II SA/Po 841/25

II SA/Po 841/25 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Paweł Daniel /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na uchwałę Rady Miasta nr [...] z dnia [...] września 2025 r. w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej kwotę 300;- (trzysta) zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 17 października 2025 r. A. B., reprezentowana przez r. M. (dalej jako: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Miasta nr [...] z dnia 30 września 2025 r. w sprawie uznania za zasadną skargi na Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...]. Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości lub ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta, reprezentowana przez r. Ł. (dalej jako: "organ") wniosła o jej odrzucenie.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że sprawa ta nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ponieważ dotyczy uchwały wydanej w związku z wniesieniem do organu tzw. skargi powszechnej, opisanej w przepisach Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zobowiązany jest do ustalenia dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, wniesie ją uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej jako: "P.p.s.a.")., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Przytoczony wyżej katalog ma charakter zamknięty. Konstruując go ustawodawca dążył do jak najszerszego zapewnienia indywidualnym jednostkom prawnej ochrony przed działaniami organów administracji publicznej, które wymykają się wszelkiej innej kontroli. Powyższe nie oznacza jednak, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają wszelkie formy działania administracji.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miasta nr [...] z dnia 30 września 2025 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...], wydana na podstawie art. 18b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153) w związku z art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej jako: K.p.a.). Zgodnie ze wskazanymi przepisami organem właściwym do rozpatrywania skarg dotyczących zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych jest rada gminy.
W ocenie Sądu uchwała stanowiąca przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, nie tylko z uwagi na wskazaną w niej podstawę prawną, ale przede wszystkim jej treść, stanowi odpowiedź na tzw. skargę powszechną, wniesioną w trybie art. 227 K.p.a.
Powołany przepis art. 227 K.p.a., który stanowi, że przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw, jak też pozostałe przepisy Działu VIII K.p.a. realizują wyrażoną w art. 63 Konstytucji RP gwarancję, zgodnie z którą każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą do organów władzy publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Skarga określona w powołanym przepisie jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, uruchamia ona jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną – zawiadomieniem (por. wyrok NSA w Warszawie z 1 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1636/97, LEX nr 37138; postanowienie NSA z 8 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 689/09, LEX nr 574240; postanowienie NSA z 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2783/13, LEX nr 1440514, czy wyrok WSA w Poznaniu z 20 lutego 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 45/19, LEX nr 2656847). W sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII K.p.a., nie mają bowiem formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a (por. postanowienie NSA z 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 318/13, LEX nr 1305299, czy wyrok WSA w Łodzi z 27 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 541/20, LEX nr 3083196). Dotyczy to także uchwał stanowiących o sposobie rozpatrzenia skargi (por. M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 227 oraz art. 237-238).
W ocenie Sądu nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona uchwała jest wynikiem rozpatrzenia skargi w znaczeniu określonym przez art. 227 K.p.a., dotyczyła ona nienależytego wykonywania zadań przez Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...]. Wobec tego pismo inicjujące z dnia 26 maja 2025 r. nie mogło stanowić podstawy do wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego i prawidłowo zostało załatwione przez organ w trybie przewidzianym w Dziale VIII K.p.a. Jedyny wpływ aktu kończącego postępowanie w trybie działu VIII k.p.a. na sytuację jednostki jest taki, że przez ujawnienie zasygnalizowanych nieprawidłowości organom uprawnionym może dojść do wszczęcia kontroli, a następnie ewentualnego nałożenia sankcji, w ramach określonych przepisami uprawnień.
Reasumując należy stwierdzić, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII k.p.a., a więc związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników nawet jeżeli zawiadomienie o załatwieniu skargi ma formę uchwały rady gminy (miasta), ponieważ sprawy te nie zostały poddane jego kontroli na podstawie art. 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OSK 179/23, sygn. akt I OSK 180/23, sygn. akt I OSK 181/23, sygn. akt I OSK 198/23).
Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powołanej powyżej ustawy.