP należy je wykładać w taki sposób, aby nie naruszały one wprost, czy też pośrednio wskazanych powyżej regulacji rangi konstytucyjnej.
Ostatnie dotyczy w szczególności art. 64e P.p.s.a., w którym to ustawodawca – co zostało już powyżej wspomniane – wskazał, że rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a.
Badanie przez Sąd rozpoznający sprzeciw zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 138 § 2 K.p.a. nie może w konsekwencji dotyczyć takich zagadnień, które mają chociażby pośredni wpływ na treść merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej i musi ograniczyć się do ściśle formalnego zbadania, czy organ odwoławczy uchylając decyzję wykazał zaistnienie przesłanek warunkujących zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.
Rozpoznając sprzeciw Sąd nie może co za tym idzie weryfikować, czy organ II instancji trafnie zidentyfikował okoliczności istotne dla sprawy i dokonał prawidłowej oceny skutków prawnych poczynionych ustaleń faktycznych, albowiem w ten sposób wkroczyłby w materię z zakresu prawa materialnego, to jest w proces odkodowania z treści przepisu prawa materialnego hipotezy normy w nim zawartej uzasadniającej jego zastosowanie. Dokonując zaś tego rodzaju ocen bez udziału innych niż autorka sprzeciwu, stron postępowania administracyjnego oraz przy wyłączeniu instancyjnej kontroli sądowej w przypadku uwzględnienia sprzeciwu naruszyłby konstytucyjnie chronione uprawnienia obywateli, w tym w szczególności tych stron, które sprzeciwu nie wniosły (por. wyrok WSA w Poznaniu z 26 lipca 2018 r., sygn. II SA/Po 360/18, CBOSA).
Tego rodzaju ocen mających wpływ na prawa i obowiązki pozostałych obywateli sąd administracyjny dokonywać może jedynie w postępowaniu ze skargi na decyzję ostateczną, kończącą postępowanie administracyjne w danej sprawie, w którym zagwarantowane jest prawo do sądu wszystkich stron postępowania administracyjnego oraz pełna dwuinstancyjność postępowania sądowego.
Powyższe oznacza, że odniesienie się do merytorycznej argumentacji zgłoszonej w sprzeciwie i na rozprawie byłoby w kontrolowanej sprawie niedopuszczalne. Wnosząca sprzeciw w istocie oczekuje rozstrzygnięcia przez Sąd o zasadności utrzymania w mocy przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji, co z powodów wskazanych wyżej w sprawie ze sprzeciwu jest niedopuszczalne.
Uwzględniając powyższe uwagi Sąd doszedł do przekonania, że wywiedziony przez skarżącą sprzeciw zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów przez nią podnoszonych.
Kontrola decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 17 października 2025 r., nr [...], wskazuje, że organ ten w sposób nieusprawiedliwiony odstąpił na etapie odwoławczym od ostatecznego załatwienia sprawy przez wydanie jednego z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 138 § 1 K.p.a.
Dość zauważyć, że Kolegium choć wśród rzekomo naruszonych przez organ I instancji przepisów wskazało formalnie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., to jednak nie wykazało w uzasadnieniu skarżonej decyzji kasacyjnej, na czym konkretnie miałoby polegać naruszenie tychże przepisów, w tym w szczególności jakie jeszcze dowody winien przeprowadzić organ I instancji i jakie okoliczność faktyczne istotne dla sprawy ustalić.
Inaczej rzecz ujmując organ odwoławczy nie wykazał okoliczności faktycznych, które nie zostałyby wyjaśnione na etapie postępowania przed organem I instancji, a które miałyby stanowić o koniecznym do wyjaśnienia zakresie sprawy, który miałby mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przyjmując potrzebę wyjaśnienia bliżej określonych dodatkowych okoliczności faktycznych SKO nie podało nadto dlaczego nie zastosowało art. 136 § 1 K.p.a. i nie przeprowadziło uzupełniającego postępowania dowodowego w tym zakresie.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące wydanie decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a.
Wyrażone w skarżonej decyzji stanowisko Kolegium wskazuje, iż rzeczywistym i zasadniczym powodem uchylenia decyzji organu I instancji nie jest wcale wada procesowa w postaci naruszenia przepisów postępowania, lecz zakwestionowanie podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia w postaci odmowy ustalenia warunków zabudowy. Kolegium zdaje się nie zgadzać z oceną organu I instancji, w świetle której w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., zgodnie z którą wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe w wypadku, gdy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji dowodzi, że SKO w istocie dochodzi do odmiennej niż organ I instancji oceny w zakresie możliwości ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy.
Organ odwoławczy kieruje swoją uwagę na kwestię materialnoprawną, która sama w sobie nie może stanowić podstawy wydania decyzji kasatoryjnej, a w dalszej perspektywie nie może być przedmiotem rozważań Sądu w postępowaniu wywołanym sprzeciwem, jakby z kolei chciała tego wnosząca sprzeciw.
W istocie argumentacja zaskarżonej decyzji kasacyjnej sprowadza się do polemiki dotyczącej meritum sprawy, nie zaś uchybień procesowych, które miały wpływ na wynik postępowania.
W ocenie Sądu wobec uprzedniego uchylenia poprzedniej decyzji Prezydenta Miasta [...] przez organ odwoławczy i zrealizowania przez ten organ poprzednich wytycznych SKO co do uzupełnienia analizy architektoniczno-urbanistycznej, dalsze stosowanie przepisu art. 138 § 2 K.p.a. w realiach kontrolowanej sprawy jawi się jako oczywiście niezasadne.
Podkreślić przy tym trzeba, że nawet w sytuacji, w której zdaniem Kolegium analiza urbanistyczna posiadała by pewne wady lub braki, to nie oznacza to, że organ ten zmuszony jest przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W orzecznictwie dopuszcza się możliwość uzupełnienia analizy urbanistycznej w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przed organem II instancji. Jest ona kluczowym, aczkolwiek nie jedynym dowodem w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Zarówno w przepisach K.p.a., jak i u.p.z.p. ustawodawca nie zastrzegł, że dowód ten może zostać przeprowadzony jedynie przed organem I instancji. Z kolei zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie może być rozumiana w ten sposób, że wszystkie istotne dowody powinny zostać przeprowadzone w postępowaniu I-instancyjnym, a rolą organu odwoławczego jest tylko dokonanie kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji. Zarówno postępowanie I-instancyjne, jak i odwoławcze, mają w pełni charakter merytoryczny, co nie wyklucza przeprowadzenia analizy urbanistycznej przez organ odwoławczy i wydania decyzji co do meritum sprawy. Przeprowadzenie takiej analizy przez organ odwoławczy oraz ocena wniosków z niej płynących nie przekracza możliwości organu odwoławczego do wydania w sprawie decyzji in meriti (por. R. Sawuła, Glosa do wyroku NSA z 8.11.2011 r., II OSK 1564/10, OSP 2013/4/41, s. 281; wyroki NSA z 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3012/17, z 16 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 473/20 CBOSA). Należy też zauważyć, że brak jest szczególnych przepisów wyłączających ustalenie warunków zabudowy przez organ odwoławczy (zob. wyrok NSA z 13 października 2021 r., sygn. akt II OSK 2077/21, CBOSA).
Na obecnym etapie sprawy Kolegium nie powinno wobec tego uchylać się od merytorycznego rozstrzygnięcia. Dotychczasowy przebieg postępowania wskazuje, iż przy powtarzaniu wydawania decyzji kasacyjnych inwestor nie otrzyma ostatecznej decyzji pozytywnej bądź negatywnej, która mogłaby zostać poddana kontroli sądu administracyjnego w pełnym zakresie, a więc nie tylko w kontekście proceduralnym ograniczonym do prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., lecz także pod względami materialnoprawnymi.
W świetle powyższego przekazanie przez organ odwoławczy po raz kolejny sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi Miasta [...] było wadliwe. Tym samym Sąd uznał, że organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ustawodawca przewidział możliwość wydania decyzji kasacyjnej jako wyjątek od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji. Wydanie decyzji kasacyjnej w sytuacji braku przesłanek do jej wydania może stanowić nie tylko naruszenie art. 138 § 2 K.p.a., ale również art. 15 K.p.a. statuującego zasadę dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu II instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym.
W zaskarżonym rozstrzygnięciu Kolegium skupia się w istocie na kwestii materialnoprawnej. Jak już zostało to wskazanie SKO jedynie pobieżnie odniosło się do naruszenia przepisów postępowania. Ogólnikowe przywołanie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.. nie wypełnia dyspozycji wynikającej z art. 138 § 2 K.p.a., a więc wykazania jakie konkretnie przepisy postępowania naruszył organ I instancji. Takie lakoniczne twierdzenia, gdy sedno decyzji dotyczy kwestii materialnoprawnej, związanej z oceną wniosku o ustalenie warunków zabudowy, nie może świadczyć o prawidłowym zastosowaniu trybu z art. 138 § 2 K.p.a.
Nie bez znaczenia pozostaje także wyrażona w art. 12 K.p.a. zasada szybkości postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sytuacja w której Kolegium na skutek składanych środków odwoławczych każdorazowo uciekać się będzie do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., powielając wydawane w sprawie decyzje kasacyjne wprost przeczy wartościom, jakie są przez tę zasadę chronione.
Mając to na uwadze Sąd uznał, że sprzeciw jest uzasadniony i koniecznym jest uchylenie zaskarżonej decyzji kasacyjnej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium weźmie pod uwagę wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku i zgodnie z art. 153 P.p.s.a., merytorycznie rozpatrzy kontrolowaną sprawę.
W przypadkach wymagających uzupełnienia dowodów Kolegium, na podstawie art. 136 § 1 K.p.a., samodzielnie uzupełni postępowanie dowodowe o wymagane materiały lub zleci jego uzupełnienie organowi I instancji. Uzasadnienie podjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia powinno odzwierciedlać ocenę zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się załatwiając sprawę.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono w pkt I. sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasadzając na rzecz wnoszącej sprzeciw kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od sprzeciwu w pkt II. sentencji wyroku.