II SA/Po 92/21

II SA/Po 92/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-02-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /sprawozdawca/
Robert Talaga
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1944/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-16
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 54, 55 ust. 1, 57 ust. 7, 59f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. F. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 4 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przystąpienie do użytkowania części obiektu oddala skargę
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej PINB) postanowieniem z dnia 14 października 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. art. 57 ust. 7 i art. 59g w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (jedn. tekst Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zmianami, dalej pr. bud.), w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 poz. 471, 695, 782), oraz na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zmianami, dalej k.p.a.), wymierzył inwestorowi W. F. (dalej też jako skarżący lub strona) karę z tytułu przystąpienia do użytkowania części I i II piętra budynku usługowo - handlowo - mieszkalnego zbudowanego na działkach nr [...] i [...] położonych w m. J., w zakresie pomieszczeń oznaczonych w zatwierdzonym projekcie budowlanym numerami [...] do [...] i [...] do [...], z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 pr. bud., w kwocie [...]zł (osiemdziesiąt pięć tysięcy złotych), jako karę łączną obliczoną odpowiednio dla części użytkowanej jako mieszkanie i części użytkowanej jako zakład fryzjersko-kosmetyczny.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że przeprowadzono w dniach 10 lutego 2020r., 28 lutego 2020r. i 02 marca 2020r. kontrolę ww. nieruchomości, na podstawie której ustalono, że na działkach nr [...] i [...] (powstałych w wyniku podziału działki nr [...]) inwestor W. F. zrealizował budynek usługowo - handlowo – mieszkalny. Roboty budowlane przy budowie obiektu zostały zakończone. Obiekt wybudowano na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 27 lutego 2004r. Nr [...], znak [...]. Następnie na wniosek inwestora ww. decyzja została zmieniona decyzją z dnia 08 grudnia 2009r. Nr [...] znak [...] w zakresie budowy stałej wewnętrznej instalacji gazowej oraz zmieniona kolejną decyzją z dnia 16 kwietnia 2010r. Nr [...] znak [...] W decyzji z dnia 27 lutego 2004 r. Starosta [...] nałożył na Inwestora przed przystąpieniem do użytkowania obiektu obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2011r. Inwestor wystąpił do PINB o udzielenie pozwolenia na użytkowanie w części obejmującej parter budynku oraz część I i II piętra (mieszkanie). Decyzją z dnia 02 lutego 2012r. znak [...] udzielono pozwolenia na użytkowanie w żądanym zakresie, tj. obejmującym pomieszczenia o numerach [...] do [...] (parter), o nr [...] do [...] (I piętro), o nr [...] do [...] (II piętro). Udzielone pozwolenie na użytkowanie nie obejmowało pomieszczeń o nr [...] do [...] i [...] do [...] (biuro dwupoziomowe na wynajem). W decyzji tej określono warunek w zakresie: "przed przystąpieniem do użytkowania pozostałej części budynku uzyskać pozwolenie na jej użytkowanie.". Decyzją z dnia 09 października 2013r. nr [...] znak [...] Starosta [...] zmienił ww. pozwolenie na budowę wraz ze zmianami i zatwierdził Inwestorowi kolejny zamienny projekt budowlany. Niniejsza zmiana obejmowała "przebudowę części usługowo - handlowej I pietra będącej w budowie na Zakład fryzjersko - kosmetyczny wraz z dobudową schodów zewnętrznych oraz zmianę sposobu użytkowania oraz przebudowę części mieszkalnej II piętra będącej w budowie.". W trakcie przeprowadzonych kontroli ustalono, iż Inwestor zrealizował zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę (bez istotnych odstąpień) roboty budowlane w części obiektu, lecz nie wystąpił formalnie o pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń oznaczonych w zatwierdzonym projekcie budowlanym numerami [...] do [...] i [...] do [...]. Stwierdzono, iż ww. pomieszczenia są użytkowane zgodnie ze sposobem użytkowania wynikającym z pozwolenia z dnia [...] października 2013r. nr [...] znak [...], tj. I piętro jako zakład fryzjersko - kosmetyczny, II piętro jako mieszkanie.
W przedstawionych okolicznościach PINB stwierdził, że przed przystąpieniem do użytkowania pomieszczeń nr [...] do [...] i [...] do [...] należało uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, a wymóg ten ma zastosowanie również w sytuacji, gdy przystąpienie do użytkowania ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych (art. 55 ust. 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 54 ust. 1 pr. bud.). Z uwagi na to, że inwestor przystąpił do użytkowania obiektów bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, PINB wymierzył inwestorowi karę pieniężną, stosownie do art. 57 ust. 7 pr. bud.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł W. F. zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 57 ust. 7 pr. bud. poprzez bezpodstawne wymierzenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy po Inwestor nie mógł uzyskać decyzji o pozwoleniu na użytkowanie do czasu przeprowadzenia i zakończenia postępowania naprawczego, dotyczącego spornego budynku. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania przez organ II instancji.
Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej [...]WINB) postanowieniem z dnia 4 grudnia 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem niniejszej sprawy jest nielegalne użytkowanie budynku usługowo - handlowo - mieszkalnego na dz. nr [...] i [...] położonych w J., w zakresie pomieszczeń znajdujących się na 1 piętrze (pomieszczenia od nr [...] do [...] - zakład fryzjerski) i II piętrze, przedmiotowego budynku (pomieszczenia od nr [...] do [...] - mieszkanie) - zgodnie z numeracja wskazaną w projekcie zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia 09.10.2013r. znak: [...]
W trakcie przeprowadzonych kontroli budynku ustalono, iż inwestor w części nie oddanej do użytkowania wykonał roboty budowlane związane z przebudową pomieszczeń biurowych na zakład fryzjerski i mieszkanie, zgodnie z zatwierdzonymi projektami. Niemniej jednak w czasie kontroli potwierdził, iż pomieszczenia te (na I i II piętrze) są użytkowane, w sposób opisany w projekcie zamiennym zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia 09.10.2013r. znak: [...] Na I piętrze prowadzony jest zakład fryzjersko - kosmetyczny, II piętro jest użytkowane jako mieszkanie. Potwierdził to inwestor oświadczając, że do użytkowania pomieszczeń przystąpiono po zakończeniu robót budowlanych w tych pomieszczeniach, na I piętrze (pomieszczenia od nr [...] do [...] - zakład fryzjerski) roboty zakończono w dniu 31.12.2017r., na II piętrze (pomieszczenia od nr [...] do [...] - mieszkanie) roboty zakończono w dniu 31.12.2019r. (nie upłynął zatem termin przedawnienia kary).
W związku z argumentacją skarżącego organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. b pr. bud. - przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na budowę obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii [...] - z wyjątkiem warsztatów rzemieślniczych, stacji obsługi pojazdów, myjni samochodowych i garaży do pięciu stanowisk włącznie,
Natomiast zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 3 pr. bud. - przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.
Zatem w każdym z tych przypadków przed udostępnieniem ww. pomieszczeń do użytkowania inwestor miał obowiązek uzyskania decyzji pozwolenia na ich użytkowanie, mimo że w innej części budynku prowadzi inne roboty budowlane Roboty te są przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 48 pr. bud.
WINB podkreślił, że skoro przystąpiono do użytkowania obiektu bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia, to zasadnym było wymierzenie z tego tytułu kary pieniężnej.
Następnie W. F. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł do tut. Sądu skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 4 grudnia 2020 r., nr [...], zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Postanowieniu zarzucono naruszenie:
1. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez:
a) pominięcie zarówno przez organ I, jak i II instancji, okoliczności świadczących o tym, że w toku wykonywania przedmiotowych robót budowlanych doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z 27 marca 2004 r. nr [...] (znak sprawy: [...]) projektu budowlanego, zmienionego następnie w części decyzją z 9 października 2013 r. (znak sprawy: [...]), zatwierdzającą zamienny projekt budowlany, dla którego to odstępstwa nie uzyskano nowej decyzji zatwierdzającej zamienny projekt budowlany, w związku z czym w niniejszej sprawie Inwestor nie mógł uzyskać decyzji o pozwoleniu na użytkowanie do czasu przeprowadzenia i zakończenia postępowania naprawczego, albowiem całość robót budowlanych toczących się na nieruchomości (łącznie z budową i przebudową części budynku objętej niniejszym postępowaniem) prowadzona była w ramach istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego;
b) brak dokonania wszechstronnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz uwzględnienia okoliczności wynikających z innej równolegle toczącej się przed organami nadzoru budowlanego sprawy, dotyczącej wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, polegających na "rozbudowie" budynku usługowo - handlowo - mieszkalnego, zabudowanego na działkach nr [...] i [...] położonych w m. J. oraz nałożeniu innych obowiązków na Inwestora, prowadzonej pod sygn. akt: [...] (organ I instancji) oraz [...] (organ II instancji), które świadczą o tym, że w trakcie prowadzenia prac budowlanych na I oraz II piętrze budynku (salon fryzjerski oraz część mieszkalna), co do których uzyskano decyzję o pozwoleniu na budowę, trwała także "rozbudowa" budynku, która stanowiła istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, oraz brak uwzględnienia wynikających z tego zależności pomiędzy prowadzonymi robotami budowlanymi oraz brak uwzględnienia wpływu na podjęte rozstrzygniecie trzeciego prowadzonego przez PINB w J. postępowania w przedmiocie przebudowy parteru budynku, która miała miejsce w tym samym czasie, co prowadzenie pozostałych robót budowlanych;
2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 57 ust. 7 pr. bud. w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 2 pr.bud. poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie i uznanie, że w niniejszym postępowaniu możliwe było uzyskanie przez Inwestora decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w sytuacji, w której doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego na skutek realizacji "rozbudowy" i co za tym idzie - wyłączenia stosowania tego przepisu z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 p.b. Tym samym obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego powstać mógł względem Inwestora dopiero w momencie zakończenia postępowania naprawczego, a nie na podstawie wcześniejszej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W skardze argumentowano, że organy obu instancji w skarżonym postanowieniu pominęły kwestię prowadzenia innych robót budowlanych na przedmiotowym budynku i ich wpływu na niniejsze postępowanie. Oznacza to, że w czasie wykonywania przez Inwestora "rozbudowy" budynku, w dalszym ciągu trwały roboty budowlane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę w innej części budynku, związanej funkcjonalnie z przedmiotową "rozbudową". Okoliczność ta ma niezwykle istotne znaczenie dla sprawy, albowiem warunkuje możliwość prowadzenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary za samowolne przystąpienie do użytkowania części budynku.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 7 maja 2021 r. Sąd zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania ze skargi W. F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych o sygn. II SA/Po 91/21.
Wyrokiem z dnia 18 listopada 2021 sygn. II SA/Po 91/21 Sąd oddalił skargę W. F. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.
W powyższym wyroku przesądzone zostało, że roboty budowlane prowadzone w zakresie roboty budowlane polegające na rozbudowaniu budynku od strony działki [...] (o tzw. dobudówkę) - sprawa [...], stanowią samowolę budowlaną, a postępowanie legalizacyjne powinno być prowadzone na podstawie art. 48 i nast. pr. bud. Wskazano, że sporne roboty budowlane zostały wykonane jako odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, i to nawet jeśli skarżący w czasie prowadzenia tych robót budowlanych prowadził także roboty budowlane na podstawie zamiennego projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia 9 października 2013 r., nr [...]. Prace budowlane wykonywane na podstawie wskazanej decyzji dotyczyły bowiem odrębnej części budynku, tj. części usługowo-handlowej I piętra i polegały na przebudowie tej części na zakład fryzjersko-kosmetyczny wraz z dobudową schodów zewnętrznych oraz zmianie sposobu użytkowania oraz przebudowie części mieszkalnej II piętra (tj. dot. mieszkania na II piętrze, a nie mieszkania dwupoziomowego na piętrach I i II). Z rzutów dołączonych do projektu zamiennego z września 2013 r. wynika, że roboty budowlane miały odbywać się wyłącznie w częściach, które nie przylegają w ogóle do dobudowanej części budynku. Część, w której znajdowało się mieszkanie dwupoziomowe miało pozostać bez zmian. Na parterze budynku nie miały być realizowane jakiekolwiek roboty budowlane (k. nienumerowane akt adm. organu I instancji). Projekt nie przewidywał w żadnej mierze zwiększenia kubatury budynku (mapa sytuacyjna, k. nienumerowana akt adm. organu I instancji). Pomieszczenia znajdujące się w części dobudowanej są przy tym funkcjonalnie powiązane z częścią budynku, co do której decyzją z dnia 2 lutego 2012 r., znak [...] udzielono skarżącemu pozwolenia na użytkowanie, a nie z częścią budynku, w której znajduje się zakład fryzjersko-kosmetyczny (na I piętrze) oraz mieszkanie (na II piętrze)- uzasadnienie dostępne w bazie CBOSA.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 grudnia 2024 r. sygn. II OSK 464/22 oddalił skargę kasacyjną W. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Po 91/21.
Postanowieniem z dnia 25 lutego 2025 sygn. II SA/PO 92/21 tut. Sąd podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 4 grudnia 2020 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie P. I. N. B. w [...] z dnia 14 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z tytułu przystąpienia do użytkowania części I i II piętra budynku usługowo - handlowo - mieszkalnego zabudowanego na działkach nr [...] i [...] położonych w m. J., dla części użytkowanej jako mieszkanie i części użytkowanej jako zakład fryzjersko-kosmetyczny.
Postanowienie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, przewiduje mający zastosowanie w sprawie art. 57 ust. 7 pr. bud. Należy przy tym zaznaczyć, że sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia uwzględnia przepisy prawa budowlanego w wersji sprzed nowelizacji, która weszła w życie z dniem 19 października 2020 r. Postępowanie administracyjne, w wyniku którego zapadło kwestionowane postanowienie, wszczęto 29 maja 2020 r. Jak zaś wynika z art. 25 ustawy z 13 II 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą prawo budowlane, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 19 IX 2020 r.), przepisy prawa budowlanego stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
Zgodnie z art. 57 ust. 7 pr. bud., w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 pr. bud., z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Z przytoczonej wyżej regulacji prawnej wynika, że dla oceny zgodności z prawem postanowienia o nałożeniu kary na podstawie art. 57 ust. 7 pr. bud. istotne znaczenie ma zbadanie, czy strona naruszyła postanowienia art. 54 i art. 55 tej ustawy, a zatem czy przystąpiła do użytkowania obiektu lub jego części bez wymaganego i skutecznego zgłoszenia zakończenia budowy lub bez wymaganej przepisem art. 55 pr. bud. decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Mimo użycia w art. 57 ust. 7 pr. bud. pomiędzy wymienionymi w nim przepisami art. 54 i 55 spójnika "i" nie ulega wątpliwości, że karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego właściwy organ administracji wymierza, jeżeli przystąpiono do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem art. 54 albo 55. Zgodnie z art. 54 pr. bud. do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Z kolei w art. 55, na zasadzie wyjątku od uregulowania zawartego w art. 54, określono przypadki, w których przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.
W niniejszej sprawie, z uwagi na dotychczasowe ustalenia i fakt niekwestionowania przez skarżącego okoliczności przystąpienia do użytkowania pomieszczeń znajdujących się na I piętrze (pomieszczenia od nr [...] do [...] - zakład fryzjerski) i II piętrze (pomieszczenia od nr [...] do [...] - mieszkanie), kluczową kwestią pozostaje ustalenie, czy doszło do naruszenia art. 54 albo art. 55 pr. bud.
W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organów nadzoru budowlanego, że budynek, którego dotyczy postępowanie, stanowi budynek usługowo - handlowo – mieszkalny, czyli jest budynkiem kategorii [...] i [...]. Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. b pr. bud. przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na budowę obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii [...] - z wyjątkiem warsztatów rzemieślniczych, stacji obsługi pojazdów, myjni samochodowych i garaży do pięciu stanowisk włącznie. Zatem przed przystąpieniem do użytkowania budynku w zakresie pomieszczeń zakładu fryzjerskiego i mieszkania, należało uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.
Co istotne, zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 3 pr. bud. przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.
Zatem w każdym z tych przypadków przed udostępnieniem ww. pomieszczeń do użytkowania inwestor miał obowiązek uzyskania decyzji pozwolenia na ich użytkowanie, mimo że w innej części budynku prowadzi inne roboty budowlane. Jak wynika z części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, w sprawach zakończonych wyrokami WSA w Poznaniu z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. II SA/Po 91/21 oraz NSA z dnia 4 grudnia 2024 r. sygn. II OSK 464/22 zostało prawomocnie przesądzone, że roboty polegające na rozbudowie, które w efekcie doprowadziły do powstania tzw. dobudówki i zwiększenia kubatury budynku od str. działki [...], stanowiły samowolę budowlaną, która nie pozostaje w związku z robotami objętymi niniejszym postępowaniem.
W rozpoznawanej sprawie roboty budowlane wykonano legalne, na podstawie decyzji Starosty [...] z 9 października 2013 r. Jak wynika z załączonego do ww. decyzji projektu budowlanego, w części "Opis techniczny" (str. [...] projektu) która zezwalała na "przebudowę części usługowo- handlowej I piętra będącej w budowie na zakład fryzjersko- kosmetyczny wraz z dobudową schodów zewnętrznych oraz zmianę sposobu użytkowania oraz przebudowę części mieszkalnej II pietra będącej w budowie. Pozostała część obiektu pozostaje bez zmian".
Nie ulega wątpliwości, że inwestor legitymował się pozwoleniem na przebudowę budynku i wyodrębnienie w nim pomieszczeń zakładu fryzjersko- kosmetycznego na I piętrze oraz mieszkania na II piętrze. Do użytkowania pomieszczeń przystąpiono po zakończeniu robót budowlanych w tych pomieszczeniach, na I piętrze (pomieszczenia od nr [...] do [...] - zakład fryzjerski) roboty zakończono w dniu 31 grudnia 2017r., na II piętrze (pomieszczenia od nr [...] do [...] - mieszkanie) roboty zakończono w dniu 31 grudnia 2019r. Przeprowadzona kontrola budynku potwierdziła, że na I piętrze prowadzony jest zakład fryzjersko - kosmetyczny, II piętro jest użytkowane jako mieszkanie.
Do użytkowania ww. pomieszczeń przystąpiono bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na użytkowanie, co stanowi naruszenie art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz ust.1 pkt 3 pr. bud., udzielonego skarżącemu pozwolenia na budowę (zob. decyzja nr [...] w aktach sprawy, k. nienumerowana), a także z decyzji PINB w [...] z dnia 02 lutego 2012 r. nr [...] o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie części budynku, w której zobowiązano inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu w pozostałym zakresie, a więc w zakresie robót objętych decyzją z 9 października 2013 r.
Niezasadna okazała się przy tym argumentacja skarżącego dotycząca tego, że w niniejszym postępowaniu nie było możliwe uzyskanie przez skarżącego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w sytuacji, w której doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego na skutek realizacji "rozbudowy" i co za tym idzie – wyłączenia stosowania tego przepisu z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 p.b. Jak już wyżej wskazano, zostało prawomocnie przesądzone, że roboty polegające na "rozbudowie" stanowią samowolę budowlaną, a nie istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego z dnia 9 października 2013 r. Wobec tego ich zakres nie ma wpływu na sprawę dotyczącą nieuzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń zakładu fryzjersko- kosmetycznego na I piętrze i mieszkania na II piętrze budynku.
Reasumując Sąd stwierdził, że wydane przez organy rozstrzygnięcia zasługują na aprobatę. Skarżący nie dopełnił wymogu uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, wynikającego z art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz ust.1 pkt 3 pr. bud. W ocenie Sądu wymierzona kwota kary jest zgodna z powołanym wyżej art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1-3 pr. bud. Przy wymierzeniu kary uwzględniono: dziesięciokrotne podwyższenie stawki zgodnie z art. 57 ust. 7 pr. bud, współczynnik kategorii obiektu i współczynnik wielkości obiektu budowlanego, wyliczając wysokość kary odrębnie dla części użytkowanej jako mieszkanie (I kategoria obiektu budowlanego) i dla części użytkowanej jako zakład fryzjerski ([...] kategoria obiektu budowlanego). W konsekwencji prawidłowo obliczono wysokość kary, dla części użytkowanej jako mieszkanie [...] zł, a dla części użytkowanej jako zakład fryzjerski [...] zł.
Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi ani przyznania racji zarzutom stawianym przez skarżącego. Skarżący próbował wykazywać, że niniejsze postępowanie pozostaje w zależności z rozbudową, której dotyczyło (prawomocnie zakończone) postępowanie o sygn. II SA/Po 91/21. W ocenie skarżącego rozbudowę należało traktować jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, oba postępowania potraktować łącznie i prowadzić w trybie art. 51 pr. bud. Skarżący nie miał racji w tym zakresie. Organy prawidłowo uznały, że przystąpienie do użytkowania pomieszczeń zakładu fryzjerskiego i mieszkania należy rozpatrywać odrębnie od rozbudowy. Roboty te nie pozostawały ze sobą w związku ani zależności. Wbrew zarzutom skargi nie było więc podstaw do prowadzenia jednego postępowania w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Z tych wszystkich względów skarga W. F. podlegała oddaleniu o czym Sąd na podstawie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 ww. ustawy.