II SA/Po 890/21

II SA/Po 890/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-12-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /sprawozdawca/
Jakub Zieliński /przewodniczący/
Paweł Daniel
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 3 ust. , art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 8 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2022 roku sprawy ze skarg D. C. na decyzje Prezesa Sądu [...] w P. z dnia 5 października 2021 r., nr [...], [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargi.
Uzasadnienie
D. C. (dalej jako strona lub skarżący) wnioskiem z 29 czerwca 2021 roku zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego [...] (dalej też jako Prezes SO) o udostępnienie informacji publicznej w postaci zanonimizowanych skanów orzeczeń V Wydziału Penitencjarnego o sygnaturach V Kow [...], V Kow [...], V Kow [...], V Kow [...], V Kow [...], V Kow [...], V Kow [...], V Kow [...], V Kow [...], V Kow [...] wraz z uzasadnieniami.
Prezes Sądu Okręgowego pismem z 8 lipca 2021 r. poinformował skarżącego, że żądana informacja nie może zostać udzielona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2021 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 poz. 2176 ze zm. dalej u.d.i.p.) i skorzystał z prawa do wydłużenia terminu udzielenia odpowiedzi.
Kolejnym wnioskiem z dnia 19 lipca 2021 r. skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej w postaci zanonimizowanych skanów orzeczeń V Wydziału Penitencjarnego o sygnaturach V Kow [...], V Kow [...], V Kow [...], V Kow [...], V Kow [...], Kow [...], V Kow [...], V Kow [...], V Kow [...], V Kow [...], V Kow [...], V Kow [...], V Kow [...] wraz z uzasadnieniami.
Decyzjami z dnia 21 sierpnia 2021 r. nr [...] oraz z dnia 19 sierpnia nr [...], działając na podstawie art. 39, 104, 107, 109 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 9, poz. 26 z późn. zm. dalej k.p.a.) oraz art. 16 w związku z art. 3, ust. 1, pkt 1 u.d.i.p. Prezes Sądu Okręgowego [...] odmówił skarżącemu udzielenia informacji publicznej objętej ww. wnioskami.
W uzasadnieniu decyzji Prezes SO wskazał, że wnioski skarżącego dotyczą w istocie informacji prostych, jednakże w bardzo obszernym zakresie. Podkreślono, że suma informacji prostych staje się informacją przetworzoną, wówczas, gdy ich ilość jest znaczna i wytworzenie informacji objętej wnioskiem wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, że wpływa to negatywnie na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej.
Zwrócono uwagę, że skarżący w krótkim przedziale czasu złożył 6 wniosków o udzielenie informacji publicznej. W każdym domagał się udostępnienia kilku bądź kilkunastu orzeczeń wydanych w Wydziale V Penitencjarnym. Suma tych wniosków wskazuje, że organ musiałby udostępnić ponad 60 orzeczeń. Jak wynika z tabeli udostępnionej Panu D. C. przy piśmie z 2 czerwca 2021 roku stanowiącym odpowiedź na wniosek z 27 maja 2021 roku o udostępnienie sygnatur spraw tut. Sądu, w których uwzględniono wniosek i udzielono warunkowego zwolnienia z odbycia reszty kary w latach 2019-2020 wydano 832 orzeczenia. To może wskazywać, że w najbliższym czasie złoży on kolejne wnioski o udostępnienie orzeczeń wydanych w przedmiotowych sprawach, co z kolei wskazuje na nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej oraz żądanie informacji publicznej przetworzonej. Ponadto w Sądzie Okręgowym [...] sprawy rejestrowane są w systemie informatycznym Sędzia 2, który nie zawiera całości dokumentów znajdujących się w aktach poszczególnych spraw. Nadto koniecznym jest poddanie dokumentów anonimizacji. Wobec powyższego związane byłoby to z koniecznością oddelegowania pracownika tylko do tej czynności - co może doprowadzić do dezorganizacji pracy Wydziału. Ponadto organ wskazał, że w obecnej sytuacji związanej z rozprzestrzenianiem się wirusaSARS-CoV-2 oraz ograniczeniami z tego wynikającymi spowodowałoby to opóźnienia w czynnościach wykonywanych w bieżących sprawach, co niewątpliwie wpłynie negatywnie na tok toczących się postępowań.
W tych okolicznościach organ uznał, że D. C. wnosi o udzielenie informacji przetworzonej.
Mając na uwadze regulację zawartą w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w myśl której prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, Prezes SO pismami z 26 lipca i 4 sierpnia 2021 roku wezwał skarżącego o wykazanie powyższej przesłanki z powołaniem na stosowny przepis (tj. art. 3 ust. 1, pkt 1) u.d.i.p.). D. C. do dnia wydania decyzji nie wykazał, aby uzyskanie informacji publicznej przetworzonej było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wobec tego Prezes Sądu Okręgowego [...] postanowił odmówić udzielenia wnioskującemu informacji publicznej i wydać w tym przedmiocie decyzję odmowną.
Następnie D. C. odwołał się od ww. decyzji Prezesa Sądu Okręgowego [...] wskazując, że zaskarża je w całości, wnosi o ich uchylenie i przekazanie organowi do ponownego rozpoznania.
Decyzjami z dnia 5 października 2021 r. nr [...] oraz [...] Prezes Sądu Apelacyjnego [...] (dalej też jako Prezes SA) działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 16 w związku z art. 3 ust.1 pkt 1 u.d.i.p. utrzymał zaskarżone decyzje w mocy.
W ocenie organu Prezes Sądu Okręgowego [...] prawidłowo ustalił, że w świetle możliwości wyodrębnienia wnioskowanych informacji żądana informacja ma charakter przetworzony. Zrealizowanie wniosku wymaga, tak jak to zasadnie stwierdzono w decyzji I instancji, znacznego nakładu środków, a przede wszystkim dodatkowej pracy wielu osób trudnej do pogodzenia z bieżącymi działaniami tego sądu. Powyższe ponadto ma szczególne znaczenie w aktualnym stanie epidemii, wiążącym się ze zmianami w organizacji pracy sądów i zwiększonymi absencjami pracowników. Wobec tego, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanki szczególnego znaczenia tej informacji dla interesu publicznego, Prezes SO prawidłowo odmówił udzielenia wnioskowanej informacji.
Następnie D. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi na ww. decyzje z dnia 05 października 2021 r. wskazując, że są one niezgodne z prawem, wobec czego domaga się ich uchylenia i przekazania spraw do rozpoznania organowi I instancji.
W odpowiedzi na skargi Prezes SA wskazał, że w pełni podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko. Odmowa udostępnienia informacji publicznej nastąpiła z uwagi na zakwalifikowanie jej jako informacji przetworzonej, a skarżący nie wykazał, aby jej uzyskanie było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podkreślono, że wyselekcjonowanie określonych informacji z akt spraw jest dalece czasochłonne, a tym samym zasadniczo wpłynęłoby na bieżącą pracę wydziału penitencjarnego sądu. Przeprowadzenie takiego zabiegu byłoby celowe i wskazane wtedy, gdyby było to uzasadnione. Skarżący nie ma też, jak się wydaje i co jest zrozumiałe, gruntownej wiedzy o urządzeniach, w tym systemach teleinformatycznych aktualnie wykorzystywanych przez sądy, a tym samym możliwości pozyskiwania określonych danych przy wykorzystaniu tych urządzeń. Ponadto działania skarżącego wydają się wskazywać na nadużycie prawa do informacji publicznej, ponieważ skarżący złożył w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 października 2021 r. do Sądu Apelacyjnego [...] 98 wniosków o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie organu skarżący usiłuje wykorzystać dostęp do informacji publicznej wyłącznie w celach prywatnych. Zaznaczono, że przygotowanie orzeczeń sądowych w celu ich udostępnienia wymaga dwukrotnej anonimizacji elektronicznej, jednorazowej anonimizacji ręcznej wykonywanej przez sekretarza sądowego, zatwierdzenia przez kierownika sekretariatu, zarządzenia przewodniczącego wydziału i przygotowania wysyłki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Przedmiotem kontroli Sądu są decyzje Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie Prezesa Sądu Okręgowego [...] o odmowie udostępnienia skarżącemu informacji publicznej. Spór pomiędzy skarżącym a organami sprowadzał się zaś do oceny tego, czy wniosek o udostępnienie łącznie 23 zanonimizowanych orzeczeń sądowych wraz z uzasadnieniami stanowi informację publiczną prostą czy przetworzoną.
W ocenie Sądu rację należało przyznać organom, które zasadnie stwierdziły, że zakres wnioskowanych informacji stanowi informację przetworzoną, której uzyskanie należy poprzedzić wykazaniem szczególnie istotnego interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna ilość tzw. informacji publicznych prostych, dostępnych bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu na treść żądania udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usunięcia danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią informacje proste informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego. W określonych okolicznościach zakres realizacji prawa do informacji publicznej, związany z zaspokojeniem zainteresowania podmiotu wnoszącego o udostępnienie informacji publicznej, może przybrać taką skalę, która uzasadnionym czyni uznanie żądanej informacji za informację publiczną o charakterze przetworzonym. Taka sytuacja występuje, gdy ilość czynności, jakie musiałby podjąć podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, osiągnie poziom mogący zdezorganizować pracę tego podmiotu (wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 562/16, dostępny w CBOSA). Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych. Czasami rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie rzeczy mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej (por. I. Kamińska, M. Rozbicka- Ostrowska "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz praktyczny", wyd. 1, wyd. LexisNexis z 2008 r., s. 25 i nast.).
Jak już wyżej wskazano art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stawia warunek, że udostępnienie informacji publicznej przetworzonej może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ustawodawca powołuje w tym zakresie klauzulę generalną interesu publicznego, a dodatkowo podkreśla jego kwalifikowaną postać przez określenie go mianem "szczególnie istotnego". Ograniczenie prawa do uzyskania informacji przetworzonej do przypadków, w których jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, stanowi konsekwencję zasady podporządkowania interesu prywatnego interesowi publicznemu, która ma za zadanie chronić podmioty zobowiązane do udzielenia informacji publicznej przed koniecznością reorganizacji ich struktury i zasad pracy w przypadku obowiązku przetwarzania posiadanych informacji udzielanych wnioskodawcom, np. dla ich celów prywatnych (T.R. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie informacji publicznej, Warszawa 2002, s. 85-86).
W orzecznictwie wskazuje się, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Wnioskodawca powinien wykazać przesłanki uzasadniające udostępnienie mu informacji przetworzonej i wskazać, w jaki sposób udostępnienie mu żądanej informacji miałoby się przełożyć w sposób realny na poprawę funkcjonowania organów państwowych (wyrok NSA z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt I OSK 954/20, dostępny w CBOSA).
Sąd nie ma wątpliwości, że wyroki sądowe (orzeczenia wraz z uzasadnieniem) stanowią informację publiczną, która podlega udostępnieniu na zasadach określonych w u.d.i.p. Niemniej jednak rozmiar (ilość) informacji, o jakie wnioskuje skarżący prowadzi do jednoznacznego wniosku, że domagał się w istocie informacji przetworzonej.
Należy zwrócić uwagę, że skarżący dwoma wnioskami, złożonymi w krótkich odstępach czasu, zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej obejmujących łącznie 23 zanonimizowane odpisy orzeczeń Sądu Okręgowego [...] wraz z uzasadnieniami. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonych decyzjach jak i odpowiedzi na skargę, że nakład pracy organu związany z anonimizacją orzeczeń oraz ilość czynności wymagających podjęcia przez różnych pracowników sądu - wyszukiwanie wnioskowanych orzeczeń, pełna anonimizacja (elektroniczna i ręczna), zatwierdzenie tego przez kierownika sekretariatu, sporządzenie zarządzenia przewodniczącego wydziału i przygotowanie wysyłki sprawia, że informację, o którą wnioskował D. C. uznać należy za informację przetworzoną. Podzielić należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który stwierdził, że jeżeli z uwagi na istotę, charakter i zakres koniecznej anonimizacji (przekształcenia) dokumentu niezbędne jest podjęcie dodatkowych czasochłonnych i pracochłonnych czynności, wykonywanych poza bieżącym działaniem konkretnych organów i wymagających podjęcia przez nie dodatkowego nakładu pracy, to tak udzielana informacja może zostać uznana za informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 956/18, dostępny w CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie słusznie więc wezwano skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Skarżący odpowiedział wprawdzie na powyższe wezwanie organu I instancji, jednakże ograniczył się do wskazania, że żądana w każdym z wniosków informacja jest informacją prostą. Nie wyjaśnił jednak ani w tym piśmie, ani w odwołaniu, ani też w skardze czemu miałyby służyć żądane informacje. Skoro więc skarżący nie wykazał, że uzyskanie wnioskowanej informacji związane jest z istnieniem szczególnie istotnego interesu publicznego, to zasadne było rozstrzygniecie organu o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Również mając na względzie przesłanki natury obiektywnej oraz charakter żądanej informacji publicznej nie sposób uznać, aby jej uzyskanie przez skarżącego, a następnie wykorzystanie mogło wpłynąć na poprawę i usprawnienie działania wymiaru sprawiedliwości. Wręcz przeciwnie - można uznać, że działanie skarżącego prowadzić ma do zaburzenia funkcjonowania Sądu Okręgowego [...]. Postawa skarżącego wskazuje, że jego działania nie mają na celu ochrony interesu publicznego, czy też dbałość o niego, a raczej destabilizację działalności organów władzy publicznej. Sąd z urzędu ma wiedzę o bardzo licznych działaniach skarżącego, który dla pozoru uniknięcia kwalifikacji jego wniosków jako informacji przetworzonej, składa w systematycznym odstępie czasu – co kilka, czasami co kilkanaście dni, wnioski o mniejszym zakresie. Skarżący w istocie zmierza jednak do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że skarga D. C. nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) skargę oddalił.