II SA/PO 832/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-01-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek stałyniepełnosprawnośćkryterium dochodoweorzeczenie o niepełnosprawnościCOVID-19termin przyznania świadczeniaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku stałego od daty wstecznej, uznając, że świadczenie przysługuje od daty złożenia wniosku i do dnia poprzedzającego wydanie nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Skarżący R. K. domagał się przyznania zasiłku stałego od maja 2019 r., kwestionując decyzję organów przyznającą świadczenie od kwietnia 2022 r. do maja 2022 r. Argumentował, że jego orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności było ważne do maja 2021 r., a następnie odwołał się od nowego orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności. Sąd uznał, że zasiłek stały przysługuje od daty złożenia wniosku (29 kwietnia 2022 r.) i do dnia poprzedzającego wydanie nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (22 maja 2022 r.), ponieważ skarżący po tej dacie nie spełniał już kryterium całkowitej niezdolności do pracy.

Sprawa dotyczyła skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy, która przyznała skarżącemu zasiłek stały od 1 kwietnia 2022 r. do 22 maja 2022 r. Skarżący domagał się przyznania zasiłku od maja 2019 r., powołując się na wcześniejsze orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz na przepisy dotyczące przedłużenia ważności orzeczeń w związku z pandemią COVID-19. Kwestionował również nowe orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Sąd wyjaśnił, że zasiłek stały przyznaje się od miesiąca złożenia wniosku, a nie wstecz. Ponadto, świadczenie przysługuje osobie całkowicie niezdolnej do pracy lub posiadającej umiarkowany lub znaczny stopień niepełnosprawności. Ponieważ skarżący uzyskał nowe orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, które nie spełniało kryteriów do przyznania zasiłku stałego, świadczenie zostało prawidłowo przyznane tylko do dnia poprzedzającego wydanie tego orzeczenia. Sąd odniósł się również do kwestii przedłużenia ważności orzeczeń o niepełnosprawności w związku z COVID-19, stwierdzając, że przepis ten nie miał zastosowania w sytuacji, gdy zostało wydane nowe orzeczenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zasiłek stały przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy covidowej nie przewidują możliwości przyznania zasiłku stałego z mocą wsteczną za okres przeszły.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (32)

Główne

u.p.s. art. 37 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

u.p.s. art. 37 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek stały ustala się w przypadku osoby w rodzinie w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie.

u.p.s. art. 106 § ust. 3

Ustawa o pomocy społecznej

Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją.

Pomocnicze

u.p.s. art. 6 § pkt 1

Ustawa o pomocy społecznej

Definicja całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach lub zaliczenie do I lub II grupy inwalidów albo legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.

u.p.s. art. 6 § pkt 7

Ustawa o pomocy społecznej

Definicja niezdolności do pracy z powodu wieku (osiągnięcie wieku emerytalnego).

u.p.s. art. 102 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Świadczenia z pomocy społecznej przyznaje się na wniosek osoby zainteresowanej.

u.p.s. art. 3 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny.

u.p.s. art. 2 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Cel pomocy społecznej.

u.p.s. art. 3 § ust. 4

Ustawa o pomocy społecznej

Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

u.p.s. art. 106 § ust. 7

Ustawa o pomocy społecznej

Zastrzeżenia do przyznawania i wypłaty świadczeń pieniężnych.

u.p.s. art. 106 § ust. 8

Ustawa o pomocy społecznej

Przyznawanie zasiłku okresowego na czas zawieszenia postępowania.

u.p.s. art. 36 § pkt 1 lit. b i c

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek stały jako świadczenie pieniężne z pomocy społecznej.

e.r.f.u.s. art. 12 § ust. 2

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja osoby całkowicie niezdolnej do pracy.

e.r.f.u.s. art. 14

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ocena niezdolności do pracy przez lekarza orzecznika ZUS.

e.r.f.u.s. art. 24 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wiek emerytalny.

e.r.f.u.s. art. 27

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wiek emerytalny.

ustawa covidowa art. 15h

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przedłużenie ważności orzeczeń o stopniu niepełnosprawności.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu.

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wydania decyzji przez organ pierwszej instancji.

k.p.a. art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie odwoławcze.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej art. 1 § pkt 1 lit. b i pkt 2 lit d

Kryteria dochodowe i kwoty świadczeń z pomocy społecznej.

u.ś.o.f.ś.p. art. 66 § ust. 1 pkt 26

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.f.ś.p. art. 73 § pkt 9

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.f.ś.p. art. 75 § ust. 10

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.f.ś.p. art. 81 § ust. 8 pkt 7

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasiłek stały przysługuje od daty złożenia wniosku, a nie wstecz. Zasiłek stały przysługuje osobie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, co jest powiązane ze stopniem niepełnosprawności. Nowe orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności nie spełnia kryteriów do przyznania zasiłku stałego. Przepis o przedłużeniu ważności orzeczeń o niepełnosprawności w związku z COVID-19 nie ma zastosowania, gdy wydano nowe orzeczenie.

Odrzucone argumenty

Zasiłek stały powinien być przyznany od maja 2019 r. (data wcześniejszego orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności). Organ nie uwzględnił przepisów ustawy covidowej o przedłużeniu ważności orzeczeń. Zaniżona wysokość przyznanego zasiłku stałego.

Godne uwagi sformułowania

Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny. Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek. Zasiłek stały przysługuje osobie całkowicie niezdolnej do pracy [...] lub legitymującej się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.

Skład orzekający

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Daniel

asesor

Wiesława Batorowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie terminu przyznania zasiłku stałego od daty wniosku, a nie wstecz, oraz interpretacja kryteriów niepełnosprawności dla tego świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z orzecznictwem o niepełnosprawności i przepisami o pomocy społecznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i jego przyznawania, co jest istotne dla wielu osób. Interpretacja przepisów dotyczących niepełnosprawności i terminu przyznania świadczenia jest kluczowa dla praktyków.

Zasiłek stały: od kiedy można go otrzymać? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady przyznawania świadczenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 832/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Daniel
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 1000/23 - Wyrok NSA z 2024-05-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2268
art.37, art. 6 pkt 1 i 7, art. 106
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dz.U. 2022 poz 329
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 sierpnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę
Uzasadnienie
Burmistrz Gminy [...] (dalej Burmistrz) decyzją z dnia 27 czerwca 2022r., nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r. poz.735 ze zm., dalej k.p.a.), art. 7 pkt 5, art. 8 ust. 1 pkt 2,art. 17 ust.1 pkt 19, art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2,art. 102 ust. 1, art. 106 ust. 1, 3, 3a, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 2268 ze zm. dalej u.p.s.), art. 66 ust. 1 pkt 26, art. 73 pkt 9, art. 75 ust. 10. art. 81 ust. 8 pkt 7 ustawy z 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 1285 z późn. zm.), § 1 pkt 1 lit. b i pkt 2 lit d Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1296), przyznał R. K. (dalej jako skarżący lub strona) zasiłek stały od dnia 1 kwietnia 2022 r. do dnia 22 maja 2022 r. w kwocie [...]zł miesięcznie (słownie: sto dziewięćdziesiąt cztery złote jeden grosz), za niepełen miesiąc maj 2022r. wskazując że do wypłaty pozostaje kwota: [...] zł (słownie: [...] złotych, [...] groszy) (pkt 1) oraz wskazał jak będzie realizowana wypłata (pkt 2).
Motywując rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniu 29 kwietnia 2022r. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie zasiłku stałego. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego wynika, że skarżący został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym za okres do dnia 1 maja 2019 r. do 31 maja 2021 r. wyrokiem Sądu Rejonowego P. w P., Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 lutego 2021 r., zmieniającym zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie W. z dnia 21 sierpnia 2019 r. oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie W.. Orzeczeniem z dnia 23 maja 2022 r Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. zaliczył R. K. do stopnia niepełnosprawności lekkiego.
Ustalono, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną K. B., oraz wychowankami rodziny zastępczej: N. D. (obecnie pełnoletnią, nie pracującą), A. D. oraz V. D..
Organ wskazał, że dochód rodziny w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił [...] zł, na który składa się wyłącznie emerytura żony skarżącego, co na osobę w rodzinie daje dochód [...] zł. Organ opierając się na art. 37 ust. 2 pkt 2 u.p.s. wskazał, że różnica pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, tj.[...] zł, a dochodem na osobę w rodzinie, tj.[...] zł, wynosi [...] zł. W związku z tym przyznano zasiłek stały w wysokości [...] zł miesięcznie. Świadczenie zostało przyznane na okres od dnia 1 kwietnia 2022 r. do dnia 22 maja 2022 r., tj. do dnia poprzedzającego wydanie nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżącego - tj. 22 maja 2022 r., albowiem orzeczeniem z dnia 23 maja 2022 r. zaliczono skarżącego do stopnia niepełnosprawności - lekkiego. Ponadto organ od dnia przyznania prawa do zasiłku stałego zgłosił skarżącego do ubezpieczenia zdrowotnego.
Następnie R. K. odwołał się od decyzji Burmistrza, wnosząc o przyznanie mu zasiłku stałego od dnia 1 maja 2019 roku do upływu 60-tego dnia od odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ewentualnie do dnia, w którym zostanie wydany prawomocny wyrok sądu w zakresie ustalenia stopnia niepełnosprawności.
Skarżący podał, że wyrokiem Sądu Rejonowego P. w P., [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt V U [...] zmieniono orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie W. z dnia 21 sierpnia 2019 roku znak [...] i poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania i Niepełnosprawności w P. z dnia 21 maja 2019 roku nr [...] i zaliczono go do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym do dnia 31 maja 2021 roku. W związku z powyższym zasiłek stały powinien zostać mu przyznany począwszy od maja 2019 roku.
Po drugie, skarżący podał, że w dniu 13 czerwca 2022 roku złożył odwołanie od orzeczenia Powiatowego Zespołu Ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 23 maja 2022 r. w zakresie zaliczenia go do lekkiego stopnia niepełnosprawności. W związku z powyższym ww. orzeczenie jest nieprawomocne i nie jest wiążące dla innych organów.
Skarżący podał, że przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z Dz.U.2021.2095, dalej ustawa covidowa) przedłużają ważność orzeczeń o niepełnosprawności do 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Niewłaściwe jest zatem przyznanie zasiłku stałego tylko do 22 maja 2022 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr [...] działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. oraz art. 37 u.p.s. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Burmistrza.
Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 37 ust. 2 u.p.s. zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Natomiast zgodnie z art. 37 ust 2 pkt. 2 zasiłek stały ustala się, w przypadku osoby w rodzinie - w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie (600 zł) a dochodem na osobę w rodzinie, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 719 zł miesięcznie i niższa niż 30,00 zł miesięcznie.
Wobec tego Kolegium stwierdziło, że ustalenie przez organ I instancji zasiłku stałego w wysokości [...] zł ([...] zł - [...] zł) jest zgodne z u.p.s.
Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z brzmieniem art. 106 ust. 3 u.p.s. świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11. Jak wynika z akt sprawy, R. K. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w dniu 29 kwietnia 2022 r. z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego. Udokumentował prośbę dołączając wyrok Sądu Rejonowego P. w P., Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 lutego 2021 r. sygn. akt V U [...], zgodnie z którym został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres od dnia 1 maja 2019 r. do dnia 31 maja 2021 r.
Kolegium zwróciło uwagę, że zgodnie z art. 15h ustawy covidowej z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem pandemii koronawirusa, przedłużono ważność orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, wydanych na czas określony. Przepis nie upoważnia jednak organu do przyznania świadczenia za okres wcześniejszy niż data wniesienia wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej.
Mając to na uwadze Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji dotycząca przyznania pomocy pieniężnej w formie zasiłku stałego od dnia 01 kwietnia 2022 r. do dnia 22 maja 2022 r. została wydana zgodnie z normą zawartą w art. 106 ust. 3 u.p.s. Świadczenie zostało przyznane do dnia poprzedzającego wydanie nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, tj. do dnia 22 maja 2022 r., gdyż orzeczeniem nr [...] z 23 maja 2022r. Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. skarżący został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności.
R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję SKO [...] z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr [...], zaskarżając ją w całości, domagając się jej uchylenia, jak i uchylenia decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie dot. przyczyn niezłożenia przez skarżącego wniosku o zasiłek w terminie oraz sytuacji życiowej, zdrowotnej i majątkowej Skarżącego;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj. art. 37 ust. 2 pkt 2 u.p.s. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyznanie Skarżącemu prawa do zasiłku stałego w zaniżonej wysokości.
Argumentując skargę skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w odwołaniu, w szczególności postulując, aby zasiłek został mu przyznany od maja 2019 r., tj. od zaliczenia go do osób niepełnosprawnych. Zarzucił, że organ II instancji nie uwzględnił brzmienia art. 15h ustawy covidowej, ani trudnej sytuacji życiowej skarżącego.
W odpowiedzi na skargę SKO [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z 19 sierpnia 2022 r., którą przyznano R. K. zasiłek stały od dnia 1 kwietnia 2022 r. do dnia 22 maja 2022 r. w kwocie [...]zł, a za niepełny miesiąc maj [...] zł.
Stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.s., zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W myśl art. 37 ust. 2 pkt 2 u.p.s., zasiłek stały ustala się przypadku osoby w rodzinie w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Dodać należy, że zasiłek stały jest zaliczany do świadczeń pieniężnych w ramach świadczeń z pomocy społecznej (art. 36 pkt 1 lit. b i c u.p.s).
W tym miejscu podkreślić należy, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Ma ona charakter subsydiarny co oznacza, że wspiera, lecz nie zastępuje, osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.).
Co do zasady świadczenia z pomocy społecznej - zgodnie z art. 102 u.p.s. - przyznaje się na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego bądź innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Zgodnie zaś z art. 106 ust. 3. zd. 1 u.p.s. świadczenia pieniężne z pomocy społecznej (czyli np. zasiłek stały) przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie był okres na jaki przyznano skarżącemu świadczenie, bowiem R. K. kwestionował zarówno datę początkową, jak i końcową przyznanego zasiłku stałego.
W ocenie Sądu Burmistrz prawidłowo przyznał skarżącemu zasiłek stały począwszy od 1 kwietnia 2022 r., skoro skarżący wniosek o przyznanie tego świadczenia złożył w dniu 29 kwietnia 2022 r. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie pozwalają na przyznanie zasiłku stałego z mocą wsteczną - "za czas przeszły". Zauważyć trzeba, że możliwości takiej nie przewidują również przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 poz. 2095). Wobec tego prawidłowo organ zastosował normę wynikającą z art. 106 ust. 3 zd. 1 u.p.s., określając datę początkową wnioskowanego świadczenia na dzień 1 kwietnia 2022 r.
Odnosząc się zaś do daty końcowej świadczenia, tj. przyznania go do dnia 22 maja 2022 r., Sąd również zgadza się z organami, a to z następujących względów.
Zasiłek stały, zgodnie z cyt. wyżej art. 37 ust. 1 pkt 2, przysługuje osobie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy. Całkowita niezdolność do pracy zgodnie z art. 6 pkt 1 u.p.s. oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2022 poz. 504, dalej .e.r.f.u.s.) albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Zgodnie z art. 12 e.r.f.u.s. całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Oceny niezdolności do pracy zgodnie z art. 14 e.r.f.u.s. dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik ZUS. W orzecznictwie wskazuje się, że dokonując analizy pojęcia "całkowita niezdolność do pracy" należy brać pod uwagę zarówno kryterium biologiczne (stan organizmu dotkniętego schorzeniami naruszającymi jego sprawność w stopniu powodującym całkowitą niezdolność do jakiejkolwiek pracy), jak i ekonomiczne (całkowita utrata zdolności do zarobkowania wykonywaniem jakiejkolwiek pracy). Osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 2 e.r.f.u.s., jest osoba, która spełniła obydwa te kryteria, a więc jest dotknięta upośledzeniem zarówno biologicznym, jak i ekonomicznym. Decydującą dla stwierdzenia niezdolności do pracy jest utrata możliwości wykonywania pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu przy braku rokowania odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 września 2021 r., III AUa 232/21, Legalis).
Z kolei niezdolność do pracy z powodu wieku, stosownie do art. 6 pkt 7 u.p.s. oznacza osiągnięcie wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 oraz w art. 27 e.r.f.u.s. Oznacza to, że dotyczy osób w tzw. w wieku poprodukcyjnym, tj. kobiet po ukończeniu 60 roku życia oraz mężczyzn, którzy ukończyli 65 lat.
Z akt sprawy wynika, że skarżący występując o przyznanie zasiłku stałego przedłożył wyrok Sądu Rejonowego P. w P., Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 lutego 2021 r. sygn. akt V U [...], zgodnie z którym został zaliczony został do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres od dnia 1 maja 2019 r. do dnia 31 maja 2021 r. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 23 maja 2022 r. nr [...] R. K. został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności. W powyższym orzeczeniu wskazano, że skarżący jest zdolny do pracy lekkiej, nie w porze nocnej (orzeczenie w aktach sprawy, karty akt nienumerowane).
Skoro zasiłek stały przysługuje osobie całkowicie niezdolnej do pracy zaliczonej do I lub II grupy inwalidów lub legitymującej się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, to R. K. po uzyskaniu orzeczenia z 23 maja 2022 r. nie spełnia już przesłanki do przyznania zasiłku stałego. Został bowiem zaliczony do osób z lekkim stopniem niepełnosprawności, która może wykonywać - pod pewnymi warunkami- pracę lekką. Ponadto nie mógł być też uznany za osobę niezdolną do pracy z powodu wieku, gdyż urodził się 2 kwietnia 1958 r. Prawidłowo więc organy określiły datę końcową przyznania zasiłku stałego na dzień 22 maja 2022 r.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, w sprawie zastosowania nie znalazł przepis art. 15h ustawy cowidowej, bowiem przedłużeniu ważności ulegały tylko orzeczenia o niepełnosprawności, których ważność upłynęła w terminach wskazanych w tym przepisie lecz nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W dacie orzekania przez organy wydane zostało już nowe orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 23 maja 2022 r.
Skarżący zarówno w odwołaniu, jak i w skardze podniósł, że w dniu 13 czerwca 2022 r. złożył odwołanie od orzeczenia Powiatowego Zespołu Ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 23 maja 2022 r. W opinii Sądu okoliczność ta, nieudokumentowana przez skarżącego, nie miała wpływu na wynik niniejszej sprawy. Jak wyżej wyjaśniono, przepisy ustawy o pomocy społecznej dla przyznania zasiłku stałego wymagają przedłożenia aktualnego orzeczenia o co stopniu niepełnosprawności wymaganym dla nabycia prawa do przedmiotowego świadczenia. Skarżący przedłożył natomiast orzeczenie, z którego wynika, że został mu przyznany lekki stopień niepełnosprawności.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że przepisy art. 106 ust. 3 w zw. z art. 106 ust. 7 pkt 1 i ust. 9 u.p.s. zapewniają ochronę strony w sytuacji toczącego się równolegle postępowania w przedmiocie orzeczenia o niepełnosprawności. Z przepisu tego wynika bowiem, że osoba, która spełnia niektóre warunki z art. 37 (ust. 1 i 4 ustawy) a nie posiada orzeczenia o całkowitej niepełnosprawności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie zasiłku stałego, który może zostać przyznany od daty złożenia wniosku, o ile dostarczy orzeczenie o niepełnosprawności w terminie 60 dni od daty jego wydania. Złożenie wniosku po upływie 60 dni powoduje, że zasiłek zostaje przyznany od daty wydania orzeczenia. Z kolei zgodnie z art. 106 ust. 8 u.p.s. na okres zawieszenia postępowania przyznaje się z urzędu zasiłek okresowy w wysokości i na zasadach określonych w art. 38.
Z akt sprawy nie wynika, aby organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku stałego na kolejny okres w związku z podaną przez niego w odwołaniu informacją (nieudokumentowaną) o złożeniu odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 23 maja 2022 r. oraz, że postępowanie takie zawiesił. Z akt sprawy o sygn. II SA/Po [...] wynika natomiast, że organ I instancji pouczył skarżącego, iż zgodnie z art. 106 ust. 8 u.p.s. jest uprawniony do pobierania zasiłku okresowego do czasu rozpatrzenia odwołania, koniecznym jest jednak przedstawienie dowodu złożenia odwołania. Niewątpliwie zatem skarżący kwestię tę powinien wyjaśnić, bowiem w świetle przytoczonych przepisów miałaby ona znaczenie dla ustalenia okresu, na jaki – w przypadku uzyskania pozytywnego rozstrzygnięcia co do stopnia niepełnosprawności, zasiłek stały mógłby zostać mu przyznany, jak i dla przyznania mu zasiłku okresowego na dalszy okres. Powyższe jednakże pozostaje poza granicami niniejszej sprawy i nie ma znaczenia dla jej końcowego rozstrzygnięcia.
Reasumując, w opinii Sądu organy obu instancji nie naruszyły zarzucanych w skardze przepisów postępowania, prawidłowo ustaliły, że skarżący spełnił przesłanki do przyznania zasiłku stałego i prawidłowo wyliczyły kwotę oraz okres, na jaki zasiłek ma być przyznany. Wydane w sprawie decyzje odpowiadają zatem prawu.
W tych okolicznościach należało orzec o oddaleniu skargi, co Sąd uczynił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na które została skierowana zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 21 listopada 2022 r., wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI