II SA/Po 895/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2022-03-15
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęfarma wiatrowawznowienie postępowaniawłaściwość organuKodeks postępowania administracyjnegoPrawo budowlaneustawa wiatrakowa WSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargi na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia pozwolenia na budowę farmy wiatrowej, potwierdzając właściwość Wojewody w tym zakresie.

Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia pozwolenia na budowę farmy wiatrowej. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty o umorzeniu, uznając siebie za organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie elektrowni wiatrowych, zgodnie z nowelizacją Prawa budowlanego. WSA w Poznaniu oddalił skargi, powołując się na wcześniejszy prawomocny wyrok, który przesądził o właściwości Wojewody oraz o zasadności umorzenia postępowania przez Starostę jako organ niewłaściwy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargi A. B. i P. sp. z o.o. na decyzję Wojewody z września 2021 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty z lipca 2021 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z czerwca 2016 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę farmy wiatrowej. Wniosek o wznowienie postępowania był oparty na uchyleniu przez NSA decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Starosta początkowo wznowił postępowanie, a następnie umorzył je jako bezprzedmiotowe z uwagi na utratę właściwości, przekazując sprawę Wojewodzie. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując, że zgodnie z ustawą o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, właściwym organem jest wojewoda. WSA w Poznaniu, powołując się na art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i swój wcześniejszy prawomocny wyrok z maja 2021 r., uznał, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w tamtym wyroku są wiążące. Wyrok ten przesądził o tym, że Starosta był organem niewłaściwym do prowadzenia postępowania, a jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. było zasadne. Sąd podkreślił, że Wojewoda uznał swoją właściwość i wznowił postępowanie, które zostało zawieszone. W związku z tym, WSA oddalił skargi jako niezasadne, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały prawo i nie naruszyły przepisów postępowania ani prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie niewłaściwości organu pierwszej instancji do rozpatrzenia sprawy skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wcześniejszy prawomocny wyrok, który przesądził o zasadności umorzenia postępowania przez Starostę jako organ niewłaściwy i przekazania sprawy Wojewodzie. Podkreślono, że brak właściwości organu jest jedną z przyczyn bezprzedmiotowości postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w przypadku stwierdzenia niewłaściwości organu.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 65 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przekazanie sprawy organowi właściwemu.

k.p.a. art. 153

Kodeks postępowania administracyjnego

Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.

ustawa wiatrakowa art. 16 § 1

Ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych

Dotyczy spraw wszczętych i niezakończonych w dniu wejścia w życie ustawy.

k.p.a. art. 19

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 22 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 22 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściwość Wojewody do prowadzenia postępowania w sprawie wznowienia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych. Zasadność umorzenia postępowania przez Starostę jako organ niewłaściwy. Związanie sądu oceną prawną z wcześniejszego prawomocnego wyroku.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 105 § 1 w zw. z art. 65 § 1 k.p.a. przez umorzenie postępowania. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 22 § 3 pkt 2 k.p.a. przez utrzymanie stanu braku organu właściwego. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. przez brak odniesienia się do zarzutów odwołania. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 ustawy wiatrakowej przez nieprawidłowe przyjęcie właściwości Wojewody.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy jedną z przyczyn bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. może być okoliczność, że postępowanie jest prowadzone przez organ niewłaściwy właściwym do rozstrzygania sporów kompetencyjnych między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej jest Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach wszczynanych po dniu wejścia w życie ustawy wiatrakowej (...) organem właściwym rzeczowo do prowadzenia postępowań jest wojewoda, a nie starosta

Skład orzekający

Jakub Zieliński

przewodniczący sprawozdawca

Jan Szuma

sędzia

Paweł Daniel

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów w sprawach dotyczących elektrowni wiatrowych oraz zasad umarzania postępowań przez organy niewłaściwe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych i postępowań wznowieniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii właściwości organów administracji w kontekście inwestycji wiatrowych, co jest tematem budzącym zainteresowanie w branży budowlanej i energetycznej.

Kto decyduje o pozwoleniach na budowę farm wiatrowych? WSA w Poznaniu rozstrzyga spór o właściwość organów.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 895/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jakub Zieliński /przewodniczący sprawozdawca/
Jan Szuma
Paweł Daniel
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1661/22 - Wyrok NSA z 2024-04-16
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 19, art. 22 par. 2 i 3, art. 65 par. 1, art. 107 par. 1 pkt 6 i par. 3, art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151, art. 153, art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2022 r. sprawy ze skarg A. B. i P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania oddala skargi.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną przez P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i A. B. decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2021 r. znak [...], wydaną w przedmiocie umorzenia (wznowionego) postępowania administracyjnego.
Decyzje te zostały wydane w następującym stanie sprawy.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. A. B. zwrócił się do Starosty [...] (dalej również: Starosta; organ I instancji) o podjęcie czynności z urzędu i wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] (znak: [...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji określonej jako "Budowa Farmy Wiatrowej [...] składającej się z 14 elektrowni wiatrowych wraz z fundamentami i infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowaną w Gminie W. w obrębach [...]". Wniosek o wznowienie postępowania został oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), a motywowany faktem wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroków z dnia [...] sierpnia 2017 r., w sprawach o sygn. akt II OSK [...] i sygn. akt II OSK [...], którymi zostały uchylone kolejno dwie decyzje Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] stycznia 2014 r. znak [...] i znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, poprzedzające wydanie przez Starostę [...] ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi P. Sp. z o.o. w W. (dalej również: spółka P. ) pozwolenia na budowę dla wyżej opisanego przedsięwzięcia.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. Starosta wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r.
Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. (znak [...]); Starosta umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie prowadzone "w sprawie i zmianę w/w decyzji poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę – «Budowa Farmy Wiatrowej [...] składającej się z 14 elektrowni wiatrowych wraz z fundamentami i infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowaną w Gminie W. w obrębach [...]" – z uwagi na zmianę przepisów prawa w zakresie właściwości organu i utratę dalszej możliwości prowadzenia postępowania.
Wojewoda (dalej również: Wojewoda; organ II instancji; organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu sprawy z odwołania A. B. oraz spółki P. , utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu wznowionego postępowania.
Organ II instancji stwierdził, że Starosta słusznie umorzył wszczęte postępowanie – z uwagi na utratę właściwości organu w przedmiotowej sprawie. Ponadto zauważył, że organ I instancji naruszył art. 107 § 1 k.p.a., gdyż w sposób niejasny i nieprecyzyjny sformułował sentencję decyzji, ponieważ trudno z jej treści wywieść, jakie postępowanie Starosta umarza, a wynika to dopiero z uzasadnienia decyzji. Zdaniem organu odwoławczego, nie mogło to jednak stanowić samodzielnie podstawy do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, bowiem wydanie decyzji rozstrzygającej w sprawie przez niewłaściwy organ stanowiłoby znacznie poważniejsze naruszenie obowiązujących przepisów. Dodatkowo organ II instancji zaznaczył, że wniosek A. B. o wznowienie postępowania z urzędu został przekazany do Wojewody, który jako organ właściwy będzie podejmował czynności w sprawie.
Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] maja 2021 r. sygn. akt IV SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej również: WSA w Poznaniu) uchylił zaskarżoną przez inwestora decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2020 r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2020 r.
Starosta, w wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania, decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., wydaną na podstawie art. 105 [§ 1] Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735), umorzył postępowanie administracyjne "w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. (znak [...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji określonej jako »Budowa Farmy Wiatrowej [...] składającej się z 14 elektrowni wiatrowych wraz z fundamentami i infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowaną w Gminie W. w obrębach [...]«".
Odrębne odwołania od tej decyzji wnieśli A. B. i spółka P. .
Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2021 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości stanowisko Starosty i stwierdzając, że organ ten zasadnie umorzył postępowanie z uwagi na utratę właściwości w przedmiotowej sprawie.
Motywując swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy stwierdził, że zasadnicze znaczenie w sprawie ma przedmiot postępowania, tj. elektrownie wiatrowe, gdyż [...] lipca 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 961) - dalej również: ustawa wiatrakowa; ustawa ta w art. 9 pkt 2 znowelizowała art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333), który to przepis od [...] lipca 2016 r. w ust. 3 pkt 5b stanowi, że wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w stosunku do starosty oraz organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych dotyczących elektrowni wiatrowych, w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy wiatrakowej. Jednocześnie Wojewoda zwrócił uwagę, że ustawa wiatrakowa nie zawiera regulacji dotyczących właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej do prowadzenia spraw w innych trybach, poza wspomnianym wydaniem pozwolenia na budowę lub oddaniem obiektu do użytkowania, a dotyczących pozwoleń na budowę elektrowni wiatrowych wydanych przed dniem jej wejścia w życie. Organ odwoławczy stwierdził, że przepisy przejściowe wprost nie wskazują, który organ administracji publicznej jest obecnie uprawniony do załatwiania tego rodzaju spraw. Zarazem, mając na uwadze wskazywaną w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego koncepcję "podążania" kompetencji w ślad za nową właściwością organów, organ II instancji uznał, na podstawie obowiązujących przepisów, które w art. 82 ust. 3 pkt 5b Prawa budowalnego wskazują na właściwość wojewody, że aktualnie to wojewoda jest organem właściwym w sprawach dotyczących udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych wszczętych przed wejściem w życie ustawy wiatrakowej, tj. przed [...] lipca 2016 r., w tym również wznowienia postępowań zakończonych decyzjami wydanymi na podstawie przepisów sprzed wejścia w życie tej ustawy. Zdaniem organu II instancji, nie ulega zatem wątpliwości, że obecnie organem właściwym w przedmiotowej sprawie jest wojewoda, a nie starosta.
Wskazując na przepisy art. 17 pkt 1, art. 19, art. 21 oraz art. 105 § 1 i art. 156 § 1 k.p.a., Wojewoda stwierdził, że w sprawie zaszły podstawy do umorzenia postępowania. Organ odwoławczy podniósł, że WSA w Poznaniu w prawomocnym wyroku z dnia [...] maja 2021 r. w pełni podzielił powyższe stanowisko w zakresie właściwości organów w sprawach dotyczących elektrowni wiatrowych. Zdaniem Wojewody, twierdzenia obydwu stron postępowania, które wniosły odwołania od decyzji, przeczą temu stanowisku, aktualnie ugruntowanemu w orzecznictwie oraz wyrażonemu w wyroku, który zapadł w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy stwierdził, że prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia [...] maja 2021 r. nie pozostawia wątpliwości co do właściwości organów – a zatem, że obecnie właściwym organem w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych pozostaje wojewoda. Dlatego też stwierdził, że Starosta P., umarzając jako bezprzedmiotowe postępowanie wznowione postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. nie uchybił obowiązującym przepisom. W konsekwencji, organ II instancji uznał zarzuty stron za całkowicie bezpodstawne i sprzeczne z zapadłym w sprawie wyrokiem, a także z orzecznictwem.
Ponadto Wojewoda zaznaczył, że powodem uchylenia przez WSA w Poznaniu jego wcześniejszej decyzji, z dnia [...] sierpnia 2020 r., i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] maja 2020 r. nie było naruszenie swojej właściwości, lecz naruszenie przez Starostę przepisu art. 107 § 1 k.p.a. polegające na nieprecyzyjnym określeniu treści rozstrzygnięcia decyzji umarzającej postępowanie. Organ odwoławczy stwierdził, że w osnowie ponownie wydanej decyzji Starosta doprecyzował, jakie postępowanie podlegało umorzeniu, wskazując, że było to postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. (znak [...]).
Odrębne skargi na decyzję Wojewody wnieśli A. B. i P. Sp. z o.o. z siedzibą w W.
A. B., zaskarżając tę decyzję w całości wniósł o uchylenie obydwu wydanych w sprawie decyzji i "nakazanie organowi dalszego prowadzenia postępowania, z uwzględnieniem konieczności prawidłowego rozstrzygnięcia w zakresie przekazania sprawy wg właściwości".
Decyzji tej zarzucił naruszenie:
1. art. 105 w zw. z art. 65 k.p.a. polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, gdy żadne ze wskazanych w tymże przepisie przesłanki w istocie nie zachodzą, tym bardziej, że "przekazanie sprawy według właściwości nie wiąże się z umorzeniem postępowania przed organem niewłaściwym, jako bezprzedmiotowego";
2. naruszenie art. 22 § 3 pkt 2 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu, co powoduje szkodliwe dla postępowania utrzymanie stanu braku organu właściwego do rozpoznania sprawy;
3. naruszenie art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. polegające na pominięciu odniesienia się in meriti do treści zarzutów i uzasadnienia odwołania od decyzji organu I instancji.
Podniesione zarzuty zostały umotywowane w uzasadnieniu skargi.
Z kolei spółka P. zaskarżonej w całości decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 105 § 1 w zw. z art. 65 § 1 w zw. z art. 22 § 2 i 3 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wznowienia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, wynikającą z niewłaściwości organu, tj. Starosty [...], i uznanie Wojewody jako organu właściwego w sprawie w sytuacji, gdy aktualny pozostaje przedmiot postępowania, a zatem brak jest podstaw do twierdzenia o bezprzedmiotowości postępowania i w konsekwencji – do jego umorzenia;
b) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, w szczególności poprzez uznanie, że Starosta słusznie umorzył wszczęte postępowanie z uwagi na utratę właściwości organu w przedmiotowej sprawie, mimo że Starosta nie powinien przekazywać według właściwości wniosku do organu (Wojewody W.);
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 16 ust. 1 ustawy z dnia [...] maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 724 ze zm.) poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją udzielającą pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych jest Wojewoda, a nie Starosta.
Przy tak sformułowanych zarzutach, rozwiniętych i umotywowanych w uzasadnieniu, skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji w całości i utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2021 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2021 r.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że Wojewoda, jako organ właściwy w sprawie, postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...],[...], które to postępowanie jest obecnie zawieszone.
Sprawy z obydwu skarg zostały postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Po [...] połączone do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Po [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095).
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie są wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy – zaskarżona decyzja Wojewody z dnia [...] września 2021 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2021 r., w przedmiocie umorzenia (wznowionego) postępowania administracyjnego. Słusznie skarżąca spółka P. zwróciła uwagę na opatrzenie tej decyzji błędną datą [...] września 2020 r. Nie ulega jednak wątpliwości, że decyzja ta została wydana [...] września 2021 r., co jednoznacznie wynika już z załącznika do niej, tj. dokumentu rozdzielnika z informacją o prywatności, który opatrzony jest datą [...] września 2021 r. ("16.09.21.") i podpisem pracownika organu (vide: str. 5 decyzji, k. 97 akt II instancji). Taka też data została uwidoczniona na zwrotnych poświadczeniach odbioru przy doręczeniu stronom przedmiotowej decyzji (k. 100 i 101 akt II instancji). Tego rodzaju błąd kwestionowanej decyzji (rodzaj oczywistej omyłki pisarskiej) może zostać sprostowany przez organ właściwy w trybie art. 113 § 1 k.p.a. z urzędu lub na wniosek.
W wyniku przeprowadzanej kontroli Sąd uznał, że wniesione skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem zakwestionowane decyzje są prawidłowe.
W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma wydanie przez tutejszy Sąd prawomocnego wyroku z dnia [...] maja 2021 r. sygn. akt IV SA/Po [...] oraz brzmienie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - dalej: p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W niniejszej sprawie nie zaszły żadne z powyższych okoliczności, które jednocześnie prowadziłyby do uznania, że zdezaktualizowała się ocena prawna i wytyczne zawarte w wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] sierpnia 2020 r. W wyroku tym zostało już wiążąco przesądzone, że prawidłowa jest wskazana przez Starostę [...] podstawa umorzenia postępowania administracyjnego, tj. art. 105 [§ 1] k.p.a., oparta na przesłance faktycznej, uznanie się przez Starostę za organ niewłaściwy do prowadzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem A. B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. i przekazanie sprawy, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., do rozpatrzenia Wojewodzie.
W wyroku tym Sąd odniósł się do odmiennych twierdzeń skargi spółki P. i powołując się na stanowisko orzecznictwa i doktryny, podkreślił, że jedną z przyczyn bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. może być okoliczność, że postępowanie jest prowadzone przez organ niewłaściwy. Sąd wyjaśnił, że w zależności od przyczyny bezprzedmiotowości, postępowanie może być bezprzedmiotowe w danej sprawie, albo bezprzedmiotowe jedynie przed danym organem – organem niewłaściwym. Sąd stwierdził, że w kontrolowanej sprawie zachodziła druga sytuacja, dotycząca bezprzedmiotowości postępowania jedynie przed Starostą (który uznał się za organ niewłaściwy w sprawie). Sąd podniósł przy tym, że potwierdza to również uwaga poczyniona przez organ II instancji na końcu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wskazująca, że "wniosek A. B. o wznowienie postępowania z urzędu został przekazany do Wojewody, który jako organ właściwy w sprawie będzie podejmował czynności w sprawie".
W takich okolicznościach Sąd stwierdził, że wyłącznie właściwym do rozstrzygania sporów kompetencyjnych między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej jest Naczelny Sąd Administracyjny, co expressis verbis wynika z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 p.p.s.a. Zarazem jednak podkreślił, że obecnie w kontrolowanej sprawie taki spór pomiędzy Starostą a Wojewodą nie występuje, gdyż obydwa organy są zgodne, że właściwym do rozpatrzenia sprawy wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. (znak: [...]) jest Wojewoda. W konsekwencji Sąd stwierdził, że dla zweryfikowania prawidłowości umorzenia postępowania przed Starostą wystarczająca jest "niesporna konstatacja, że w prowadzonym postępowaniu Starosta uznał się za organ niewłaściwy i skutecznie, w trybie art. 65 k.p.a., przekazał sprawę Wojewodzie, który z kolei uznał swoją właściwość w tej sprawie (co jasno potwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji)". Wobec tego Sąd uznał, że już tylko z tych względów nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 16 ust. 1 ustawy wiatrakowej.
Ponadto Sąd zauważył, że w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało jednolicie przesądzone, że w sprawach wszczynanych po dniu wejścia w życie ustawy wiatrakowej (co nastąpiło [...] lipca 2016 r.), a dotyczących ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę wydanych dla elektrowni wiatrowych przed tym dniem, organem właściwym rzeczowo do prowadzenia postępowań jest wojewoda, a nie starosta; reguła ta dotyczy wszystkich postępowań, w których dochodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, a w szczególności postępowań w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego taką decyzją, zmiany lub uchylenia decyzji czy przeniesienia decyzji. Wobec tego Sąd stwierdził, że skoro Starosta, uznawszy się za organ niewłaściwy do prowadzenia postępowania, skutecznie przekazał sprawę według właściwości Wojewodzie, to zasadnie umorzył prowadzone dotychczas przez siebie postępowanie w sprawie. W związku z tym Sąd uznał zarzut naruszenia art. 105 § 1 w zw. z art. 65 § 1 w zw. z art. 22 § 2 i 3 k.p.a. za niezasadny.
Przyczyną, która doprowadziła do uchylenia wcześniej wydanych decyzji, tj. decyzji Wojewody z dnia [...] sierpnia 2020 r. i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] maja 2020 r., było stwierdzenie, że brak jest w sentencji decyzji Starosty określenia postępowania administracyjnego podlegającego umorzeniu, pozwalającego na jednoznaczne zidentyfikowanie tego postępowania. Sąd nie zgodził się również ze stanowiskiem Wojewody, który wprawdzie dostrzegł wadliwość decyzji Starosty w omawianym zakresie i stwierdził, że organ I instancji naruszył art. 107 § 1 k.p.a., jednak niezasadnie uznał, że okoliczność ta wynika z uzasadnienia decyzji. Sąd stwierdził w tym zakresie, że w uzasadnieniu decyzji Starosty nie ma jakiejkolwiek wzmianki o postępowaniu w sprawie "zmiany" decyzji, a dopiero analiza akt pozwala przypuszczać, że intencją organu I instancji było prawdopodobnie umorzenie postępowania wznowionego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. ([...]). Jednak w osnowie tej decyzji wątek "wznowienia" w ogóle się nie pojawił. Zdaniem Sądu, nie mogła pozostać w obrocie prawnym decyzja, której treści rozstrzygnięcia nie sposób ustalić w sposób konkretny i pewny, bez sięgania do jej uzasadnienia, a tym bardziej – jak w analizowanym przypadku – do akt sprawy. Przy takiej argumentacji tutejszy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obydwu instancji.
Mając powyższe na uwadze, jeszcze raz należy podkreślić, że powyższy prawomocny wyrok, ze względu na art. 153, art. 170 p.p.s.a., wiązał strony (zgodnie z art. 12 i art. 32 p.p.s.a. stronami są skarżący, organ i uczestnicy postępowania) i sąd, który go wydał. Związanie to dotyczy zarówno prawa (związania dyspozycją zawartej w wyroku skonkretyzowanej normy prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych zawartych w przepisach prawnych), jak i ustaleń faktycznych. Ocena prawna o charakterze wiążącym dotyczy właściwego zastosowania konkretnego przepisu, czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie (patrz: B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 170).
W niniejszej sprawie nie mogło zatem podlegać przez strony skutecznemu zakwestionowaniu, że Starosta P. nie jest organem właściwym do przeprowadzenia postępowania administracyjnego "w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. (znak [...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji określonej jako »Budowa Farmy Wiatrowej [...] składającej się z 14 elektrowni wiatrowych wraz z fundamentami i infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowaną w Gminie W. w obrębach [...]«". Wobec tego, skoro skutecznie przekazał według właściwości Wojewodzie jako organowi właściwemu sprawę (zainicjowaną pismem A. B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. o wznowienie postępowania z urzędu), to zachodziły w niej podstawy do umorzenia, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., prowadzonego przez Starostę postępowania, uprzednio wznowionego z urzędu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r.
W niniejszej sprawie Starosta w pełni zrealizował wytyczne zawarte w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia [...] maja 2021 r. sygn. akt IV SA/Po [...]. Osnowa i uzasadnienie decyzji z dnia [...] lipca 2021 r. są spójne. Nie ma żadnych wątpliwości, że umorzenie wznowionego postępowania dotyczy postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. (znak [...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie farmy wiatrowej. Również organ odwoławczy nie naruszył dyspozycji przepisu art. 153 p.p.s.a.
Jeszcze raz należy podkreślić, że zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Przepis art. 65 § 1 k.p.a. dotyczy zaś wyłącznie ustalenia braku właściwości w fazie wszczęcia postępowania, natomiast jeżeli w trakcie prowadzonego postępowania organ stwierdzi swoją niewłaściwość, obowiązany jest zakończyć postępowanie decyzją o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wiąże się z brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy, co występuje m.in. w przypadku, gdy wszczęte postępowanie toczy się przed organem niewłaściwym. Stwierdzenie niewłaściwości organu pierwszej instancji do rozpatrzenia sprawy skutkować musi umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego, którego dokonuje ten organ na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. albo organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 21 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 2780/14 i 16 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 731/21, dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Aktualnie nie ma żadnych wątpliwości co do tego, jaki organ jest właściwy rzeczowo w sprawach dotyczących ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanych dla elektrowni wiatrowych przed dniem wejścia w życie ustawy wiatrakowej, tj. postępowań, w których dochodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy. Tego rodzaju postępowaniem jest postępowanie nadzwyczajne w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego taką decyzją (por. postanowienia NSA z dnia 8 maja 2019 r. sygn. akt II OW 26/19 i II OW 27/19, dostępne jw.). Jest to okoliczność prawna wiążąco przesądzona przez tutejszy Sąd.
Pomiędzy Starostą a Wojewodą nie ma też w kontrolowanej sprawie żadnego sporu co do tego, który z nich jest organem właściwym do jej załatwienia wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. (znak: [...]). Obydwa organy są w tej kwestii zgodne. Świadczy o tym stwierdzony przez tutejszy Sad w wyroku z dnia [...] maja 2021 r. fakt przekazania sprawy przez Starostę Wojewodzie, który z kolei uznał swoją właściwość w tej sprawie, gdyż – jak wyjaśnił w odpowiedzi na skargę – postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...],[...] (postępowanie to jest obecnie zawieszone).
W związku powyższym, wszelkie polemiczne twierdzenia zawarte w obydwu skargach są w tym względzie z gruntu nieskuteczne. W konsekwencji Sąd uznał zawarty w skardze spółki P. zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 ustawy wiatrakowej za niesłuszny. Przywołany przepis przejściowy dotyczył spraw wszczętych i niezakończonych w dniu wejścia w użycie ustawy, a dotyczących m.in. postępowań w sprawie pozwoleń na budowę elektrowni wiatrowych. Natomiast w przedmiotowej sprawie chodzi o wznowienie postępowania już po wejściu w życie ustawy wiatrakowej. Poza tym tutejszy Sąd uznał już we wcześniejszym wyroku ten zarzut za niezasadny. To samo odnosi się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze spółki P. , a dotyczących naruszenia art. 105 § 1 w zw. z art. 65 § 1 oraz art. 22 § 2 i 3 k.p.a. Nie inaczej należy ocenić również zarzut A. B. wskazującego na naruszenie przepisów art. 105 § 1 w zw. z art. 65 § 1 oraz art. 22 § 3 pkt 2 k.p.a. W szczególności warto podkreślić, że w sprawie nie zachodzi też wskazywane przez A. B. "utrzymanie stanu braku organu właściwego do rozpoznania sprawy". Jest wręcz przeciwnie. W odpowiedzi na zarzuty tego skarżącego należy podkreślić, że w sprawie nie było podstaw do wszczęcia sporu kompetencyjnego, skoro Wojewoda nie zakwestionował swojej właściwości w przedmiocie wznowienia postępowania. Wobec tego zarzut naruszenia art. 22 § 3 k.p.a. nie mógł stanowić podstawy do podważenia prawidłowości zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na zarzuty procesowe obydwu skarżących, dotyczące naruszenia odpowiednio – art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. (skarga A. B.) oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. (skarga spółki P. ), należy podkreślić, że Sąd stwierdził ich całkowitą niezasadność. W swoich ustaleniach i rozważaniach organy zasadnie skupiły się na tych okolicznościach, które były istotne prawnie dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle wytycznych zawartych w wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] maja 2021 r. Dlatego też Wojewoda zasadnie stwierdził, że stanowiska wyrażone w odwołaniach wniesionych przez obydwu skarżących, przeczące stanowisku ugruntowanemu w orzecznictwie oraz wyrażonemu w wyroku, który zapadł w przedmiotowej sprawie, nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ ten uznał zarzuty skarżących za całkowicie bezpodstawne i sprzeczne z wydanym wcześniej wyrokiem tutejszego Sądu oraz z orzecznictwem.
Zdaniem Sądu, organ II instancji w adekwatny sposób odniósł się do twierdzeń stron zawartych we wniesionych odwołaniach i skupił się na tych kwestiach, od których zależało prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Tak samo uczynił organ I instancji. Poza tym należy podkreślić, że twierdzenia zawarte w odwołaniu spółki P. w znacznej mierze pokrywały się z wcześniej sformułowanymi w skardze, która została rozpoznana przez tutejszy Sąd w sprawie o sygn. Akt IV SA/Po [...]. Z kolei stanowiska obydwu skarżących, przedstawione we wniesionych odwołaniach, były w swej istocie analogiczne do zarzutów i twierdzeń zawartych skargach. Zarzuty te zaś tutejszy Sąd uznał en bloc za całkowicie niezasadne, co już zostało omówione w niniejszym uzasadnieniu.
Zaskarżona decyzje i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem. Przy ich wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania (za takie naruszenie nie można uznać sygnalizowanej, oczywistej omyłki organu II instancji przy określaniu daty wydania decyzji odwoławczej) ani prawa materialnego. Wobec tego Sąd nie doszukał się żadnych podstaw do wyeliminowania tych decyzji z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI