II SA/Po 89/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę E. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i G. C. w sprawie warunków zabudowy. SKO uchyliło własną decyzję z 28 lutego 2023 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z 27 czerwca 2019 r. (przeniesienie warunków zabudowy na skarżącą) i utrzymało w mocy swoją decyzję z 28 lutego 2023 r. w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z 14 sierpnia 2019 r. (zmiana warunków zabudowy). Sąd uznał, że SKO rażąco naruszyło art. 138 k.p.a. w pierwszej części swojej decyzji, uchylając decyzję Burmistrza z 27 czerwca 2019 r. bez orzeczenia co do istoty sprawy. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność tej części decyzji SKO. W odniesieniu do drugiej części decyzji SKO, dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z 14 sierpnia 2019 r., Sąd zgodził się z oceną SKO, że organ I instancji rażąco naruszył prawo, stosując art. 155 k.p.a. (zmiana decyzji ostatecznej) bez uzyskania zgody wszystkich stron postępowania. Sąd podkreślił, że zgoda ta musi być wyraźna, a nie domniemana. Jednakże, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO w tej części, ponieważ SKO nie zbadało negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, określonych w art. 156 § 2 k.p.a. (upływ dziesięcioletniego terminu lub wywołanie nieodwracalnych skutków prawnych), na które powoływała się skarżąca. Sąd wskazał, że organ powinien rozważyć te kwestie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącej dotyczące decyzji Starosty, uznając je za nieistotne dla sprawy warunków zabudowy oraz niezasadne z uwagi na właściwość rzeczową organów. Sąd wyjaśnił również, że sprzedaż nieruchomości czy przeniesienie pozwolenia na budowę nie wpływa na status strony w postępowaniu dotyczącym decyzji o warunkach zabudowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 138 k.p.a. w zakresie obowiązku orzekania co do istoty sprawy po uchyleniu decyzji; interpretacja art. 155 k.p.a. w zakresie wymogu wyraźnej zgody stron na zmianę decyzji; znaczenie badania negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z decyzjami SKO i organu pierwszej instancji w przedmiocie warunków zabudowy. Kluczowe jest ustalenie stron postępowania i ich zgody.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., może ograniczyć się jedynie do uchylenia decyzji bez orzeczenia co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do uchylenia decyzji, ale ma także obowiązek orzec co do istoty sprawy albo umorzyć postępowanie w całości albo w części. Sentencja decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. musi być pełna.
Uzasadnienie
Art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Uchylenie decyzji bez orzeczenia co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania stanowi rażące naruszenie prawa.
Czy zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. wymaga wyraźnej zgody wszystkich stron postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. wymaga łącznego spełnienia przesłanek, w tym zgody wszystkich stron postępowania. Zgoda ta musi być udzielona wprost, wyraźnie, a nie w sposób dorozumiany.
Uzasadnienie
Przepis art. 155 k.p.a. wymaga zgody strony na uchylenie lub zmianę decyzji, a zgoda ta musi być udzielona wyraźnie. Brak takiej zgody lub jej wadliwość stanowi rażące naruszenie prawa.
Czy organ stwierdzający nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. musi badać negatywne przesłanki stwierdzenia nieważności, takie jak upływ dziesięcioletniego terminu lub wywołanie nieodwracalnych skutków prawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ stwierdzający nieważność decyzji musi zbadać zarówno pozytywne przesłanki nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.), jak i negatywne przesłanki, które wyłączają możliwość stwierdzenia nieważności (art. 156 § 2 k.p.a.).
Uzasadnienie
Brak analizy negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 138 § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, ale musi orzec co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie.
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Zmiana decyzji ostatecznej wymaga zgody wszystkich stron postępowania, która musi być wyraźna.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2 i par. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rażące naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, jednakże nie stwierdza się nieważności, jeżeli od dnia doręczenia upłynęło dziesięć lat lub decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Pomocnicze
u.p.g.p. art. 63 § 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200 i 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie art. 138 k.p.a. przez organ odwoławczy poprzez uchylenie decyzji bez orzeczenia co do istoty sprawy. • Rażące naruszenie art. 155 k.p.a. przez organ pierwszej instancji poprzez zmianę decyzji o warunkach zabudowy bez wyraźnej zgody wszystkich stron. • Konieczność zbadania negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 2 k.p.a.).
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące niewłaściwego zastosowania art. 156 § 2 k.p.a. w kontekście wywołania nieodwracalnych skutków prawnych (sąd uznał, że SKO powinno zbadać tę kwestię, ale nie przesądził o jej wystąpieniu). • Argumenty o milczącym wyrażeniu zgody na zmianę decyzji (sąd odrzucił możliwość domniemanej zgody).
Godne uwagi sformułowania
"Organ odwoławczy nie jest uprawniony do sformułowania sentencji innych, niż wymienione we wskazanym przepisie [art. 138 k.p.a.]." • "Zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. również stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych. Przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco, a zmiana decyzji może nastąpić tylko w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie." • "Zgoda stron stanowi podstawową przesłankę stosowania wskazanego wyżej przepisu, a jej brak czy wadliwość przy zmianie decyzji stanowi rażące naruszenie prawa." • "Nie można tu być mowy o domniemanej zgodzie, chociażby za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiał 'słuszny interes strony'." • "Brak analizy negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 oraz art. 80 i 107 § 3 k.pa.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy."
Skład orzekający
Arkadiusz Skomra
sprawozdawca
Tomasz Świstak
przewodniczący
Wiesława Batorowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 k.p.a. w zakresie obowiązku orzekania co do istoty sprawy po uchyleniu decyzji; interpretacja art. 155 k.p.a. w zakresie wymogu wyraźnej zgody stron na zmianę decyzji; znaczenie badania negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z decyzjami SKO i organu pierwszej instancji w przedmiocie warunków zabudowy. Kluczowe jest ustalenie stron postępowania i ich zgody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność procedur administracyjnych i potencjalne pułapki prawne, szczególnie w kontekście zmian decyzji o warunkach zabudowy. Wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące zgody stron i obowiązków organów.
“Pułapki w zmianie decyzji o warunkach zabudowy: Sąd wyjaśnia, kiedy zgoda stron jest kluczowa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.