II SA/Po 897/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta Poznania dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Placu Wiosny Ludów, uznając, że przeznaczenie prywatnej działki pod drogę publiczną i plac dla pieszych było uzasadnione interesem publicznym.
Skarżący S. C. zaskarżył uchwałę Rady Miasta Poznania w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Plac Wiosny Ludów - ulica Wysoka", domagając się stwierdzenia jej nieważności. Zarzucił nadmierne ograniczenie prawa własności poprzez przeznaczenie jego działki pod drogę publiczną (KD-Lt) i plac dla pieszych, co miało uniemożliwić zabudowę. Sąd uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że przeznaczenie terenu pod cel publiczny było uzasadnione potrzebami urbanistycznymi centrum miasta, zgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz nie naruszało interesu prawnego skarżącego.
Skarżący S. C. złożył skargę na uchwałę Rady Miasta Poznania nr XXIII/430/VIII/2020 z dnia 25 lutego 2020 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Plac Wiosny Ludów - ulica Wysoka". Domagał się stwierdzenia nieważności uchwały w całości lub części, zarzucając naruszenie prawa własności poprzez przeznaczenie jego działki pod drogę publiczną klasy lokalnej (KD-Lt) i plac publiczny dla pieszych. Skarżący argumentował, że ograniczenie to jest nieuzasadnione, nieproporcjonalne i stanowi ingerencję w prawo własności, a także kwestionował zgodność planu ze studium uwarunkowań. Rada Miasta Poznania wniosła o oddalenie skargi, wskazując, że przeznaczenie terenu pod drogę publiczną i plac dla pieszych stanowi cel publiczny uzasadniający wywłaszczenie, a plan uwzględnia potrzeby urbanistyczne centrum miasta, jego funkcje komunikacyjne i ochronę zabytków. Sąd administracyjny uznał skargę za dopuszczalną, ale niezasadną. Stwierdził, że uchwała została podjęta zgodnie z prawem, a przeznaczenie działki skarżącego pod drogę publiczną i plac dla pieszych jest uzasadnione interesem publicznym, zgodne ze studium i nie narusza zasady proporcjonalności. Sąd podkreślił, że władztwo planistyczne gminy obejmuje możliwość wyważenia interesu publicznego i prywatnego, a w tym przypadku prymat przyznano interesowi publicznemu ze względu na strategiczne położenie działki w centrum miasta, jej rolę w układzie komunikacyjnym i potrzebę stworzenia przestrzeni publicznej. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przeznaczenie nieruchomości pod drogę publiczną i plac dla pieszych jest uzasadnione interesem publicznym, zgodne z ustaleniami studium i nie narusza prawa własności w sposób nieproporcjonalny, zwłaszcza w kontekście strategicznego położenia nieruchomości w centrum miasta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przeznaczenie działki pod cel publiczny (droga publiczna, plac dla pieszych) jest uzasadnione potrzebami urbanistycznymi centrum miasta, jego układem komunikacyjnym i potrzebą stworzenia przestrzeni publicznej. Władztwo planistyczne gminy pozwala na wyważenie interesu publicznego i prywatnego, a w tym przypadku interes publiczny miał prymat ze względu na lokalizację i funkcję terenu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.p.z.p. art. 14 § pkt 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.g.n. art. 6 § pkt 1, pkt 9c
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 112 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.d.p. art. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 4 § pkt 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1, ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 9 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 10 § ust. 1 pkt 1, pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 3 § pkt 4
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 4 § ust. 2 pkt 4
Konstytucja RP art. 94 § ust. 1, ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 101 § ust. 1, ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przeznaczenie działki skarżącego pod drogę publiczną i plac dla pieszych jest uzasadnione interesem publicznym i potrzebami urbanistycznymi centrum miasta. Plan miejscowy jest zgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Procedura sporządzania planu miejscowego została przeprowadzona zgodnie z prawem.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa własności poprzez nadmierne i nieuzasadnione ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości. Brak wyważenia interesu prywatnego i publicznego. Niezgodność planu ze studium uwarunkowań. Naruszenie zasady proporcjonalności i równości.
Godne uwagi sformułowania
Władztwo planistyczne gminy obejmuje kompetencję do samodzielnego ustalania przeznaczenia terenów. Granice władztwa planistycznego mogą być w większym zakresie wyznaczane działaniem samego organu wyposażonego we władztwo planistyczne. Całkowite pozbawienie możliwości jakiejkolwiek zabudowy nieruchomości musi być traktowane jako forma wywłaszczenia, dopuszczalna wyłącznie dla realizacji konkretnego, normatywnie uzasadnionego celu publicznego. Przeznaczenie działki skarżącego w zaskarżonym Planie, realizujące określony w Studium kierunek uzupełniający, nie jest sprzeczne ze Studium.
Skład orzekający
Tomasz Świstak
przewodniczący
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
sędzia
Sebastian Michalski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przeznaczenia terenów prywatnych pod cele publiczne w planach zagospodarowania przestrzennego, wyważenie interesu publicznego i prywatnego w procesie planistycznym, zgodność planów miejscowych ze studium."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji urbanistycznej centrum miasta i konkretnego przeznaczenia terenu. Interpretacja 'celu publicznego' w kontekście planowania przestrzennego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest częstym problemem w rozwoju miast. Pokazuje, jak sądy interpretują te zasady w praktyce.
“Czy miasto może przeznaczyć Twoją działkę na drogę, nawet jeśli chcesz na niej budować?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 897/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-01-25 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-12-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sebastian Michalski /sprawozdawca/ Tomasz Świstak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Wywłaszczanie nieruchomości Prawo miejscowe Sygn. powiązane II OSK 974/23 - Wyrok NSA z 2025-10-15 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 293 art. 3 ust. 1 art. 9 ust. 4 art. 14 pkt 8 art. 17 pkt 1 pkt 2 pkt 6 lit. a lit. b pkt 9 pkt 12 art. 10 ust. 1 pkt 1 pkt 2 art. 20 ust. 1 art. 28 ust. 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j. Dz.U. 2020 poz 65 art. 6 pkt 1 pkt 9c art. 112 ust. 1-3 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Dz.U. 2018 poz 2068 art. 1 art. 4 pkt 2 Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn. Dz.U. 2016 poz 124 par. 3 pkt 4 par. 4 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - tekst jedn. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 21 ust. 1 ust. 2 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2022 poz 559 art. 94 ust. 1 ust. 2 art. 101 ust. 1 ust. 4 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.) Sentencja [...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Sebastian Michalski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi S. C. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 25 lutego 2020 r., nr XXIII/430/VIII/2020 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę Uzasadnienie S. C., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wystąpili do sądu administracyjnego ze skargą na uchwałę Rady Miasta Poznania nr XXIII/430VIII/2020 z dnia 25 lutego 2020 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Plac Wiosny Ludów - ulica Wysoka" w Poznaniu. Skarżący zażądał stwierdzenia nieważności Uchwały w całości, tj. §1 do § 16 wraz z załącznikami, ewentualnie stwierdzenia nieważności Uchwały w części, tj. § 3 pkt 2 oraz § 12 pkt 1 lit. a, pkt 2 i pkt 3 lit. a, b, c, d, e, f, g oraz rysunku stanowiącego załącznik graficzny wraz z liniami zabudowy w zakresie dotyczącym działki skarżącego, podnosząc zarzut naruszenia art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny, art. 1 ust. 2 pkt 6, 7 i 9 oraz ust. 3, art. 6 ust. 1 i ust. 2, art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a także art. 7, art. 21 ust. 1 i ust. 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku poprzez: nadmierne i nieuzasadnione ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości oraz nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności, brak wyważenia interesu prywatnego i publicznego, a także interesów prywatnych poszczególnych właścicieli działek objętych planem miejscowym, a tym samym dokonanie niezgodnego z zasadą równości i proporcjonalności ograniczenia prawa własności i usytuowanie w planie na nieruchomości skarżącego drogi publicznej, gdy brak jest uzasadnienia dla takiego kształtu planu albowiem: a) ograniczenie nie jest uzasadnione faktycznym, a tym bardziej historycznym, wykorzystaniem terenów, w tym istniejącymi uwarunkowaniami społeczno-gospodarczymi, b) w planie miejscowym nie przytoczono żadnych uwarunkowań faktycznych, czy prawnych uzasadniających wprowadzenie tak znacznej ingerencji w prawo własności, którego skutkiem jest wszczęcie procedury wywłaszczeniowej, c) w toku procedury planistycznej oraz w uzasadnieniu planu nie wskazano, że przeznaczenie całej nieruchomości skarżącego na cel publiczny jest jedynym możliwym sposobem zagospodarowania nieruchomości, a zatem nie zbadano czy konieczne jest stworzenie podstawy do wywłaszczenia, d) w planie miejscowym oznaczono nieruchomość jako KD-Lt (w treści skargi błędnie podano KS-Lt) - droga publiczna, pomimo, iż z uzasadnienia wynika, że faktycznie miałby to być plac publiczny dla pieszych, e) w toku procedury planistycznej nie wykazano, aby ograniczenie prawa własności skarżącego było proporcjonalne do celu publicznego czy też celu, na który przeznaczono działki sąsiednie. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 1, art. 4 i art. 8 ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie, iż tereny obejmujące między innymi plac publiczny dla pieszych z dopuszczeniem kondygnacji podziemnych w rzeczywistości mające służyć inwestycji zlokalizowanej na działkach o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], jako drogi publiczne, a tym samym umożliwienie wywłaszczenia terenów KD-Lt mimo braku rzeczywistego przeznaczenia w całości tego terenu pod drogi publiczne, lecz na plac przeznaczony dla ruchu pieszych. Do skargi załączono: wydruk z księgi wieczystej, zawiadomienie o wszczęciu postępowania na budowę na działce skarżącego domu handlowego branży odzieżowej, postanowienie Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia 4 listopada 2005 roku, artykuł z portalu gazeta.pl z dnia 22 października 2014 roku "10 lat po konkursie na plac Wiosny Ludów - parking i reklamy" oraz z dnia 9 maja 2019 roku "Coraz bliżej zabudowy placu Wiosny Ludów, deweloper skupuje działki. Będzie też można wyburzyć wieżowiec na Piekarach", a także decyzję z dnia 27 września 2022 roku o wywłaszczeniu skarżącego. Rada Miejska Poznania, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła o oddalenie skargi w całości wskazując, co następuje. Działka skarżącego znajduje się na terenie oznaczonym w Planie symbolem KD-Lt, dla którego Plan określa przeznaczenie pod drogę publiczną klasy lokalnej z ustaleniem lokalizacji na tym terenie placu publicznego dla pieszych (§ 3 pkt 2, § 12 pkt 1 lit. a i pkt 3 lit. a). Droga publiczna, jak i publicznie dostępne samorządowe: ciągi piesze, place, parki, promenady lub bulwar, mogą stanowić cel publiczny objęty wywłaszczeniem - art. 6 pkt 1 i pkt 9c w związku z art. 112 ustawy o gospodarcze nieruchomościami. Zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania (uchwała nr LXXII/1137/VI/2014 Rady Miasta Poznania z dnia 23 września 2014 roku) działka skarżącego znajduje się na terenie oznaczonym MW/U, tj. tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej lub zabudowy usługowej, dla którego wyznaczono kierunek uzupełniający: zieleń (np. parki, skwery), teren sportu i rekreacji, teren komunikacji i infrastruktury technicznej. Niedopuszczalne jest przyjmowanie stanowiska, że zapisy Studium determinują powstanie zabudowy mieszkaniowej lub usługowej dla całego obszaru oznaczonego w Studium symbolem MW/U. Wyznaczenie na działce skarżącego drogi publicznej i publicznego placu w żaden sposób nie narusza ustaleń Studium, lecz jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania użytkowników ścisłego centrum Poznania. Organ wyjaśnił, że wykonywanie władztwa planistycznego wiąże się z uwzględnieniem szeregu uwarunkowań i wymogów, wśród nich ustawa wymienia prawo własności, wymagania ładu przestrzennego, interes publiczny, wymagania ochrony zdrowia, oraz bezpieczeństwa mienia i ludzi. Ten katalog nie jest zamknięty oraz nie hierarchizuje wymienionych uwarunkowań i wymogów. Nie ma możliwości przyznania prymatu któremukolwiek ze wskazanych kryteriów. Fakt, iż działka stanowi własność prywatną nie jest przesłanką, która decyduje o ostatecznym przeznaczeniu terenu. Granice zaskarżonego Planu obejmują fragment ścisłego centrum Poznania, położony w obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który stanowi silne zurbanizowaną przestrzeń, o wykształconej od dziesięcioleci, zwartej strukturze zabudowy i nielicznych, otwartych przestrzeniach. Plan obejmuje istniejący plac Wiosny Ludów, stanowiący jedną z najbardziej rozpoznawalnych lokalizacji, która jest przestrzenią powiązaną ze Starym Rynkiem - miejscem reprezentacyjnym, podlegającym szczególnej ochronie i rewitalizacji. Obszar objęty granicami Planu, w tym obszar placu Wiosny Ludów, jest przestrzenią będącą częścią układu urbanistyczno-architektonicznego centrum miasta Poznania wpisanego do rejestru zabytków. Stary Rynek i przyległe ulice, w tym również plac Wiosny Ludów ze względu na lokalizację w samym sercu miasta powinny stanowić wizytówkę miasta o wysokiej jakości i estetyce przyjętych rozwiązań architektoniczno-urbanistycznych. Plac zlokalizowany jest na przecięciu niezwykle istotnych osi komunikacyjnych śródmieścia, określonych w Studium, jako główne korytarze ruchu pieszego - "Trakty Centrum". Plac Wiosny Ludów położony jest u wyloty deptaka w ciągu ul. Półwiejskiej, który poprzez wskazany Plac łączy się z deptakiem w ciągu ul. Wrocławskiej i ul. Szkolnej prowadząc bezpośrednio do Starego Rynku. Plac ten leży również u wylotu ul. Święty Marcin, stanowiąc niejako zamknięcie tej ulicy. Ponadto, przez Plac przebiega ciąg komunikacyjny łączący Stary Rynek z dworcem kolejowym Poznań Główny - poprzez ul. Wysoką, Pasaż Apollo, ul. Taczaka i ul. Składową. Położenie placu Wiosny Ludów w sposób oczywisty wymagało jego zaakcentowania, poprzez wytworzenie odpowiedniej przestrzeni spinającej wymienione ciągi komunikacyjne. W Studium, jako wytyczne dla sporządzenia planów miejscowych dla zespołu urbanistyczno-architektonicznego obszaru Śródmieścia - Centrum miasta wskazano, że "Na etapie sporządzania planu miejscowego należy miedzy innymi dążyć do zaakcentowania elementów krystalizujących przestrzeń, walorów dawnego zagospodarowania, elementów symbolicznych (dominant, placów, alei)". Przez wskazany Plac przebiega torowisko tramwajowe i liczne, obsługujące centrum Poznania linie tramwajowe, a w bezpośrednim sąsiedztwie zlokalizowane są dwa przystanki tramwajowe (ul. Podgórna i ul. Strzelecka), co wiąże się z koniecznością zapewnienia niezbędnej, niezurbanizowanej przestrzeni dla tej infrastruktury i jej eksploatacji. Na etapie opracowywania planu, na etapie tzw. "opiniowania wewnętrznego", podkreślano, że "plac Wiosny Ludów to jedno z najważniejszych miejsc pod względem funkcjonalnym, kompozycyjnym, historycznym, będącym swoistym węzłem ruchu pieszego w strukturze urbanistycznej centrum Poznania". Powyższe okoliczności oznaczały, że przy opracowywaniu projektu Planu nie można było ograniczyć się do bezwarunkowego uwzględniania prawa własności skarżącego i jego zamierzeń inwestycyjnych. Konieczne stało się wypracowanie rozwiązań planistycznych w oparciu o szeroko zakrojony udział społeczeństwa w procedurze planistycznej. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że "W ramach udziału społeczeństwa w pracach nad planem miejscowym, po przystąpieniu do sporządzenia planu w ustawowym terminie, tj. do dnia 15 listopada 2016 roku, zebrane zostały wnioski do planu. W ramach konsultacji społecznych, rozszerzających udział społeczeństwa w procedurze planistycznej, w czasie opracowywania projektu planu zorganizowano dwa spotkania z mieszkańcami. Wszystkie zgłaszane kwestie oraz otrzymane opinie, wnioski i uwagi były brane pod uwagę i dokładnie analizowane. W celu zachowania jawności procedury planistycznej zainteresowani podczas niej mieli prawo wglądu do sporządzonego projektu planu oraz otrzymania informacji w wersji papierowej lub elektronicznej". Rada osiedla Stare Miasto wyraziła pozytywne stanowisko do projektu Planu, wskazując, iż "zaplanowany skwer - oaza zieleni - w miejscu istniejącego obecnie parkingu z pewnością przyczyni się do zwiększenia atrakcyjności otoczenia". W ramach uwaga do wyłożonego projektu Planu mieszkańcy wyrażali potrzebę dalszego ograniczenia zabudowy, a tym samym zwiększenia możliwości przewietrzenia gęstej zabudowy śródmiejskiej. Skarżący nie skorzystał z możliwości uczestniczenia w dyskusji publicznej i nie złożył uwag do projektu Planu. Rozwiązania przyjęte w Planie są uzasadnione względami przestrzennymi i potrzebami mieszkańców miasta, co przeczy tezie o nieuzasadnionej ingerencji w prawo własności. Twierdzenia skarżącego odwołujące się do konieczności powiązania przeznaczenia terenu w Planie z faktycznym lub historycznym wykorzystywaniem terenów w istocie podważa istotę planowania przestrzennego. Zdeterminowanie przeznaczenia obecnym zagospodarowaniem oznaczałoby konieczność przeznaczenia działki skarżącego na parking, co byłoby sprzeczne nie tylko z wagą i charakterem miejsca, ale również z wymaganiami ładu przestrzennego, walorami architektonicznymi i krajobrazowymi, wymaganiami ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, czyli potrzebami interesu publicznego. Powoływanie się na historyczne wykorzystywanie działki, na której przed II Wojną Światową istniała wielokondygnacyjna zabudowa, jest niezasadne, gdyż obowiązujące niegdyś standardy urbanistyczne, funkcje centrum miasta i potrzeby społeczności lokalnej znacząco różnią się od obecnych. Nie można przyjmować założenia, że brak pełnego uwzględnienia interesu prywatnego skarżącego - jego zamierzeń inwestycyjnych, jest tożsamy z niedokonaniem wyważenia przeciwstawnych interesów. W ramach ważenia sprzecznych interesów prymat przyznano interesowi publicznemu rozumianemu, jako konieczność wykształcenia odpowiedniej przestrzeni publicznej w jednym z kluczowych i najbardziej charakterystycznych punktów w mieście. Przyznanie prymatu interesowi publicznemu nie oznacza, że nie dokonano wyważenia interesów w ogóle. Zasady planowania przestrzennego oraz wymogi ładu przestrzennego nie oznaczają konieczności przeznaczenia każdego fragmentu terenu pod zabudowę. Wymogi te determinują konieczność harmonijnego skomponowania terenów zabudowanych, terenów wolnych od zabudowy i terenów komunikacji. Realizując te wartości gmina niejednokrotnie musi podejmować decyzje, które ingerują w sferę praw jednostki. Niezadowolenie skarżącego z zaproponowanej w ramach wywłaszczenia kwoty wykupu nie może stanowić podstawy do kwestionowania ustaleń Planu, które zmierzają do uporządkowania jednego z kluczowych miejsc w przestrzeni miasta. Do odpowiedzi na skargę załączone zostały między innymi fragment załącznika graficznego do Planu i Studium z oznaczoną działką skarżącego, wypis ze Studium, stanowisko rady osiedla Stare Miasto z 22 maja 2019 roku, wizualizacje możliwego sposobu zagospodarowania obszaru Planu w zestawieniu z obecnym stanem. Strona skarżąca, ustosunkowując się do treści odpowiedzi na skargę, w piśmie z dnia 12 stycznia 2022 roku, podniosła zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez naruszenie ustaleń Studium oraz zażądała przeprowadzenia dowodu na okoliczność przeznaczenia działki skarżącego w planie miejscowym ogólnym przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przed wejściem w życie tej ustawy na terenie działki skarżącego obowiązywał plan ogólny, który ustalał przeznaczenie działki symbolem [...] - tereny zabudowy mieszkalno-usługowej centro twórczej. Plan wygasł, ale skarżący miał podstawę pozostawać w przekonaniu, że jego działka jest przeznaczona pod zabudowę. W ocenie skarżącego wyznaczenie przeznaczenia KD-Lt w zaskarżonym planie oznacza wyznaczenie terenu komunikacji, jako jedynego i dominującego, a nie uzupełniającego. Taki zapis planu pozostaje w sprzeczności ze Studium. W projekcie obecnie procedowanego studium tereny skarżącego oznaczono, jako tereny transportu zbiorowego (trasy tramwajowe), aby usunąć istniejącą niezgodność. Skarżący podniósł dodatkowo, że odpowiedź na skargę nie wyjaśnia dlaczego właśnie działkę skarżącego wybrano jako przeznaczenie publiczne. Zabudowę wykluczono na działce skarżącego, a zintensyfikowano na działkach sąsiednich. Skarżący nie uczestniczył w procedurze planistycznej z uwagi na ciężki stan zdrowia. Skarżący zaprzeczył, aby podstawą skarżenia Planu było niezadowolenie z ustalonej kwoty odszkodowania. Jednocześnie zgadza się ze stanowiskiem, że sporna działka nie jest odpowiednio zagospodarowana. Parking prowadzony jest przez dzierżawcę, którego skarżący próbuje się od długiego czasu usunąć z działki. Skarżący zaznaczył, że inne przeznaczenie działki jest możliwe i było rozpatrywane przez Miasto Poznań oraz zaznaczył, że oczekuje na udostępnienie w drodze informacji publicznej dokumentacji z konkursów na zagospodarowanie spornego terenu. Pismem z dnia 18 stycznia 2023 roku strona skarżąca wystąpiła z żądaniem przeprowadzenia dodatkowych dowodów w postaci: projektu decyzji o warunkach zabudowy z dnia 26 maja 2000 roku, artykułu "Poznań: Plac Wiosny Ludów i ul. Szkolna w nowej odsłonie", regulaminu konkursu studenckiego na pracę urbanistyczno-architektoniczną placu Wiosny Ludów i ul. Szkolnej w Poznaniu z 2019 roku oraz załączonych koncepcji i map poglądowych z konkursów z 2019 roku oraz z 2004 roku, zaleceń konkursowych z konkursu z 2004 roku, co do linii zabudowy na działce skarżącego, projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "plac Wiosny Ludów" w Poznaniu wraz z załącznikiem, który miał zostać przedłożony do uchwalenia Radzie Miasta w 2006 roku. Skarżony organ, w piśmie z dnia 20 stycznia 2023 roku, ustosunkowując się do argumentacji strony skarżącej zawartej w pismach z dnia 12 i 18 stycznia 2023 roku, wskazał, iż określenie w Studium kierunku wiodącego i uzupełniającego nie oznacza konieczności określenia w Planie przeznaczenia realizującego zarówno kierunek wiodący, jak i uzupełniający, jednocześnie na każdej działce. Studium ze względu na skalę i charakter wyznacza jedynie kierunki zagospodarowania i stanowi skierowany do organów planistycznych akt o charakterze kierowniczym, a nie akt prawa miejscowego, określający prawa i obowiązki, czy też przeznaczenie poszczególnych terenów. Skala mapy Studium nie pozwala na precyzyjne odniesienie obszarów wydzielonych w studium do granic jednostek planistycznych na rysunku planu miejscowego. Kierunki zagospodarowania określone w studium nie oznaczają przeznaczenia terenu, a tym bardziej przeznaczenia poszczególnych działek. Przeznaczenie działki skarżącego w zaskarżonym Planie, realizujące określony w Studium kierunek uzupełniający, nie jest sprzeczne ze Studium. Nie można oczekiwać, iż w ramach zachowania zgodności ze Studium w planie miejscowym należy umożliwić zagospodarowanie każdej działki budowlanej częściowo pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną lub usługowe, a częściowo pod zieleń, tereny sportu i rekreacji, tereny komunikacji i infrastruktury technicznej. Miejscowe plany ogólne, zgodnie art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, utraciły moc z końcem 2003 roku. Miejscowy plan ogólny określał przyrodnicze, społeczne, ekonomiczne, kulturowe i krajobrazowe warunki przestrzennego zagospodarowania miasta, gminy lub ich części oraz cele i zasady polityki przestrzenne tych jednostek. Dopiero miejscowy plan szczegółowy określał przeznaczenie gruntu oraz zasady kształtowania zabudowy. Nie ma podstaw do formułowania oceny, że przed uchwaleniem zaskarżonego Planu nieruchomość skarżącego miała określone, wynikające z nieobowiązującego planu ogólnego lub ze Studium, przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną i usługową. Konkursy organizowane przez miasto miały na celu uzyskanie materiału wyjściowego i poglądowego do dalszych prac planistycznych. Materiały opracowane i złożone w ramach konkursów nie były projektami realizacyjnymi, budowlanymi lub wiążącą dokumentacją projektów do realizacji. Niemniej wbrew twierdzeniom skarżącego, regulamin konkursu z 2019 roku zawierał wymóg uwzględnienia lokalizacji na placu Wiosny Ludów zwartej zabudowy oraz przestrzeni publicznej, gdzie granice między tymi terenami wyznacza granica między działkami nr [...] oraz nr [...] i nr [...]. Założenia konkursowe z 2004 roku bazowały na projekcie wówczas sporządzanego projektu planu miejscowego dla wskazanego obszaru, który jednak nigdy nie został uchwalony. Nie należy utożsamiać sporządzonego wówczas projektu z prowadzonego wówczas konkursu z konkretną deklaracją miasta Poznania w przedmiocie przeznaczenia działki skarżącego. Załączony projekt decyzji w przedmiocie warunków zabudowy z dnia 26 maja 2000 roku także nie daje podstaw do stawiania tezy, że Miasto Poznań preferowało zabudowę usługowo-mieszkaniową działki skarżącego. Projekt decyzji sporządzono odnośnie wniosku przewidującego na działce skarżącego lokalizację parkingu. Zawarte w projekcie decyzji uzasadnienie odmowy wydania warunków zabudowy odnosi się do wnioskowanej inwestycji i nie wskazuje, że działka skarżącego ma konkretne, wyznaczone aktem prawa miejscowego przeznaczenie wyłącznie pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną lub usługową. Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2023 roku strony podtrzymały stanowisko prezentowane w skardze, odpowiedzi na skargę oraz dalszych pismach. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że plan narusza zasadę funkcjonalności, bo faworyzuje właścicieli działek, które zostały przeznaczone pod zabudowę, w tym dwóch miejskich, a jednocześnie w sposób arbitralny, nieuzasadniony, krzywdzi skarżącego przeznaczając na cel publiczny jego działkę w całości i to bez rozważenia innych możliwości, chociażby częściowej zabudowy tej działki. Wskazując na zdjęcie lotnicze z karty [...] akt sądowych pełnomocnik podniosła, że częściowa zabudowa działki skarżącego pozwala na zachowanie linii zabudowy istniejącej na nieruchomościach sąsiednich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie uchwała Rady Miasta Poznania nr XXIII/430/VIII/2020 z dnia 25 lutego 2020 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Plac Wiosny Ludów - ulica Wysoka" w Poznaniu opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 10 marca 2020 roku pod pozycją 2343. Uchwała weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia (§ 16 Uchwały), nadal obowiązuje oraz nie była nowelizowana. Zaskarżona Uchwała, jako podjęta w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, co zostało expressis verbis przesądzone przez ustawodawcę w art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293; dalej w skrócie u.p.z.p.). W myśl przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 559 z późn. zm.; dalej w skrócie u.s.g.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Stwierdzenie zatem przez sąd administracyjny, że zaskarżona Uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego otwiera dopiero możność merytorycznego rozpoznania skargi oraz ewentualnego stosowania środków sądowoadministracyjnych określonych w art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 4 oraz art. 94 ust. 1 i 2 u.s.g. Warunek posiadania interesu prawnego do kwestionowania w/w Uchwały jest spełniony. Skarżący posiada bowiem prawo rzeczowe (własność) do nieruchomości objętej uchwałą Rady Miasta Poznania nr XXIII/430VIII/2020 z dnia 25 lutego 2020 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Plac Wiosny Ludów - ulica Wysoka" w Poznaniu. Uchwała określa przeznaczenie gruntów należących do skarżącego pod drogę publiczną klasy lokalnej z ustaleniem lokalizacji na tym terenie placu publicznego dla pieszych, teren oznaczony w Planie symbolem KD-Lt, (§ 3 pkt 2, § 12 pkt 1 lit. a i pkt 3 lit. a Uchwały). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania, w granicach zaskarżenia oraz własnej kognicji. Ocena, czy uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., dokonywana jest na gruncie art. 28 ust. 1 u.p.z.p., w myśl którego naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. W skardze nie podnoszono, a Sąd nie ujawnił z urzędu, aby zaskarżona Uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem trybu jej sporządzania, czy też naruszeniem właściwości organów w tym zakresie. Uchwałą Nr XXXIV/567/VII/2016 z dnia 6 września 2016 roku Rada Miasta Poznania postanowiła przystąpić do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Plac Wiosny Ludów - ulica Wysoka" w Poznaniu. Zastępca Prezydenta Miasta Poznania, działając w trybie art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 778 ze zm.), ogłosił o przystąpieniu do sporządzania planu i możliwości składania wniosków i uwag (obwieszczenie z dnia 25 października 2016 roku). Następnie, w trybie art. 17 pkt 2 powołanej ustawy, zawiadomiono właściwe instytucje i organy o przystąpieniu do sporządzania planu (zawiadomienie z dnia 20 października 2016 roku wraz z rozdzielnikiem i dowodami doręczeń). Po ogłoszeniu zebrano wnioski do projektu planu. Pismami z dnia 21 listopada 2016 roku oraz z dnia 7 listopada 2016 roku odpowiednio Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Poznaniu uzgodnili zakres i stopień szczegółowości informacji wymaganych dla prognozy oddziaływania na środowisko projektu planu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Plac Wiosny Ludów - ulica Wysoka" w Poznaniu. Po sporządzeniu projektu planu oraz związanej z nim prognozy skutków finansowych został on przesłany do zaopiniowania oraz uzgodnienia podmiotom wymienionymi w art. 17 pkt 6 lit. a i b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Uzgodnienia i opinie zostały zebrane w aktach i uwzględnione. Na mocy obwieszczenia z dnia 22 października 2019 roku Zastępca Prezydenta Miasta Poznania działając na podstawie art. 17 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ogłosił o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu oraz o organizacji publicznej dyskusji nad przyjętymi w projekcie rozwiązaniami. Dnia 25 listopada 2019 roku przeprowadzono dyskusję publiczną nad rozwiązaniami przyjętymi w projekcie planu (protokół z przeprowadzenia dyskusji wraz z listą obecności). W dniu 9 stycznia roku, w trybie art. 17 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym rozpatrzone zostały uwagi do projektu planu (wykaz uwag wraz z rozstrzygnięciami). Projektu planu został przedstawiony Radzie Miasta Poznania, która po stwierdzeniu, że ustalenia przyjęte w projekcie nie naruszają ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania (uchwała Nr LXXII/1137/VI/2014 Rady Miasta Poznania z dnia 23 września 2014 roku) podjęła uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Plac Wiosny Ludów - ulica Wysoka" w Poznaniu. Załącznik nr 2 do Uchwały stanowią rozstrzygnięcia Rady Miasta Poznania o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Załącznik nr 3 do Uchwały to rozstrzygnięcie Rady Miasta Poznania o sposobie realizacji zapisanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego "Plac Wiosny Ludów - ulica Wysoka" w Poznaniu, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania. Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4 u.p.z.p.). Plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium (art. 20 ust. 1 u.p.z.p). Naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części (art. 28 ust. 1 u.p.z.p). Do uwzględnienia skargi nie przekonuje argumentacja strony skarżącej dotycząca naruszenia art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Studium jest aktem podejmowanym w celu określenia kierunków zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz kierunków zmian w zakresie przeznaczenia terenów, a także określenia kierunków i wskaźników dotyczących zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym terenów wyłączonych spod zabudowy (art. 10 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 u.p.z.p.). Studium nie jest aktem prawa miejscowego, określa jedynie kierunki polityki przestrzennej gminy, których doprecyzowanie następuje w planie miejscowym. Z tego względu wykonanie nakazu uchwalenia planu miejscowego, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, należy postrzegać, jako wymóg zachowania zgodność elementów, który zostaje prawidłowo zrealizowany poprzez osiągnięcie stanu niesprzeczność, kompatybilność, przystawalność. W ocenie Sądu wskazany powyżej standard został dochowany w okolicznościach kontrolowanej sprawy. Sąd w całości podziela stanowisko skarżonego organu, że określenie w Studium kierunku wiodącego i uzupełniającego nie oznacza konieczności określenia w Planie przeznaczenia realizującego zarówno kierunek wiodący, jak i uzupełniający, na każdej działce objętej planem. Studium to akt o charakterze kierowniczym, który wyznacza jedynie kierunki działania organom planistycznym. Studium nie jest aktem prawa miejscowego, który określa przeznaczenie poszczególnych terenów. Przeznaczenie działki skarżącego w zaskarżonym Planie, realizujące określony w Studium kierunek uzupełniający, nie jest sprzeczne ze Studium. Pełnomocnik organu trafnie zauważa, że nie można oczekiwać, iż w ramach zachowania zgodności ze Studium w planie miejscowym należy ustalić zagospodarowanie każdej działki budowlanej częściowo pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną lub usługową, a częściowo pod zieleń, tereny sportu i rekreacji, tereny komunikacji i infrastruktury technicznej. Sąd nie ujawnił podstaw uzasadniających ocenę, że ustalenia przyjęte w zaskarżonej Uchwale w odniesieniu do nieruchomości należącej do skarżącego, a stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] mkw., arkusz [...], obręb [...] Poznań, (obszar oznaczony symbolem [...]), zostały dokonane z nadużyciem władztwa planistycznego. Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy (art. 3 ust. 1 u.p.z.p.). Przyjmuje się, że powołany powyżej przepis ustawowo określa tzw. władztwo planistyczne gminy, tj. kompetencję do samodzielnego, zgodnego z interesami tej jednostki, ustalania przeznaczenia terenów, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określania sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. Organ uchwalający akt planistyczny ma obowiązek szukania rozwiązań, które godzą sprzeczne interesy tj. sprzeczność interesu publicznego z potrzebami właścicieli nieruchomości. Ustawodawca nie przewidział prymatu interesu zbiorowego nad prywatnym. Organy gminy mają obowiązek wnikliwego badania interesu publicznego i indywidualnego, a rozważania w tym zakresie powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu przyjętych rozwiązań planistycznych. Gmina ma przy tym obowiązek przestrzegania zasady praworządności, proporcjonalności czy równości (wyrok NSA z 16.02.2022 r., II OSK 754/21, LEX nr 3342365). Sprawując władztwo planistyczne gmina musi mieć na uwadze, że wprowadzone ograniczenia prawa własności muszą być konieczne ze względu na wartości wyżej cenione np. potrzeba interesu publicznego. Posunięcia planistyczne gminy, w wyniku których doszło do ograniczenia prawa własności, powinny być rzeczowo uzasadnione, z powołaniem przepisów prawnych, na mocy których nie istnieją inne rozwiązania niż te, które przyjęto w uchwale planistycznej (wyrok NSA z 15.02.2022 r., II OSK 685/21, LEX nr 3352914). Całkowite pozbawienie możliwości jakiejkolwiek zabudowy nieruchomości musi być traktowane jako forma wywłaszczenia, dopuszczalna wyłącznie dla realizacji konkretnego, normatywnie uzasadnionego celu publicznego, natomiast kształtowanie korzystania z prawa własności w sposób nienaruszający istoty tego prawa może opierać się na ogólniejszej kategorii interesu publicznego, z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. Granice władztwa planistycznego mogą być w większym zakresie (niż w przypadku celu publicznego) wyznaczane działaniem samego organu wyposażonego we władztwo planistyczne (wyrok NSA z 25.11.2021 r., II OSK 1983/21, LEX nr 3352714). Analiza akt sprawy doprowadziła Sąd do przekonania, że zapisy Planu dotyczące całości terenu objętego zaskarżoną uchwałą, jak i te dotyczące tylko nieruchomości skarżącego, zostały przyjęte z poszanowaniem cytowanych powyżej standardów z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nieprawdziwy jest zarzut, że w planie miejscowym nie przytoczono żadnych uwarunkowań faktycznych i prawnych uzasadniających wprowadzenie ingerencji w prawo własności, której skutkiem jest wszczęcie procedury wywłaszczeniowej. Całkowicie nie przystaje do okoliczności kontrolowanej sprawy argumentacja skargi wskazująca, że "Miasto Poznań próbowało uzyskać niniejszą nieruchomość bez uiszczenia na rzecz skarżącego odszkodowania czy ceny za działkę w trybie tzw. przemilczenia". W gruncie kontrolowanej sprawy bezsporne pozostają okoliczności, że przewidziana Planem ingerencja w prawo własności skarżącego dotyczy istoty wolności zabudowy, zapisy Planu przewidują całkowite pozbawienie możliwości jakiejkolwiek zabudowy działki nr [...] o powierzchni [...] mkw., arkusz [...], obręb [...] Poznań wyrażające się przeznaczeniem nieruchomości na cel publiczny. Jednak tak daleko posunięta ingerencja w prawo własności nastąpiła z poszanowaniem art. 21 ust. 1 i ust. 2 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) w związku z art. art. 6 pkt 1 i pkt 9c oraz art. 112 ust.1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 65). Pozbawienie skarżącego możliwości jakiejkolwiek zabudowy nieruchomości (wywłaszczenie) zostało dokonane na ustawowo określony cel publiczny, tj. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne oraz pod publicznie dostępne samorządowe: ciągi piesze, place, parki, promenady lub bulwary, a także ich urządzanie, w tym budowę lub przebudowę. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 z późn. zm.) drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Natomiast droga, zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Z kolei przez "klasę drogi" należy rozumieć przyporządkowanie drodze odpowiednich parametrów technicznych, wynikających z jej cech funkcjonalnych - §3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 124 z późn. zm.). Zgodnie z §4 ust. 2 powołanego rozporządzenia droga zaliczona do jednej z kategorii w rozumieniu ustawy o drogach publicznych powinna spełniać wymagania techniczne i użytkowe określone dla następujących klas: 1) krajowa - klasy A, S lub GP; 2) wojewódzka - klasy GP lub G; 3) powiatowa - klasy GP, G lub Z; 4) gminna - klasy GP, G, Z, L lub D. Działka skarżącego znajduje się na terenie oznaczonym w Planie symbolem KD-Lt, dla którego Plan określa przeznaczenie pod drogę publiczną klasy lokalnej z ustaleniem lokalizacji na tym terenie placu publicznego dla pieszych (§ 3 pkt 2, § 12 pkt 1 lit. a i pkt 3 lit. a Uchwały). Droga publiczna jak i publicznie dostępne samorządowe: ciągi piesze, place, parki, promenady lub bulwary realizują ustawowy cel publiczny uzasadniający wywłaszczenie w rozumieniu art. 6 pkt 1 i pkt 9c w związku z art. 112 ustawy o gospodarcze nieruchomościami. W aktach sprawy znajduje się decyzja Starosty [...] z dnia 27 września 2022 roku orzekająca o wywłaszczeniu prawa własności działki nr [...] o powierzchni [...] mkw., arkusz [...], obręb [...] Poznań oraz ustalająca odszkodowanie za wywłaszczenie tej nieruchomości. Poza granicami niniejszego postępowania sądowego pozostają kwestie dotyczące wysokości odszkodowania, stanu i wartości nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. Sąd nie znalazł podstaw do sformułowania oceny, że ograniczenie prawa własności skarżącego (cel wywłaszczenia) zostały ustanowione bez wnikliwego badania interesu publicznego i indywidualnego. Tezie skarżącego przeczą już tylko zakrojone ponad wymagania ustawowe szerokie konsultacje społeczne dotyczące sposobu zagospodarowania terenu objętego planem, a prowadzone w 2004 roku, a następnie 2019 roku. Ujawnione w aktach sprawy różne koncepcje, notabene bardzo zbliżone, zagospodarowania spornego terenu nie stanowią dowodu przekroczenia władztwa planistycznego. Skarżony organ trafnie zauważa, że stanowiły one niewiążąca bazę dla prac planistycznych prowadzonych przez Miasto Poznań. Twierdzenia skargi o naruszeniu prawa własności niewłaściwym wyważeniem interesu prywatnego i interesu publicznego nie znajdują żadnego potwierdzenia w okolicznościach kontrolowanej sprawy. Wbrew ocenie skarżącego organy wykazały potrzebę określoną interesem publicznym, która znajduje potwierdzenie w przyjętych rozwiązań planistycznych. W tym zakresie za organem należy powtórzyć, że obszar zaskarżonego Planu obejmuje fragment ścisłego centrum Poznania, który stanowi silne zurbanizowaną przestrzeń, o wykształconej od wielodziesięcioleci, zwartej strukturze zabudowy i nielicznych, otwartych przestrzeniach. Plan obejmuje istniejący plac Wiosny Ludów, stanowiący jedną z najbardziej rozpoznawalnych lokalizacji, która jest przestrzenią powiązaną ze Starym Rynkiem. Obszar objęty granicami Planu wraz z placem Wiosny Ludów jest przestrzenią będącą częścią układu urbanistyczno-architektonicznego centrum miasta Poznania wpisanego do rejestru zabytków. Plac zlokalizowany jest na przecięciu istotnych osi komunikacyjnych śródmieścia, które w Studium określono, jako główne korytarze ruchu pieszego - "Trakty Centrum". Plac Wiosny Ludów położony jest u wyloty deptaka w ciągu ul. Półwiejskiej, który poprzez wskazany Plac łączy się z deptakiem w ciągu ul. Wrocławskiej i ul. Szkolnej prowadząc bezpośrednio do Starego Rynku. Plac leży również u wylotu ul. Święty Marcin, stanowiąc niejako zamknięcie tej ulicy. Ponadto, przez Plac przebiega ciąg komunikacyjny łączący Stary Rynek z dworcem kolejowym Poznań Główny - poprzez ul. Wysoką, Pasaż Apollo, ul. Taczaka i ul. Składową. Sąd podziela ocenę, że opisane powyżej położenie placu Wiosny Ludów w sposób oczywisty wymagało wytworzenia odpowiedniej przestrzeni spinającej wymienione ciągi komunikacyjne. Załączone do akt sprawy mapy poglądowe oraz projekty konkursowe zabudowy dla obszaru objętego Planem potwierdzają, że przeznaczenie działki skarżącego pod drogę publiczną z placem publicznym dla pieszych, a także ustalenie linii obszaru MW/U na granicy działki skarżącego oraz działek o numerach [...] i [...], znajduje uzasadnieniu w racjonalnym zorganizowaniu przestrzeni publicznej. Powyższe stanowisko obrazuje w szczególności mapa poglądowa załączona do akt sprawy przez skarżącego (k. [...] akt sądowych). Wskazać należy, że to właśnie działka skarżącego przylega do obszaru spinającego główne korytarze ruchu pieszego "Trakty Centrum", a także ciągu komunikacyjnego obejmującego szlak tramwajowy oraz dwa przystanki. Takie położenie działki skarżącego w sposób obiektywny przesądza o konieczności przeznaczenia właśnie jego nieruchomości na realizacje celu publicznego (droga publiczna z placem dla pieszych). Sugestia skarżącego wskazujące na możliwość zorganizowania opisanej przestrzeni publicznej na innych działkach objętych Planem, w tym należących do Miasta Poznania, pozostaje w oczywistej kolizji z racjonalnymi założeniami planistycznymi wyrażającymi się tym, iż plac publiczny dla pieszych wypełni przypisywaną mu funkcję, gdy będzie przylegać i poszerzać ciąg komunikacyjny obejmujący szlak tramwajowy tworząc w tym miejscu przestrzeń spinającą zakończenia głównych korytarzy ruchu pieszego "Trakty Centrum". Dokumentowane w aktach sprawy różne możliwe/rozważane warianty zagospodarowania przestrzeni objętej Planem nie stanowią dowodu nadużycia władztwa planistycznego. Przyjęcie takiej oceny uzasadniałoby dopiero wykazanie braku racjonalności przyjętych rozwiązań planistycznych z punktu widzenia celów planowania przestrzennego. W świetle twierdzeń skarżącego należąca do niego nieruchomość ma powierzchnię [...] mkw. Przeznaczenie takiej powierzchni na cele publiczne (plac dla pieszych) w centrum miasta, przy szlaku tramwajowym obsługującym wiele linii tramwajowych, gdzie zbiera się ruch z sześciu ulic o cechach głównych korytarzy ruchu pieszego (ul. Wysoka/Szymańskiego. ul. Święty Marcina, ul. Krysiewicza, ul. Półwiejska, ul. Podgórna, ul. Szkolna) znajduje usprawiedliwienie w konieczność wykształcenia odpowiedniej przestrzeni publicznej w jednym z charakterystycznych punktów miasta, co koresponduje z wymogiem ładu przestrzennego powodowanym koniecznością harmonijnego skomponowania terenów zabudowanych, terenów wolnych od zabudowy i terenów komunikacji. Sąd nie ujawnił podstaw do przyjęcia stanowiska, że ustalenia Planu zostały przyjęte z naruszeniem zasady równego traktowania właścicieli działek położonych na terenie objętym spornym Planem. Rozwiązania przyjęte w Planie ujawniają, że te same wartości planistyczne towarzyszyły ustalaniu możliwości zagospodarowania terenu działek o numerach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oznaczonego w planie symbolem MW/U. Ustalenia/zapisy planu dotyczące parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu oznaczonego symbolem MW/U dowodzą, że na terenie powyżej wskazanych działek zaplanowano lokalizację ciągu pieszego o szerokości nie mniejszej niż 5m, z dopuszczeniem przejść bramowych o wysokości nie mniejszej niż 4m (§ 11 pkt 3 Uchwały), co potwierdzono na załączniku graficznym do Planu poprzez oznaczenie strefy orientacyjnej lokalizacji opisanego ciągu pieszego. Analiza przyjętych rozwiązań ujawnia w sposób oczywisty, że określona w taki sposób zabudowa obszaru MW/U ma zostać zrealizowana z poszanowaniem dla przebiegu ciągu komunikacyjnego łączącego Stary Rynek z dworcem kolejowym Poznań Główny - poprzez plac Wiosny Ludów, ul. Wysoką, Pasaż Apollo, ul. Taczaka oraz ul. Składową. Analiza zapisów kwestionowanego Planu nie potwierdza zarzutu, że "plac publiczny dla pieszych z dopuszczeniem kondygnacji podziemnych" ma służyć inwestycji zlokalizowanej na działkach o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] Powyższej sugestii nie potwierdzają zapisy §11 pkt 7 w związku z §7 pkt 6 Uchwały, z których wynika, że w zakresie parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem MW/U ustala się dostęp do przyległych terenów dróg publicznych z zakazem lokalizacji zjazdów z terenu KD-Lt na teren MW/U. Sugestie skargi, że dopuszczenie kondygnacji podziemnych otwiera możliwość budowy podziemnych publicznych parkingów nie dowodzi ingerencji w prawo własności z przekroczeniem władztwa planistycznego. Sugerowane w skardze zamierzenie realizuje ustawowy cel wywłaszczenia pod drogę publiczną, która obejmuje także miejsca postojowe (parkingi). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił wniesioną w niniejszej sprawie skargę, jako niezasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI