II SA/PO 829/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-02-27
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbudowaoranżeriaogród zimowypozwolenie na budowęzgłoszenienadzór budowlanywstrzymanie robót

WSA w Poznaniu oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, uznając rozbudowę budynku mieszkalnego o pomieszczenie rekreacyjne za samowolę budowlaną, a nie legalną oranżerię.

Skarżąca P. G. kwestionowała postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących rozbudowy budynku mieszkalnego o pomieszczenie rekreacyjne, które jej zdaniem stanowiło oranżerię wymagającą jedynie zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego uznały te prace za rozbudowę wymagającą pozwolenia na budowę, kwalifikując je jako samowolę budowlaną. WSA w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że sporne pomieszczenie, ze względu na jego konstrukcję i funkcję (umywalka, prysznic, brak dużych przeszkleń), nie spełniało definicji oranżerii i stanowiło rozbudowę budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia.

Sprawa dotyczyła skargi P. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o wstrzymaniu robót budowlanych. PINB wszczął postępowanie w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego o pomieszczenie rekreacyjne, które inwestorka określała jako ogród zimowy. Po kontroli PINB nakazał wstrzymanie robót i poinformował o możliwości legalizacji. Skarżąca argumentowała, że prace te stanowiły jedynie przebudowę istniejącego zadaszenia i że pomieszczenie to jest oranżerią, która wymaga jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę. WINB utrzymał postanowienie PINB w mocy, wskazując, że sporna część budynku nie spełnia definicji oranżerii (brak ogrzewania, oszklonego dachu i ścian, przeznaczenie na cele rekreacyjne, a nie hodowlę roślin) i stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego. WSA w Poznaniu, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego. Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym zdjęcia pomieszczenia (z umywalką, kabiną prysznicową, meblami i kilkoma roślinami doniczkowymi) oraz brak wystarczających przeszkleń, potwierdza, że nie jest to oranżeria, lecz rozbudowa budynku mieszkalnego. Rozbudowa ta, zwiększająca kubaturę i powierzchnię zabudowy, wymagała pozwolenia na budowę, którego skarżąca nie uzyskała. W związku z tym, prace te zostały prawidłowo zakwalifikowane jako samowola budowlana, a zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego było zasadne. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Pomieszczenie rekreacyjne, ze względu na jego konstrukcję (brak dużych przeszkleń) i funkcję (umywalka, kabina prysznicowa, wykorzystanie jako miejsce rekreacyjne, a nie hodowla roślin), nie spełnia definicji oranżerii i stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie sądów administracyjnych, które definiują oranżerię jako ogrzewany budynek z dużymi oknami lub oszklonym dachem i ścianami, służący do hodowli roślin ozdobnych. W analizowanej sprawie pomieszczenie nie posiadało tych cech, a jego konstrukcja i wyposażenie wskazywały na funkcję rekreacyjną, co kwalifikowało je jako rozbudowę budynku mieszkalnego, wymagającą pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.b. art. 48 § ust. 1, ust. 3, ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy i informuje o możliwości legalizacji oraz konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 15 lit. b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa przydomowej oranżerii (ogrodu zimowego) o powierzchni do 35 m2 wymaga jedynie zgłoszenia.

u.p.b. art. 49d § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa zasady obliczania opłaty legalizacyjnej.

P.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami skargi i bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu.

P.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy obowiązane są działać w sposób zapewniający uwzględnienie praworządności, interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

K.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

K.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy powinny należycie i wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych.

K.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy wyjaśniają stronom cel i podstawy prawne rozstrzygnięć.

K.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 77 § § 1 i 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozbudowa budynku mieszkalnego o pomieszczenie rekreacyjne, ze względu na jego konstrukcję i funkcję, nie stanowi oranżerii, lecz samowolę budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę.

Odrzucone argumenty

Prace budowlane stanowiły jedynie przebudowę istniejącego zadaszenia. Pomieszczenie rekreacyjne jest oranżerią (ogrodem zimowym) o powierzchni poniżej 35 m2, wymagającą jedynie zgłoszenia. Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego było niezasadne. Naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących prowadzenia postępowania, zebrania dowodów i informowania stron.

Godne uwagi sformułowania

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny zasadności zakwalifikowania przez organ nadzoru budowlanego wykonanych robót budowlanych, jako rozbudowy budynku wielorodzinnego o pomieszczenie rekreacyjne, zamiast przydomowej oranżerii. W odniesieniu do spornego pomieszczenia skarżąca nie dokonała zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oranżerii. W szczególności znikome przeszklenia w dobudowanej przestrzeni nie mogły stanowić podstawy do zakwalifikowania budynku jako ogród zimowy zgodnie z deklaracją i oczekiwaniami inwestora/skarżącej. Rozbudowa istniejącego obiektu budowlanego stanowi budowę, o której mowa w art. 3 pkt 6 u.p.b. [...] i wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie rozbudowa budynku mieszkalnego o powyższych cechach nie została wymieniona w katalogu obiektów, których budowa została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Skład orzekający

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

przewodniczący

Edyta Podrazik

członek

Robert Talaga

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozbudowy budynków mieszkalnych, definicji oranżerii/ogrodu zimowego oraz zasad postępowania w przypadku samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyficznej interpretacji pojęcia oranżerii w kontekście przepisów Prawa budowlanego. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i różnic w interpretacji przepisów dotyczących budowy oranżerii lub ogrodów zimowych. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie prac budowlanych.

Ogród zimowy czy samowola budowlana? Sąd rozstrzyga, czy dobudówka wymaga pozwolenia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 829/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-02-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący/
Edyta Podrazik
Robert Talaga /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 3 pkt 6, art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. b, art. 48 ust. 1, ust. 3, ust. 5, art. 49d ust.1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie: Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skargi P. G. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 3 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 17 czerwca 2024 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (dalej jako: "PINB") przeprowadził kontrolę zabudowy działek nr [...] i [...] zlokalizowanych w T. przy ul. [...], gm. P. w wyniku której ustalono, że na działce nr [...] wybudowano budynek mieszkalny jednorodzinny, na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 5 listopada 2007 roku nr [...] wydanego przez Starostę P.. Budynek ten został zakończy a inwestor otrzymał od PINB zaświadczenie o niewniesieniu sprzeciwu odnośnie przystąpienia do jego użytkowania.
Obecny podczas kontroli Ł. G. oświadczył, że w trakcie budowy zostało wykonane zadaszenie przy budynku mieszkalnym a następnie w 2022 roku zostały wykonane ściany z płyty OSB ocieplone styropianem i położony został tynk zewnętrzny, w wyniku czego powstało pomieszczenie wykorzystywane jako ogród zimowy. Rozbudowana część posiadała wymiary 3 m x 6,1 m, a jej inwestorem był Ł. G..
Pismem z dnia 7 sierpnia 2024 r. PINB zawiadomił strony postępowania, iż po kontroli na działkach nr [...] i [...] zlokalizowanych w T. przy ul. [...] [...] i [...] w P. wyodrębniono postępowania o następujących sygnaturach:
1. [...] - w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o pomieszczenie rekreacyjne (dz. [...]),
2. [...] - w sprawie obiektu gospodarczego w konstrukcji drewnianej o powierzchni nieprzekraczającej 35m2 (dz. [...]),
3. [...] - w sprawie wiaty o konstrukcji drewnianej i powierzchni przekraczającej 50 m2 (dz. [...]),
4. [...] - w sprawie obiektu budowlanego pełniącego funkcję wiaty (dz. [...]),
5. [...] - w sprawie ogrodzenia od frontu działki [...],
6. [...] - w sprawie obiektu gospodarczego w konstrukcji drewnianej (dz. [...]).
Pismem z dnia 23 sierpnia 2024 r. PINB zawiadomił P. G. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w T. przy ul. [...], nr ewid. geod. [...], gm. P. o pomieszczenie rekreacyjne.
Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2024 roku, nr [...], PINB nakazał właścicielowi – P. G.:
1. wstrzymać wykonywanie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o pomieszczenie rekreacyjne na nieruchomości zlokalizowanej w T. przy ul. [...], na dz. Nr ewid. [...], gm P.;
2. poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzonego o część rekreacyjną na ww. nieruchomości w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia;
3. poinformował o konieczności wniesienia (w dalszym etapie postępowania) opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji w/w obiektu budowlanego zgodnie z art. 49d ust 1. Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że ustawodawca nie wprowadził definicji oranżerii i ogrodu zimowego, ale w orzecznictwie istnieje pogląd, iż należy posługiwać się definicją słownikową, która wskazuje, że oranżeria to ogrzewany budynek z dużymi oknami lub oszklonym dachu i ściankach, w którym przechowuje się albo hoduje rośliny ozdobne. Ogród zimowy oznacza natomiast pomieszczenie, w którym hoduje się rośliny. W każdej sprawie należy dokonać indywidualnej oceny, czy dany obiekt jest oranżerią czy posiada inny charakter. Decyduje o tym funkcja jaką dane pomieszczenie pełni, jego konstrukcja (rodzaj materiału z jakiego zostały wykonane ściany dach). W ocenie organu w przedmiotowej sprawie budynek mieszkalny rozbudowano o pomieszczenia rekreacyjne bez stosownych pozwoleń.
Pismem z dnia 6 września 2024 roku P. G. wniosła zażalenie. W jej ocenie PINB błędnie uznał dołączenie w 2022 roku do istniejącego już zadaszenia ścian z płyty OSB, ocieplonych styropianem i zabezpieczonych tynkiem z zewnątrz za rozbudowę budynku mieszkalnego, podczas gdy w jej opinii, ze względu na uprzednie istnienie w tym miejscu zadaszenia, wykonane prace budowlane należy traktować co najwyżej jako przebudowę, która nie wymagała ani decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia.
Decyzję z dnia 03 października 2024 roku, nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB") utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że PINB prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz przepisy mające w niej zastosowanie. Dodał, że spornej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie można uznać za oranżerię, ponieważ zgodnie z definicją prezentowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych jest to ogrzewany budynek z dużymi oknami lub o oszklonym dachu i ścianach, w którym przechowuje się albo hoduje rośliny ozdobne. Zdaniem organu oranżeria (ogród zimowy), jako obiekt budowlany podlegający instytucji zgłoszenia nie musi być usytuowany bezpośrednio na gruncie, zatem możliwe jest jego sytuowanie również na tarasach budynków mieszkalnych. Taki obiekt budowlany musi jednak posiadać oszklony dach i ściany, a także muszą w nim być przechowywane albo hodowane rośliny ozdobne. Organ odwoławczy uznał, że PINB prawidłowo zakwalifikował opisane roboty budowlane jako rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego, z uwagi na zmianę istotnych, charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość, liczba kondygnacji, w efekcie której powstaje nowa substancja budowlana. Utworzenie nowego pomieszczenia uznać należy wobec powyższego za rozbudowę, a nie przebudowę jak wskazano w zażaleniu.
Pismem z dnia 6 listopada 2024 roku P. G., reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 03 października 2024 roku, nr [...]. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 29 ust 1 pkt 15) lit b) ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725; dalej jako: "Prawo budowlane"), poprzez błędne uznanie, że pomieszczenie wybudowane na nieruchomości Skarżącej nie stanowi oranżerii (ogrodu zimowego), pomimo że wskazywały na to ustalenia kontroli zabudowy i wykonane w jej trakcie zdjęcia pomieszczenia oraz oświadczenie Ł. G.;
2) art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy budowa przedmiotowego obiektu budowlanego na nieruchomości zlokalizowanej w T. przy ul. [...] nie wymagała pozwolenia na budowę;
3) art. 48 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 15) lit. b) Prawa budowlanego poprzez brak jego zastosowania w sytuacji, gdy obiekt budowlany, którego dotyczy postanowienie o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych, jest w rzeczywistości oranżerią (ogrodem zimowym) o powierzchni mniejszej niż 35 m2 (18,33 m2), której budowa wymaga jedynie zgłoszenia;
4) art. 49d ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez poinformowanie o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej na dalszym etapie postępowania w wysokości ustalonej odpowiednio dla legalizacji obiektu wymagającego pozwolenia na budowę, pomimo że przedmiotowe pomieszczenie jest w rzeczywistości oranżerią (ogrodem zimowym), wymagającym jedynie zgłoszenia – legalizacja takiego obiektu wiąże się obowiązkiem uiszczenia opłaty w kwocie 5 000,00 zł, tj. zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 2 lit. a) Prawa budowlanego;
5) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej jako: "K.p.a."). poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia PINB z 27 sierpnia 2024 roku, w sytuacji, gdy zostało ono wydane z naruszeniem przepisów materialnych oraz:
a) art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a. i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483.; dalej jako: "Konstytucja RP") poprzez uchybienie przez PINB zasadzie legalności i praworządności działania organów administracji publicznej wynikające z naruszenia prawa materialnego i procesowego przy rozstrzyganiu sprawy oraz poprzez brak podjęcia przez PINB wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego jej wyjaśnienia, a ponadto załatwienie sprawy wbrew słusznemu interesowi skarżącej, który nie pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym;
b) art. 8 § 1 K.p.a. poprzez przeprowadzenie przez PINB postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej;
c) art. 9 K.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania Skarżącej przez PINB o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
d) art. 11 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez PINB wszystkich przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy;
e) art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 i 4 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez nienależyte przeprowadzenie przez PINB postępowania dowodowego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego lub rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób dowolny i niezrozumiały oraz wewnętrznie sprzeczny w szczególności poprzez pominięcie przy rozstrzygnięciu dowodów z fotografii pomieszczenia - oranżerii (ogrodu zimowego) oraz z oświadczenia Ł. G. co do funkcji jakie pełni to pomieszczenie;
6) art. 138 § 1 pkt 2) w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zaistniały przesłanki dające podstawę do uchylenia postanowienia PINB analogiczne do tych opisanych przy zarzucie sformułowanym powyżej;
7) art. 6 i art. 7 K.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez uchybienie przez Organ odwoławczy zasadzie legalności i praworządności działania organów administracji publicznej wynikające z naruszania prawa materialnego i procesowego przy rozstrzyganiu sprawy oraz poprzez brak podjęcia przez Organ odwoławczy wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego jej wyjaśnienia, a ponadto załatwienie sprawy wbrew słusznemu interesowi Skarżącej, który nie pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym;
8) art. 8 § 1 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania odwoławczego w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej;
9) art. 11 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez Organ odwoławczy wszystkich przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.
Wobec tak przedstawionych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na postawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 roku, poz. 935; dalej jako "P.p.s.a."). Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny.
Zgodnie z art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 roku, poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Sądowa kontrola obejmuje swoją kognicją m.in. postanowienia, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami wskazanymi w skardze. Innymi słowy, Sąd jest zobowiązany z urzędu wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, choćby nie zostały one podniesione przez stronę skarżącą.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.
Kwestionowane skargą postanowienie wydane zostało na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 5 ustawy z 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682) dalej: u.p.b. Jak stanowi art. 48 ust. 1 u.p.b. postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Powołane normy prawne są stosowane wyłącznie w przypadku samowolnej budowy (a także rozbudowy, nadbudowy oraz odbudowy) obiektu budowlanego.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny zasadności zakwalifikowania przez organ nadzoru budowlanego wykonanych robót budowlanych, jako rozbudowy budynku wielorodzinnego o pomieszczenie rekreacyjne, zamiast przydomowej oranżerii, co doprowadziło do uznania, że koniecznym było poprzedzenie robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę, którego nie uzyskano.
W niniejszej sprawie materiał dowodowy, jaki zgromadziły organy nadzoru budowlanego, był wystarczający do formułowania wiarygodnych ocen dających podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia. Sąd za trafną uznał przyjętą w zaskarżonym postanowieniu kwalifikację prawną wykonanych robót budowlanych. W okolicznościach niniejszej sprawy, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie budzi wątpliwości, że w trakcie budowy zostało wykonane zadaszenie przy budynku mieszkalnym, a następnie w 2022 r. zostały wykonane ściany z płyty OSB ocieplone styropianem i położony tynk zewnętrzny a następnie powstało pomieszczenie wykorzystywane jest jako ogród zimowy. Jak oświadczył Ł. G. jako inwestor w przedmiotowej sprawie powstała część posiada wymiary 3 m x 6,11 m.
W odniesieniu do spornego pomieszczenia skarżąca nie dokonała zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oranżerii (w dacie orzekania obowiązek dokonania zgłoszenia wynikał z art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. b P.b.). Wobec braku w przepisach Prawa budowlanego definicji "oranżerii" i "ogrodu zimowego", koniecznym w sprawie było odwołanie się w tym zakresie do orzecznictwa sądów administracyjnych zgodnie z którym oranżeria to ogrzewany budynek z dużymi oknami lub o oszklonym dachu i ścianach, w którym przechowuje się albo hoduje rośliny ozdobne. Należy także podzielić pogląd, zgodnie z którym oranżeria (ogród zimowy), jako obiekt budowlany podlegający instytucji zgłoszenia nie musi być usytuowany bezpośrednio na gruncie, zatem możliwe jest jego sytuowanie również na tarasach budynków mieszkalnych. Tym niemniej, aby tak można było przyjąć, taki obiekt budowlany musi posiadać oszklony dachu i ściany, a także muszą w nim być przechowywane albo hodowane rośliny ozdobne (por. wyrok z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 341/21, LEX nr 3251811).
Dla prawidłowości kwalifikacji prawno-budowlanej robót budowlanych, która została przeprowadzona w ramach postępowania legalizacyjnego, istotny był wyłączenie efekt robót jaki został faktycznie osiągnięty, nie zaś zamiar jaki przyświecał inwestorowi w postaci uzyskania ogrodu zimowego. Bez znaczenia w takim przypadku pozostawały deklarowane przez skarżącą okoliczności dokonania innej kwalifikacji prawnej wykonanych robót budowlanych. Dla organu nadzoru budowlanego wiążący był stan faktyczny istniejący w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, który potwierdzał, że dobudowany obiekt rekreacyjny nie stanowił przydomowej oranżerii. W tym względzie organ odwoławczy trafnie zwrócił uwagę, że z wykonanych zdjęć wynikało, że sporne pomieszczenie pozbawione było dużych okien czy innych przeszkleń i znajdowała się w nim m. in. umywalka i kabina prysznicowa oraz stolik wraz z ratanowymi krzesłami oraz kilka roślin doniczkowych. W szczególności znikome przeszklenia w dobudowanej przestrzeni nie mogły stanowić podstawy do zakwalifikowania budynku jako ogród zimowy zgodnie z deklaracją i oczekiwaniami inwestora/skarżącej.
O prawidłowej kwalifikacji opisanych robót budowlanych, jako rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego, świadczy powołana przez organ nadzoru budowlanego regulacja zawarta w ustawie Prawo budowlane. Rozbudowa istniejącego obiektu budowlanego stanowi budowę, o której mowa w art. 3 pkt 6 u.p.b. (przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego) i wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę udzielonego przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, czego inwestor nie dopełnił. Przez rozbudowę należy rozumieć z kolei budowę, polegającą na zmianie istotnych charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość, liczba kondygnacji, w efekcie której powstaje nowa substancja budowlana. Tak więc rozbudową będzie powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego, w przypadku budynku o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub innym celu przeznaczoną przybudówkę), wykusz lub taras. W okolicznościach niniejszej sprawy przy pierwotnej bryle budynku mieszkalnego powstała nowa zabudowa, zaś obszar zabudowy uległ zwiększeniu o nowe elementy, powiązane konstrukcyjnie i funkcjonalnie z tym budynkiem. W efekcie przeprowadzonych w niniejszej sprawie robót powstała całości funkcjonalno-użytkową. Jej istnienie rzutowało na walory użytkowe samego budynku, który zyskał element stanowiący dodatkowe miejsce rekreacyjne zwiększając powierzchnię zabudowy istniejącego budynku mieszkalnego. W wyniku podjętych robót przez inwestora doszło nie tylko do powiększenia powierzchni zabudowy ale i zwiększenia kubatury względem pierwotnie zatwierdzonego projektu. W przedmiotowej sprawie rozbudowa budynku mieszkalnego o powyższych cechach nie została wymieniona w katalogu obiektów, których budowa została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Trafnie zatem oceniły organy, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z rozbudową istniejącego obiektu budowlanego, która stanowi budowę, o której mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego i wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę udzielonego przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, czego inwestor nie dopełnił.
Reasumując, Sąd zgadza się z organami, że w niniejszej sprawie sporne roboty budowlane nie pełniły roli ogrodu zimowego. Skarżąca nie wykonała w istocie przydomowej oranżerii, która wymagała zgłoszenia organom administracji, lecz doprowadziła do rozbudowy istniejącego obiektu budowlanego, co wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, którą skarżąca nie dysponuje. Przedmiotowy zakres robót budowlanych w wyniku których powstało pomieszczenie rekreacyjne miało miejsce w warunkach samowoli budowlanej, a co za tym idzie prawidłowo zastosowanie w niniejszej sprawie znalazł tryb przewidziany w art. 48 u.p.b. Tym samym Sąd nie znalazł postaw do uwzględnienia zarzutu skargi polegającego na naruszeniu przez organ art. 48 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 15 P.b. poprzez wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w sytuacji, w której skarżąca wykonała prace budowalne bez pozwolenia budowlanego i nie można było ich zakwalifikować jako oranżerii objętej obowiązkiem zgłoszenia do organów administracji. Organ nadzoru stworzył przy tym inwestorowi warunki umożliwiające legalizację samowolnych robót budowlanych. W tym względzie nie doszło zatem do naruszenia art. 49d ust.1 P.b. Za nietrafne uznać należało argumenty dotyczące uznania spornych robót budowlanych za ogród zimowy.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W szczególności, orzekające w sprawie organy zebrały wyczerpujący materiał dowodowy, który posłużył do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a następnie poddały go ocenie, przy czym ocena ta nie nosi znamion dowolnej. W konsekwencji organy dokonały trafnej kwalifikacji rozbudowy przedmiotowego obiektu i zastosowały prawidłowy tryb jego legalizacji. Wbrew zarzutom skargi zebrany w sprawie materiał dowodowy był kompletny i pozwalał na podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 u.p.b. Nie sposób zatem skutecznie zarzucać organom naruszenia art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. W istocie organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie nie naruszył art. 138 §1 pkt 1-2 w zw. z art. 144 k.p.a. Reasumując, w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego działały na podstawie i w granicach prawa nie naruszając dyspozycji art. 7 Konstytucji RP. Dokonana przez Sąd kontrola legalności nie wykazała innych naruszeń prawa procesowego (w szczególności dotyczących art. 6, art. 8, art. 9, 10, 11 k.p.a.), które po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkowałyby koniecznością uchylenia tego postanowienia. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., została oddalona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI