II SA/Po 908/22

II SA/Po 908/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-02-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Paweł Daniel /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia 21 października 2022 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia 21 października 2022 r., nr [...], umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem M. K. z dnia 24 czerwca 2022 r., od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 14 czerwca 2022 r. (znak: [...]), zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę dla C. Sp. z o.o. z siedzibą w P. , dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej "K. " o mocy do 10 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na dz. o nr. ewid. [...], obr. ewid. [...] K., jedn. ewid. [...] W. - gmina wiejska.
Uzasadniając powyższe stanowisko Wojewoda wskazał, że inwestor – C. Sp. z o.o. z siedzibą przy ul [...] w P., [...] K. (KRS: [...]) – dalej również jako "inwestor" – zwrócił się z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę obejmujące farmę fotowoltaiczną "K." o mocy do 10 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na dz. o nr. ewid. [...], obr. ewid. [...] K., jedn. ewid. [...] W. - gmina wiejska (dalej jako: "inwestycja").
Decyzją Starosty [...] nr [...] z 14 czerwca 2022 r. (znak: [...]) zatwierdzono projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielono pozwolenia na budowę dla planowanej inwestycji.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. K..
Rozpoznając wniesione odwołanie Wojewoda wskazał, że obowiązkiem organu było, w pierwszej kolejności, zbadanie legitymacji procesowej M. K. do wniesienia odwołania. W powyższym zakresie organ odwoławczy przywołał treść przepisów ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, dalej jako: "Prawo budowlane"), w tym art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20, konkludując, że w celu uznania właściciela nieruchomości za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę należy ustalić, czy należąca do niego nieruchomość znajduje się na terenie wyznaczonym na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego w otoczeniu przedmiotowego obiektu budowlanego, przy czym przepisy te wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie przysługuje według kryterium geograficznego, z samej racji bycia właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której ma być prowadzona inwestycja, lecz dla uzyskania statusu strony tego postępowania, konieczne i niezbędne jest wykazanie, że naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych, nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania. Wyznaczenie obszaru oddziaływania nieruchomości powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. O obszarze oddziaływania za każdym razem będą zatem decydować indywidualne cechy obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu.
Dodatkowo Wojewoda podniósł, że nie do zaakceptowania jest twierdzenie, że obszar oddziaływania obiektu to teren, w którym da się odczuć skutki, uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu.
Organ odwoławczy wskazał następnie, że przedmiotem sprawy jest budowa farmy fotowoltaicznej pn. "K." o mocy znamieniowej do 10 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, na dz. o nr. ewid. [...], obr. ewid. [...] K., jedn. ewid. [...] W. - gmina wiejska. Inwestycja będzie realizowana na terenie o charakterze rolniczym i polegać będzie na montażu zespołu urządzeń infrastruktury technicznej wykorzystujących promieniowanie słoneczne do produkcji energii elektrycznej. Zespół modułów fotowoltaicznych z inwerterami prądu DC/AC montowany będzie na zakotwionych do gruntu stelażach, na których będą zamontowane moduły fotowoltaiczne połączone wewnętrznymi liniami niskiego napięcia. Elementami przedsięwzięcia są także 4 stacje transformatorowe SN/nN (wymiary: 3,06 m x 5,46 m, wysokość: 3,23 m, powierzchnia zabudowy: 16,71 m2, betonowe, prefabrykowane kontenery przystosowane do współpracy z siecią kablową oraz kablowo – napowietrzną), linia kablowa NN oraz instalacja CCTV z kamerami zainstalowanymi na słupach oraz ogrodzenie terenu (bez podmurówki, siatka stalowa pleciona o wysokości 1,75 m mocowana do stalowych słupków wysokości 2,0 m z zachowaniem ok. 20 cm przerwy między ogrodzeniem a powierzchnią gruntu zapewniając przemieszczanie się drobnej fauny).
Jak wynika z części opisowej do projektu zagospodarowania terenu (k. [...]) przyłącze kablowe SN farmy fotowoltaicznej "K." zostanie wykonane według odrębnego opracowania projektowego i odrębnej procedury administracyjnej. Pobieranie i wprowadzanie energii z i do sieci elektroenergetycznej będzie odbywało się za pośrednictwem projektowanych stacji transformatorowych oraz projektowanego według odrębnego opracowania przyłącza elektroenergetycznego na podstawie warunków gestora sieci. Doziemna instalacja elektryczna nN składać się będzie z wewnętrznej, podziemnej linii niskiego napięcia, kablami ziemnymi typu YAKXS o przekrojach zależnych od potrzeb technicznych zgodnie z projektem branży elektrycznej ujętej w projekcie technicznym, który nie jest elementem zatwierdzanym w niniejszym postępowaniu o pozwoleniu na budowę. Inwestycja nie będzie powodowała zmian naturalnego spływu wód, a podczas realizacji przedsięwzięcia nie przewiduje się niwelacji terenu. Wody opadowe i roztopowe zostaną powierzchniowo rozprowadzane po terenie inwestycji. W ramach inwestycji nie przewiduje się wycinki drzew i krzewów. Obsługa komunikacyjna przewidziana zostanie z drogi gminnej o nr. ewid.[...], obr. ewid. [...] K., jedn. ewid. [...] W. - gmina wiejska, poprzez istniejący zjazd z drogi na działkę inwestycyjną. Z uwagi na samoobsługowy charakter przedsięwzięcia nie przewidziano stanowisk postojowych dla samochodów osobowych.
Z akt sprawy wynika, że M. K. jest właścicielem gruntów ornych i nieużytków na dz. o nr. ewid. [...] i [...] obr. ewid. [...] K., jedn. ewid. [...] W. - gmina wiejska (zob. wypis z ewidencji gruntów i budynków, k. [...]-[...] akt organu I instancji), dla których księgę wieczystą prowadzi [...] Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w W. (dla dz. o nr. ewid. [...], KW: [...], dla dz. o nr. ewid.[...], KW: [...]). Powyższe nieruchomości wykorzystywane są do celów związanych z produkcją rolną. Znajdują się one na zachód od planowanej inwestycji, w odległości 26 m od granicy działki.
Badając zakres inwestycji pod kątem interesu prawnego skarżącego należało, w ocenie Wojewody, mieć na uwadze, że kwestia oddziaływania inwestycji została szczegółowo przeanalizowana w zatwierdzonym projekcie budowlanym w pkt 4.14 projektu zagospodarowania terenu (k. [...]-[...]). Wobec powyższego wskazać należy, iż w projekcie tym zaznaczono, że obszar oddziaływania przedmiotowego obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego obejmuje działkę inwestycyjną. Zaś w pkt 4.11 projektu zagospodarowania terenu (k. [...]-[...]) dot. informacji i danych o charakterze, cechach istniejących i przewidywanych zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników projektowanych obiektów budowlanych i ich otoczenia, projektanci posiadający stosowne uprawnienie uznali, iż przedsięwzięcie nie będzie stanowiło uciążliwości zarówno w fazie realizacji, jak też w fazie eksploatacji. Bezpośrednie oddziaływania będą miały zasięg lokalny i ograniczą się do terenu, na którym prowadzone będą prace budowlane. Projektowana infrastruktura elektrowni fotowoltaicznej nie wpłynie na pogorszenie jakości klimatu elektroenergetycznego środowiska, jak też nie będzie stanowiła zagrożenia dla zdrowia ludzi. Promieniowanie elektromagnetycznie, jak i oddziaływanie akustyczne farmy fotowoltaicznej nie będzie powodować jakichkolwiek oddziaływań na zdrowie ludzi, czy pogorszenie warunków mieszkaniowych (opis m.in. k. [...] projektu architektoniczno-budowlanego).
Z projektu zagospodarowania terenu wynika, iż żadnej z czterech zaprojektowanych stacji transformatorowych nie zlokalizowano od strony nieruchomości skarżącego, stąd też przymiot strony nie może być wywodzony z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225) - dalej: warunki techniczne, w którym określono dopuszczalne odległości budynków od granicy działki budowlanej. Zwrócić uwagę należy również, że zaprojektowane moduły fotowoltaiczne znajdują się ok. 26 m od granicy działki skarżącego. Moduły te zamontowane zostaną na stołach i w najwyższym punkcie będą miały wysokość 2,73 m n.p.t. Wobec czego nie będą powodowały ograniczeń w ewentualnej przyszłej zabudowie działek odwołującego. Brak zabudowań na działkach skarżącego wzdłuż działki inwestycyjnej oznacza, że w sprawie nie dojdzie do ograniczenia minimalnego nasłonecznienia pomieszczeń w budynkach (zob. § 57 i § 60 warunków technicznych), czy też przesłaniania o jakim mowa w § 13 warunków technicznych. Zgodnie z § 29 warunków technicznych dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Niniejszy projekt przewiduje zagospodarowanie wód opadowych i roztopowych w ramach nieruchomości inwestycyjnej. Z uwagi na niewielki udział powierzchni zabudowy (tj. w głównej mierze budynkami stacji transformatorowej) uznać należy, że inwestycja nie będzie powodować zmiany naturalnego spływu wód opadowych. Analizując sprawę pod kątem wymogów przeciwpożarowych wyjaśnia się, że ww. kwestia została opisana w dziale VI warunków technicznych. Przedłożony projekt budowlany został sprawdzony 17 lutego 2022 r. przez mgr inż. D. N. (nr upr. [...]), tj. rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, który nie wniósł uwag. Mając powyższe na względzie uznać należy, że projekt budowlany został sporządzony z poszanowaniem przepisów przeciwpożarowych, a tym samym z tego tytułu skarżący nie może wywodzić swojego interesu prawnego do bycia stroną postępowania.
Odnosząc się do kwestii przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, Wojewoda zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę załączył decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach Wójta Gminy [...] 03 lipca 2020 r. (znak: [...]), przeniesioną następnie na aktualnego inwestora decyzją z 10 marca 2021 r. (znak: [...]). Zgodnie z art. 86 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 ze zm.) decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których mowa m.in. w art. 72 ust. 1 pkt 1, tj. o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie ustawy Prawo budowlane. Zatem subiektywne odczucie skarżącego, że dla inwestycji winna być przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko nie ma oparcia w warunkach stawianych decyzją środowiskową, w której Wójt Gminy [...] wprost stwierdził brak potrzeby jej przeprowadzenia. Kwestie tego, czy decyzja środowiska została wydana poprawnie nie może być przedmiotem oceny organu administracji architektoniczno-budowlanej, ponieważ nie jest on uprawniony delegacją ustawową do merytorycznego weryfikacji poprawności jej wydania. Zatem i pod tym kątem środowiskowym skarżący nie może upatrywać legitymacji procesowej do bycia stroną pozwolenia na budowę.
Podsumowując, podjęte rozważania Wojewoda wskazał, że planowana zabudowa nie będzie powodować utrudnień i ograniczeń w sposobie zagospodarowania nieruchomości skarżącego, jak również nie utrudni dostępu do drogi publicznej i nie pozbawi możliwości korzystania z mediów, w tym z wody i energii elektrycznej. Inwestycja w stosunku do działek odwołującego nie ograniczy dostępu do światła dziennego, nie będzie powodować drgań, ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego, emisji hałasu i innych zanieczyszczeń. Planowane przedsięwzięcie nie wpłynie na konieczność stosowania na działkach M. K. odpowiednich zabezpieczeń przeciwpożarowych. Stąd dokonana przez tutejszy organ ocena kręgu stron postępowania wykazała, brak materialno-prawnej podstawy do uznania M. K. za stronę postępowania. Brak interesu prawnego osoby składającej odwołanie powoduje, że organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, co uzasadniało umorzenie postępowania odwoławczego.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. K. podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i nie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i właściwego załatwienia sprawy, w szczególności niewyjaśnienie i nie zbadanie kwestii interesu przysługującemu skarżącemu w postępowaniu, kwestii oddziaływania zaplanowanej inwestycji i związanego z tym właściwego wyznaczenia właściwego obszaru oddziaływania inwestycji, a w konsekwencji brak własnych ustaleń organu odwoławczego w zakresie stanu faktycznego i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na dokumentacji inwestora, co ewidentnie naruszyło zasadę zaufania do działania organów administracji publicznej, podważyło zasadę bezstronności i obiektywności organu i zaprzeczyło idei równości broni, a więc zasadzie równego traktowania w postępowaniu;
2. art. 15 w zw. z art. 127 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 78 Konstytucji RP poprzez nierozpatrzenie merytoryczne odwołania skarżącego w toku instancji w sytuacji wskazywania na liczne błędy organu I instancji, co ewidentnie naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania i naruszyło konstytucyjne prawo strony do zaskarżenia decyzji do organu wyższego stopnia, a więc naruszyło prawo skarżącego do dwukrotnego rozpatrzenia jego sprawy w całokształcie przez dwa niezależnie od siebie organy;
3. art. 105 § 1 K.p.a. i art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a przez dokonanie błędnej subsumpcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, będącej wynikiem błędnego przyjęcia, że w sprawie zachodzi przesłanka do uznania postępowania za bezprzedmiotowe i umorzenie postępowania, podczas gdy w rzeczywistości nie zachodziły przesłanki do uznania postępowania za bezprzedmiotowe, gdyż skarżący posiadał przymiot strony w postępowaniu odwoławczym, co winno skutkować merytorycznym rozpoznaniem sprawy i uchyleniem jej do ponownego rozpoznania z uwagi na wskazane liczne naruszenia prawa, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania wspomnianych przepisów;
4. art. 138 § 2 K.p.a. przez niezastosowanie w sytuacji, w której decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a zakres sprawy wymagał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co bez wątpienia miało wpływ na wynik sprawy;
5. art. 8, art. 11 art. 107 § 3 K.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia decyzji niezgodnie z wymogami procesowymi, co było spowodowane iluzoryczną kontrolą zaskarżonej decyzji i było sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w szczególności niewyjaśnienie, dlaczego organ odwoławczy zaniechał jakiejkolwiek krytycznej oceny dokumentów przedłożonych przez inwestora - w tym przede wszystkim w zakresie analizy i oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, sąsiednią nieruchomość skarżącego, Jego zdrowie i życie i nie podanie racjonalnych powodów, dla których organ odwoławczy zgodził się bezkrytycznie z dokumentacją inwestora, opierając na niej swoje rozstrzygnięcie;
6. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo Budowlane przez arbitralne dokonanie ustalenia, kto jest stroną postępowania w rozumieniu tych przepisów i ich błędną wykładnię zakładającą, iż skarżący nie posiada przymiotu strony postępowania, gdyż nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu ww. przepisów, podczas gdy poprawne rozumienie tych przepisów powinno prowadzić do wniosku, że potencjalne faktyczne oddziaływanie danej inwestycji na nieruchomość sąsiednią nie związane z naruszeniem przepisu prawnego oraz nie związane z ograniczeniem możliwości zagospodarowania nieruchomości powinno automatycznie powodować włączenie jej do obszaru oddziaływania inwestycji, co pozostaje zgodne z obowiązującą linią orzeczniczą i poglądami doktryny;
7. art. 4 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 140 Kodeksy cywilnego przez nieuwzględnienie w postępowaniu konstytucyjnego obowiązku równego traktowania stron w postępowaniu i faworyzowanie inwestora w sposób naruszający istotę prawa własności, będącego pod ochroną RP, czego konsekwencją jest nieuwzględnienie okoliczności, że właściciel nieruchomości powinien powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych
8. art. 4 Prawa Budowlanego w zw. z art. 35 ust. 1 pkt. 1, 2, 3 w zw. z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo Budowlane przez błędne utrzymanie w obrocie prawnym decyzji Starosty [...] decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na budowę farmy fotowoltaicznej pomimo niezgodności tego zamierzenia budowlanego z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa budowlanego;
9. art. 3 pkt. 20 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy Prawo Budowlane przez brak wyznaczenia i zbadania w postępowaniu obszaru oddziaływania inwestycji i w konsekwencji nie zbadanie oddziaływania inwestycji na nieruchomości skarżącego, w sytuacji, gdy przepisy te zobowiązują do uwzględnienia w procesie inwestycyjnym poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, uzasadnionych interesów osób trzecich, sąsiadujących z działką inwestora, co powinno wynikać z właściwego wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji na podstawie wszystkich przepisów odrębnych prawa materialnego, wprowadzających ograniczenia w zabudowie tego obszaru;
10. art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 140, 143 oraz art. 144 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 21, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 Konstytucji RP, przez zezwolenie na naruszenie cudzej własności bez zgody właściciela w sposób ingerujący w istotę jego prawa własności;
11. art. 34 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 34 ust. 4 ustawy Prawo budowlane przez dokonanie dowolnej wybiórczej analizy projektu budowlanego inwestora w zakresie zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia okolicznych właścicieli nieruchomości, graniczących z planowaną inwestycją, podczas gdy taka analiza powinna być wnikliwa całościowa i kompleksowa uwzględniająca wszystkie aspekty oddziaływania inwestycji;
12. art. 35 ust. 1 pkt. 1 i 2 i art 81 ust. 1 pkt. 1 lit. a-c ustawy Prawo budowlane przez ich błędną wykładnię wyrażającą się w uznaniu, że organy administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę nie mają prawo badać i oceniać rozwiązania projektowe zawarte w projekcie architektoniczno-budowlanym odmiennie od ocen autora tych rozwiązań, podczas gdy podstawowym obowiązkiem organu architektoniczno - budowlanego powinna być szczegółowa ocena tych rozwiązań, albowiem organ zobowiązany jest w sposób dokładny ustalić stan faktyczny i w sposób wyczerpujący zebrać cały materiał dowodowy;
13. art. 32 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy Prawo budowlane przez brak dokonania rzetelnej oceny w postępowaniu co do zgodności planowanej inwestycji z wymaganiami ochrony środowiska mimo takiego obowiązku;
14. art. 35 ust. 1 pkt. 1 lit b ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 59, art. 63, art. 71, art. 72 ust. 1 pkt 1 oraz art. 88 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przez poczynienie ustaleń w tym zakresie tylko i wyłącznie na podstawie dokumentów przedłożonych przez inwestora, bez dozy obiektywizmu, przez co rozstrzygnięcie w sprawie należy uznać za stronnicze i całkowicie arbitralne;
15. art. 28 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie pomimo, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę wymagało udziału społeczeństwa zgodnie z art. 71 ust. 2 i 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, co w efekcie doprowadziło do błędnego zastosowania 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i błędnego określenia stron postępowania odwoławczego;
16. art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla powyższej inwestycji nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w efekcie niesłusznym przyjęciu, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu odwoławczym,
17. art. 35 ust. 1, 3 i 3a ustawy Prawo budowlane przez błędne przyjęcie, że projekt budowlany przedstawiony przez inwestora jest kompletny, zawiera wymagane opinie, uzgodnienia i sprawdzenia i dokonanie całkowicie błędnego iluzorycznego sprawdzenia projektu budowlanego pod kątem zgodności projektu z wymogami ochrony środowiska i oddziaływania na zdrowie i życie okolicznych mieszkańców - w tym skarżącego, podczas gdy obowiązkiem ustawowym organu wydającego pozwolenie na budowę jest wyjątkowo skrupulatne i rzetelne sprawdzenie tego projektu pod kątem wymogów prawnych i oddziaływania na środowisko, życie i zdrowie okolicznych mieszkańców sąsiadujących bezpośrednio z zamierzoną inwestycją w sytuacji, gdy inwestor dokonał samowolnej zmiany założeń projektowych swojego przedsięwzięcia;
18. art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie;
19. art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 503 ) w zw. z art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez błędne przyjęcie, że zapisy decyzji lokalizacyjnej w sposób kategoryczny wiążą organy architektoniczno-budowlane pozbawiając je tym samym możliwości oceny wtoku postępowania administracyjnego czy dane przedsięwzięcie znacząco oddziałuje na środowisko mimo ze takiej oceny organ powinien dokonać w sytuacji, w której inwestor samoczynnie zmienił założenia dla planowanej przez siebie inwestycji;
20. art. 88 ust. 1 pkt. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez niezastosowanie w sprawie mimo takiej konieczności;
21. art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niezastosowanie w sprawie mimo oczywistej konieczności jego zastosowania wobec samoczynnej zmiany założeń projektowych przez inwestora we wniosku o pozwolenie na budowę;
22. art. 35 ust. 3a lit. a w zw. z art. 4 ust. 1a w zw. z art. 6e ust. 1 - 4 w zw. z art. 6 f ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2057) w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 września 2021 r. w sprawie uzgadniania projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego, projektu technicznego oraz projektu urządzenia przeciwpożarowego pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1722 ) w zw. z art. 12 ust. 10 i 10a ustawy z dnia 14 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1969) poprzez błędne przyjęcie, że projekt budowlany posiada niezbędne uzgodnienia i sprawdzenia, podczas gdy jednoznaczna treść w / w przepisów wskazuje, że rzeczony projekt winien być konsultowany i uzgodniony pod względem ochrony przeciwpożarowej z właściwym dla miejsca inwestycji komendantem wojewódzkim straży pożarnej, co nie nastąpiło i spowodowało niewłaściwe zastosowanie powyższych przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy;
23. art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną subsumpcję ustalonego stanu faktycznego i błędne przyjęcie, że pozwolenie na budowę można wydać oddzielnie dla każdego z etapów inwestycji, podczas gdy ustawodawca jasno wskazuje, że pozwolenie na budowę winno wydawać się dla całego zamierzenia inwestycyjnego wraz z niezbędną infrastrukturą, a nie poszczególnych etapów, tym bardziej, że żaden z wyznaczonych zespołu obiektów budowlanych ( paneli ) nie będzie mógł samodzielnie funkcjonować zgodnie ze swoim przeznaczeniem bez przeznaczonej do tego powiązanej z nim infrastruktury, co jest warunkiem niezbędnym do samodzielnego funkcjonowania paneli fotowoltaicznych;
24. art. 39 ust 1 i 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 36 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 840 ) poprzez niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, mimo że zostały spełnione prawne przesłanki ich zastosowania w sprawie, co powinno prowadzić do wyegzekwowania od inwestora pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych w sytuacji wpisu zabytku nieruchomego do rejestru gminnego, co uszło uwadze organu odwoławczego i miało wpływ na wynik sprawy;
25. art. 31 ust. 1a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez błędną subsumpcję do stanu faktycznego i przyjęcie, że decyzja wydana na jego podstawie może spełniać wymogi konserwatorskiego pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych na terenie inwestycji w sytuacji, gdy jednoznaczna treść tego przepisu nakazuje przyjąć, iż możliwe jest prowadzenie robót budowlanych jedynie w stosunku do obiektu wpisanego do wojewódzkiego konserwatora zabytków, lub na trenie objętym zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku, gdy prace budowlane doprowadzą do przekształcenia lub zniszczenia zabytku archeologicznego, a takie przypadki w sprawie nie mają zupełnie miejsca, co doprowadziło w konsekwencji do niewłaściwego zastosowania powyższego przepisu w sprawie
26. art. 35 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 4 pkt. 11 z zw. z art. 7 ust. 2 w zw. z art. 11 ust. 1, w z w. z art. 11 ust. 4 i 4 a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1326 ) poprzez błędne uznanie, że projekt budowlany przedstawiony przez inwestora jest kompletny i posiada niezbędne opinie, sprawdzenia i uzgodnienia, podczas gdy wbrew wymienionym przepisom jakakolwiek procedura wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na potrzeby inwestycji - procedura odrolnienia nie została w ogóle przeprowadzona w postępowaniu mimo oczywistych w tym zakresie wymogów prawnych, co z całą pewnością miało bardzo istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia 14 czerwca 2022 r.
W uzasadnieniu skargi szczegółowo odniesiono się do wszystkich zarzutów, wskazując w szczególności, że w postępowaniu nie został właściwie zgodny z prawem wyznaczony jakikolwiek obszar oddziaływania inwestycji w całości na nieruchomości skarżącego w oparciu o przepisy odrębne powszechnie obowiązującego prawa materialnego. Tym samym nie zbadano w zasadzie kwestii interesu prawnego skarżącego w postępowaniu i to w sytuacji, gdy planowana inwestycja ma być realizowana etapowo, co oznacza, że w postępowaniu powinna być zbadana kwestia całościowego oddziaływania na sąsiednie otoczenie - środowisko i sąsiednie nieruchomości. Inwestor zamierza w granicy z nieruchomościami skarżący poprowadzić kabel przyłączający do sieci. Fakt ten powinien tym bardziej zmobilizować organy do merytorycznego działania i dokonania oceny inwestycji - farmy fotowoltaicznej nie tylko pod względem szeroko pojętego oddziaływania na życie i zdrowie skarżącego, przede wszystkim pod względem ingerencji w istotę mojego prawa własności, obecny oraz przyszły sposób zagospodarowania i zabudowy jego działek.
Zdaniem skarżącego organ II instancji całkowicie pominął kwestię związane z oddziaływaniem immisji takich jak: drgania, hałas, promieniowanie elektromagnetyczne na sąsiednie otoczenie, a więc kwestii wynikających z ustawy Prawo ochrony środowiska i stosownych rozporządzeń regulujących dopuszczalne normy w tym zakresie. Zostały także całkowicie pominięte kwestie wynikające z norm cywilnoprawnych, chroniących prawo własności, związanych z korzystaniem i wykonywaniem prawa własności. Pominięte też zostały całkowicie kwestie związane z zachowaniem odpowiedniej odległości sytuowanych ogniw fotowoltaicznych i stacji transformatorowych od granicy z działkami skarżącego i jego zabudowań mieszkalnych. Nie poczynił żadnych ustaleń dowodowych w kwestii konieczności korzystania z działki nr [...] i [...] w związku z przedmiotową inwestycją.
Skarżący wywiódł następnie swój interes prawny z zasady ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich oraz wskazał, że obszar oddziaływania obiektu to obszar dla którego istnieje jakikolwiek wpływ (rozumiany, np. jako hałas, zapach, przesłanianie obiektów, dostęp do drogi publicznej) danej inwestycji (zamierzenia budowlanego) na nieruchomości sąsiednie. Wpływy powyższy może być uciążliwy dla otoczenia (i to niezależnie od tego, czy powoduje uciążliwości/ograniczenia - w "zagospodarowaniu" czy "zabudowie" - czy też tylko grozi wywołaniem takich uciążliwości).
W ocenie skarżącego zasadnym powinno było być zbadanie zaplanowanej inwestycji - farmy fotowoltaicznej pod kątem oddziaływania akustycznego - hałasu i poła elektromagnetycznego na nieruchomości, zdrowie i życia skarżącego i jego brata. Konieczne było wręcz poczynienie odpowiednich rozważań w niniejszym postępowaniu w zakresie przebadania kwestii oddziaływania projektowanej wielkiej farmy fotowoltaicznej w całości pod kątem przekroczenia norm hałasu i przekroczenia norm i poziomu pola elektromagnetycznego. Zbadanie kwestii immisji, a szerzej oddziaływania tak ogromnej planowanej inwestycji na zdrowie i życie było niezbędną prawną koniecznością oraz obowiązkiem, której organy obu instancji niestety zaniechały wbrew ciążącym na nich obowiązkom proceduralnymi i przepisom prawa materialnego - szeroko rozumianego prawa ochrony środowiska, ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko i aktów wykonawczych wydanych na ich podstawie, a także rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny podlegać budynki i ich usytuowanie.
Następnie skarżący podkreślił, że inwestor zamierza zbudować łącznie 171 720 sztuk paneli fotowoltaicznych na metalowych stelażach, przy czym moc jednego modułu ma wynosić 500 W. Inwestor zamierza pobudować 35 stacji transformatorowych o wymiarach 3, 06 x 5,46 każda z dwoma pomieszczaniami użytkowymi. W każdym z nich ma znaleźć się tzw. komora transformatorowa, w której mają mieścić się transformatory olejowe w specjalnych czaszach. Projektowane stacje transformatorowe mają być połączone z instalacją wytwórczą elektrowni fotowoltanicznej, a następnie podłączone do sieci elektrycznej, bez określenia bliższych szczegółów. Odstępy między rzędami paneli zostały zmniejszone przez inwestora do odpowiednio 6 i 6,5 m. Odległość między ogrodzeniami sąsiednich sektorów ma wynosić ok. 7 m. Zaś odległość pierwszego rzędu paneli od granicy z nieruchomością skarżącego, ma według złożeń wynieść mniej niż 23 m (a więc nie 26 m jak to założył Wojewoda), a odległość farmy od domostwa chorego brata skarżącego ma wynieść mniej niż 80 m. W takiej sytuacji nie ulega dla skarżącego żadnej wątpliwości, że sześć rzędów paneli fotowoltaicznych, ustawionych na blaszanych stelażach (w zabudowie szeregowej, przy czym w każdym rzędzie ma być posadowione 28 620 paneli, co daje napięcie rzędu 14 310 000 W) wraz inwerterami, 35 stacjami transformatorowymi, stacją zbiorczą, infrastrukturą towarzyszącą i okablowaniem, z całą pewnością będzie oddziaływać na środowisko, życie i zdrowie okolicznych mieszkańców oraz środowisko naturalne w znaczący, istotny sposób.
Skarżący podniósł również, że posiadana przeze niego wiedza fachowa oraz doświadczenie życiowe wskazują, że funkcjonowanie codzienne tak dużej elektrowni słonecznej, położonej na 40 ha przez okres 25 - 30 lat (bo tyle wynosi funkcjonalność średnia paneli fotowoltaicznych zgodnie z zaleceniami producentów) w stopniu znacznym, bardzo negatywnie odbije się na zdrowiu i życiu sąsiadujących z nią mieszkańców, wywołując takie dolegliwości jak: nudności, nawracające migreny, bóle głowy, ogólne rozdrażnienie i zmęczenie, zaburzenie codziennej egzystencji, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia i słyszenia, nie mówiąc już o możliwości powstania różnych nowotworów, wskutek zbiorczej emisji na organizm człowieka nakładających się fal pola elektromagnetycznego. Organ odwoławczy myli się bardzo w ocenie, że tego typu urządzenia nie będą powodować żadnych uciążliwości i zdrowotnych dolegliwości. Są to twierdzenia gołosłowne, bezpodstawne, uczynione na wyrost, ponieważ kwestia oddziaływania inwestycji na środowisko i życie i zdrowie okolicznych mieszkańców - w tym skarżącego i jego brata, nie była w ogóle przedmiotem jakichkolwiek rozważań obu organów. Powyższe wskazuje na duże braki w ustaleniu stanu faktycznego i świadczy o braku dokładności w ustaleniu stanu faktycznego i prawidłowym gromadzeniu dowodów w postępowaniu. Postępując w ten sposób Wojewoda całkowicie zlekceważył i nie poszanował zupełnie interesu prawnego skarżącego w postępowaniu.
Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 10 lutego 2022 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewody, który umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem skarżącego od decyzji Starosty [...] z dnia 14 czerwca 2022 r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę dla C. Sp. z o.o. z siedzibą w P., obejmujące farmę fotowoltaiczną "K." o mocy do 10 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na dz. o nr. ewid. [...], obr. ewid. [...] K., jedn. ewid. [...] W. - gmina wiejska.
Tak zakreślony przedmiot postępowania niesie określone konsekwencje. Przesądza bowiem, że wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda nie dokonał merytorycznej oceny decyzji o pozwoleniu na budowę, ograniczając się jedynie do oceny, czy skarżący posiadał legitymację procesową do wniesienia odwołania. Kwestia ta jest istotna w niniejszej sprawie, bowiem skarżący we wniesionej skardze w podnosi zarzuty merytoryczne dotyczące decyzji o pozwoleniu na budowę, co nie mogło być przedmiotem sądowej kontroli. Kontrola powyższa jest bowiem ograniczona jedynie do zbadania prawidłowości stanowiska Wojewody odmawiającego skarżącemu przyznania im statutu strony w postępowaniu. Stąd za bezzasadne uznać należało zarzuty odnoszące się do samej prawidłowości decyzji Starosty [...] z dnia 14 czerwca 2022 r. Innymi słowy, w ramach prowadzonego postępowania Sąd nie miał możliwości odwołania się do zarzutów kwestionujących możliwość wydania pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę, koncentrując się jedynie na ustaleniu, czy zasadnie Wojewoda przyjął, że skarżący nie mógł wnieść odwołania od decyzji Starosty [...].
Przechodząc do tak zakreślonego przedmiotu kontroli Sąd wyjaśnia w pierwszej kolejności, że proces inwestycyjny związany z realizacją inwestycji polegającej na budowie fermy fotowoltaicznej jest wieloetapowy i obejmuje postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, gdzie badana jest kwestia ewentualnej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (I postępowanie), postępowanie lokalizacyjne obejmujące ustalenie zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem lub w przypadku jego braku, wydania decyzji o warunkach zabudowy (II postępowanie), a na końcu uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (III postępowanie). Co istotne, na każdym etapie procesu inwestycyjnego inaczej oceniana jest kwestia interesu prawnego strony, a więc ocena, czy dany podmiot ma legitymację procesową. Zasadą pozostaje przy tym, o czym przesadził ustawodawca, że o ile w przypadku I postępowania (środowiskowych uwarunkowań) kwestia legitymacji procesowej jest traktowana bardzo szeroko, o tyle na dalszych etapach procesu inwestycyjnego interes prawny osób trzecich jest ograniczany. Konsekwentnie na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę interes prawny jest traktowany bardzo wąsko, czego wyrazem jest treść art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Zgodnie z powyższym przepisem stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Równocześnie przepis art. 28 ust. 4 ustawy Prawo budowlane stanowi, że przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa, zgodnie z przepisami ustawy. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
W myśl art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się bądź w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bądź też w ramach postępowania w sprawie wydania jednej z enumeratywnie wyliczonych decyzji, w tym decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy). W ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadzona jest wyłącznie w ściśle określonych przypadkach: 1) jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, została stwierdzona przez właściwy organ do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 61 ust. 1 pkt 2 w powyższej z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy); 2) na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 88 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy); 3) jeżeli organ właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdził, że we wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 88 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 72 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy).
W przedmiotowej sprawie żadna z powyższych sytuacji nie miała miejsca - inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę załączył decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach Wójta Gminy [...] 03 lipca 2020 r. (znak: [...]), przeniesioną następnie na aktualnego inwestora decyzją z 10 marca 2021 r. Jak zasadnie przyjął Wojewoda, w świetle art. 86 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których mowa m.in. w art. 72 ust. 1 pkt 1, w tym również organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę, decyzję o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego oraz decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie ustawy Prawo budowlane. Oznacza to, że na obecnym etapie – wbrew zarzutom skargi – organy architektoniczno – budowlane wydające decyzję o pozwoleniu na budowę nie mogły dokonywać oceny planowanego przedsięwzięcia na środowisko, gdyż kwestię powyższą rozstrzygnął Wójt Gminy [...] stwierdzając brak potrzeby przeprowadzenia tego typu oceny. Sąd podziela tym samym stanowisko organu odwoławczego, że subiektywne odczucie skarżącego, że dla inwestycji winna być przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko nie ma oparcia w warunkach stawianych decyzją środowiskową, w której Wójt Gminy [...] wprost stwierdził brak potrzeby jej przeprowadzenia. Natomiast kwestie tego, czy decyzja środowiska została wydana poprawnie nie mogła być przedmiotem oceny ani organu administracji architektoniczno-budowlanej, ani tym bardziej sądu administracyjnego.
Przechodząc do regulacji prawa budowlanego wskazać należy, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie do art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym od dnia 19 września 2020 r., a więc od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć tylko taki teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, które to przepisy wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Podkreślenia wymaga, że to uściślenie dotyczy terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia sprowadzające się jedynie do zabudowy, a nie szeroko rozumianego zagospodarowania terenu. Podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego mogą powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (por. wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 34/19, Baza NSA; S. Juszczak, Zmiana kręgu stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę po nowelizacji definicji obszaru oddziaływania obiektu, Samorząd Terytorialny 2021, Nr 4, s. 48-57).
W obecnym stanie prawnym stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być nie tylko osoby, których prawa mogą zostać jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami, na zagospodarowanie których inwestycja ta może oddziaływać w takim stopniu, że właściwy organ ma obowiązek sprawdzić w postępowaniu wyjaśniającym, czy zostały spełnione wszystkie wymagania wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane i przepisów odrębnych. Nie chodzi jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający, wbrew obowiązującym przepisom, możliwość jej zabudowy. Niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego możliwość zabudowy działki sąsiedniej w zakresie regulowanym ustawą - Prawo budowlane, ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, będzie się zatem materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji (jej przedmiotu) będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa administracyjnego, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie. Potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi w każdym przypadku wiązać się z potrzebą zbadania w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi zasady zabudowy działki.
Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że istota zawisłej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy ewentualna realizacja planowanej inwestycji będzie naruszała jakiekolwiek przepisy prawa administracyjnego, w taki sposób, że wpłynie to na możliwość zabudowy nieruchomości skarżącego. Innymi słowy, ustalić należy, czy działka należąca do skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, a więc czy konkretne indywidualne parametry inwestycji objętej kwestionowaną decyzją o pozwoleniu na budowę będą konkretyzować odpowiednie, wynikające z odrębnych przepisów, normy prawa administracyjnego, ograniczające sposób zabudowy jego działki. Podkreślić należy za Wojewodą, że przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie przysługuje według kryterium geograficznego, z samej racji bycia właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której ma być prowadzona inwestycja, lecz dla uzyskania statusu strony tego postępowania, konieczne i niezbędne jest wykazanie, że naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego.
Okolicznością bezsporną, nie kwestionowaną przez strony pozostaje, że skarżący jest właścicielem gruntów ornych i nieużytków na dz. o nr. ewid. [...] i [...] obr. ewid. [...] K., jedn. ewid. [...] W. - gmina wiejska (zob. wypis z ewidencji gruntów i budynków, k. [...]-[...] akt organu I instancji), dla których księgę wieczystą prowadzi [...] Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego [...] (dla dz. o nr. ewid. [...], KW: [...], dla dz. o nr. ewid.[...], KW: [...]). Powyższe nieruchomości wykorzystywane są do celów związanych z produkcją rolną. Co prawda, podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej skarżący wskazał, że w przyszłości zamierza odrolnić powyższe działki, jednak na dzień wydawania decyzji ich przeznaczenie miało charakter rolny. Dodatkowo, na co zasadnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, żaden element planowanej inwestycji nie ma być przeprowadzony przez działkę skarżącego – dotyczy to w szczególności kabli energetycznych, które nie są objęte wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Mając na względzie istniejące przeznaczenie działek oraz fakt, że planowane panele fotowoltaiczne znajdują się w odległości 26 m od granicy działki (skarżący wskazuje, że jest to odległość mniejsza – 23 m, jednak nie ma to wpływu na dokonaną ocenę), Sąd podziela stanowisko Wojewody, że w przedmiotowej sprawie nie sposób wskazać przepisu, który wprowadzałby ograniczenia dotyczące zabudowy działek skarżącego. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, że celem wskazanej wyżej regulacji (art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane) jest przesądzenie, że skutecznie można kwestionować zamierzenie inwestycyjne wtedy, gdy ma się w sprawie interes prawny i to w takim zakresie w jakim zamierzenie inwestycyjne koliduje z uzasadnionym interesem opartym na konkretnym przepisie prawa materialnego.
W przedmiotowej sprawie planowana inwestycja spełnia wymogi określone w § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zaś brak zabudowań na działkach skarżącego wzdłuż działki inwestycyjnej oznacza, że w sprawie nie dojdzie do ograniczenia minimalnego nasłonecznienia pomieszczeń w budynkach (zob. § 57 i § 60 warunków technicznych), czy też przesłaniania o jakim mowa w § 13 warunków technicznych. Podobnie nie dojdzie do naruszenia § 29 warunków technicznych, gdyż planowana inwestycja nie będzie powodować zmiany naturalnego spływu wód opadowych. Planowana inwestycja nie utrudni dostępu do drogi publicznej i nie pozbawi skarżącego możliwości korzystania z mediów, w tym z wody i energii elektrycznej, nie będzie też powodować drgań, ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego, emisji hałasu i innych zanieczyszczeń, co powoduje brak materialno-prawnej podstawy do uznania skarżącego za stronę postępowania.
Równocześnie Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że organy całkowicie pominęły kwestię związane z oddziaływaniem immisji takich jak: drgania, hałas, promieniowanie elektromagnetyczne na sąsiednie otoczenie, a więc kwestii wynikających z ustawy Prawo ochrony środowiska i stosownych rozporządzeń regulujących dopuszczalne normy w tym zakresie. Jak powyżej wskazano, kwestie powyższe mogły być przedmiotem oceny w ramach oceny przedsięwzięcia na środowisko, jak również mogą być przedmiotem kontroli wyspecjalizowanych organów kontroli w przypadku realizacji planowanej inwestycji. Nie są to natomiast okoliczności, które z uwagi na opisany powyżej rodzaj planowanej inwestycji oraz jej oddziaływanie, mogłyby, na tym etapie procesu inwestycyjnego, przesądzać o istnieniu po stronie skarżącego interesu prawnego do bycia stroną postępowania.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że skarżący podnosi również, że w ramach prowadzonego postępowania pomięte zostały kwestie wynikające z norm cywilnoprawnych, chroniących prawo własności, związanych z korzystaniem i wykonywaniem prawa własności, a w tym Wojewoda nie uwzględnił zasady ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Zauważyć jednak należy, że dopuszczenie poglądu skarżącego, a więc badanie potencjalnego, ale bliżej nieokreślonego i nie znajdującego odniesienia w obowiązujących przepisach oddziaływania, prowadziłby do skutków jednoznacznie sprzecznych z kolejnymi zmianami ustawy Prawo budowlane, w tym zmianą dokonaną ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 80, poz. 718) oraz zmianą dokonaną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw i powrót do stanu, gdy organy administracji architektoniczno-budowlanej przyjmowały co do zasady, że każdy właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na jej budowę, bo inwestycja ta może w bliżej nieokreślony sposób oddziaływać na działkę sąsiednią.
Sąd podkreśla raz jeszcze, że dla bycia stroną w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane niezbędne jest wykazanie istniejących ograniczeń w możliwości zabudowy danej nieruchomości, przy czym wskazane ograniczenia muszą wynikać z konkretnego przepisu prawa. W przedmiotowej sprawie Wojewoda zasadnie wskazał na brak takich ograniczeń, co musiało skutkować umorzeniem postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.