IV SA/PO 703/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-01-26
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzenneodnawialne źródła energiifotowoltaikafarma fotowoltaicznaustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymstudium uwarunkowańdobry sąsiadWSAinwestycje

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 6MW, uznając, że przepis o 'dobrym sąsiedztwie' nie ma zastosowania do instalacji OZE, a studium uwarunkowań nie jest wiążące dla wydania takiej decyzji.

Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 6MW. Organy administracji odmawiały wydania decyzji, powołując się na brak zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz studium uwarunkowań, a także na wymóg 'dobrego sąsiedztwa'. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że przepis o 'dobrym sąsiedztwie' (art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.) nie ma zastosowania do instalacji odnawialnych źródeł energii (art. 61 ust. 3 u.p.z.p.), a studium uwarunkowań nie jest wiążące przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę spółki "P." sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy elektrowni fotowoltaicznych o mocy do 6MW. Organy administracji argumentowały, że inwestycja nie spełnia wymogu 'dobrego sąsiedztwa' (art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) oraz że nie wpisuje się w założenia procedowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i obowiązującego studium uwarunkowań. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 61 ust. 3 u.p.z.p. oraz art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., wymogi z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 nie mają zastosowania do instalacji odnawialnego źródła energii (OZE) w rozumieniu ustawy o OZE. Sąd podkreślił, że moc instalacji OZE nie ma znaczenia dla stosowania tego wyłączenia. Ponadto, Sąd wskazał, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego i nie może stanowić podstawy do wydania decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy, a wiąże jedynie organy gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza, zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wymóg 'dobrego sąsiedztwa' nie ma zastosowania do instalacji odnawialnych źródeł energii, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., bez względu na moc instalacji.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p., który wyłącza stosowanie przepisów o 'dobrym sąsiedztwie' do instalacji OZE. Podkreślono, że nowelizacja ustawy o OZE z 2019 r. wprowadziła to wyłączenie, a moc instalacji nie jest warunkiem jego stosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe tylko przy łącznym spełnieniu warunków z pkt 1-5.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymóg 'dobrego sąsiedztwa' - co najmniej jedna działka sąsiednia jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dla nowej zabudowy.

u.p.z.p. art. 61 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii.

u.o.z.e. art. 2 § 13

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Definicja instalacji odnawialnego źródła energii.

u.o.z.e. art. 2 § 22

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Definicja odnawialnego źródła energii (w tym energii promieniowania słonecznego).

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 10 § 2a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Lokalizacja urządzeń wytwarzających energię z OZE o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW stanowi element treściowy studium.

u.p.z.p. art. 15 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Lokalizacja urządzeń wytwarzających energię z OZE o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW stanowi element treściowy planu miejscowego.

u.p.z.p. art. 9 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Studium nie jest aktem prawa miejscowego.

u.p.z.p. art. 9 § 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia studium nie stanowią podstawy do wydania decyzji odmownej o warunkach zabudowy.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.COVID-19 art. 15 § zzs4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis o 'dobrym sąsiedztwie' (art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.) nie ma zastosowania do instalacji odnawialnych źródeł energii (art. 61 ust. 3 u.p.z.p.), niezależnie od ich mocy. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego i nie może stanowić podstawy do wydania decyzji odmownej o warunkach zabudowy. Instalacja fotowoltaiczna o mocy do 6MW jest instalacją OZE w rozumieniu ustawy o OZE.

Godne uwagi sformułowania

wymóg 'dobrego sąsiedztwa' nie obowiązuje jednak w odniesieniu do instalacji odnawialnego źródła energii studium nie jest aktem prawa miejscowego i wiąże organy gminy wyłącznie przy sporządzaniu planów miejscowych, a jego ustalenia nie stanowią podstawy do wydania decyzji odmownej o warunkach zabudowy

Skład orzekający

Izabela Bąk-Marciniak

przewodniczący

Monika Świerczak

sprawozdawca

Katarzyna Witkowicz-Grochowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków zabudowy dla instalacji OZE, w szczególności wyłączenia wymogu 'dobrego sąsiedztwa' oraz wiążącego charakteru studium uwarunkowań."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, ale jego wykładnia przepisów ma szerokie zastosowanie dla podobnych inwestycji OZE w przypadku braku planu miejscowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnych inwestycji w OZE (farmy fotowoltaiczne) i rozstrzyga kluczowe wątpliwości interpretacyjne dotyczące przepisów o planowaniu przestrzennym, które mają znaczenie dla wielu inwestorów i samorządów.

Farma fotowoltaiczna bez zgody sąsiadów? Sąd rozwiewa wątpliwości ws. warunków zabudowy dla OZE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Po 703/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Monika Świerczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi "P. " sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrz Miasta i Gminy P. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej "P. " sp. z o.o. z siedzibą w B. kwotę 500 zł ( pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 30 sierpnia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. (dalej jako "Burmistrz" lub "organ I instancji") z dnia 14 czerwca 2022 r. nr [...]
w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farm elektrowni fotowoltaicznych o mocy do 6MW (z możliwością realizacji
w etapach o łącznej mocy nieprzekraczającej 6MW) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie oznaczonym w ewidencji gruntów jako część działek o nr ewid.: [...] i [...] arkusz mapy 3, obręb K., gmina P..
Zaskarżona decyzja SKO, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 10 lutego 2021 r. do Burmistrza wpłynął wniosek Skarżącej
w przymiotowej sprawie. Wnioskowany teren nie jest objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego natomiast objęty jest uchwałą Rady Miejskiej w P. z dnia 24 września 2020 r. nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębie wsi K., gmina P.. Wobec powyższego organ administracji publicznej podjął czynności wynikające z przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm., a obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 503 z późn. zm., w skrócie "u.p.z.p."). Zgodnie
z art. 59 u.p.z.p. w przypadku braku planu miejscowego dla przedmiotowej inwestycji wydaje się decyzję o warunkach zabudowy. Przeprowadzono specyfikację powszechnie obowiązujących przepisów odrębnych w celu ustalenia warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, które mogą mieć zastosowanie
w powyższej sprawie.
Następnie Burmistrz, na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p., postanowieniem z dnia 2 marca 2021 r. nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, na czas nie dłuższy niż 9 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Pismem z dnia 12 listopada 2021 r. Wnioskodawca wystąpił
z wnioskiem o odwieszenie postępowania. Organ I instancji postanowieniem
z 19 listopada 2021 r. nr [...] podjął postępowanie w ww. sprawie.
Następnie Burmistrz decyzją z dnia 21.02.2022 r. nr [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla opisanej powyżej inwestycji, ze względu na niespełnienie przez inwestycję wymogu zawartego w art. 61 ust. 1 pkt. 1 u.p.z.p.
Od ww. decyzji odwołanie pismem z dnia 03.03.2022 r. wniosła Skarżąca wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
SKO decyzją z dnia 21.03.2022 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ
I instancji. W ww. decyzji SKO wskazało, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z instalacją odnawialnego źródła energii, a zatem w stosunku do tej inwestycji organ nie powinien analizować tzw. zasady dobrego sąsiedztwo wynikającej z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.
Po ponownej analizie Burmistrz decyzją z dnia 14 czerwca 2022 r
(nr [...]) ponownie odmówił ustalenia warunków zabudowy.
W uzasadnieniu stwierdzono, że w orzecznictwie nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy istnieją możliwości prawne legalnego ulokowania na jej terenie farm fotowoltaicznych o mocy powyżej 1 MW. W większości wypowiedzi wskazuje się, że uchwalone studium stanowi podstawę dla wydawania decyzji o warunkach zabudowy
w zakresie budowy ww. farmy.
Organ I instancji podtrzymuje stanowisko, że inwestycja polegająca na "budowie farm elektrowni fotowoltaicznych o mocy do 6MW (z możliwością realizacji w etapach
o łącznej mocy nieprzekraczającej 6MW) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną", stanowi inwestycję, która wymaga ustalenia jej rozmieszczenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Ma to na celu kształtowanie lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, a zwłaszcza ładu przestrzennego w gminie co potwierdzają m.in. wyrok WSA z 8.09.2021 r. II SA/Ke 444/21, czy też wyrok WSA z 16.06.2021 r. II SA/Sz 42/21, CBOSA). Zdaniem Burmistrza, w studium nie ma obowiązku przewidywać rozmieszczenia instalacji o mocy mniejszej niż 500 kW, jak również instalacji o mocy do 1000 kW, spełniających wymogi z pkt 1 oraz urządzeń innych niż wolnostojące. Skoro zgodnie z intencją ustawodawcy tego rodzaju instalacje nie wymagają rozmieszczenia w studium, gdyż z punktu widzenia gospodarki przestrzennej są neutralne, to ustalenia dla nich warunków zabudowy przy zastosowaniu wyjątku z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. jest uzasadnione. Łączna moc planowanej inwestycji przekroczy 1000 kW oraz instalacja będzie zlokalizowana
w części na gruntach ornych klasy RIVa, RV, RVI. Nie jest więc możliwe, zdaniem Burmistrza, zastosowanie odstępstwa przewidzianego w ustawie.
Organ I instancji, jednocześnie wyjaśnił, że obecnie procedowany jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wywołany uchwałą Rady Miejskiej w P. z dnia 24 września 2020 r. nr [...] Plan ten procedowany jest w dwóch etapach, ze względu na jego lokalizację w strefie oddziaływania elektrowni wiatrowej
i występowanie gruntów klas chronionych. Wnioskowane działki znajdują się na terenie etapu drugiego. W ramach działek nr [...] i [...] przewidziano zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, zabudowę mieszkaniowo-usługową, zabudowę usługową oraz zabudowy produkcyjno-usługową wraz z niezbędnym układem komunikacyjnym. Dlatego wnioskowana inwestycja polegająca na budowie farmy fotowoltaicznej nie wpisuje się w założenia projektu planu.
Odwołanie od decyzji Burmistrza z 14 czerwca 2022 r. złożyła Skarżąca, zarzucając naruszenie:
1. przepisów prawa procesowego, tj.:
a) art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (w skrócie: "k.p.a.") poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz respektowanie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
b) art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ zasady praworządności,
w szczególności przez wydanie decyzji z naruszeniem niżej wskazanych przepisów prawa materialnego;
c) art. 7, 12 § 1, 16 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ zasad praworządności, szybkości i prostoty postępowania oraz trwałości decyzji ostatecznych, polegające na całkowitym zignorowaniu wytycznych organu II instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ;
2. przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię, polegającą na całkowitym pominięciu literalnego brzmienia tego przepisu
i w konsekwencji uznaniu, że dla instalacji odnawialnych źródeł energii przekraczających 500 kW wymagane jest łączne spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., podczas gdy przedmiotowa inwestycja stanowi instalację odnawialnych źródeł energii i zgodnie z treścią art. 61 ust. 3 u.p.z.p. do tego typu urządzeń nie jest wymagane spełnienie przesłanek wymienionych
w art. 61 ust. 1 pkt 1-2 u.p.z.p.;
b) art. 10 ust. 2a w zw. z w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że stanowią one podstawę do zawężającej interpretacji przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p., tj. wykluczającej z katalogu instalacji odnawialnych źródeł energii farm elektrowni fotowoltaicznych o mocy przekraczającej 500 kW, pomimo, że przepisy te odnoszą się do obligatoryjnych i fakultatywnych elementów studium oraz miejscowego planu i stosownie do art. 9 ust. 5 u.p.z.p. nie mogą stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy;
c) art. 2 pkt 13 ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (dalej w skrócie: "u.o.z.e.") w zw. z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. poprzez ich błędną wykładnie
i zaniechanie uznania, że farma fotowoltaiczna, o parametrach wskazanych we wniosku, stanowi instalację odnawialnego źródła energii, korzystającą z wyłączenia,
o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p.
wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty spraw, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Utrzymując w mocy decyzję Burmistrza z 14 czerwca 2022 r. - przywołaną na wstępie decyzją z 30 sierpnia 2022 r. - SKO przytaczając treść przepisów u.p.z.p. wyjaśniło, że w studium nie ma obowiązku przewidywać rozmieszczenia instalacji
o mocy mniejszej niż 500 kW, jak również instalacji o mocy do 1000 kW, spełniających wymogi z pkt 1 oraz urządzeń innych niż wolnostojące. Wskazało, że wolą ustawodawcy było zniesienie barier w wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii wynikających z konieczności uwzględniania w studium urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW. Dokonano tego poprzez podniesienie granicy mocy 100 kW do 500 kW dla wybranych instalacji wykorzystujących odnawialne źródła energii, które nie będzie skutkowało negatywnymi konsekwencjami dla planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz poprzez wyłączenie powyższych ograniczeń w odniesieniu do urządzeń innych niż wolnostojące (zamontowanych na budynkach - art. 2 pkt 20a u.p.z.p.) oraz instalacji fotowoltaicznych do 1000 kW mocy, stanowiących alternatywę dla zagospodarowania terenów poprzemysłowych, pogórniczych oraz słabej jakości gruntów rolnych. Powyższe oznacza, ze w odniesieniu do inwestycji, którą planuje odwołująca, w więc o mocy przekraczającej nie tylko 500kW, ale także 1000 kW (planowana inwestycja dotyczy inwestycji w zakresie budowy elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 6 MW (6000kW) konieczna jest analiza jej zgodności ze studium, bowiem nie stanowi ona wyjątku
z art. 10 ust. 2a pkt 1 u.p.z.p..
W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy P., uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w P. z dnia 10 czerwca 2021 r. nr [...] dla terenu inwestycji ustala funkcje: - działka nr [...] - istniejące
i projektowane tereny o dominującej funkcji mieszkaniowej z dopuszczeniem lokalizacji funkcji usługowej – MU; - działka nr [...]: - w części istniejące i projektowane tereny dominującej funkcji mieszkaniowej z dopuszczeniem lokalizacji funkcji usługowej - MU - w części istniejące i projektowane tereny o dominującej funkcji obiektów produkcyjnych, skaldów i magazynów lub zabudowy usługowej -PU
Mając na uwadze powyższe, SKO uznało, iż w ww. studium nie przewiduje się dla działki nr [...], [...] obręb K. rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii (tym bardziej urządzeń o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW). Zatem w ocenie SKO nie ma możliwości ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji o mocy większej niż 1 MW z uwagi na sprzeczność z przepisami odrębnymi art. 10 ust. 2 a u.p.z.p.
W ocenie organu II instancji, system planowania i zagospodarowania przestrzennego stanowi spójną całość i nie można oczekiwać, że instalacje odnawialnych źródeł energii traktowane będą przez ustawodawcę inaczej dla celów planowania przestrzennego, a inaczej dla zagospodarowania. Realizacja urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW na obszarze gminy, zarówno na podstawie planu miejscowego, jak też decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, może odbyć się tylko na obszarach wskazanych w studiach. Skoro z woli ustawodawcy lokalizowanie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kw wymaga uprzedniego określenia obszarów przeznaczonych na ten cel w studium, to oznacza ze tego rodzaju inwestycje mają istotne znaczenie dla kształtowania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza ładu przestrzennego w gminie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła Spółka, zarzuciwszy naruszenie:
1. przepisów prawa procesowego, tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo, iż narusza ona przepisy prawa materialnego oraz procesowego;
b) art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ zasady praworządności,
w szczególności przez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, polegające na błędnym przyjęciu, że postanowienia obowiązującego na danym terenie studium mogą przesądzić o możliwości ustalenia warunków zabudowy, wbrew treści przepisów oraz ugruntowanej linii orzeczniczej;
2. przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. poprzez ich błędną wykładnie, polegającą na uznaniu, że przesłanką ustalenia warunków zabudowy w niniejszej sprawie jest zgodność lokalizacji inwestycji
z postanowieniami studium, podczas gdy przepisy art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3
pkt 3a u.p.z.p. dotyczą wyłącznie planowania przestrzennego w ramach uchwalanego planu miejscowego i nie wyłączają lokalizacji odnawialnych źródeł energii na podstawie decyzji administracyjnych, jak i nie uzależniają wydania takiej decyzji od treści postanowień obowiązującego na danym terenie studium oraz nie stanowią przepisów odrębnych, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.;
b) art. 9 ust. 4 i 5 u.p.z.p. w zw. z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. poprzez ich niezastosowanie
i uznanie, że ustalenia studium mają wiążący charakter w niniejszym postępowaniu, pomimo, że studium nie jest aktem prawa miejscowego, a jego ustalenia nie mogą stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy,
wniosła o:
i) uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w K. z dnia 30 sierpnia 2022 r. w całości;
ii) uchylenie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia 14 czerwca 2022 r. w całości;
iii) zobowiązanie organu do wydania w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyroku decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji;
iv) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autor umotywował podniesione w niej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 u.COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań
i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2022 r. ([...]), utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia 14 czerwca 2022 r. ([...]) w przedmiocie odmowy ustalenia warunków dla inwestycji polegającej na budowie farm elektrowni fotowoltaicznych o mocy do 6MW
(z możliwością realizacji w etapach o łącznej mocy nieprzekraczającej 6MW) wraz
z niezbędną infrastrukturą techniczną,
Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w punktach
1-5. W art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. sformułowano zaś wymóg polegający na tym, że co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Wymóg ten określany jako przesłanka "dobrego sąsiedztwa" nie obowiązuje jednak
w odniesieniu do obiektów wymienionych w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. W myśl tego przepisu, przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych
i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii
w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e.
W myśl art. 2 pkt 13 u.o.z.e. instalacją odnawialnego źródła energii jest instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół:
a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne
i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub,
b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego.
Jak stanowi art. 2 pkt 22 tej ustawy odnawialne źródło energii to odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów.
Przedmiotowa inwestycja polega na budowie elektrowni fotowoltanicznej
o łącznej mocy do 6 MW. Planowane przedsięwzięcie sprowadza się więc do budowy infrastruktury umożliwiającej produkcję energii z odnawialnych źródeł energii, tj. energii słonecznej. Zatem w sprawie mamy do czynienia z realizacją urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnego źródła energii w postaci energii słonecznej, a wiec odnawialnego, niekopalnego źródła energii obejmującego energię promieniowania słonecznego. Taki charakter inwestycji kwalifikuje ją więc jako instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. To oznacza, że obowiązków wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. w myśl art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie stosuje się do spornej inwestycji (por. wyroki WSA: z 22.12.2020 r. II SA/Ol 547/20,
z 17.03.2022 r. II SA/Go1097/21, 16.03.2022 r. IV SA/Po 96/22 oraz wyrok NSA
z 11.01.2022 r. II OSK 667/21, CBOSA).
Po dokonanej ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1524) zmianie
art. 61 ust. 3 u.p.z.p., instalacje odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e., do których zaliczają się elektrownie fotowoltaiczne, zastały więc wyłączone spod wymogu spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa, a ustawodawca nie uzależnił tego wyłączenia od mocy instalacji odnawialnego źródła energii. Należy przy tym zauważyć, że posłużenie się przez ustawodawcę w zmienionym przepisie pojęciem instalacji odnawialnego źródła energii, obok pojęcia urządzeń infrastruktury technicznej, wyklucza możliwość utożsamiania tych pojęć i tym samym zdezaktualizowało zasadność posiłkowania się orzecznictwem sprzed ww. zmiany art. 61 ust. 3 u.p.z.p. odnoszącym się do kwestii zaliczenia elektrowni fotowoltaicznych do urządzeń infrastruktury technicznej.
Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej z dnia 19 lipca 2019 r.
w części dotyczącej art. 4 wprowadzającego zmiany w art. 15 ust. 4 oraz 61 ust. 3 u.p.z.p. wskazano, że "w art. 4 wprowadzono zmiany do ustawy z dnia 27 marca
2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, modyfikując dotychczasową zasadę dotyczącą planu zagospodarowania przestrzennego i lokalizacji budynków, umożliwiając lokalizowanie na nich mikroinstalacji wykorzystujących nie tylko technologię wiatrową, ale w szczególności fotowoltaiczną". Z powyższego wynika jednoznacznie, że chodzi tu o zmianę art. 15 ust. 4, natomiast brak jest tu uzasadnienia dla zmiany wprowadzanej w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Potwierdza to dalszy zapis uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej, gdzie wskazano, że "w zakresie zasad zagospodarowania przestrzennego doprecyzowano dotychczasową zasadę dotyczącą planu zagospodarowania przestrzennego, który umożliwiając lokalizację budynków powinien umożliwić również lokalizowanie na nich mikroinstalacji wykorzystujących nie tylko technologię wiatrową, ale w szczególności fotowoltaiczną, którą najprościej zintegrować z budynkami mieszkalnymi". Ponadto w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej z dnia 19 lipca 2019r. wskazano, że celem tego projektu jest realizacja dodatkowych działań zmierzających do osiągnięcia celu 15 % udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto do 2020 r. Celem proponowanych rozwiązań jest również zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego, czego skutkiem powinno być w perspektywie długofalowej zapewnienie stałego dostępu do energii dla odbiorców końcowych, przy jednoczesnym utrzymaniu się cen energii na możliwie niskim poziomie. Projekt umożliwia realizację celów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych.
W ocenie Sądu, organ II instancji, w sposób nieuprawniony uznało jakoby do inwestycji, którą planuje skarżąca, a więc budowy elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 6 MW konieczna była analiza jej zgodności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Z przepisów art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wynika, że kwestia lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW stanowi element treściowy studium oraz planu miejscowego. Z przepisów tych nie wynika jednak, by tego rodzaju inwestycje mogły być realizowane wyłącznie na podstawie planu miejscowego. Ustawodawca w tym przypadku nie wprowadził rozwiązania, zgodnie z którym lokalizacja przedmiotowego obiektu, w tym przypadku farmy fotowoltaicznej o mocy do 6 MW, może nastąpić wyłącznie na podstawie miejscowego planu. Z powołanych przepisów nie wynika także, by ustawodawca dokonywał jakiegokolwiek rozróżnienia instalacji odnawialnego źródła energii dla potrzeb ustalenia warunków zabudowy, umożliwiających zmianę przeznaczenia terenu w przypadku braku planu miejscowego.
W szczególności nie ma prawnych podstaw do wyprowadzania z art. 10 ust. 2a
i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wniosku, jakoby art. 61 ust. 3 u.p.z.p. miał zastosowanie wyłącznie do instalacji o mocy zainstalowanej nie większej niż 500 kW. Gdyby taka była intencja ustawodawcy, wynikałoby to wprost z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. W warunkach więc braku planu miejscowego przedsięwzięcie dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii może być realizowane w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy z uwzględnieniem art. 61 ust. 3 u.p.z.p. i to niezależnie od zainstalowanej mocy.
Na treść decyzji o warunkach zabudowy nie mogą zaś mieć wpływu postanowienia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. W myśl art. 9 ust. 4 i 5 u.p.z.p. studium nie jest aktem prawa miejscowego i wiąże organy gminy wyłącznie przy sporządzaniu planów miejscowych a jego ustalenia nie stanowią podstawy do wydania decyzji odmownej o warunkach zabudowy
i zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z 18.12.2019 r. II OSK 346/18, CBOSA).
Nie sposób więc podzielić poglądu SKO, który legł u podstaw utrzymania w mocy decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, że lokalizacja odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 MW
(z zastrzeżeniami wynikającymi z art. 10 ust. 2a u.p.z.p.) w oparciu o decyzję
o warunkach zabudowy musi odbywać się w zgodzie z ustaleniami zawartymi
w studium. Odnośnie ograniczeń w lokowaniu instalacji odnawialnych źródeł energii studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wiąże organy gminy jedynie w zakresie polityki przestrzennej realizowanej w formie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, nie zaś w decyzjach ustalających warunki zabudowy.
Powyższe świadczy o tym, iż sam ustawodawca w sposób całkowicie rozłączny traktuje odnoszące się do instalacji odnawialnego źródła energii gminne regulacje planistyczne (studium i planu zagospodarowania przestrzennego) oraz mające zastosowanie w przypadku ich braku przepisy u.p.z.p. odnoszące się do ustalenia lokalizacji takich inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy.
To od gminy zależy więc, czy podejmie ona działania planistyczne skutkujące uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego, w którym określone zostaną tereny pod budowę urządzeń o jakich mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. Brak określenia
w tym trybie takich terenów w żaden sposób nie wyłącza możliwości lokalizacji określonych w tych przepisach instalacji odnawialnych źródeł energii na podstawie decyzji administracyjnej o warunkach zabudowy, a ograniczeń z tym związanych nie można się dopatrywać i wywodzić z jednoznacznego brzmienia art. 61 ust. 3 u.p.z.p.,
z którego wynika wprost, że przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e.
Z przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wynika przy tym jakiekolwiek ograniczenie mocy instalacji odnawialnego źródła energii warunkujące stosowanie ust. 1 pkt 1 i 2 tego artykułu, co w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i lokalizowania inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy oznacza wyłączenie tych instalacji od wymogu spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa oraz dostępności terenu do drogi publicznej.
Reasumując wskazać przyjdzie, że teren przedmiotowej inwestycji nie jest objęty planem miejscowym, natomiast decyzja o ustaleniu warunków zabudowy wydawana jest na podstawie przepisów odrębnych i zapisy studium nie mają dla niej wiążącego charakteru.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji obu instancji (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącą koszt wpisu od skargi (500 zł).
Ponownie rozpoznając sprawę po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku,
w warunkach związania jego treścią (art. 153 p.p.s.a.), organ administracji uwzględni zawarte w uzasadnieniu tego wyroku uwagi, wytyczne i oceny prawne Sądu. Następnie, organ podejmie dalsze stosowne kroki procesowe oraz wyda właściwe rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI