II SA/PO 854/24

II SA/Po 854/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Jakub Zieliński /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2025 r. w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 1 października 2024 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Prezydent Miasta [...] decyzją z 5 lipca 2024 r. o nr [...] odmówił M. K. (dalej: "Strona", "Skarżąca") przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na ojca Z. K..
W uzasadnieniu wyjaśniono, że Strona w dniu 6 grudnia 2023 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na ojca Z. K., ur. [...] 1955r. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że strona nie pracuje, nie pobiera renty ani emerytury, nie jest zarejestrowana w PUP. M. K. opiekuje się ojcem, który orzeczeniem Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z 28 maja 1979r. jest na stałe zaliczony do I grupy inwalidów, co oznacza znaczny stopień niepełnosprawności. Z. K. pozostaje w związku małżeńskim, z osobą która posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dalej organ wyjaśnił, iż w dniu 19 stycznia 2024r. wydał decyzję Nr [...] odmawiającą Stronie wnioskowanego świadczenia. Niemniej Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 16 kwietnia 2024r. Nr SKO. [...] uchyliło ww. decyzję z 19 stycznia 2024 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi Miasta [...]. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ potwierdził fakt sprawowania opieki przez Panią M. K. nad ojcem. Jednocześnie ustalono, że Strona aktualnie nie pracuje, nie jest zarejestrowana w PUP oraz nie prowadzi działalności gospodarczej. Uzyskane dane wskazują, że M. K. od stycznia 2022r. podejmowała tylko krótkotrwałe zatrudnienia lub miesięczne staże z urzędu pracy. Wnioskodawczyni w ostatnim zatrudnieniu przebywała od 01 grudnia 2023r. do 31 grudnia 2023r. w firmie B. . Strona składając 06 grudnia 2024r. wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej pozostawała w zatrudnieniu, oświadczając że nie pracuje i ostatnie zatrudnienie miała w 2021 r.
Prezydent Miasta [...] zauważył, że świadczenie pielęgnacyjne, na podstawie przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., przysługuje z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zasadniczym celem świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez osobę rezygnującą z zatrudnienia lub niepodejmującą zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Niepodejmowanie zatrudnienia powinno wynikać z konieczności sprawowania opieki, a sprawowanie tej opieki, powinno to zatrudnienie uniemożliwiać. Z akt sprawy wynika, że M. K. ostatnie zatrudnienie zakończyła 31 grudnia 2023r.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W przypadku M. K. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało przed 31 grudnia 2023r., bowiem pozostawała w zatrudnieniu do 31 grudnia 2023r. Tym samym uzasadniona była odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji podniesiono, że Strona sprawuje opiekę nad ojcem, która to opieka wiąże się z rezygnacją przez nią z zatrudnienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ( dalej zwane też w skrócie: "SKO" lub "Kolegium") decyzją z 1 października 2024 r. o nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy.
W uzasadnieniu przytoczono treść art. 17 ust. 1 stawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( dalej: "u.ś.r.") w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. oraz w brzmieniu od 1 stycznia 2024 r. , a także treść art. 63 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu wspierającym (dalej: "u.ś.w."). Następnie Kolegium wyjaśniło, że art. 63 ust. 1 u.ś.w. należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożonego skutecznie przed dniem 1 stycznia 2024 r. (tj. przed wejściem w życie art. 43 pkt 4 lit. a u.ś.w. zamieniającego art. 17 u.ś.r.) organ rozpatrując ten wniosek po 1 stycznia 2024 r. zobowiązany jest ustalić i ocenić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. W przypadku spełnienia przez wnioskodawcę tych przesłanek organ winien wydać decyzję przyznającą to świadczenie, biorąc za podstawę przepisy u.ś.r. dotychczas obowiązujące. W razie zaś ustalenia, że przesłanki te nie są spełnione, art. 63 ust. 1 u.ś.w. nie znajdzie zastosowania, a tym samym organ winien rozpatrzyć wniosek na gruncie przepisów obowiązujących w dniu orzekania, tj. uwzględniając nowe brzmienie art. 17 u.ś.r.
Następnie organ zważył, że M. K. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożyła w dniu 06 grudnia 2023 r. Ustalając zakres stosowania wskazanego przepisu przejściowego, należało w pierwszej kolejności ocenić czy na dzień złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne (i ewentualnie do dnia 31 grudnia 2023 r.), strona spełniała przesłanki do jego przyznania, według przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. W ocenie Kolegium, strona przesłanek tych nie spełniała. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że w odniesieniu do Skarżącej nie zachodzi przesłanka "rezygnacji/niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Strona bowiem w dacie złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, do 31 grudnia 2023 r. pozostawała w zatrudnieniu.
Kolegium wyjaśniło, iż z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że ojciec Strony - Z. K. jest osobą trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji (od 1979 r.). Jego żona H. K. również jest osobą niezdolną do pracy i trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Strona mieszka razem z rodzicami i sprawuje opiekę nad ojcem. We wniosku z dnia 06 grudnia 2023 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego Strona podała, że jej ostatnie zatrudnienie ustało w 2021 roku. Niemniej organ I instancji, prowadząc postępowanie wyjaśniające, ustalił, że M. K. w okresie od 01 grudnia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. zatrudniona była w firmie "B". G. W.. Pismem z dnia 12 sierpnia 2024 r. Kolegium poinformowało pełnomocnika odwołującej, że w sprawie nie wykazano przesłanki "rezygnacji przez stronę z zatrudnienia" i wyznaczono 14-dniowy termin do przedłożenia dodatkowych dowodów, celem wykazania istnienia powyższej przesłanki. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Kolegium wyjaśnia, że świadczenie pielęgnacyjne do 31 grudnia 2023 r. przysługiwało, jeżeli osoba uprawniona rezygnowała z zatrudnienia lub nie podejmowała zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednak, nie każda rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia jest podstawą do przyznania świadczenia, ale tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki.
W przedmiotowej sprawie po stronie odwołującej nie wystąpiła przesłanka rezygnacji z zatrudnienia. Na dzień złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, M. K. pozostawała w zatrudnieniu, które trwało do 31 grudnia 2023 r. Co więcej, pełnomocnik Strony ani Strona w odwołaniu od decyzji w ogóle nie odnieśli się do tej kwestii. Natomiast ustalenie przez organ I instancji, że Strona pozostawała w zatrudnieniu do 31 grudnia 2023 r., było głównym powodem uznania, że strona nie nabyła uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego według przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2023 r.
Kolegium zauważyło, że według aktualnego brzmienia art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tym osobom, które sprawują opiekę nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym do ukończenia przez tę osobę 18 roku życia. Z akt sprawy wynika, że ojciec strony jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i ma ukończone 68 lat, tym samym nie można Stronie przyznać świadczenia pielęgnacyjnego.
Skargę na powyższą decyzję M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż zakres sprawowanej przez stronę skarżącą opieki nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia oraz że między rezygnacją lub niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia nie występuje zawiązek przyczynowy. Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, tj.: art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a., bowiem organy orzekające w sprawie nie zgromadziły materiału dowodowego w sposób wystarczający i oceniły go zupełnie dowolnie dochodząc do sprzecznych z nim wniosków uznając brak spełniania przesłanki rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia wobec stwierdzenia podejmowania przez Skarżącą zatrudnienia, podczas gdy w rzeczywistości odbywała ona jedynie krótkotrwałe miesięczne szkolenie celem podniesienia swoich kompetencji, co nie jest równoznaczne z podejmowaniem zatrudnienia w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych; a także naruszenia art. 79a § 1 k.p.a. poprzez niewystosowanie do Skarżącej zawiadomienia o niespełnieniu określonych przesłanek, konkretnie o niespełnieniu przesłanki niepodejmowania zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, co uniemożliwiło Stronie wypowiedzenie się w tym zakresie przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie przez organy obu instancji.
Skarżąca wniosła o:
1) Rozpoznanie sprawy w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p. p. s. a.;
1) Uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania;
1) Zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że zakres sprawowanej przez nią opieki nad osobą niepełnosprawną uniemożliwiał i nadal uniemożliwia jej podejmowanie jakiegokolwiek zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej nawet w częściowym wymiarze czasu pracy. Zauważyła, że zarówno organom administracji jak i sądom, w odróżnieniu od osób specjalizujących się w zakresie medycyny, brak jest wiadomości specjalnych umożliwiających stwierdzenie, wprost sprzecznie z wydanym wobec danej osoby orzeczeniem o niepełnosprawności, iż nie wymaga ona na tyle szerokiego zakresu opieki, że opiekun mógłby podjąć zatrudnienie. Ponadto przy ocenie spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w odniesieniu do związku przyczynowego między sprawowaniem opieki, a rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia brać należy po uwagę wszelkie czynności wykonywane na rzecz niepełnosprawnego, w tym również tzw. "zwykłe czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego" jeśli stan zdrowia niepełnosprawnego uniemożliwia mu ich wykonywanie.
Skarżąca wyjaśniła że w grudniu 2024 r. nie podejmowała zatrudnienia a jedynie odbywała miesięczne szkolenie. Na okres ten zapewniła niepełnosprawnemu ojcu zastępczą opiekę. Strona nie byłaby w stanie łączyć opieki z podejmowaniem zatrudnienia, gdyż z jednej strony zakres sprawowanej przez nią opieki jest zbyt czasochłonny, aby mogła ją sprawować wraz z podejmowaniem zatrudnienia bez dodatkowej pomocy ze strony podmiotów trzecich, a z drugiej nie jest ona w stanie znaleźć stałego zastępstwa na czas jej nieobecności w domu.
Ponadto organy nie wywiązały się ze spoczywających na nich obowiązków informacyjnych nałożonych na nie przez art. 79a § 1 k.p.a., wobec czego Skarżąca nie mogła się wypowiedzieć w zakresie zarzucanego jej niespełnienia przesłanki niepodejmowania zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki przed wydaniem decyzji przez organy, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.
Skoro zatem Skarżąca nie została prawidłowo zawiadomiona o możliwości załatwienia sprawy w sposób niezgodny z jej wnioskiem, to nie mogła się ona w merytoryczny sposób odnieść do takiego stanowiska, co doprowadzić powinno do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, celem umożliwienia Skarżącej wykazania, że w rzeczywistości nie podejmowała ona zatrudnienia w grudniu 2023 r.
Odpowiadając na skargę SKO [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać trzeba, że sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jako że Skarżąca zwróciła się o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś Kolegium w odpowiedzi nie zażądało przeprowadzenia rozprawy, ziściły się przesłanki do zastosowania ostatnio podanego przepisu.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest opisana wyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 1 października 2024 r. o nr [...], którą utrzymano decyzję organu I instancji (Prezydenta Miasta [...]) o odmowie przyznania M. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad ojcem Z. K.. Wniosek o przyznanie tego świadczenia Skarżąca złożyła 4 grudnia 2023 r. ( data wpływu do organu – 6 grudnia 2023 r.)
Z uwagi na datę złożenia przedmiotowego wniosku Sąd jako prawidłowe uznaje stanowisko organów obu instancji, iż w niniejszej sprawie wniosek Strony winien zostać rozpoznany w pierwszej kolejności w oparciu o przepisu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm., dalej jako u.ś.r.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. w związku z postanowieniami ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 z późn. zm., dalej jako u.ś.w.).
W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. ( w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r ) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Stosownie do art. 24 ust. 2 i 2a u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
Stosownie zaś do art. 24 ust. 4 u.ś.r. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że żaden z tych przepisów z art 24 u.ś.r. nie został zmieniony ustawą z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym.
Zestawienie wszystkich przywołanych dotychczas regulacji prowadzi do wniosku, że moment powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego może być inny - i co do zasady jest inny - niż moment wydania decyzji przyznającej to prawo. Zasadniczo prawo to nabywa się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, co wprost wynika z art. 24 ust. 2 u.ś.r.
Zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Nadto stosownie do art. 63 ust. 2 u.ś.w., osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.
Przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. uzależnia zatem zastosowanie dotychczasowych przepisów od powstania prawa, a nie jego przyznania w deklaratywnej decyzji. O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przesądza zaistnienie wymaganych przez prawo przesłanek, a deklaratywna decyzja jedynie potwierdza bądź wyklucza ich istnienie w danym przypadku.
Warunkiem stosowania przepisów u.ś.r. w brzmieniu sprzed nowelizacji jest ustalenie, że prawo do świadczenia powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego można natomiast mówić jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie, przed wskazanym dniem spełniła wszystkie wymagane przepisami u.ś.r. warunki. Regulacja z art. 63 ust. 1 u.ś.w. nie będzie natomiast mogła mieć zastosowania w takich sprawach, w których przyznanie świadczenia przed dniem 31 grudnia 2023 r. było niemożliwe z uwagi na niespełnienie przez wnioskodawcę wszystkich warunków (por wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2024 r o sygn. akt IV SA/Wr 420/24. - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/)
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. uwarunkowane było przesłanką sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, w tym także osobą dorosłą (legitymującą się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności), ale i także wymogiem zrezygnowania z zatrudnienia lub jego niepodejmowania przez opiekuna z uwagi na zakres i częstotliwość czynności opiekuńczych, stanowiących obiektywną przeszkodę dla kontynuowania lub podejmowania przez niego aktywności zawodowej.
Z ustaleń dokonanych przez organ I instancji wnika, iż Skarżąca w okresie do 1 grudnia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. była zatrudniona w firmie B. i podlegała z tego tytułu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako pracownik. Strona składając 06 grudnia 2024r. wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej pozostawała w zatrudnieniu. Stan zatrudnienia ustał po 31 grudnia 2023 r. a więc już w okresie obwiązywania art. 17. ust. 1 u.ś.r. w nowym brzmieniu.
Skarżąca w dniu złożenia wniosku oraz do dnia 31 grudnia 2023 r. nie spełniła zatem przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania z uwagi na konieczność opiekowania się niepełnosprawnym ojcem.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2024 r o sygn. akt I OSK 220/24 zauważył, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki jest istotną okolicznością warunkującą możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekuna osoby niepełnosprawnej. Pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 22 u.ś.r.. Zgodnie z tym przepisem pod wspomnianym pojęciem rozumie się wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Oznacza to, że pozostawanie w jednym ze stosunków prawnych wymienionych w tym przepisie stanowi istotną przeszkodę w możliwości uzyskania analizowanego świadczenia.
Innymi słowy stwierdzenie istnienia takiego stosunku prawnego, niezależnie od jego zakresu, powoduje, że przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie została spełniona. Dla przyjęcia, że doszło do rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie jest bowiem wystarczające samo zaprzestanie faktycznego wykonywania pracy. W obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. stanie prawnym ustawodawca nie dopuszczał możliwości pozostawania opiekuna w jakimkolwiek stosunku zatrudnienia czy stosunku prawnym dotyczącym innej pracy zarobkowej. Nie jest również istotne, czy osoba taka otrzymywała jakiekolwiek wynagrodzenie za pracę. Fakt otrzymywania wynagrodzenia nie został wymieniony w definicji z art. 3 ust. 22 u.ś.r. ani jako przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Okoliczność ta nie ma zatem znaczenia w sprawie (tak NSA w wyroku z 10 października 2024 r. O sygn akt I OSK 2268/22).
Słusznie zatem organy obu instancji uznały, iż Skarżąca zarówno w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jak też w dacie 31 grudnia 2023 r. pozostawała w zatrudnieniu co oznacza, że nie została przez nią spełniona przesłanka niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
SKO trafnie też wskazało, iż z uwagi na znowelizowane brzmienie art. 17 ust. 1 u.ś.r. Skarżąca także od dnia 1 stycznia 2024 r., nie była uprawniona do uzyskania przedmiotowego świadczenia w związku opieką nad niepełnosprawnym ojcem. Aktualnie świadczenie to przysługuje wskazanym w tym przepisie osobom w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną w wieku do ukończenia 18 roku życia. Ojciec Skarżącej bezsprzecznie nie należy do tej kategorii osób niepełnosprawnych.
Sąd nie podziela tym samym zrzutów skargi dotyczących naruszenia art. 17 ust. 1 ust. 4 u.ś.r. Podstawę odmowy przyznania świadczenia stanowiło niespełnienie przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a nie ocena, iż zakres świadczonej opieki nie uniemożliwia Skarżącej podjęcie zatrudnienia i brak jest związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem pracy, a świadczoną opieką.
Niezasadne są też zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Organ I instancji w oparciu o informacje uzyskane z systemu informatycznego ZUS ustalił, iż Skarżąca była zgłoszona przez firmę B. do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie 1 grudnia - 31 grudnia 2023 r. jako pracownik, a nie np. jako osoba pobierająca stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dla dorosłych. Okoliczność tę Prezydent Miasta [...] przywołał w uzasadnieniu swojej decyzji. Skarżąca ani w odwołaniu, ani później - mimo wystosowania przez Kolegium w trybie art. 10 i 79a § 1 k.p.a. wezwania - nie przywołała dowodów lub chociażby innych argumentów świadczących, iż w okresie od 1 do 31 grudnia 2023 r. odbywała szkolenie zawodowe i nie pozostawała w stosunku pracy. Także na etapie skargi w żaden sposób nie potwierdziła podnoszonych w niej twierdzeń dotyczących odbytego szkolenia.
Wbrew zarzutom skargi, Kolegium przed wydaniem decyzji wystosowało w dniu 12 sierpnia 2024r., trybie art. 79a § 1 k.p.a. informację - skierowaną do pełnomocnika Skarżącej i odebraną w dniu 26 sierpnia 2024 r. - wskazując, że nie wykazano przesłanki rezygnacji przez stronę z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad ojcem, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Mając na uwadze okoliczności wskazane w decyzji organu I instancji jako przyczyna odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, uznać należy treść wystosowanej do profesjonalnego pełnomocnika informacji za czytelną w zakresie wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane. Pełnomocnik strony do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie podjął żadnych starań by wykazać okoliczności wskazane w tym wezwaniu.
Wobec powyższego skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.