IV SA/WR 735/21

IV SA/Wr 735/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-07-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Katarzyna Radom /przewodniczący/
Marta Pająkiewicz-Kremis
Mirosława Rozbicka-Ostrowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
III OSK 2818/22 - Wyrok NSA z 2025-12-02
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
_Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1082
art. 64, art. 66 ust. 1 pkt 2 oraz art. 68 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Dz.U. 2001 nr 79 poz 854
art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych - tekst jednolity
Dz.U. 2021 poz 735
art. 6, art. 7, art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca), Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Protokolant: Kinga Najdek po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi B.B. na zarządzenie Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] we W. z dnia 17 sierpnia 2021 r. w przedmiocie odwołania z funkcji wicedyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr [...] we W. I. uchyla zaskarżone zarządzenie z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] we W. na rzecz skarżącej B. B. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zwraca skarżącej B. B. wpis od skargi w kwocie 300 (słownie: trzysta) złotych jako nienależnie uiszczony.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia [...], nr [...] wydanym na podstawie art. 64 ust. 1 oraz 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. – Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2021r. poz. 1082) w sprawie odwołania z funkcji wicedyrektora szkoły, pani B. B. (dalej: skarżąca), Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] we W. (dalej: organ) odwołał skarżącą ze stanowiska wicedyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w Zespole Szkolno- Przedszkolnym nr [...] we W. przy ul. [...] w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
W uzasadnieniu powyższego zarządzenia jako przyczyny uzasadniające odwołanie wskazano:
1/ podejmowanie działań sprzecznych z interesem uczniów i szkoły, a także zakłócających realizowanie przez szkołę jej zadań. W szczególności, w wyjątkowo trudnym czasie powrotu uczniów klas IV-VIII do nauki stacjonarnej od 17 maja 2021r. oraz przygotowań do egzaminów ósmoklasisty w czasie epidemii COVID - 19, działania skarżącej były nakierowane na organizację odwołania dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 15, co zagrażało bezpieczeństwu prawidłowego funkcjonowania placówki. Skarżąca jako wicedyrektor szkoły w trakcie przygotowywania szkoły do egzaminów ósmoklasisty, kierowała się swoim indywidualnym interesem rozpowszechniając nieprawdziwe informacje co do zagrożenia organizacji egzaminu i pod pretekstem istnienia przedmiotowego zagrożenia usiłowała wpłynąć na stanowisko rodziców w sprawie odwołania dyrektora ZSP15. W dniu [...], poinformowała przewodniczącą Prezydium Rady Rodziców o konieczności jej udziału w posiedzeniu Rady Pedagogicznej SP25, w tym dniu pod pretekstem zagrożenia egzaminów;
2/ wykorzystywanie funkcji wicedyrektora do prowadzenia przez dziennik elektroniczny korespondencji niebędącej korespondencją służbową;
3/ występowanie w imieniu organów Szkoły bez formalnego upoważnienia, czym naruszono art.7 ust. 1 Karty Nauczyciela i art. 68 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego. Skarżąca w toku korespondencji dotyczących dyrektora i spraw szkolnych, w sposób nieuprawniony przypisywała sobie występowanie w imieniu organu kolegialnego placówki, jakim jest Rada Pedagogiczna SP25, prowadząc korespondencję w sposób niezgodny z zasadami obiegu dokumentacji. Publicznie przekazywała w mediach lokalnych i w pismach kierowanych do urzędów w imieniu Rady Pedagogicznej oraz Rodziców uczniów, niepotwierdzone negatywne informacje o pracy dyrektora Zespołu oraz zagrożeniu prawidłowego funkcjonowania szkoły spowodowanego m.in. licznymi odejściami nauczycieli z pracy, co godzi w dobre imię społeczności szkolnej i wprowadza chaos oraz niepokój wśród rodziców uczniów;
4/ rażące naruszenie obowiązków wicedyrektora placówki określonych w art.7 Karty Nauczyciela w szczególności brak pomocy nauczycielom odbywającym staż i nowozatrudnionym, w realizacji ich zadań i ich doskonaleniu zawodowym;
5/ stosowanie w relacji z nauczycielami działań noszących cechy mobbingu, zastraszania, a także szykan. Dążenie do tworzenia wewnętrznych konfliktów i podziałów wśród społeczności szkolnej;
6/ naruszenie w sposób rażący obowiązków wicedyrektora szkoły, określonych w art. 7 ust. 2 pkt 6 Karty Nauczyciela i art. 68 ust. 2, 6 Prawa oświatowego , w szczególności braku zapewnienia uczniom bezpieczeństwa w czasie zajęć lekcyjnych organizowanych przez szkołę oraz braku zapewnienia uczniom prawa do realizacji należnych uczniom zajęć, poprzez odwoływanie w oddziałach klasowych planowych;
7/ ukrywanie korespondencji, której dysponentem i adresatem jest Rada Pedagogiczna Szkoły Podstawowej nr [...], kierowanej przez skarżącą do urzędów, w tym Kuratorium i Oświaty we W. i Prezydenta W..
Powyższe zarządzenie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. , w której skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Skarga została oparta na zarzutach naruszenia przepisów:
- art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych, który zabrania pracodawcy zarówno rozwiązania jak i zmiany umowy o pracę pracownikowi pełniącemu funkcje związkowe, bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej, bez względu na przyczynę zwolnienia/zmiany warunków;
- art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, poprzez odwołanie skarżącej ze stanowiska wicedyrektora SP 25 w ZSP 15 w trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia, pomimo braku istnienia jakichkolwiek podstaw, ani tym bardziej wystąpienia przypadku szczególnie uzasadnionego;
- art. 64 ust. 1 oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego poprzez odwołanie ze stanowiska wicedyrektora w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia bez wymaganej opinii organu prowadzącego szkołę, rady pedagogicznej oraz kuratora oświaty, natomiast organ prowadzący szkołę został jedynie poinformowany o odwołaniu wicedyrektora i nie została uzyskana jego opinia;
- art. 6 k.p.a. – poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego, polegającego na postawieniu całkowicie nieprawdziwych, gołosłownych i bezpodstawnych zarzutów, sformułowanych w taki sposób, że nie jest możliwe nawet ich zweryfikowanie;
- art. 7 k.p.a. - poprzez nieuzasadnione pominięcie interesu dzieci, rodziców i nauczycieli poprzez paraliżujące pracę zmiany na stanowisku wicedyrektora, co przyczynia się do znacznego pogorszenia działalności placówki oświaty;
- art. 8 k.p.a. - poprzez brak prawidłowego uzasadnienia zarządzenia o natychmiastowym odwołaniu wicedyrektora szkoły.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczącego wydania aktu odwołania ze stanowiska wicedyrektora bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej., organ stwierdził, że w skład tego zarządu wchodzą osoby zaufane skarżącej, a także nieprzychylnie nastawione w stosunku do organu. Według podejrzeń organu , skarżącą celowo powołała do zarządu osoby skonfliktowane z dyrekcją organu, żeby nie wydały zgody na jej odwołanie. Zdaniem organu przepis art. 66 ust.1 pkt 2 Prawa oświatowego nie obliguje dyrekcji organu do zasięgnięcia opinii organizacji związkowej przed odwołaniem osoby kierowniczej ze stanowiska. Tryb ten ma na celu przyspieszone pozbawienie funkcji kierowniczej w związku z zagrożonym interesem publicznym. Nie miałby zatem zastosowania w sytuacji, w której dyrekcja organu przed zarządzeniem odwołania z pełnienia funkcji wicedyrektora musi uzyskać opinię związku zawodowego.
W odniesieniu do zarzutu braku opinii organu prowadzącego, rady pedagogicznej czy kuratora oświaty organ zaznaczył, że art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego obliguje dyrekcję organu do zasięgnięcia opinii tylko i wyłącznie kuratorium oświaty. Wskazana opinia została wydana w dniu 2 lipca 2021r. Potwierdzono w niej, że skarżąca nie może pełnić funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania jej czynności z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego.
Ustosunkowując się do kolejnego zarzutu, organ stwierdził, że skarżąca doręczyła uchwałę Rady Pedagogicznej do organu prowadzącego szkołę z pominięciem zapisów instrukcji kancelaryjnej, bez opatrzenia jej znakiem sprawy. Uchwała nie została również doręczona w żadnej z czterech przewidzianych postaci, tj. przesyłką listową, faksem, nośnikiem elektronicznym czy pocztą elektroniczną, bowiem skarżąca osobiście złożyła ją w siedzibie organu prowadzącego. Sekretarz organu również potwierdziła w oświadczeniu z dnia 18 października 2021r., że w księdze pism, która zgodnie z instrukcją kancelaryjną winna zawierać informacje o każdym, wychodzącym z jednostki piśmie brak jest informacji o dokumencie wysyłanym do organu prowadzącego szkołę. Skarżąca przesłała również pismo do kuratorium oświaty. Dyrekcja organu dowiedziała się o tym fakcie, gdy na jej adres przyszły odpowiedzi na ww. pisma.
Zdaniem organu , kolejnym faktem działającym na niekorzyść skarżącej jest brak pomocy nauczycielom, w tym nauczycielom odbywającym staż i nowozatrudnionym w realizacji ich zadań i doskonaleniu zawodowym. Potwierdza to treść notatki służbowej oraz wiadomości email, w których pracownica szkoły uskarżała się na działania skarżącej. Skarżąca utrudniała m.in czynności służbowe twierdząc, że nie otrzymała sprawozdania z pracy własnej czy rozliczenia librusa pracownicy. Ponadto zarzuciła jej bezpodstawnie, nie radzenie sobie z jedną z grup dzieci, dewastację klasy oraz kradzież klucza. Obowiązkiem skarżącej było pomaganie nauczycielom w doskonaleniu zawodowym, a jego niedopełnienie jest rażącym naruszeniem jej obowiązków.
Według organu , następnym problemem było odwoływanie zajęć, a to wynikało z nieobecności nauczycieli. Świadczy o tym protokół kontroli doraźnej dotyczącej organizacji nauczania w trybie zdalnym i zapewnienia opieki uczniom po powrocie do nauki stacjonarnej, w którym wskazano rażące zaniedbania w ww. zakresie, za który odpowiadała skarżąca. Poza tym organ powołał się na akty mobbingu i zastraszania innych pracowników ze strony skarżącej.
Końcowo organ podniósł zarzut podejmowania przez skarżącą działań sprzecznych z interesem uczniów i szkoły, a także zakłócające realizowanie przez szkołę jej zadań. W szczególności, w czasie powrotu uczniów klas IV-VIII do nauki stacjonarnej od 17 maja 2021 r. oraz przygotowań do egzaminów ósmoklasisty w czasie epidemii COVID - 19, działania skarżącej były nakierowane na organizację odwołania dyrekcji organu ze stanowiska, co zagrażało bezpieczeństwu prawidłowego funkcjonowania placówki. Skarżąca jako wicedyrektor szkoły w trakcie przygotowania szkoły do egzaminów ósmoklasisty, kierowała się swoim indywidualnym interesem , rozpowszechniając nieprawdziwe informacje co do zagrożenia organizacji egzaminu i pod pretekstem istnienia przedmiotowego zagrożenia usiłowała wpłynąć na stanowisko rodziców w sprawie odwołania dyrektora organu. W dniu 20 maja 2021 r., poinformowała przewodniczącą Prezydium Rady Rodziców o konieczności jej udziału w posiedzeniu Rady Pedagogicznej organu, w tym dniu pod pretekstem zagrożenia egzaminów.
Skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] szczegółowo odniosła się do zarzutów organu , zawartych w odpowiedzi na skargę, w konkluzji stwierdzając, że odwołano ją opierając się nie tylko na fałszywych zarzutach, ale również nie uzyskując stanowiska ani organu nadzorczego – Prezydenta W., ani związków zawodowych – Inicjatywy Pracowniczej, której przedstawicielem jest skarżąca. Według skarżącej, jedyną prawdziwą przyczyną jej odwołania ze stanowiska Wicedyrektora SP25 była zemsta Dyrektora placówki za podjęcie przez nią próby obrony nauczycieli i tym samym całej społeczności SP [...] przed destrukcyjnym i noszącym znamiona mobbingu działaniem Dyrektor.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zważył, co następuje:
Sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się wyłącznie do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem, o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021, poz. 137). Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022, poz. 329 , dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zarządzenie dyrektora szkoły o odwołaniu wicedyrektora szkoły stanowi akt z zakresu administracji publicznej, dotyczący uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i tym samym podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego
Materialnoprawną odstawę odwołania skarżącej ze stanowiska wicedyrektora szkoły stanowił art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którym organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty (...), może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
Wypada w tym miejscu zauważyć, że przywołany wyżej przepis ma tożsame brzmienie z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. poz. 594, z późn. zm.), uchylonym przez art. 15 pkt 54 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. zmieniającej ustawę o systemie oświaty z dniem 1 września 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 60). Z tego powodu - zdaniem Sądu - poglądy orzecznictwa i judykatury odnoszące się do kwestii przesłanek odwołania ze stanowiska kierowniczego , wyrażone na tle art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, regulowanej obecnie przez art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego zachowują swoją aktualność i mogą być w pełni stosowane przy interpretacji treści pojęcia "szczególnie uzasadnionych przypadków".
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przywołany przepis stanowi nadzwyczajny tryb odwołania dyrektora ( wicedyrektora ) szkoły, tym samym powinien być interpretowany ściśle. "Przypadki szczególnie uzasadnione" w orzecznictwie sądowo administracyjnym stanowią sytuacje, w których doszło do rażących uchybień niepozwalających na dalsze zajmowanie stanowiska. Dotyczą one zdarzeń drastycznych, rażąco sprzecznych z celami powołania na stanowisko. Należy podkreślić, że linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii jest jednolita i konsekwentna (por. wyroki NSA : z dnia 7 maja 2015 r. sygn. I OSK 2987/14; z dnia 6 sierpnia 2015 r. sygn. I OSK 901/15; z dnia z 25 listopada 2015 r.sygn. I OSK 1942/15). Wynika z niej, że omawiana przesłanka dotyczy sytuacji, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego, gdyż naruszenie prawa przez dyrektora jest na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a stwierdzone w jego pracy uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły.
Za szczególnie uzasadnione przypadki należy uznać więc sytuacje o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), przy czym stwierdzone uchybienia są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora. Tym samym dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny (zob. wyroki NSA: z dnia 1 września 2010 r. sygn. I OSK 933/10, z dnia 14 lutego 2013 r.sygn. akt I OSK 1797/12). Szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, a decyzja o pozbawieniu nauczyciela funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Chodzi o takie zachowania, w wyniku których nie ulega wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na nim obowiązków.
Wprawdzie omawiane pojęcie jest pojęciem nieostrym i niedookreślonym. Jednak jak wskazano wyżej, jego rozumienie znalazło wyraz w orzecznictwie, gdzie prezentowany jest pogląd, wedle którego w pojęciu tym nie mieści się każde naruszenie prawa (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2001 r. sygn. II SA 3293/00). Pojęcie to powinno więc być rozumiane wąsko. Nie ulega wątpliwości, że analiza zachowania dyrektora ( wicedyrektora) dokonana przez organ wymaga rozważenia czy działanie to było dotknięte bezprawnością działania , rozumianą jako naruszenie jego obowiązków wynikających z pełnionego stanowiska, a także czy było nacechowane jakąkolwiek postacią winy w postaci lekkomyślności, niedbalstwa, czy też wręcz rażącego niedbalstwa, mieszczących się w kategorii naruszenia obowiązków pracowniczych.
Posługując się przykładami, w orzecznictwie sądów administracyjnych za przyczyny "szczególnie uzasadnione" uznano m.in.: kradzież alkoholu w sklepie (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 marca 2015 r. sygn. II SA/Bk 1179/14), błędy organizacyjne, które postawiły placówkę w stan zagrożenia likwidacją (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2014 r. sygn. IV SA/Gl 970/13), poniżanie, upokarzanie i ignorowanie pracownika oraz wykorzystanie dwóch pracowników do przeprowadzenia remontu w mieszkaniu dyrektora (wyrok NSA z dnia 4 marca 2014 r. sygn. I OSK 2853/13), zaniedbania w nadzorze nad pracownikami skutkujące molestowaniem seksualnym podopiecznych (wyrok NSA z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. I OSK 840/13), notoryczne nieregulowanie zobowiązań finansowych szkoły (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 maja 2006 r. sygn. II SA/Rz 624/05).
Mając na uwadze powyższe rozważania dotyczące interpretacji pojęcia "przypadków szczególnie uzasadnionych", zawartego w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego oraz treść uzasadnienia zarządzenia organu , Sąd - podzielając zdanie skarżącej - doszedł do przekonania, że wyartykułowane pod adresem skarżącej zarzuty organu nie mieszczą się w zakresie pojęcia przypadków szczególnie uzasadnionych. Organ nie wykazał bowiem, aby w wyniku działań podejmowanych przez skarżącą - jako wicedyrektora szkoły- zostały w sprawie spełnione przesłanki uzasadniające odwołanie jej z zajmowanej funkcji w trybie natychmiastowym, bez wypowiedzenia. W ocenie Sądu, nie wykazano w rozpoznawanej sprawie takiego rodzaju uchybień wykonywania zadań, które wymagałyby natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji wicedyrektora.
Wprawdzie uzasadnienie do zaskarżonego zarządzenia zawiera opis niepożądanych przez organ zachowań, jednakże żadne z tych okoliczności nie stanowią przesłanki odwołania wicedyrektora w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego. Również suma tych zdarzeń przypisywanych działaniu bądź zaniechaniu skarżącej nie stanowi o zaistnieniu takiej przesłanki. Samo niewłaściwe lub nie do końca właściwe wywiązywanie się z powierzonych obowiązków , czy kumulacja uchybień , które nie należały do uchybień o dużym ciężarze gatunkowym nie świadczy o zaistnieniu szczególnie uzasadnionego przypadku , o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego.
W badanej sprawie organ nie wykazał (ani w swym zarządzeniu ani w odpowiedzi na skargę), aby faktycznie zachodziła konieczność odwołania wicedyrektora szkoły bez wypowiedzenia w związku z zagrożeniem interesu publicznego, jakim jest realizacja funkcji szkoły. Takiej przyczyny z pewnością nie stanowi niewłaściwie układająca się współpraca z dyrektorem szkoły oraz niewątpliwy konflikt jaki istnieje między dyrektorem szkoły i jednym z wicedyrektorów oraz pozostałym gronem nauczycielskim. Świadczy o tym znajdująca się w materiale aktowym sprawy treść uchwały podjętej w dniu 20 maja 2021r. przez Radę Pedagogiczną ZSP nr 15 w sprawie wniosku o odwołanie dyrektora tej szkoły , za czym opowiedziała się zdecydowana większość nauczycieli oraz stosowne pismo przedstawicieli Rady Pedagogicznej do Prezydenta W.
W tym miejscu - wbrew stanowisku organu - wymaga zaakcentowania, że o szczególnie uzasadnionych przypadkach nie może też stanowić negatywna ocena pracy i wykonywanych przez, pełniącego kierownicze nauczyciela zadań, gdyż te okoliczności zostały unormowane w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa oświatowego .
Spajając tę część rozważań stwierdzić należy, że stanowiący podstawę zakwestionowanego zarządzenia przepis w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego znajduje zastosowanie w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych, kiedy organ odwołujący uzna, że dalsze kierowanie szkołą stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z innych, obiektywnie ważnych względów jest nie do przyjęcia. Chodzi tu o działanie lub zaniechanie nauczyciela, które powoduje destabilizację w realizacji funkcji dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej szkoły, a dalsze zajmowanie stanowiska godzi w interes szkoły. Celem odwołania jest położenie kresu sytuacji drastycznie szkodzącej dobru kierowanej jednostki i jej uczniów (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 sierpnia 2020r. sygn. IV SA /Wr 24/20). Przy tym musi być pewność ,że osoba sprawująca funkcję kierownicza utraciła zdolność wykonywania powierzonej jej funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na niej obowiązków.
Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w badanej sprawie wskazane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia okoliczności uzasadniające odwołanie ze stanowiska na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego nie świadczą – zdaniem Sądu- o tym ,że zaistniały obiektywne przyczyny całkowitego braku możliwości dalszego sprawowania przez skarżącą funkcji kierowniczej .Okoliczności na które się powołano nie nosiły cech rażącego naruszenia prawa przez wicedyrektora szkoły , nie prowadziły do destabilizacji pracy placówki, nie zagrażały interesowi publicznemu, nie były nagłe i nie wymagały natychmiastowego przerwania funkcji wicedyrektora .
Należy też zauważyć, że wprawdzie w rozpatrywanej sprawie sporządzona została stosowna opinia Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z dnia [...]. (k.18 akt) , lecz brak jest opinii organu prowadzącego i rady pedagogicznej .Tymczasem z przepisów art. 64 ust. 1 oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego wynika, że do odwołania ze stanowiska wicedyrektora w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia wymagana jest opinia organu prowadzącego szkołę, rady pedagogicznej oraz kuratora oświaty.
Ma również rację skarżąca, kiedy podnosi zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (tj. Dz.U.2022 poz.854) , który zawiera zakaz zarówno rozwiązania jak i zmiany umowy o pracę pracownikowi pełniącemu funkcje związkowe, bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej, bez względu na przyczynę zwolnienia/zmiany warunków. W ślad za poglądem Sądu Najwyższego przypomnieć jedynie należy ,że " funkcją ustanowionego w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych zakazu rozwiązywania umów o pracę ze wskazanymi w tym przepisie kategoriami pracowników jest zapewnienie związkowi zawodowemu rzeczywistej niezależności od pracodawcy oraz stworzenie realnych możliwości aktywnego działania na rzecz i w interesie pracowników, co z natury rzeczy zazwyczaj stawia ich reprezentanta w pozycji konfrontacyjnej w stosunku do pracodawcy . Pracownicy ci są bowiem szczególnie bezpośrednio narażeni na konflikty z pracodawcą (...) .Dlatego aktywność związkowa stanowi kryterium uzasadniające szerszy zakres trwałości stosunku pracy podmiotów określonych w art.32 ust.2 ustawy o związkach zawodowych ( zob. wyrok z dnia 28 czerwca 2016r. sygn. II PK 155/15 LEX nr 2112310) .
Konkludując powyższe rozważania, stwierdzić należy ,że we wskazanym na wstępie zarządzeniu dokonał organ nieprawidłowej oceny , przyjmując, że w niniejszej sprawie została wypełniona hipoteza normy prawnej art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego i tym samym nie wykazał zaistnienia merytorycznych podstaw do wydania zarządzenia o odwołaniu skarżącej ze stanowiska wicedyrektora szkoły. Stwierdzenie powyższego zwalnia Sąd z obowiązku odniesienia się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad i przepisów postepowania, albowiem ich wyartykułowanie jest w istocie rzeczy konsekwencją w pierwszej kolejności zarzutów o charakterze materialnoprawnym.
W myśl art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.ps.a. stosuje się odpowiednio.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zobligowany był do uchylenia zaskarżonego zarządzenie. na podstawie art. 146 ust. 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. w punkcie II wyroku zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania (koszty zastępstwa procesowego 480 zł) .
Z kolei w pkt III tenoru wyroku orzeczono na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. , wedle którego strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych , do których – zgodnie z art. 212 oraz art. 211 p.p.s.a. – zalicza się również opłaty sądowe obejmujące m.in. wpis. Powyższe przedmiotowe zwolnienie odnosi się do wszystkich kategorii spraw dotyczących stosunków pracy i stosunków służbowych.
Stosownie natomiast do treści art. 225 p.p.s.a. opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu lub różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt.. Stąd też wpis – jako nienależny – podlegał zwrotowi na podstawie art. 225 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a.
..