II SA/PO 919/22

II SA/Po 919/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Daniel
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 48, art. 49b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 138 par. 2, art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 05 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi L. B. i M. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 04 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (dalej PINB) postanowieniem z dnia 27 września 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., dalej: pr.bud.), nakazał L. B. oraz M. J. (dalej zwane łącznie skarżącymi lub stroną) przekazać do siedziby organu następujące dokumenty dotyczące przydomowego ganku o funkcji gospodarczej, zlokalizowanego w K. Plac [...] (dz. [...]):
1. zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy K. o zgodności samowoli z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
2. szkic i rysunek dokumentujące istniejącą samowolę budowlaną;
3. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
4. projekt zagospodarowania działki,
w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że do organu wpłynęło pismo wnoszące o kontrolę nielegalnej zabudowy na nieruchomości położonej w K. przy Placu [...] - działka nr [...]. Podczas kontroli przeprowadzonej przez pracowników PINB ustalono, że na przedmiotowej działce w 2006 roku H. J. dobudowała do istniejącego budynku mieszkalnego przydomowy ganek, która posiada wymiary 8,00 m x 4,85 m. Budowa jest zakończona w sensie techniczno- budowlanym. W dniu 28 listopada 2016 r. wpłynęło do organu wyjaśnienie H. J., w którym podała, że ww. rozbudowa pełni funkcję gospodarczą.
Ustalono, że współwłaścicielami nieruchomości byli H. J. oraz W. J.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w G. Wydziału [...] Cywilnego z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt [...] Ns [...], spadek po W. J. nabyły: H. J., L. B., M. J.. Spadek po H. J. nabyły córki - L. B. oraz M. J., na które nałożono opisane w sentencji postanowienia obowiązki.
Z uzasadnienia postanowienia wynika ponadto, że objęte niniejszym postępowaniem roboty budowlane można było rozpocząć na podstawie zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 2 pr. bud.), którego inwestorka nie uzyskała przed wykonaniem robót. Wobec tego PINB stwierdził, że w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem należy wszcząć procedurę legalizacyjną. Obowiązek przedstawienia dokumentów wskazanych w sentencji postanowienia wynika z art. 49b ust. 2 pr. bud. PINB odniósł się również do usytuowania zbiornika na deszczówkę.
Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli K. i K. P. podnosząc, że w trakcie wcześniejszego postępowania jednoznacznie ustalono, iż nielegalna zabudowa wykonana przez H. J. jest rozbudową istniejącego budynku mieszkalnego o wymiarach 4,85x8 m - o powierzchni 38,80m2. Przybudówka nie spełnia znamion przydomowego ganku, lecz jest to rozbudowa istniejącego budynku na działce nr [...]. Podniesiono również, że w wieloletnim postępowaniu PINB wydał szereg rozstrzygnięć, przywołując różne podstawy prawne postanowień, jak i zmieniając wysokość opłaty legalizacyjnej.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) postanowieniem z dnia 04 listopada 2022 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 123 i art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie [...]WINB w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. W dniu 29 września 2016 r. PINB przeprowadził kontrolę na nieruchomości w K. przy Placu [...] podczas której ustalono, że H. J. w roku 2006 wykonała dobudówkę do budynku mieszkalnego o wym. 8m x 4,85m. To obiekt pobudowany z pustaków siporex, ocieplony styropianem, dach konstrukcji drewnianej, kryty papą, w obiekcie znajduje się pomieszczenie WC, pomieszczenie gospodarcze oraz korytarz prowadzący z budynku głównego na zaplecze. Obiekt wyposażony w instalację wod.-kan., elektr., wentylację grawitacyjną. Inwestor nie posiada dokumentów potwierdzających legalność tej inwestycji.
W dniu 25 października 2016 r. PINB zwrócił się z zapytaniem do Starosty [...], czy było wydane pozwolenie na budowę ww. "przybudówki", bądź przyjęte skutecznie zgłoszenie.
Pismem z dnia 04 listopada 2016 r. PINB zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego o wym. 4,85m x 8,0 m, zlokalizowanej w K., Plac [...] (dz. [...] oraz wydał postanowienie nr [...], którym nakazał H. J. przedstawić:
1) zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy K. o zgodności samowoli z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) cztery egz. projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu, nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000,
3) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Starosta [...] pismem z dnia 14 listopada 2016 r. znak [...] wskazał, że brak jest dokumentów dotyczących legalności przybudówki.
PINB w dniu 29 listopada 2016 r. wydał postanowienie, którym uchylił postanowienie z dnia 04 listopada 2016 r. i w tym samym dniu wydał postanowienie znak [...], którym nakazał H. J. przedłożyć, w terminie 30 dni:
1) zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy K. o zgodności samowoli z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu miejscowego,
2) szkic i rysunek,
3) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
4) projekt zagospodarowania działki.
Inwestor podjął działania w celu wykonania obowiązków nałożonych ww. postanowieniem.
PINB w dniu 17 lutego 2017 r. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie przydomowego ganku o funkcji gospodarczej do czasu ustalenia warunków zabudowy.
Następnie Inwestorka przedłożyła: decyzję Burmistrza Gminy K. z dnia 24 stycznia 2018 r., nr [...], o ustaleniu warunków zabudowy dla legalizacji inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część gospodarczą z WC w granicy z działką nr [...], na dz. nr [...] ark. [...], projekt budowlany sporządzony przez tech. bud. M. S. z marca 2018 r., oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2018r. PINB podjął zawieszone postępowanie.
W dniu 21 czerwca 2018 r. PINB wezwał H. J. do uzupełnienia projektu budowlanego o projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu w tym odprowadzaniu wód opadowych. Zobowiązanie to inwestora wykonała w dniu 14 września 2018 r. Na wezwanie organu inwestorka przedłożyła kolejne uzupełnienie, w zakresie określenia granic działki (ze stycznia 2019 r.)
Po zawiadomieniu stron o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, PINB w dniu 08 kwietnia 2019 r. wydał postanowienie, którym ustalił H. J. opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł z tytułu samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego o część gospodarczą z WC, na działce przy Placu [...] w K..
Postanowieniem z dnia 30 września 2019 r. (znak [...]) [...]WINB uchylił ww. postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postanowieniem z dnia 04 grudnia 2019 r. PINB uchylił swoje postanowienie z dnia 29 listopada 2016 r.
W dniu 16 stycznia 2020 r. PINB wydał postanowienie, którym nakazał H. J. zamurować otwór okienny w pomieszczeniu korytarza, odprowadzić wody z ww. przybudówki na teren własnej działki z zapewnieniem braku możliwości migracji wody na działkę sąsiednią (np. do studni chłonnych), w terminie do dnia 27 lutego 2020 r. Ten termin został zmieniony postanowieniem z dnia 19 lutego 2020 r. ( na dzień 31 marca 2020 r.).
Postanowieniem z dnia 01 czerwca 2020 r. (znak [...]) [...]WINB uchylił ww. postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W dniu 07 października 2020 r. PINB wydał postanowienie, którym nakazał inwestorce przedstawić rozwiązania dotyczące odprowadzania wód opadowych z rozbudowy zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, do dnia 25 listopada 2020 r.
Następnie w dniu 15 lutego 2021 r. PINB wydał postanowienie znak [...], którym nakazał H. J. przedstawić do dnia 30 czerwca 2021r.
1) zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy K. o zgodności samowoli z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
2) 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu, nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania uniżanego w ramach oceny oddziaływania, przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000,
3) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
M. J. w piśmie z dnia 11.06.2021 r. poinformowała o śmierci swojej matki H. J. w dniu [...].05.2021 r. Na czas ustalenia spadkobierców postępowanie zostało zawieszone. Po podjęciu postępowania PINB wydał opisane we wstępie postanowienie z dnia 27 września 2022 r.
Przechodząc do rozpoznania zażalenia od zaskarżonego w sprawie postanowienia PINB organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 04 listopada 2016 r. i zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu do dnia 18 września 2020r. (art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2020r., poz. 47).
W ocenie [...]WINB sporna w niniejszej sprawie jest kwalifikacja wykonanych robót budowlanych. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że zwolnienie z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy przydomowych ganków, a nie innego rodzaju robót, które wraz z tym gankiem mają powstać, tj. WC i pomieszczenia gospodarczego. [...]WINB podkreślił, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "ganek", lecz przy określaniu, czy obiekt budowlany jest gankiem, decydująca powinna być funkcja takiego obiektu. Gdy jego funkcją jest ochrona wejścia przed deszczem, wiatrem i słońcem, to można mówić o ganku. Jednakże, jeżeli - tak jak w rozpoznawanej sprawie - wykonano zamknięte pomieszczenie z WC i pomieszczeniem gospodarczym, to brak podstaw, aby przyjąć, że chodzi o budowę ganku (podobnie wyrok NSA z dnia 31.01.2018r. sygn. akt II OSK 1566/17, dostępny CBOSA). Z powyższych rozważań wynika, że co prawda powstał obiekt, którego funkcją może być ochrona przed deszczem, wiatrem i słońcem, lecz w sytuacji wykonania dodatkowych elementów nie można uznać, że inwestor wykonał przydomowy ganek o którym stanowi art. 29 ust. 1 pkt 2 pr.bud. Zatem niezbędnym jest ponowne przeanalizowanie tej kwestii przez PINB i jednoznaczne stwierdzenie, jakie roboty budowlane zostały wykonane. Należy także mieć na uwadze fakt, że w sytuacji szczegółowego ustalenia, jakie roboty wykonano, rozważenia będzie wymagać kwestia, czy nie będzie konieczna zmiana zakresu prowadzonego przez PINB postępowania. Od tego zależeć będzie jaką procedurę zastosować - czy art. 48, czy 49b pr. bud. (czy było wymagane pozwolenie na budowę czy zgłoszenie).
Ponadto [...]WINB wskazał, że w sytuacji wydania postanowienia w oparciu o art. 49b ust. 2 pr. bud. PINB winien jednoznacznie określić, czy inwestor powinien przedłożyć zaświadczenie o zgodności wykonanego obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy też decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż drugi z dokumentów wymagany jest tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy na danym terenie, na którym dokonano tzw. samowoli budowlanej, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Mając zatem powyższe na uwadze, w ocenie [...]WINB, w związku z wątpliwościami ujawnionymi w toku postępowania odwoławczego w kwestii dotyczącej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych, co niewątpliwie ma istotny wpływ na przebieg niniejszego postępowania legalizacyjnego, jak i na rodzaj przepisów, które powinny zostać zastosowane w niniejszej sprawie, należało uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu L. B. i M. J. nie zgodziły się z postanowieniem [...]WINB z dnia 27 września 2022 r. Wskazały, że postępowanie toczy się od 2016 r., a PINB przez te wszystkie lata nie umie dokonać kwalifikacji obiektu, który legalizuje. W ocenie skarżących dobudowę należy kwalifikować jako ganek. Skarżące wskazały, że ich mama dążyła do legalizacji obiektu i poniosła w związku z tym wysokie nakłady finansowe. Gdyby nie postawa sąsiadów obiekt dawno by zalegalizowano, gdyż jest zgodny z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 2 stycznia 2023 r. skarżące podtrzymały swoje stanowisko w sprawie i podały, że nie uchylają się od obowiązku poniesienia opłaty legalizacyjnej lecz powinna ona wynosić tyle ile wartość dobudowanego ganku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 (dalej p.p.s.a.),sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art.144 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przy stosowaniu ww. przepisu należy mieć na uwadze przepis art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (postanowienie).
Sąd jedynie porządkowo zwraca uwagę, iż od postanowienia [...]WINB nie przysługiwał sprzeciw (art. art. 64a p.p.s.a.) lecz skarga, a zakres kontroli Sądu zaskarżonego postanowienia nie podlega takim ograniczeniom jak w przypadku rozpoznawania sprzeciwu, który sprowadza się do oceny prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy trybu uregulowanego art. 138 § 2 k.p.a. (zob. np. wyrok NSA z 7 grudnia 2017 r., II OSK 3011/17, wyrok NSA z 7 czerwca 2018 r., II OSK 1319/18, wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2021 r., I OSK 611/21, CBOSA).
Istotą niniejszej sprawy było rozważenie, czy organ II instancji słusznie uchylił postanowienie organu I instancji dotyczące nałożenia obowiązku przedłożenia stosownych dokumentów koniecznych do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, kwestionując kwalifikację robót budowlanych dokonaną przez PINB.
Jak wynika z części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia inwestorka H. J. w 2006 r. wykonała dobudówkę do budynku mieszkalnego o wymiarach 8 m x 4,85 m, w której znajduje się pomieszczenie WC, pomieszczenie gospodarcze oraz korytarz prowadzący z budynku głównego na zaplecze. Dobudówka została wykonana z siporexu i pokryta jest drewnianym dachem. Do obiektu doprowadzona została instalacja wodno-kanalizacyjna i elektryczna i wentylacja. Inwestorka nie dokonała zgłoszenia ww. robót, jak i nie uzyskała na nie pozwolenia na budowę. Od 2016 roku toczy się postępowanie legalizacyjne. Na obecnym etapie sprawy nadal sporna pozostaje kwalifikacja ww. robót, tj. czy wybudowany obiekt należy kwalifikować jako ganek (jak tego obecnie chcą skarżące- spadkobierczynie inwestorki), czy jako rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, co determinuje rodzaj procedury legalizacyjnej prowadzonej przez organ nadzoru budowlanego.
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że zasadne okazało się uchylenie postanowienia organu l instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Postanowienie PINB z dnia września 2022 r. nr [...] zostało wydane na podstawie art. 49b Pr. bud. PINB zakwalifikował roboty zrealizowane przez H. J. jako budowę przydomowego ganku o funkcji gospodarczej, którego budowa wymagała zgłoszenia.
Zgodnie z art. 49b ust. 2 pr. bud. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji - przepis ten został uchylony z dniem 19 września 2020 roku na mocy ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. 2020, poz. 471, jednakże na mocy jej art. 25 miał on zastosowanie w sprawie bowiem postępowanie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej) jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 (obiekt budowlany, lub jego część, będąca w budowie albo wybudowana bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązki, o jakich mowa w punktach 1-3. Na postanowienie wydawane na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy - Prawo budowlane przysługuje zażalenie. Jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 2, właściwy organ, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej - art. 49b ust. 4 tej ustawy. To zaś oznacza, że warunkiem zastosowania art. 49b ust. 2, a następnie art. 49b ust. 4 ustawy Prawo budowlane, jest to, aby budowa, o której mowa w ust. 1, nie naruszała przepisów, w tym techniczno-budowlanych.
PINB w zaskarżonym postanowieniu przyjął, że możliwa jest legalizacja "przydomowego ganku o funkcji gospodarczej", który z uwagi na swoją powierzchnię (powyżej 35 m2- art. 29 ust. 1 pkt 2 pr. bud.) wymagał zgłoszenia. Wskutek rozpatrzenia zażalenia [...]WINB stwierdził jednak, że ustalenia organu I instancji są co najmniej niewystarczające do uznania obiektu budowlanego za ganek, co zasadniczo przełożyło się na konieczność uchylenia postanowienia PINB. W ocenie Sądu spostrzeżenia organu odwoławczego są trafne, a akta sprawy wskazują, że inwestorka dopuściła się samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część gospodarczą z WC.
Definicja językowa "ganku" wskazuje, że jest to "przybudówka przed wejściem do budynku, nakryta daszkiem, wspartym na słupach" (por. Słownik języka polskiego PWN- dostępny na stronie sjp.pwn.pl). W orzecznictwie zwraca się uwagę, iż ganek jest elementem budynku, występującym jako przybudówka z zewnętrznymi schodami przed wejściem do budynku, nakryta daszkiem podpartym słupkami, otwarta lub zamknięta ścianami z oknami. Elementem ganku są schody i z istoty swej co do zasady ma on konstrukcję otwartą. Ganek jest elementem budynku, a nie jego częścią składową (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2021 r. sygn. II SA/Gd 274/21, CBOSA). W jednym ze swoich orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że przy określaniu, czy obiekt budowlany jest gankiem, decydująca powinna być funkcja takiego obiektu. Gdy jego funkcją jest ochrona wejścia przed deszczem, wiatrem i słońcem, to można mówić o ganku. Jednakże, jeżeli do ściany, w której są drzwi prowadzące na zewnątrz budynku, dobudowuje się pomieszczenie wykraczające poza taką ochronną funkcję, to brak podstaw, aby przyjąć, że chodzi o budowę ganku (zob. wyrok NSA z 31 stycznia 2018 r. o sygnaturze II OSK 1566/17, CBOSA).
Mając na uwadze powyższe rozważania słuszne okazały się w ocenie Sądu wątpliwości [...]WINB co do kwalifikacji robót budowlanych. Podkreślenia wymaga, że z "dobrodziejstwa" zgłoszenia na mocy art. 29 ust. 1 pkt 2 pr. bud. korzysta jedynie przydomowy ganek. Tymczasem z akt sprawy wynika, że inwestorka rozbudowała budynek mieszkalny jednorodzinny o dodatkowe pomieszczenia - toaletę, pomieszczenie gospodarcze i korytarz (zob. szkic k. [...] załącznik do protokołu). Do rozbudowanej części doprowadzone zostały media. Rozbudowana część została wykonana z pustaków siporex, ma drewniany dach i została ocieplona. Znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia k. [...]-[...] nie wskazują na to, że samowola budowlana dotyczyła przydomowego ganku w powszechnym tego określenia znaczeniu. Zwrócić należy również uwagę, iż z dokumentów składanych w toku postępowania przez inwestorkę, np. projektu budowlanego, czy decyzji o warunkach zabudowy (w aktach sprawy) również wynika, że inwestycja dotyczy rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część gospodarczą z WC. Wobec tego słuszne były wątpliwości [...]WINB dotyczące kwalifikacji wykonanych robót budowlanych. W przypadku bowiem uznania, iż doszło do rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, postępowanie legalizacyjne prowadzone winno być na podstawie art. 48 pr. bud., gdyż tego rodzaju roboty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę.
Niezasadne okazały się więc te argumenty skargi, które miały przekonać Sąd do wniosku, że roboty budowlane dotyczyły budowy ganku. Prawdą jest, że wybudowany obiekt pełni funkcję ochronną przed wiatrem i opadami, niemniej jednak nie jest to wystarczające do uznania go za ganek. Rozbudowa miała doprowadzić do uzyskania przez inwestora dodatkowej powierzchni domu jednorodzinnego, która została następnie zagospodarowana na toaletę i pomieszczenie gospodarcze. Rozbudowa doprowadziła do powstania nowej substancji budowlanej, zamkniętej z każdej strony murowanymi przegrodami budowlanymi - dobudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego, funkcjonalnie i trwale z nim połączonej korytarzem. Przywołane powyżej językowe definicje ganku, jak i jego potoczne znaczenie, w zestawieniu ze zgromadzonym w aktach sprawy materiałem dowodowym nie pozwalają wybudowanego przez H. J. obiektu budowlanego uznać za ganek.
Sąd zwrócił również uwagę, iż wymaga zweryfikowania powierzchnia obiektu budowlanego podlegającego legalizacji, gdyż o ile podczas kontroli ustalono, że wymiary dobudówki wynoszą 8m x 4,85m, to z projektu budowlanego, sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane wynikają odmienne wartości (zob. str. [...] i [...] projektu budowlanego).
Słuszna również była uwaga [...]WINB co do konieczności ustalenia przez organ I instancji, czy dla terenu, na którym znajduje legalizowany obiekt obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, czy jednak inwestor winien legitymować się decyzją o warunkach zabudowy (którą w toku postępowania uzyskano).
Odnosząc się do tych zarzutów skargi, które zarzucały organom przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie i niekonsekwencje w wydawanych rozstrzygnięciach Sąd wskazuje, iż mogą być one ewentualnie przedmiotem odrębnej skargi. Nie sposób jednak nie dostrzec, że postępowanie trwa od 7 lat i mimo woli oraz zaangażowania inwestora, nie doprowadzono do legalizacji spornego obiektu.
Sąd zwraca również uwagę skarżącym, iż będąc spadkobiercami H. J. są aktualnie odpowiedzialne za legalizację dobudowanego obiektu budowlanego, nawet jeśli nie brały udziały w jego budowie. Zarzuty dotyczące konfliktu sąsiedzkiego pozostawały zaś bez wpływu na wynik niniejszego postępowania.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie [...]WINB odpowiada prawu, a skargę należało oddalić, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Wyrok wydany został w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów (art. art. 120 w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.).