II SA/PO 918/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-03-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kuratorwynagrodzeniepostępowanie administracyjneZUSkosztyuzasadnienieKPA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił akt ZUS przyznający kuratorowi wynagrodzenie w zaniżonej kwocie, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem nakładu pracy kuratora.

Sprawa dotyczyła skargi adwokata P. C., pełniącej funkcję kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu I. O., na akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyznający jej wynagrodzenie w kwocie 300 zł. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego i dowolne ustalenie wysokości wynagrodzenia, które było rażąco zaniżone w stosunku do nakładu pracy i stopnia zawiłości sprawy. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organ nie uzasadnił w sposób wystarczający wysokości przyznanego wynagrodzenia, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę ze skargi adwokata P. C., pełniącej funkcję kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu I. O., na akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia 30 września 2022 r. dotyczący przyznania wynagrodzenia za czynności kuratorskie. Organ przyznał skarżącej kwotę 300 zł netto, powołując się na przepisy rozporządzeń dotyczących wynagrodzeń kuratorów w sprawach cywilnych i opłat adwokackich. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego i dowolne ustalenie wysokości wynagrodzenia, które było rażąco zaniżone w stosunku do nakładu pracy i stopnia zawiłości sprawy. Podniosła również zarzut naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 K.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia przesłanek ustalenia wynagrodzenia. Sąd uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że organ nie uzasadnił w sposób wystarczający wysokości przyznanego wynagrodzenia, ograniczając się jedynie do wskazania podstawy prawnej. Argumentacja organu przedstawiona w odpowiedzi na skargę została uznana za spóźnioną i nie mogącą zastąpić uzasadnienia aktu. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżony akt i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo ustalił wysokość wynagrodzenia kuratora, ponieważ nie uzasadnił w sposób wystarczający jej wysokości, naruszając tym samym przepisy K.p.a.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ ograniczył się jedynie do wskazania podstawy prawnej, nie przedstawiając w uzasadnieniu aktu faktycznych przesłanek, którymi kierował się przy ustalaniu kwoty wynagrodzenia. Argumentacja organu przedstawiona w odpowiedzi na skargę była spóźniona i nie mogła zastąpić brakującego uzasadnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

Dz.U. 2018 poz 536 art. § 1 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej

Określa, że wynagrodzenie kuratora ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie, nie mniej niż 60 zł.

Dz.U. 2018 poz 536 art. § 1 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej

Stanowi, że w sprawach wymagających rozprawy wynagrodzenie może być wyższe, jeśli uzasadnia to nakład pracy, czas poświęcony na przygotowanie, liczba stawiennictw, czynności podjęte w sprawie, wartość przedmiotu sporu i stopień zawiłości.

Dz.U. 2015 poz 1800 art. § 2 § pkt 7

Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Określa stawkę minimalną za czynności adwokackie przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł na 10 800 zł.

k.p.a. art. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania w celu ścisłego uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwowych.

k.p.a. art. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów należytego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

k.p.a. art. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymóg uzasadnienia decyzji, w tym wskazania podstawy prawnej i faktycznej.

P.p.s.a. art. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że akty z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, inne niż decyzje lub postanowienia, są przedmiotem kontroli sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia aktu w całości lub w części, jeżeli narusza prawo materialne lub przepisy postępowania.

Pomocnicze

Dz.U. 2015 poz 1800 art. § 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Dotyczy zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

P.p.s.a. art. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

P.p.s.a. art. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje tryb uproszczony rozpoznawania spraw.

P.p.s.a. art. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

k.p.c. art. art. 47710 § § 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Przekazanie wniosku kuratora o przyznanie wynagrodzenia do rozpoznania organowi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie uzasadnił w sposób wystarczający wysokości przyznanego wynagrodzenia kuratora. Uzasadnienie aktu administracyjnego musi zawierać wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek faktycznych i prawnych. Argumentacja organu przedstawiona w odpowiedzi na skargę jest spóźniona i nie może zastąpić brakującego uzasadnienia aktu.

Odrzucone argumenty

Organ prawidłowo ustalił wynagrodzenie kuratora, biorąc pod uwagę nakład pracy. Przyznana kwota wynagrodzenia (300 zł netto) jest adekwatna do czynności wykonanych przez kuratora. Skarżąca nie wykazała konkretnych kosztów, które nie zostały zrekompensowane przyznanym wynagrodzeniem.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnienie zaskarżonego zawiadomienia uniemożliwia poznanie faktycznych powodów, którymi kierował się organ ustalając dla kuratora wynagrodzenie odpowiedź organu administracji publicznej na skargę nie może 'uzupełniać' zaskarżonego aktu przez zamieszczenie w niej rozważań i ocen, które powinny zostać zamieszczone w uzasadnieniu faktycznym i prawnym kwota przyznana kuratorowi została ustalona jako 1/18 kwoty, którą maksymalnie mógłby uzyskać

Skład orzekający

Edyta Podrazik

przewodniczący sprawozdawca

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

sędzia

Paweł Daniel

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Należy cytować w sprawach dotyczących wynagrodzenia kuratorów w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście wymogów formalnych uzasadnienia aktu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wynagrodzenia kuratora w postępowaniu administracyjnym, z odwołaniem do przepisów o sprawach cywilnych. Konkretne kwoty i stawki mogą ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z ustalaniem wynagrodzenia dla kuratorów w postępowaniu administracyjnym i podkreśla znaczenie prawidłowego uzasadniania decyzji przez organy administracji.

Zaniżone wynagrodzenie kuratora? Sąd administracyjny przypomina organom o obowiązku rzetelnego uzasadniania decyzji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 918/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Edyta Podrazik /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Daniel
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 1444/23 - Wyrok NSA z 2025-01-17
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 536
§ 1 ust. 1, § 1 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych  przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej
Dz.U. 2015 poz 1800
§ 2 pkt 7, § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 § 2 pkt 4, art. 119 pkt 2, art. 120, art. 145 § pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2023 r. sprawy ze skargi P. C. na akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] I Oddział w P. z dnia 30 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za czynności kuratorskie w postępowaniu administracyjnym I. uchyla zaskarżony akt, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] I Oddział w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
Zawiadomieniem z dnia 30 września 2022 r., [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. (zwany dalej "Zakładem") przyznał adwokat P. C., pełniącej funkcję kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu I. O., wynagrodzenie w wysokości [...] zł.
Powyższe rozstrzygnięcie wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2021 r., VI RNs [...], Sąd Rejonowy [...] ustanowił kuratora dla nieobecnego l. O., obywatela [...], w osobie adwokata P. C., celem reprezentowania interesów nieobecnego w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Zakład w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości spółki D. sp. z o.o.
Pismem z 15 marca 2021 r. Zakład zawiadomił kuratora dla nieobecnego l. O., adwokat P. C., o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie przeniesienia odpowiedzialności na l O. za zaległości z tytułu nieopłaconych składek spółki D. sp. z o.o.
Decyzją z 8 czerwca 2021 r. Zakład stwierdził, że l O. – jako prezes zarządu spółki D. sp. z o.o. – odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką za zaległości wymienionej spółki powstałe wobec Zakładu w łącznej kwocie [...]zł.
Od powyższej decyzji adwokat P. C., jako kurator ustanowiony z urzędu dla nieobecnego l. O., złożyła odwołanie do Sądu Okręgowego w P.. Dnia 13 września 2022 r. Sąd postanowił przekazać wniosek kuratora o przyznanie wynagrodzenia za reprezentowanie odwołującego w postępowaniu administracyjnym do rozpoznania Zakładowi na podstawie art. 47710 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 z późn. zm.).
Zawiadomieniem z dnia 30 września 2022 r., [...], Zakład przyznał adwokat P. C., pełniącej funkcję kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu I. O., wynagrodzenie w wysokości [...] zł (k. [...] akt administracyjnych).
W uzasadnieniu organ wskazał, że przy ustalaniu wynagrodzenia kierował się zapisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 536, dalej "rozporządzenie z 2018 r.") oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, dalej "rozporządzenie z 2015 r."). Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r. wysokość wynagrodzenia ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej (kuratora) ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 1651 z późn. zm.), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny – w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 75 z późn. zm.), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. Zgodnie z § 2 pkt 7 rozporządzenia z 2015 r. stawka minimalna przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł wynosi 10 800 zł. Wynagrodzenie kuratora ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych, czyli w kwocie nie wyższej niż 4 320 zł. Mając na względzie powyższe Zakład ustalił wynagrodzenie adwokat P. C., pełniącej funkcję kuratora, w wysokości [...] zł podwyższone o stawkę 23% podatku VAT, tj. łącznie [...] zł.
W skardze z dnia 14 listopada 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. C., reprezentowana przez adwokata B. K., wniosła o uchylenie powyższego zawiadomienia w części (tj. w zakresie nieprzyznanego kuratorowi wynagrodzenia ponad kwotę [...]zł, a zatem co do kwoty [...]zł), skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania (k. [...] akt sądowych). Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej "K.p.a.") poprzez: (a) orzeczenie o wynagrodzeniu kuratora bez uprzedniego dokonania niezbędnych czynności dowodowych i wyjaśniających celem dokładnego ustalenia adekwatnej wysokości wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla nieobecnego I. O. w postępowaniu administracyjnym, (b) niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału, z którego wynikają czynności podjęte przez kuratora (w tym zapoznanie się z aktami, fotokopie akt, sporządzenie i wniesienie odwołania do sądu) – co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie nakładu pracy kuratora w sposób dowolny i przyznania wynagrodzenie kuratora w sposób naruszający jego słuszny interes, tj. w kwocie rażąco nieproporcjonalnej do nakładu pracy kuratora i stopnia zawiłości sprawy, albowiem w wysokości osiemnastokrotnie niższej od stawki, która maksymalnie mógłby uzyskać zgodnie z obowiązującą podstawą prawną, tj. w kwocie [...]zł netto;
2) art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ ustalając wynagrodzenie kuratora nieobecnego I. O. w przyznanej kwocie, a w konsekwencji ustalenie wysokości ww. wynagrodzenia w sposób dowolny – co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę zaskarżonego aktu i mających wpływ na jego treść, poprzez błędne ustalenie, że całość pracy wykonanej przez kuratora odpowiada wynagrodzeniu w wysokości [...] zł podwyższonego o stawkę podatku VAT, podczas, gdy w rzeczywistości tak ustalone wynagrodzenie nie kompensuje nawet kosztów poniesionych przez kuratora oraz pozostaje zupełnie nieproporcjonalne do rzeczywistego nakładu pracy kuratora, wagi i stopnia zawisłości sprawy, które to elementy uzasadniają przyznanie wynagrodzenia kuratora w wysokości maksymalnej, tj. w kwocie [...]zł netto.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że reprezentując nieobecnego l. O. kurator dokonał szeregu czynności niezbędnych dla prawidłowego zabezpieczenia jego interesów w toku postępowania m.in. dokonał analizy zgromadzonego w toku sprawy materiału, wykonywał fotokopie materiału zebranego przez Zakład w ramach prowadzonego postępowania, dokonał analiz prawnych pod kątem ochrony interesów prawnych nieobecnego, jak i zasadności stawianych mu przez organ zarzutów. Następnie przygotowano odwołanie do wydanej przez organ decyzji. Wszystkie te czynności wiązały się z dodatkowymi kosztami, takimi jak koszt wysyłki czy dojazdu do miejsca, w którym były udostępnione akta postępowania.
Skarżąca podkreśliła, że organ wydając zaskarżone zawiadomienie, nie dokonał niezbędnych czynności wyjaśniających, które miałyby na celu ustalenie rzeczywiście poniesionych kosztów przez kuratora w ramach czynności, które były podejmowane w postępowaniu przed organem w ramach reprezentacji nieobecnego l O.. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem skarżącej Zakład nie rozważył w sposób wszechstronny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym nie uwzględnił wszystkich czynności składających się na nakład pracy kuratora, a także niezbędne wydatki w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Biorąc pod uwagę opisany powyżej nakład pracy kuratora przyznanie mu przez organ wynagrodzenia w wysokości osiemnastokrotnie niższej od stawki, którą maksymalnie mógłby uzyskać zgodnie z obowiązującą podstawą prawną (tj. 4 320 zł netto), jawi się jako nieproporcjonalne i nieuwzględniające słusznego interesu kuratora. W konsekwencji należy dojść do wniosku, że organ rentowy ustalił wysokość wynagrodzenia należnego kuratorowi w sposób dowolny.
Ponadto skarżąca podniosła, że w treści uzasadnienia zaskarżonego zawiadomienia organ nie wskazał, na podstawie jakich okoliczności czy dowodów oparł swoje rozstrzygnięcie. Organ ograniczył się jedynie do wskazania podstawy prawnej, na podstawie której wydane zostało przedmiotowe rozstrzygnięcie. W orzecznictwie utrwalił się, pogląd, że funkcją uzasadnienia jest przekonanie strony, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to że przyczyną tego są istotne powody. Nie ulega wątpliwości, że w interesie kuratora jest ustalenie przez organ wynagrodzenia na jak najwyższym poziomie. Organ w uzasadnieniu zaskarżonego zawiadomienia nie podjął nawet próby wyjaśnienia, dlaczego kwota przyznana kuratorowi została ustalona jako 1/18 kwoty, którą maksymalnie mógłby uzyskać. W ten sposób niemożliwe jest zaakceptowanie rozstrzygnięcia organu, bowiem tok rozumowania, którym kierował się organ, nie jest jakkolwiek wyjaśniony, co tym samym kwalifikuje przedmiotowe zawiadomienie jako rażąco naruszające przepisy postępowania oraz słuszny interes prawny kuratora. Przywołana przez organ rentowy podstawa prawna, w ramach której wydano zaskarżane zawiadomienie, pozostawia dla organu wydającego rozstrzygnięcie w zakresie wynagrodzenia kuratora określone granice, w ramach których może on ustalić wysokość wynagrodzenia kuratora, stosowanie do okoliczności konkretnej sprawy. Dopuszczalne jest miarkowanie wynagrodzenia kuratora ustanowionego w postępowaniu administracyjnym, a na wysokość wynagrodzenia powinny wpływać takie czynniki jak: nakład pracy kuratora, wartość przedmiotu sporu i stopień zawiłości sprawy, ilość czynności podjętych w sprawie. Owe czynniki w ramach prowadzonego postępowania powinny być przez organ poddane wnikliwej analizie, a analiza ta powinna mieć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego zawiadomienia. Organ nie podjął żadnej inicjatywy w celu ustalenia rzeczywistego nakładu pracy kuratora, do czego organ był przeto zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Oceniając nakład pracy kuratora organ administracji powinien bazować na analizie akt sprawy, w której został kurator został ustanowiony, a w razie potrzeby winien zażądać dalszych wyjaśnień od kuratora. Nadto, poczynione ustalenia w tym względzie, powinny zostać należycie uzasadnione. Organ nie poczynił niezbędnych ustaleń w sprawie, konsekwencją czego było określenie wynagrodzenia kuratora w rażąco zaniżonej kwocie. Nie sposób zatem uznać, że postępowanie w sprawie przyznania wynagrodzenia kuratorowi nieobecnego zostało przeprowadzone przez organ w sposób rzetelny i budzący zaufanie do organu.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie (k. [...] akt sądowych).
W uzasadnieniu zaznaczył, że w zawiadomieniu wskazano na podstawie jakich regulacji ustalono wynagrodzenie kuratora. Nadto organ podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym czynności kuratora sprowadzały się do analizy akt sprawy oraz wniesienia odwołania. Zdaniem organu kwota [...]zł (powiększona o podatek VAT), stanowiąca czterokrotność stawki minimalnej, odpowiada nakładowi pracy kuratora w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Mimo podniesienia w skardze zarzutu, że przyznane wynagrodzenie nie kompensuje nawet kosztów poniesionych przez kuratora, nie wskazano jakie koszty zostały rzeczywiście przez niego poniesione, które nie mogły zostać zrekompensowane przyznanym wynagrodzeniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest to, czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. prawidłowo ustalił wynagrodzenie w wysokości [...] zł adwokat P. C., pełniącej funkcję kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu I. O..
W sprawie bezsporne pozostaje, że z tytułu pełnienia funkcji kuratora ustanowionego dla strony postępowania administracyjnego kuratorowi przysługuje wynagrodzenie, które z uwagi na ścisły związek z konkretnym postępowaniem administracyjnym obciąża organ administracji. Kwestia ta nie budzi także wątpliwości w orzecznictwie (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2013 r., I OSK 2748/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest sporne także, że zajmowane w przedmiocie wynagrodzenia kuratora stanowisko organu przybiera postać aktu z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, innego niż decyzja lub postanowienia (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej "P.p.s.a.").
Należy zaznaczyć, że w judykaturze ugruntował się pogląd, według którego, ustalenie wysokości wynagrodzenia przedstawiciela (kuratora) osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych powinno nastąpić w drodze analogii poprzez zastosowanie odpowiednio (nie wprost) przepisów regulujących wynagrodzenie dla kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 października 2019 r., III SA/Gl; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 18 stycznia 2018 r., III SA/Gd 931/7; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2013 r., I OSK 2748/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Aktualnie przepisy te znajdują się w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 536, dalej "rozporządzenie z 2018 r.").
Organ w zakresie ustalenia wynagrodzenia dla kuratora ma przyznaną możliwość miarkowania wysokości tego wynagrodzenia. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r. "Wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej (...) ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny – w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł". Z kolei zgodnie z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, dalej "rozporządzenie z 2015 r.") "Stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł – 10 800 zł". Natomiast zgodnie § 1 ust. 3 rozporządzenia z 2018 r. wysokość wynagrodzenia w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w kwocie wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej wskazanych stawek minimalnych, jeżeli uzasadnia to nakład pracy kuratora, w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do działania w postępowaniu, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie; wartość przedmiotu sporu; stopień zawiłości sprawy.
Powyższe oznacza, że widełki możliwego do przyznania w niniejszej sprawie wynagrodzenia wynosiły od 60 zł do 4320 zł.
Organ ustalił w niniejszej sprawie wynagrodzenie w kwocie [...]zł (powiększone o podatek VAT). Kwota ta mieści się w określonych przepisami ramach wynagrodzeń dla kuratorów, jednakże sposób jej określenia nie został uzasadniony przez organ. Zakład ograniczył się w zaskarżonym zawiadomieniu z dnia 30 września 2022 r., [...], jedynie do przywołania podstawy prawnej ustalenia tej stawki oraz jednozdaniowego wskazania, że "Mając na względzie powyższe Zakład ustala wynagrodzenie kuratora w wysokości [...] zł podwyższoną o stawkę 23% podatku VAT tj. łącznie [...] zł".
Organ w żaden sposób nie uzasadnił czy i jakie okoliczności wziął pod uwagę podczas ustalania kwoty wynagrodzenia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu I. O. W szczególności nie wykazał czy miarkując karę uwzględnił nakład pracy kuratora, wartość przedmiotu sporu czy stopień zawiłości sprawy.
Wskazane powyżej uchybienia Zakład starał się usunąć w odpowiedzi na skargę, w której odniósł się do nakładu pracy kuratora i uznał, że nakład ten był niewystarczający do przyznania wynagrodzenia w wyższej kwocie. Organ wskazał, że "w postępowaniu administracyjnym (co jednoznacznie wynika również z treści skargi) czynności kuratora sprowadzały się do analizy sprawy (materiał z postępowania oraz analiza prawna) oraz wniesienia odwołania. Zdaniem organu kwota [...]zł (powiększona o podatek VAT), stanowiąca czterokrotność stawki minimalnej, odpowiada nakładowi pracy kuratora w postępowaniu administracyjnym".
Powyższa argumentacja, zawarta w odpowiedzi na skargę, nie może być traktowana jako stanowisko Zakładu zawarte w zaskarżonym zawiadomieniu. Poczynione przez organ rozważania w odpowiedzi na skargę są spóźnione i w żaden sposób nie mogą wpłynąć na ocenę treści zaskarżonego zawiadomienia. Jak wskazuje się w orzecznictwie, odpowiedź organu administracji publicznej na skargę nie może "uzupełniać" zaskarżonego aktu przez zamieszczenie w niej rozważań i ocen, które powinny zostać zamieszczone w uzasadnieniu faktycznym i prawnym, a które w konkretnym przypadku nie zostały poczynione (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1992 r., III SA 1838/91, orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, argumentacja zamieszczona w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia, a organ nie może dokonywać w odpowiedzi na skargę brakujących ustaleń faktycznych czy prawnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2006 r., II OSK 450/06, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że w zaskarżonym zawiadomieniu Zakład nie uzasadnił w dostateczny sposób wysokości przyznanego wynagrodzenia dla adwokat P. C., pełniącej funkcję kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu I. O. . Tym samym za zasadny należy uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 11 K.p.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego zawiadomienia uniemożliwia poznanie faktycznych powodów, którymi kierował się organ ustalając dla kuratora wynagrodzenie w wysokości [...] zł.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ określi wynagrodzenie skarżącej, na podstawie § 1 rozporządzenia z 2018 r. Organ uwzględni przy tym nakład pracy kuratora w trakcie postępowania administracyjnego, biorąc pod uwagę ilość dokonanych czynności, ich czasochłonność oraz stopień zawiłości sprawy. Ustalenia te winny zostać poczynione z zachowaniem wszystkich wymaganych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego zasad postępowania, a stanowisko organu powinno zostać należycie i wyczerpująco uzasadnione.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono, jak w punkcie II. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2015 r.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI