II SA/Po 847/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-05-25
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjasieć wodociągowadecyzja administracyjnauchylenie decyzjipostępowanie administracyjnenadzór budowlanyplan zagospodarowania przestrzennego

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nadzoru budowlanego dotyczące samowolnie wybudowanego odcinka sieci wodociągowej, uznając, że postępowanie legalizacyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.

Skarżący K.J. zakwestionował decyzje nadzoru budowlanego nakazujące wykonanie czynności w celu legalizacji samowolnie wybudowanego odcinka sieci wodociągowej przez jego działkę. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając, że budowa zrealizowana w latach 1991-1994, w części nieobjętej pozwoleniem, powinna podlegać przepisom Prawa budowlanego z 1974 r., a nie postępowaniu legalizacyjnemu w trybie art. 51 Prawa budowlanego z 1994 r. Sąd wskazał, że organ błędnie zastosował procedurę legalizacyjną, nie wykluczając wcześniej przesłanek do rozbiórki obiektu.

Sprawa dotyczyła skargi K.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nakazującą wykonanie czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem samowolnie wybudowanego odcinka sieci wodociągowej. Budowa ta, realizowana w latach 1991-1994, przebiegała przez działki skarżącego bez jego zgody i bez odpowiedniej dokumentacji. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, wskazując na istotne naruszenie prawa materialnego. Stwierdził, że inwestycja zrealizowana przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., a nieobjęta pozwoleniem na budowę, powinna być rozpatrywana w trybie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., a nie w postępowaniu legalizacyjnym przewidzianym w art. 51 Prawa budowlanego z 1994 r. Sąd podkreślił, że organ administracji błędnie zastosował procedurę legalizacyjną, nie wykluczając uprzednio przesłanek do orzeczenia rozbiórki obiektu zgodnie z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. W związku z tym, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dla takiej inwestycji powinno być prowadzone postępowanie przewidziane w przepisach Prawa budowlanego z 1974 r.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że budowa rozpoczęta w latach 1991-1994, w części nieobjętej pozwoleniem, powinna podlegać przepisom Prawa budowlanego z 1974 r., a nie postępowaniu legalizacyjnemu w trybie art. 51 Prawa budowlanego z 1994 r. Organ błędnie zastosował procedurę legalizacyjną, nie wykluczając uprzednio przesłanek do rozbiórki obiektu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.b. art. 37 § 1 pkt 1, 2

Prawo budowlane

Przepisy dotyczące obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, które powinny być rozważone przed przystąpieniem do legalizacji.

p.b. art. 40

Prawo budowlane

Przepis Prawa budowlanego z 1974 r. dotyczący legalizacji samowoli budowlanej.

p.b. art. 42 § 1

Prawo budowlane

Przepis Prawa budowlanego z 1974 r. dotyczący zezwolenia na użytkowanie obiektu.

p.b.

Ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane

Ustawa, której przepisy powinny być zastosowane do stanu faktycznego sprawy.

Pomocnicze

p.b. art. 51 § 1 pkt 2 i ust. 4

Prawo budowlane

Zastosowany przez organ I instancji, ale uznany za nieprawidłowy dla danego stanu faktycznego.

p.b. art. 50 § 1 pkt 3

Prawo budowlane

Zastosowany przez organ I instancji.

p.b. art. 103 § 2

Prawo budowlane

Przepis Prawa budowlanego z 1994 r. dotyczący stosowania przepisów do obiektów budowlanych oddanych do użytkowania przed jego wejściem w życie.

p.b.

Ustawa z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane

Ustawa obowiązująca w momencie wydania decyzji, ale nieprawidłowo zastosowana do stanu faktycznego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do określenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. do samowolnie wybudowanej sieci wodociągowej, której budowa rozpoczęła się przed wejściem w życie tej ustawy. Naruszenie zasady, że przed przystąpieniem do legalizacji samowoli budowlanej należy wykluczyć przesłanki do rozbiórki obiektu.

Godne uwagi sformułowania

budowa sieci wodociągowej [...] była realizowana w latach 1991-1994. Oznacza to, że w stosunku do tej inwestycji w zakresie nie objętym pozwoleniem na budowę [...] powinno być prowadzone postępowanie przewidziane w art. 37, art. 40 i art. 42 prawa budowlanego z dnia 24 października 1974r. [...] a nie postępowanie legalizacyjne w trybie art. 51 prawa budowlanego z 1994r. Art. 37 oraz art. 40 i 42 prawa budowlanego z 1974r. wykluczają się wzajemnie i odnoszą się do odmiennych stanów faktycznych.

Skład orzekający

Barbara Drzazga

przewodniczący

Barbara Kamieńska

sprawozdawca

Edyta Podrazik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Właściwe stosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. do samowoli budowlanych rozpoczętych przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r. oraz kolejność postępowania legalizacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego budowy sieci wodociągowej zrealizowanej w latach 90. XX wieku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zastosowanie przepisów przejściowych i właściwej procedury administracyjnej, nawet w sprawach dotyczących infrastruktury technicznej.

Niewłaściwa procedura legalizacji samowoli budowlanej uchyla decyzję nadzoru!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 847/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Drzazga /przewodniczący/
Barbara Kamieńska /sprawozdawca/
Edyta Podrazik
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 935/05 - Wyrok NSA z 2006-06-28
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005r. przy udziale sprawy ze skargi K.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2003r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 10zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/E. Podrazik /-/B. Drzazga /-/B. Kamieńska
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. – działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane – nakazał Prezesowi Zakładu A Sp. z o.o. w G. wykonanie w terminie do dnia [...] maja 2003r. czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót – związanych z budową odcinka nr X sieci wodociągowej w T. – do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia właściwego organu na użytkowanie tego odcinka, a mianowicie: przedłożenie zaświadczenia Urzędu Gminy w G. o przeznaczeniu terenu przebiegu wodociągu w planie zagospodarowania przestrzennego (z opinią czy przedmiotowa inwestycja nie narusza ustaleń tego planu), inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej odcinka nr X sieci, 3 egzemplarzy inwentaryzacji technicznej wraz z oceną techniczną wykonanych robót i potwierdzeniem przydatności obiektu do użytkowania oraz protokołów wymaganych badań, stwierdzeń i odbioru przedmiotowej sieci. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że sporna sieć wodociągowa – realizowana w latach 1991 - 1994 przez Społeczny Komitet Budowy Wodociągu i Urząd Gminy w G. – przebiega m.in. przez działki nr [...] i [...] we wsi T., wbrew woli ich właściciela i nie została ona geodezyjnie zinwentaryzowana. Brakuje również dokumentacji technicznej przedmiotowego odcinka sieci. Wykonanie zaleconych czynności pozwoli na uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. J. negując możliwość wydania pozwolenia na użytkowanie spornego odcinka sieci.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2003r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w części dotyczącej nałożonych obowiązków i uchylił pozostałą część decyzji w części dotyczącej terminu ich wykonania, wyznaczając ten termin na dzień [...] lipca 2003 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy powtórzył argumenty organu I instancji.
W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. J. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji, albowiem według niego przedłużenie terminu do dokonania określonych czynności stronie, która złamała prawo, przeprowadzając bez pozwolenia wodociąg przez jego działkę budowlaną, zostało dokonane bezpodstawnie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na uzasadnienie swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazano.
Z uzasadnienia decyzji organów administracyjnych pierwszej i drugiej instancji wynika, iż budowa sieci wodociągowej z przyłączami w miejscowościach C., T., S., W. i T. była realizowana w latach 1991-1994. Oznacza to, że w stosunku do tej inwestycji w zakresie nie objętym pozwoleniem na budowę z dnia [...] września 1991r., powinno być prowadzone postępowanie przewidziane w art. 37, art. 40 i art. 42 prawa budowlanego z dnia 24 października 1974r. (Dz. U. Nr 78, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z dnia 07 lipca 1994r. (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), a nie postępowanie legalizacyjne w trybie art. 51 prawa budowlanego z 1994r.
Postępowanie to może zakończyć się albo decyzją nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu – jeśli obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi (art. 37 ust. 1 pkt 1, 2 prawa budowlanego z 19974r.)
– albo decyzją zezwalającą na użytkowanie obiektu, poprzedzone decyzją zawierającą nakaz dokonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia inwestycji i jej terenu do stanu zgodnego z prawem (art. 40 i 42 ust. 1 prawa budowlanego z 1974r.).
Ze wskazanych przepisów wynika, że przed przystąpieniem do legalizacji samowoli budowlanej należy wykluczyć istnienie przesłanek wskazanych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego z 1974r. powodujących konieczność orzeczenia rozbiórki. Art. 37 oraz art. 40 i 42 prawa budowlanego z 1974r. wykluczają się wzajemnie i odnoszą się do odmiennych stanów faktycznych.
Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zaaprobował nałożenie w punkcie 1 decyzji legalizacyjnej organu pierwszej instancji obowiązku przedłożenia "zaświadczenia Urzędu Gminy w G. o przeznaczeniu terenu przebiegu wodociągu w planie zagospodarowania przestrzennego z opinią, czy przedmiotowa inwestycja nie narusza ustaleń tego planu", co wskazuje na zamiar badania zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego dopiero w tej fazie postępowania.
Jeśli – po wykluczeniu istnienia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 – organ orzekający dojdzie do wniosku, że samowolę budowlaną można legalizować, to w dalszym postępowaniu nie będzie miał obowiązku ustalenia, czy inwestorowi przysługuje prawo dysponowania nieruchomością. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny miedzy innymi w wyroku z dnia 04 listopada 1991r. sygn. IV SA 927/91, udzielenie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (art. 42 prawa budowlanego z 1994r.) nie przesądza o prawie własności gruntu i nie ma bezpośrednio wpływu na ustalenie tych spraw.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 3, art. 152 i art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/E. Podrazik /-/B. Drzazga /-/B. Kamieńska
kk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI