II SA/Po 922/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Miasta na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, utrzymującą w mocy decyzję o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych do rzeki bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Miasto zarzucało organom naruszenie przepisów KPA, zasad proporcjonalności i zaufania obywatela do organów państwa, argumentując, że podjęło działania zmierzające do legalizacji, naruszenie miało znikomy charakter i nie spowodowało szkód. Sąd uznał, że korzystanie z wód bez pozwolenia stanowi naruszenie fundamentalnych zasad Prawa wodnego i zrównoważonego rozwoju. Podkreślono, że pozwolenie wodnoprawne jest kluczowym instrumentem ochrony zasobów wodnych. Sąd podzielił stanowisko organów, że waga naruszenia nie była znikoma, zwłaszcza biorąc pod uwagę długotrwałość procederu i fakt, że Miasto jako jednostka samorządu terytorialnego powinno działać profesjonalnie. W związku z tym, sąd uznał, że nie było podstaw do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.). Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a ustalenia faktyczne i zastosowanie przepisów Prawa wodnego były prawidłowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie konieczności posiadania pozwolenia wodnoprawnego, interpretacja pojęcia 'znikoma waga naruszenia' w kontekście Prawa wodnego, zasada proporcjonalności kary administracyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji odprowadzania wód opadowych przez jednostkę samorządu terytorialnego, ale ogólne zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie prawa polegające na odprowadzaniu wód opadowych do rzeki bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, mimo podjęcia działań zmierzających do legalizacji i braku negatywnego wpływu na środowisko, może być uznane za naruszenie o znikomej wadze, uzasadniające odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie to nie może być uznane za znikome, ponieważ korzystanie z wód bez pozwolenia godzi w podstawy systemu gospodarowania wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a waga dobra chronionego (wody) jest znacząca.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwolenie wodnoprawne jest kluczowym instrumentem ochrony zasobów wodnych i zrównoważonego rozwoju. Długotrwałe korzystanie z wód bez pozwolenia, nawet przy podjętych działaniach naprawczych, nie może być traktowane jako naruszenie o znikomej wadze, co wyklucza zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.
Czy organy administracji miały obowiązek odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. w sytuacji, gdy strona zaprzestała naruszania prawa, ale waga naruszenia nie była znikoma?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ przepis art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. wymaga łącznego spełnienia przesłanek znikomej wagi naruszenia i zaprzestania naruszania prawa. W tym przypadku przesłanka znikomej wagi nie została spełniona.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że odstąpienie od kary jest rozwiązaniem wyjątkowym i wymaga spełnienia obu przesłanek. Nawet jeśli strona zaprzestała naruszania prawa, to waga naruszenia (długotrwałe korzystanie z wód bez pozwolenia) wykluczała zastosowanie tej instytucji.
Czy wymierzona administracyjna kara pieniężna jest nieproporcjonalna do wagi naruszenia, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara nie jest nieproporcjonalna, ponieważ jej wysokość została ustalona na podstawie sztywnej metodologii określonej w Prawie wodnym (500% opłaty zmiennej), co wyłącza swobodę uznania administracyjnego w zakresie jej wymiaru.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy Prawa wodnego (art. 472aa ust. 3 pkt 3) narzucają konkretny sposób obliczenia kary, co oznacza, że decyzja w tym zakresie ma charakter związany, a organy nie miały możliwości miarkowania jej wysokości.
Przepisy (16)
Główne
Prawo wodne art. 389 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Na usługi wodne wymagane jest pozwolenie wodnoprawne.
Prawo wodne art. 472aa § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Administracyjnej karze pieniężnej podlega ten, kto wbrew przepisom korzysta z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
Prawo wodne art. 472aa § ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Podstawą ustalenia wysokości kary pieniężnej za korzystanie z wód bez pozwolenia jest 500% opłaty zmiennej.
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
Pomocnicze
Prawo wodne art. 35 § ust. 3 pkt 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych wód opadowych lub roztopowych, ujętych w systemy kanalizacji deszczowej, stanowi usługę wodną.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 189d § pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przy wymierzaniu kary bierze się pod uwagę wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, mienia w znacznych rozmiarach lub ważnego interesu publicznego.
P.p.s.a. art. 119 § pkt. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres uprawnień wojewódzkich sądów administracyjnych.
Dz. U. z 2023r., poz. 1963
Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji Odry
Nowelizacja Prawa wodnego, wprowadzająca m.in. art. 472aa.
Dz.U. z 2024 r., poz. 1087 art. 7 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy, w tym gospodarka wodna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Korzystanie z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego stanowi naruszenie przepisów Prawa wodnego. • Waga naruszenia nie była znikoma, co wyklucza zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. • Wysokość kary została ustalona zgodnie z przepisami Prawa wodnego, co wyłącza swobodę uznania administracyjnego. • Miasto, jako jednostka samorządu terytorialnego, powinno działać profesjonalnie i być świadome ciążących na nim obowiązków.
Odrzucone argumenty
Naruszenie miało znikomy charakter i nie spowodowało szkód w środowisku. • Miasto podjęło działania zmierzające do legalizacji stanu faktycznego. • Kara jest nieproporcjonalna do wagi naruszenia. • Organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 K.p.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i nierozważenie możliwości odstąpienia od kary. • Trudności proceduralne i wiek infrastruktury usprawiedliwiają brak pozwolenia.
Godne uwagi sformułowania
"pozwolenie wodnoprawne nie jest jedynie wymogiem formalnym, lecz stanowi fundament systemu gospodarowania wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju." • "Ciężar gatunkowy naruszenia prawa polegający na korzystaniu z wód bez wymaganej zgody wodnoprawnej jest znaczący, gdyż stanowi naruszenie podstawowych obowiązków prawnych związanych z gospodarką wodną." • "samowolne korzystanie z usług wodnych [...] bez określenia w drodze decyzji warunków tego odprowadzania [...] stwarza realne ryzyko pogorszenia ekologicznych funkcji wód." • "Miasto jako jednostka samorządu terytorialnego jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu prawnego, świadomym ciążących na nim obowiązków w zakresie gospodarki wodnej." • "Ochrona wód jako dobra wspólnego [...] posiada prymat nad partykularnym, w tym wypadku budżetowym, interesem podmiotu dokonującego naruszeń."
Skład orzekający
Robert Talaga
przewodniczący
Arkadiusz Skomra
sprawozdawca
Jacek Rejman
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności posiadania pozwolenia wodnoprawnego, interpretacja pojęcia 'znikoma waga naruszenia' w kontekście Prawa wodnego, zasada proporcjonalności kary administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odprowadzania wód opadowych przez jednostkę samorządu terytorialnego, ale ogólne zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i stosowania kar administracyjnych wobec samorządów. Pokazuje, że nawet działania naprawcze nie zawsze zwalniają z odpowiedzialności, jeśli naruszenie było istotne.
“Miasto ukarane za odprowadzanie deszczówki bez pozwolenia – czy działania naprawcze wystarczą?”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.