II SA/PO 859/18

II SA/Po 859/18 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2019-06-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Izabela Paluszyńska
Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 3585/19 - Wyrok NSA z 2022-11-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2012 poz 647
art. 59
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi R. G., R. G., R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z [...] 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego uchyliło własną decyzję z [...] 2014 r. nr [...], w części orzekającej o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Gminy K. z [...] 2012 r. ustalającej - z wniosku J. C. - warunki zabudowy dla działek nr [...] i [...], położonych w B. , przy ul. [...], gm. K., dla inwestycji rozbudowy budynku gospodarczo - garażowego oraz utrzymującą w pozostałym zakresie w mocy decyzję własną z 3 listopada 2014 r. stwierdzającą nieważności decyzji Burmistrza Gmin K. z [...] 2012 r. ustalającej - z wniosku G. W. - warunki zabudowy dla działek nr [...] i [...], położonych w B. , przy ul. [...], gm. K., dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku gospodarczo – garażowego.
Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z [...] 2012 r. Burmistrz Gminy K., po rozpatrzeniu wniosku R. i R. G., ustalił warunki zabudowy dla działek nr [...] i [...] położonych w B., przy ul. [...], Gm. K., dla inwestycji rozbudowy budynku gospodarczo – garażowego.
Wnioskiem z 4 lipca 2014 r. G. W. i J. C. wnieśli o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Burmistrza Gmin K..
Decyzją z 3 listopada 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu powyższego wniosku, stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Gminy K. z [...] 2012 r. Wnioskiem z 2 grudnia 2014 r. R. G. i R. G. wnieśli o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z 3 listopada 2014 r.
Decyzją z 27 kwietnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło własną decyzję 3 listopada 2014 r. w całości i umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy K. z [...] 2012 r. ustalającej warunki zabudowy dla działek nr [...] i [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z 13 października 2015 r. sygn. akt II SA/Po [...] uchylił ww. decyzję SKO w P. z 27 kwietnia 2015 r. w części orzekającej o uchyleniu decyzji SKO w P. z 3 listopada 2014 r. i o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku G. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy K. z [...] 2012 r. ustalającej warunki zabudowy oraz oddalił skargę J. C. na powyższą decyzją SKO w P. z 27 kwietnia 2015 r. Równocześnie Sąd wyjaśnił, że na skutek wydanego orzeczenia po stronie Kolegium aktualizuje się konieczność ponownego rozpoznania środka odwoławczego R. i R. G. od decyzji z 3 listopada 2014 r. ograniczonego jednakże do decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Burmistrza Gminy K. z [...] 2012 r. wydanej po rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności pochodzącego od G. W..
Ponownie rozpoznając sprawę SKO w P. decyzją z 26 września 2018r. uchyliło zaskarżoną własną decyzję z 3 listopada 2014 r. w części orzekającej o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Gminy K. z [...] 2012 r. ustalającej warunki zabudowy dla działek nr [...] i [...], położonych w B., przy ul. [...], gm. K., dla inwestycji rozbudowy budynku gospodarczo – garażowego, z wniosku J. C. oraz utrzymał w pozostałym zakresie
utrzymało w mocy własną decyzję z 3 listopada 2014 r. stwierdzającą nieważnaść decyzji Burmistrza Gminy K. z [...] 2012 r. ustalającej warunki zabudowy dla działek nr [...] i [...], położonej w B., dla inwestycji rozbudowy budynku gospodarczo – garażowego, z wniosku G. W.. W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie doszło do spełnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa, gdyż decyzja o warunkach zabudowy została wydana dla obiektu już istniejącego, w dacie złożenia wniosku o warunki zabudowy, a wniosek nie był rezultatem prowadzonego postępowania legalizacyjnego.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. G., R. G. oraz R. G. reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika podnosząc zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej k.p.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w wyniku błędnego uznania przez Kolegium, iż decyzja z [...] 2012 r. miała zostać wydana z rażącym naruszeniem prawa - art. 59 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 i art. 64 ust. 1 w zw. z art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm., dalej: u.p.z.p.), art. 7, 77 ust. 1 oraz 80 k.p.a poprzez niewyjaśnienie przez SKO wszystkich istotnych okoliczności sprawy polegające na braku określenia, czy planowana rozbudowa naruszała zasadę określoną w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., tj. zasadę dobrego sąsiedztwa.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] 2012 r. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymagała ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. W wyżej wskazanym przepisie wskazano, że dotyczy on także wykonania innych robót budowlanych. Decyzją z [...] 2012 r. ustalono warunki dla rozbudowy budynku, wobec tego zdaniem skarżących w tej dacie musiał istnieć inny obiekt, którego rozbudowa była planowana. Wobec czego pozbawione jakichkolwiek podstaw prawnych i faktycznych jest stwierdzenie SKO w uzasadnieniu skarżonej decyzji, iż z akt sprawy, jak i treści odwołań bezsprzecznie wynika, że obiekt objęty tym postępowaniem istniał w dacie jego wszczęcia. Wobec tego, że decyzja z [...] 2012 r. dotyczyła rozbudowy budynku, powyższe stwierdzenie Kolegium jest całkowicie nieuzasadnione. Tym samym pozbawione jakiejkolwiek podstawy jest stwierdzenie, iż w związku z tym, że obiekt istniał, decyzja z [...] 2012 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. z rażącym naruszeniem art. 59 ust. 1 u.p.z.p.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się bezzasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest decyzja SKO w P. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z 3 listopada 2014 r. stwierdzającą nieważności decyzji Burmistrza Gminy K. z [...] 2012 r. ustalającej - z wniosku G. W. - warunki zabudowy dla działek nr [...] i [...], położonych w B., dla inwestycji rozbudowy budynku gospodarczo – garażowego.
Rozpoznając wniesioną skargę należy w pierwszej kolejności zauważyć, że ustalenie warunków zabudowy jest etapem wstępnym na drodze realizacji inwestycji. Decyzja o warunkach zabudowy ma pozwolić na ustalenie, czy na danym terenie jest dopuszczalna (możliwa) zabudowa określonego rodzaju (zmiana zagospodarowania terenu), a więc czy zamierzenie jest zgodne z przepisami szczególnymi. Jest instrumentem prawnym służącym określeniu sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu i umożliwia inwestorowi ubieganie się o wydanie pozwolenia na budowę, jeżeli inne warunki wymagane ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm., dalej: p.b.) są spełnione, stanowi także załącznik do wniosku (art. 33 ust. 2 pkt 3). Decyzja ta wiąże organ wydający pozwolenie na budowę (art. 55 w związku z art. 64 u.p.z.p.), który przed jej wydaniem sprawdza zgodność projektu budowalnego z zawartymi w niej ustaleniami (art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b.). Z powyższego wynika, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy może co do zasady dotyczyć wyłącznie planowanego przedsięwzięcia budowlanego, a nie inwestycji już zrealizowanej lub będącej w toku. (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1221/14, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) baza NSA). Ogólna zasada, że inwestor może ubiegać się o ustalenie warunków zagospodarowania danego terenu nawet kilkakrotnie przedstawiając we wnioskach różne warianty zamierzenia inwestycyjnego ma zastosowanie do zamierzeń inwestycyjnych, a nie do inwestycji już zrealizowanych lub będących w toku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2162/16, dostępny j.w.). Niemniej jednak w orzecznictwie dopuszcza się w wyjątkowych przypadkach możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy także w tych sytuacjach. Pogląd, że nie można ustalić decyzją warunków zabudowy dla inwestycji już faktycznie zrealizowanej (art. 59 u.p.z.p.) nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy taka decyzja jest niezbędna dla legalizacji samowoli budowlanej (art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b oraz ust. 3 pkt 1 p.b.). Wydanie decyzji o warunkach zabudowy w stosunku inwestycji już zrealizowanych lub będących w toku dopuszczalne jest wyjątkowo - w sytuacji nałożenia na inwestora przez organ nadzoru budowlanego obowiązku przedłożenia tej decyzji w ramach postępowania zmierzającego do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Nie jest dopuszczalne, aby inwestor inicjował postępowanie co do ustalenia warunków zabudowy niezależnie od działań podejmowanych przez organ nadzoru budowlanego.
Reasumując powyższe i odnosząc do niniejszej sprawy, obowiązkiem Kolegium było w niniejsze sprawie ustalenie, czy inwestycja objęta decyzją o ustaleniu warunków zabudowy była zrealizowana przed złożeniem wniosku oraz czy nie jest prowadzone postępowanie dotyczące samowoli budowlanej, w ramach którego procedowanie decyzji byłoby możliwe także po wybudowaniu obiektu, w oparciu o stanowisko organu nadzoru budowlanego. Podkreślenia wymaga bowiem raz jeszcze, że jeśli już zakończono inwestycję, to poza wyjątkiem związanym z postępowaniem legalizacyjnym - nie jest możliwe prowadzenie postępowania o ustalenie warunków zabudowy w odniesieniu do zakończonej inwestycji.
W powyższym zakresie Sąd podziela stanowisko Kolegium, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wraz z załączonymi mapami, bezsprzecznie wskazuje, że w momencie złożenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, inwestycja objęta wnioskiem już istniała. Tym samym za niezasadne należało uznać zarzuty skargi, iż skoro decyzją z [...] 2012 r. ustalono warunki dla rozbudowy budynku, wobec tego zdaniem skarżących w tej dacie musiał istnieć inny obiekt, którego rozbudowa była planowana.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.