II SA/Po 827/24

II SA/Po 827/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-03-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący sprawozdawca/
Edyta Podrazik
Robert Talaga
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1086/25 - Wyrok NSA z 2025-11-28
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
uchylono zaskarżone orzeczenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 360
art. 135j ust 1 pkt 2 , art. 134 ha, 132 ust. 3 pkt 3, art. 135j ust. 2 pkt 6, w art. 134i ust. 5a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 18 sierpnia 2021 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia winy w zakresie naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. uchyla zaskarżone orzeczenie.
Uzasadnienie
Komendant Miejski Policji w K. orzeczeniem z dnia 19 lipca 2021 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 135j ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 360 ze zm. dalej u.o.P.) orzekł winę policjanta – sierż. szt. M. K. (dalej też jako skarżący lub strona), w zakresie naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzył karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 25 czerwca 2021 r. Komendant Miejski Policji w K. działając na podstawie art. 134 u.o.p. wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec sierż. szt. M. K., zarzucając mu naruszenie dyscypliny służbowej poprzez brak realizacji podczas pełnionych w okresie od 2 do 12 września 2020 r. trzech służb nocnych (w nocy z ˝ września, [...] września i [...] września 2020 r.), zadań i obowiązków służbowych, gdzie policjant w tym czasie przebywał, jak wykazały czynności wyjaśniające, na terenie prywatnej posesji przy ul. [...] w K., gdzie zamieszkuje, co stanowiło naruszenie przepisów § 14 i 30 pkt 1 i 3 zarządzenia nr [...] [...], przepisów § 10 i 13 zarządzenia nr [...] [...] oraz przepisów § 4 wytycznych nr [...] [...] i art. 132 ust. 3 pkt 3 u.o.P.
Jak wyjaśnił organ, do ujawnienia nieprawidłowego realizowania zadań przez policjantów z Wydziału Ruchu Drogowego KMP w K. przyczynił się system pozycjonowania GPS, gdzie odbiornik GPS zamontowany jest w radiostacjach będących w radiowozach. Pozycjonowanie sygnału GPS następuje co 1 minutę, to znaczy jest to odświeżanie systemu i po każdej minucie system wskazuje faktyczne (nowe) położenie pojazdu (radiowozu). W toku czynności wyjaśniających zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji i Profilaktyki Społecznej KMP w K. kom. P. T. z przeprowadzonej analizy służb nocnych policjantów z Wydziału Ruchu Drogowego KMP w K. pełnionych w okresie od 01 lipca 2020 r. do 14 września 2020 r. sporządził tabelę, obejmującą datę i godziny służby nocnej, skład patrolu, radiowóz, z wykorzystaniem którego była pełniona służba nocna, czasookres w jakim system odnotował dłuższy pobyt radiowozu w jednym miejscu ze wskazaniem lokalizacji radiowozu. Do tabeli kom. P. T. załączył wydruki z map z systemu CISCO dla poszczególnych służb, obrazujące czasookres oraz lokalizację radiowozów. W oparciu o dane z systemu GPS i zapisy w notatnikach służbowych dokonano następnie weryfikacji wskazań położenia radiowozów z zapisami w notatnikach służbowych stwierdzając, że w przypadku trzech służb sierż. szt. M. K. lokalizacja radiowozu, z wykorzystaniem którego policjant pełnił służbę, nie zgadzała się z zapisami w notatniku służbowym policjanta.
M. K. 28 lipca 2021 r. wniósł odwołanie od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w K., zarzucając, że materiał dowodowy zebrany w postępowaniu w żaden sposób nie przesadza o jego winie. Organ nie zgromadził żadnego rzetelnego dowodu, a jedynie oparł się na dowodzie pośrednim jakim jest zapis GPS. System CISCO, na który również powołał się organ, jest systemem zawodnym. Na potrzeby postępowania nie utrwalono rzekomych tras przejazdu radiowozu, ani nie wykazano rzekomego miejsca postoju pojazdu. Ponadto wskazał, że od rzekomych przewinień do czasu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego minęło 10 miesięcy. Skarżący wniósł o uchylenie w całości orzeczenia i uniewinnienie jego osoby oraz usunięcie z akt osobowych informacji o orzeczonej karze dyscyplinarnej.
Komendant Wojewódzki Policji [...] orzeczeniem z dnia 18 sierpnia 2021 roku, nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z ujawnieniem w dniach 11 i 14 września 2020 roku nieprawidłowej realizacji zadań służbowych poprzez spanie podczas służby przez policjantów Komisariatu Policji w K.1 i Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w K., Komendant Miejski Policji w K. polecił przeprowadzenie czynności nadzorczych nad przebiegiem służb pełnionych w porze nocnej. W wyniku weryfikacji powyższych służb stwierdzono nieprawidłowości podczas ich realizacji. W dniu 13 kwietnia 2021 roku Komendant Miejski Policji w K. polecił przeprowadzenie czynności wyjaśniających, które zostały zakończone w dniu 28 maja 2021 roku i potwierdziły, że M. K. pełnił 19 służb patrolowych w godzinach 19:00-07:00 w rejonie działania komendy Miejskiej Policji w K.. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż w trzech przypadkach, tj. w nocy [...].09.2020r. w godzinach od 4.13 do 6.02, [...].09.2020 r. w godzinach 03.47 – 05.05 i [...].09.2020 r. w godzinach 04.23 – 05.02 funkcjonariusz pełnił służbę w sposób nieprawidłowy. Analiza systemu CISCO w zakresie tras przejazdu radiowozu, z wykorzystaniem którego wyżej wymieniony pełnił służbę nocną wykazała, że policjant w tym czasie przebywał na terenie prywatnej posesji przy ulicy [...]. Natomiast z zapisów w notatniku służbowym wynikało, że policjant realizował czynności służbowe, wskazane szczegółowo w orzeczeniu.
Jak dalej wskazał organ, w sprawozdaniu przedstawiono wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego za popełnione przewinienia dyscyplinarne, w związku z czym w dniu 25 czerwca 2021r. zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne.
Zdaniem organu odwoławczego, M. K. dopuścił się popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i nie upłynął żaden z terminów wskazanych w art. 135q ust. 2 i 3 ustawy o Policji, gdyż zaskarżone orzeczenie organu I instancji nie było prawomocne. Ponadto, w zebranym materiale dowodowym oraz aktach osobowych M. K. brak przesłanek wskazujących na to, że wykazał się on męstwem lub odwagą oraz miał poważne osiągnięcia w wykonywaniu zadań służbowych, o których mowa w art. 135q ust. 4 ustawy o Policji.
M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której domagał się stwierdzenia nieważności orzeczeń organów obu instancji w całości, bądź o ich uchylenie oraz umorzenie w całości postępowania jako bezprzedmiotowego; względnie o uchylenie w całości orzeczeń wydanych w obu instancjach. Skarżący zarzucił:
1. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 3 u.o.p. w zw. z art. 135ja ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji poprzez ich niezastosowanie i wszczęcie postępowania dyscyplinarnego pomimo upływu 90 - dniowego terminu od dnia powzięcia przez organ wiedzy o zdarzeniu mogącym być zakwalifikowane zostać jako przewinienie dyscyplinarne;
2. art. 132 ust. 3 pkt 3 u.o.p. w zw. z § 14 Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 roku w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym i § 10 i § 13 ust. 1 i 2 Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 22 września 2017 roku w sprawie pełnienia służby na drogach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżący nie realizował zadań służbowych;
3. art. 132 ust. 3 pkt 3 u.o.p. w zw. z § 4 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 5 Wytycznych Nr [...] Komendant Głównego Policji z dnia 26 czerwca 2007 roku w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżący w sposób nieuprawniony dokonał w notatniku służbowym wpisów dotyczących realizacji zadań służbowych;
4. naruszenie. art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 135 ust. 3 u.o.p. w zw. z art. 135ja ust. 1 pkt 2 u.o.p., poprzez zaniechanie umorzenia przedmiotowego postępowania, ponieważ pierwsze czynności w sprawie zostały podjęte z dniem 14 października 2020 roku i polegały na skompletowaniu dokumentów funkcjonariuszy pełniących służbę w KMP w K. przez pracownika cywilnego A. Z.; w tym również dokonano kserokopii notatników służbowych funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w K.;
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., gdyż organ ograniczył swoje czynności do zebrania dowodów wyłącznie w postaci dokumentów, tj. map przedstawiających położenie nadajnika GPS, zaniechał weryfikacji i ustaleń w zakresie sprawności i prawidłowego funkcjonowania urządzenia GPS oraz systemu CISCO;
3. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej, w świetle której organ uprawniony był do przetwarzania i wykorzystania danych lokalizacyjnych; naruszenie zasady przekonywania i brak należytego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy; nienależyte sporządzenie orzeczenia, objawiające się w braku wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł;
4. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 20 ust. 1c u.o.p. w zw. z art. 20a ust. 1 i 1a u.o.p. w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z art. 6 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, ze zm.) w z w. z art. 5 poprzez nieuprawnione wykorzystanie danych lokalizacyjnych pochodzących z urządzeń GPS, znajdujących się z policyjnych środkach transportu;
5. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw., z art. 15 k.p.a. poprzez arbitralne działania organu I instancji objawiające się brakiem przeprowadzenia odpowiedniego, rzetelnego postępowania;
6. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i arbitralną ocenę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a tym samym uznanie wszystkich wskazanych okoliczności za udowodnione, podczas gdy w rzeczywistości w aktach sprawy zabrakło pełnowartościowego dowodu, który przesądzałby o jakimkolwiek uchybieniu, którego miał dopuścić się w trakcie pełnionej służby skarżący, a tym samym brak dowodu, który dawałby podstawy zarówno do jego uznania za winnego naruszenia dyscypliny służbowej, jak również uzasadniałby wymierzenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. III SA/Po [...] uchylił orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 18 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia winy w zakresie naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia 19 lipca 2021 r., nr [...].
WSA stanął na stanowisku, że kluczowa była ocena zagadnienia, czy postępowanie dyscyplinarne wszczęto przed upływem terminu, o którym mowa w art. 135 ust. 3. Zgodnie z tym przepisem postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Bieg terminu, jak wynika ze wskazanego wyżej przepisu, ustawodawca powiązał z powzięciem przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, a zatem początkową datę biegu terminu wyznacza dzień uzyskania informacji o takim działaniu policjanta, które stanowi naruszenie dyscypliny w rozumieniu przepisów ustawy. W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie, organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny kwestii ewentualnego upływu terminu, o którym mowa w ww. art. 135 ust 3 u.o.p. w zakresie powzięcia wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 października 2024 r. sygn. III OSK [...], wydanym po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji [...], uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści notatki z dnia 13 kwietnia 2021 r. wynika, że przełożony dyscyplinarny skarżącego miał wiedzę o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego wcześniej niż przed dniem 13 kwietnia 2021 r. Sposób zredagowania notatki nie budzi bowiem wątpliwości. Z treści notatki wynika, że w związku z ujawnieniem w dniu 11 września 2020 r. i 14 września 2020 r. faktu nieprawidłowego realizowania zadań służbowych przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w K.1 i Wydziału Ruchu Drogowego KMP w K., którzy spali podczas służby, Komendant Miejski Policji w K. polecił dokonać sprawdzenia w systemie CISCO wszystkich służb zewnętrznych pełnionych w godzinach nocnych przez funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego KMP w K. w okresie od 1 lipca 2020 r. do 14 września 2020 r. W ocenie NSA literalne brzmienie notatki nie nasuwa żadnych wątpliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podstawą wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie mogą być dowolne przypuszczenia lecz tylko uzasadnione podejrzenie popełnienia przewinienia przez określonego policjanta. W sytuacji jednak wystąpienia cienia wątpliwości w tym zakresie wszczęcie należy poprzedzić przeprowadzeniem czynności wyjaśniających, w toku których należy dołożyć wszelkiej staranności w zebraniu rzetelnego materiału dowodowego; materiał ten w istocie będzie świadczyć na korzyść lub niekorzyść policjanta podejrzewanego o popełnienie przewinienia. W ocenie NSA samo zbieranie przez policjantów z KMP w K. dokumentów w sprawie, czy w trybie czynności nadzorczych, czy w trybie czynności wyjaśniających, nie jest tożsame z powzięciem przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego, a co za tym idzie wiedzą tego przełożonego dyscyplinarnego o zaistniałym przewinieniu dyscyplinarnym.
NSA wskazał, że w świetle art. 132 ust. u.o.P. przewinienie dyscyplinarne polega na naruszeniu dyscypliny służbowej lub na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ww. ustawy). Otwarty katalog czynów określonych jako naruszenie dyscypliny służbowej zawiera art.132 ust. 3 pkt 1- 9 omawianej ustawy. Z art. 134 ust.1, ust. 4 i ust. 5 u.o.P. wynika, że przełożony dyscyplinarny wszczyna postępowanie dyscyplinarne, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego. Jeżeli zachodzą wątpliwości co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego kwalifikacji prawnej albo tożsamości sprawcy, przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego przełożony dyscyplinarny zleca przeprowadzenie czynności wyjaśniających. Czynności te należy ukończyć w terminie 30 dni. Postępowanie dyscyplinarne wszczyna się z dniem wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego (art. 135 ust. 3 u.o.P.).
NSA podkreślił, że o dopuszczalności wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie może decydować powzięcie jakichkolwiek zastrzeżeń co do postawy policjanta ani dotarcie takich informacji do dowolnego pracownika, czy funkcjonariusza macierzystej jednostki Policji. Uzasadnione przypuszczenie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, to taka sytuacja lub taki zestaw okoliczności, które dają przełożonemu dyscyplinarnemu podstawy do subiektywnego osądu, iż dany policjant rzeczywiście naruszył dyscyplinę służbową. Nie mogą to być przypuszczenia, że przewinienie dyscyplinarne nastąpiło. Natomiast pojęcie "powzięcie wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego" należy rozumieć jako uzyskanie wiadomości na tyle wiarygodnych, że pozwoliły one przełożonemu dyscyplinarnemu nabrać uzasadnionego przekonania, że określone zachowanie policjanta może wyczerpywać znamiona przewinienia dyscyplinarnego. Zatem istotny jest fakt powzięcia wiadomości, które umożliwiają dokonanie oceny działania lub zaniechania policjanta oraz data dotarcia takich wiadomości do właściwego podmiotu, to jest do przełożonego dyscyplinarnego, ewentualnie innych, określonych osób, o ile posiadają one pisemne upoważnienie, o jakim mowa w art. 133 ust. 6 u.o.P., co potwierdza przytoczone wyroku orzecznictwo.
Zdaniem NSA ze zgromadzonych w sprawie dowodów jednoznacznie wynika, że przełożony dyscyplinarny wiadomość o tym, że zaistniało określone zdarzenie, będące przewinieniem dyscyplinarnym którego dopuścił się skarżący, faktycznie powziął dopiero w dniu 28 maja 2021 r. W tym bowiem w dniu przełożony dyscyplinarny zapoznał się ze szczegółowym sprawozdaniem z przebiegu postępowania wyjaśniającego z dnia 28 maja 2021 r., w którym z uwagi na uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego zawarto wniosek o wszczęcie wobec niego takiego postępowania.
W ocenie NSA nie sposób przyjąć, że moment wykonania kserokopii notatników służbowych uznać należy za równoznaczny z uzyskaniem wiedzy o przewinieniu dyscyplinarnym przez przełożonego dyscyplinarnego. Jak wynika z ustaleń organów, skarżący w badanym okresie pełnił 19 służb nocnych, z czego tylko 3 służby były pełnione w sposób nieprawidłowy. Fakt ten został wykazany w toku czynności wyjaśniających. Co istotne, postępowania wyjaśniające obejmowały innych funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego KMP w K.. Zatem tylko wnikliwe postępowanie wyjaśniające mogło dać organowi obraz rzeczywistego przebiegu służb funkcjonariuszy w okresie 1 lipca 2020 r. do 14 września 2020 r. i podstawę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Należy bowiem podkreślić, że przewinienia dyscyplinarne, które były podstawą wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu, nie miały charakteru czynu jednorazowego. Polegały również na zaniechaniach i obejmowały pewien okres w czasie. Okoliczności te tym bardziej determinują zapatrywanie, że "powzięcie wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego" należy skorelować nie z uzyskaniem jakichkolwiek wiadomości lecz z uzyskaniem wiadomości na tyle wiarygodnych, że pozwalają one przełożonemu dyscyplinarnemu nabrać uzasadnionego przekonania, że określone zachowanie policjanta może wyczerpywać znamiona przewinienia dyscyplinarnego. Dodać przy tym należy, że w realiach tej sprawy organ zastosował tzw. kumulatywną kwalifikację czynów skarżącego, gdyż na gruncie przepisów u.o.P. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2020 r. nie znajdowała zastosowania konstrukcja czynu ciągłego (zob. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2013 r.; sygn. akt I OSK 1605/12). Dopiero ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1610), obowiązującą od dnia 1 października 2020 r., dodano do u.o.P. art. 132c definiujący tzw. dyscyplinarny czyn ciągły, charakteryzujący się zachowaniami o tym samym charakterze (w celu wykonania tego samego zamiaru lub z wykorzystaniem takiej samej sposobności) w krótkich odstępach czasowych.
Konkludując, NSA uznał, że w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych nie sposób uznać, że do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego doszło z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 135 ust. 3 u.o.P.
Po zwrocie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu pod nową sygnaturą II SA/Po [...].
Z informacji udzielonej na żądanie tut. Sądu przez Prokuraturę Rejonową w O. wynika, że prawomocnym postanowieniem z dnia 5 czerwca 2024 r. sygn. akt [...](k. [...] akt sądowych) umorzone zostało śledztwo wszczęte przeciwko 12 funkcjonariuszom Wydziału Ruchu Drogowego KMP w K., w tym przeciwko skarżącemu M. K. oraz przeciwko sierż. szt. P. B., z którym skarżący pełnił służbę w dniu [...] września 2020 r. Funkcjonariuszom postawiono zarzuty niewykonywania obowiązków wynikających z ustawy o Policji oraz §14, § 23, § 30 pkt 1, § 37 ust. 2 ww. Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 oraz poświadczenia nieprawdy w notatnikach służbowych. Policjanci realizowali służbę w miejscach niewidocznych, w rejonach, do których nie zostali na odprawie przydzieleni, nie wykonywali obowiązków służbowych. Prokurator wyjaśnił, że oparł się na materiale dowodowym zebranym w ramach postępowania dowodowego, uzupełnionego o dodatkowe dowody. Policjantom postawiono zarzuty dot. czynów z art. 231 § 1 k.k. (niewykonywania obowiązków), art. 271 §1 k.k. (poświadczenia nieprawdy w notatnikach służbowych) w zw. z art. 11 § 2 k.k. Prokurator stwierdził, że czyny, o których zawiadomił Komendant KMP w K. nie realizują znamion żadnych przestępstw, w tym przestępstw z art. 231 § 1 k.k., art. 271 §1 k.k. Podkreślono, ze notatniki służbowe służą do użytku wewnętrznego w Policji i nie są "wystawiane" na użytek publiczny. Natomiast co do zarzutu niedopełnienia obowiązków Prokurator ocenił, że zarzucane funkcjonariuszom czyny nie stwarzają realnego niebezpieczeństwa dla porządku publicznego i prywatnego.
Pismem procesowym z dnia 24 lutego 2025 r. skarżący M. K. wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z zapisów na dołączonej do pisma płycie CD, gdzie w jego ocenie wykazano nieprawidłowości funkcjonowania policyjnych systemów GPS oraz o zwrócenie się do Prokuratury Rejonowej w O. ., celem przeprowadzenia dowodu z akt postępowania przygotowawczego o sygn. [...], w szczególności znajdujących się tam opinii biegłych i zeznań świadków - na okoliczność dokonania ustaleń faktycznych w sprawie, w szczególności losów tego postępowania przygotowawczego oraz ustaleń co do prawidłowego funkcjonowania systemów GPS, radiostacji marki Motorola znajdujących się w radiowozach policji, nasobnych radiostacji Motorola działających w oparciu o system "Cisco", a także urządzenia Bluebird, które nie zostało w ogóle wzięte pod uwagę podczas postępowania dyscyplinarnego.
Skarżący wniósł również o wystąpienie przez Sąd do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych o udostępnienie decyzji z dnia 30 maja 2022 r. znak [...], która wydana została w związku ze skargą złożoną na przetwarzanie danych dotyczących zapisów GPS przez Komendanta KMP w K..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna.
Niniejsza sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania wspomnianym wyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Artykuł ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. II GSK 808/09). Związanie wykładnią prawną dotyczy zarówno sądu rozpoznającego sprawę ponownie, jak również organu administracyjnego, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny NSA staje się nieaktualny. Oznacza to, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a ego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. W tej sytuacji Sąd nie mógł rozpoznawać sprawy z pominięciem oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie znajdując podstaw do zastosowania odstępstw od konieczności podzielenia poglądu prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku, zobowiązany jest wykładnię prawa tam przedstawioną przyjąć.
Wykonując zalecenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd poddał ocenie merytorycznej orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 18 sierpnia 2021 roku, nr [...], wydane po rozpoznaniu odwołania sierż. sztab. M. K. od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia 19 lipca 2021 r., nr [...] o stwierdzeniu winy i wymierzeniu kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
Zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne wydane zostało na podstawie art. 135j ust 1 pkt 2 u ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 360 z późn. zm.). Funkcjonariuszowi zarzucono naruszenie dyscypliny służbowej poprzez brak realizacji podczas pełnionych w okresie od 2 do 12 września 2020 r. trzech służb nocnych (w nocy z ˝ września, [...] września i [...] września 2020 r.), zadań i obowiązków służbowych, gdzie policjant w tym czasie przebywał, jak wykazały czynności wyjaśniające, na terenie prywatnej posesji przy ul. [...] w K., gdzie zamieszkuje, co stanowiło naruszenie przepisów § 14 i 30 pkt 1 i 3 zarządzenia nr [...] [...], przepisów § 10 i 13 zarządzenia nr [...] [...] oraz przepisów § 4 wytycznych nr [...] [...] i art. 132 ust. 3 pkt 3 u.o.P. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, od którego wniesiona została przedmiotowa skarga.
W opinii Sądu rozpoznającego ponownie sprawę zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 18 sierpnia 2021 roku, nr [...], nr wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uzasadnia wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego.
Na wstępie należy wskazać, że odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów uregulowana została w art. 132 i nast. zawartych w Rozdziale 10 ustawy o Policji. W art. 132 ust. 1 ustawy o Policji wprost wskazano, że policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej, stosownie do art. 132 ust. 2 ustawy o Policji, stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Przykładowe sposoby naruszenia dyscypliny służbowej zostały przez prawodawcę podane w art. 132 ust. 3 ustawy o Policji, a wśród nich wymieniono m.in. zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy (pkt 3).
Co nie mniej istotne, przepisy Rozdziału 10 ustawy o Policji zawierają także regulacje odnoszące się do zasad i sposobu przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego, co do zasady kompleksowo regulując ta materię. Zgodnie z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, a więc tylko pomocniczo, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 534 ze zm., dalej: "K.p.k."), dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń, świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się art. 184 K.p.k. Ta ostatnia ustawa nie ma bowiem zastosowania ani do zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego, ani do poprzedzającego jego wydanie postępowania dyscyplinarnego. Rozpatrzenie skargi wymaga w konsekwencji albo odniesienia się do przepisów ustawy o Policji, które zostały w niej wprost wskazane, albo do przepisów tej ustawy, które odpowiadać będą przywołanych w niej przepisom K.p.a., o ile te ostatnie w ustawie o Policji w ogóle obowiązują. Zauważyć bowiem trzeba, że brak jest zwłaszcza podstaw do tego by sięgnąć do rozwiązania z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przewidującego nieważność decyzji administracyjnej wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Również ustawa o Policji nie przewiduje instytucji nieważności orzeczenia dyscyplinarnego, regulując w art. 135r – 135s jedynie wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem.
Analiza treści skargi prowadzi równocześnie do wniosku, że wszelkie sformułowane w niej zarzuty stanowią w istocie zarzuty naruszenia prawa procesowego, nie zaś – jak sugeruje jej treść – także zarzuty naruszenia prawa materialnego. Skarżący podważa prawidłowość postępowania dyscyplinarnego od jego strony formalnej, a to z perspektywy dopuszczalności jego wszczęcia oraz prawidłowości poczynionych w nim ustaleń faktycznych, które zdaniem skarżącego sprowadzają się do błędnego uznania, bo opartego na wadliwie pozyskanych i przede wszystkim niewiarygodnych środkach dowodowych, że dokonał przypisanych mu czynów.
Przechodząc do oceny naruszeń prawa, które stara się wykazać skarżący, na wstępie do dalszych rozważań przypomnieć trzeba, iż niniejsza sprawa przekazana została do ponownego rozpoznania wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2024 r., sygn. akt III OSK [...]. Zgodnie z art. 190 zd. 1 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Już to powoduje, że nie może odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 135 ust. 3 w zw. z art. 135ja ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku przesądził, że w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych nie sposób uznać, że do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego doszło z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji.
Odnosząc się zatem do pozostałych zarzutów skarżącego uznać należy, że zasadnie zwrócono w nich uwagę na zgromadzenie w sprawie niepełnego materiału dowodowego, a także jego arbitralną ocenę, a zasadność tych zarzutów wynika z przyczyn, o których mowa poniżej.
Zgodnie z art. 134ha ustawy o Policji podstawę wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniach dyscyplinarnych stanowią ustalenia faktyczne (ust. 1). Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny kształtują swoje przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego (st. 2). Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny rozstrzygają samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie są związani rozstrzygnięciem sądu lub innego organu. Prawomocne rozstrzygnięcia sądu kształtujące prawo lub stosunek prawny są jednak wiążące (ust. 3).
Analiza powyższej regulacji wskazuje jednoznacznie, że ustanawia ona zasadę tak zwanej swobodnej oceny dowodów, która to ocena nie może mieć jednak charteru arbitralnego, i dowolnego. Musi być ona zatem oparta o kompletnie zebrany i oceniony jego całokształcie materiał dowodowy pozwalający na jednoznaczne ustalenie wszystkich istotnych prawnie okoliczności sprawy. Inaczej rzecz ujmując ewentualny zarzut dowolności skierowany pod adresem orzeczenia dyscyplinarnego wykluczają jedynie ustalenia dokonane w oparciu o całokształt materiału dowodowego, zgromadzonego i zebranego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku koniecznego wydania decyzji o przekonującej treści.
Jak przewidziano w art. 134i ust. 5a ustawy o Policji celem postępowania dyscyplinarnego jest w szczególności: 1) ustalenie, czy czyn, którego popełnienie zarzucono obwinionemu, został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą; 2) wyjaśnienie przyczyn i okoliczności popełnienia czynu, o którym mowa w pkt 1; 3) zebranie i utrwalenie dowodów w sprawie. Przypisanie policjantowi sprawstwa przewinienia dyscyplinarnego powinno zatem nastąpić z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej, która wraz z zasadą oficjalności obowiązuje w postępowaniu dyscyplinarnym. Na przełożonym dyscyplinarnym spoczywa obowiązek zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Jest to warunek nieodzowny dla prawidłowego przeprowadzenia tego procesu, a co za tym idzie także prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Przypisanie winy wymaga jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej.
Przepisy te dodane został z dniem 1 października 2020 r. na mocy art. 1 pkt 28 i pkt 29 lit. f ustawy z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610, zob. art. 48 tej ustawy nowelizującej). Ustawodawca - zwłaszcza wobec wprowadzonych rozwiązań procesowych - przewidział ich zastosowanie do już toczących się postępowań dyscyplinarnych, niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej (por. art. 28), a zatem konsekwentnie także do nowo wszczynanych postępowań dyscyplinarnych. Skoro postępowanie dyscyplinarne w kontrolowanej sprawie zostało wszczęte po 1 października 2020 r., to przywołane powyżej regulacje procesowe niewątpliwie znajdują do niego zastosowanie.
Podsumowując, w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym należało zbadać, czy zgromadzony w nim materiał dowodowy stanowi dostateczną podstawę do ewentualnego wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej, tj. czy materiał ten obejmuje całokształt okoliczności mających znaczenie dla sprawy i czy podjęto wszelkie czynności w celu wyjaśnienia zdarzeń będących przedmiotem postępowania dyscyplinarnego.
W opinii Sądu obecnie rozpoznającego sprawę powyższym wymogom w kontrolowanej sprawie nie sprostano.
W realiach tejże sprawy kluczowym środkiem dowodowym uczyniono wskazania z odbiornika GPS i systemu CISCO. Jak wyjaśniono w wydanych wobec skarżącego orzeczeniach, odbiornik GPS zamontowany jest w radiostacjach będących w radiowozach. Pozycjonowanie sygnału GPS następować ma zaś co minutę i polegać na odświeżaniu systemu, przez co po każdej minucie system wskazywać ma faktyczne położenie radiowozu. W materiale dowodowym znajdować ma się jakoby wydruk mapy z systemu CISCO. Dane z tego systemu podlegały weryfikacji wobec zapisów znajdujących się w notatniku służbowym skarżącego.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż znajdujące się w przekazanych sądowi aktach kserokopie czterech map z naniesionymi danymi radiowozów (k. [...] - [...] akt organu dyscyplinarnego) nie są w jakikolwiek sposób opisane, jak i nie są omówione w uzasadnieniach zaskarżonych orzeczeń, a nadto część naniesionych na mapach adnotacji wskazujących numer radiowozu, godzinę datę i prędkość chwilową, widoczne są jedynie częściowo. Mapy nie odpowiadają zatem informacji, jakoby system CISCO dokumentował lokalizację co minutę, a w szczególności nie wynika z nich, czy w czasie objętym zarzutami pojazd pozostawał nieruchomy (jak organy Policji wywodzą) w określonej pozycji.
W aktach sprawy brak przy tym jakichkolwiek dokumentów źródłowych w postaci wydruku, bądź zapisu w formacie elektronicznym danych z ww. systemu, dotyczących położenia radiowozu rzekomo wykorzystywanego przez skarżącego w trakcie służby w datach wskazanych w orzeczeniach, co uniemożliwia weryfikację, czy zapisy te zostały prawidłowo odczytane i zinterpretowane tak przez autora sprawozdania (k. [...]-[...] akt dyscyplinarnych), jak i orzekające w sprawie organy dyscyplinarne.
Dalej wskazać należy, iż pomimo, że dane z systemu CISCO i odbiornika GPS w pojeździe służbowym skarżącego stanowią z perspektywy powyższego podstawowy punkt odniesienia, w oparciu o który poczynione zostały istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia faktyczne, na żadnym etapie postępowania dyscyplinarnego nie zostało w sposób nie budzący wątpliwości wykazane i jednoznacznie wyjaśnione, jaki konkretnie pojazd służbowy był przez skarżącego wykorzystywany w nocy z 8 na 9 września 2020 r.
Zgromadzony materiał dowodowy wykazuje zaś w tym względzie rozbieżności, co najmniej tej jednej służby. W książce służby w patrolach, obchodach i na posterunkach WRD KMP K. wskazano bowiem, że skarżący pełnił służbę w dniu [...] września 2020 r. w godz. 19:00-7:00 razem z P. B. jako dowódcą patrolu, a skarżący był kierowcą radiowozu: pojazdu [...] x. [...] (karta nr [...] akt organu). Natomiast wydruk mapy, stanowiący najprawdopodobniej wspomniany przez organ wydruk mapy z systemu CISCO, odnosi się do innego pojazdu – y. [...] Pojazd ten jest również wskazany w opisanej tabeli na karcie nr [...] akt postępowania dyscyplinarnego. Także w notatniku służbowym skarżącego widnieje wycinek wydruku, w którym odręcznie przekreślono "[...] x." i wpisano "y. [...]" (karta [...] akt organu). Do kwestii tej nie odniesiono się ani w zaskarżonym orzeczeniu, ani w poprzedzającym je orzeczeniu organu I instancji. Organy w uzasadnieniu tych orzeczeń pomijają wskazanie jakim konkretnie pojazdem skarżący miał się poruszać, choć dane z odbiornika GPS zamieszczonego w tym pojeździe czynią kluczowymi dla rozpoznania sprawy. Nie jest rolą Sądu jednoznaczne ustalenie tej kwestii w zastępstwie organów. Nie jest wiadomym jaki pojazd w rzeczywistości wykorzystywał skarżący podczas służby [...] września 2020 r., czy nastąpiła zmiana tego pojazdu, a jeżeli tak to na jakim etapie – przed podjęciem służby, czy w trakcie jej trwania. Wskazać w tym miejscu należy, że w aktach dyscyplinarnych P. B., z którym skarżący pełnił służbę w tych dniach, znajdują się ten sam materiał dowodowy, który w odniesieniu do tej służby tut. Sąd zakwestionował wydając w dniu 19 lutego 2025 r. wyrok uchylający decyzje organów obu instancji (wyrok wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Po 800/24 – dostępny w CBOSA). W realiach niniejszej sprawy także w odniesieniu do służby pełnionej przez skarżącego w dniach [...] września 2020 r. istnieje taka sama rozbieżność co do pojazdu w aktach dyscyplinarnych.
Ustosunkowując się natomiast do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących możliwości wykorzystania danych z odbiornika GPS poczynić przy tej okazji trzeba także kilka uwag o bardziej ogólnym charakterze.
Już teraz stwierdzić bowiem można, że w wydanych wobec skarżącego orzeczeniach prawidłowo wskazano, iż Policja ma prawo obserwowania i rejestrowania wykonywanych zadań służbowych, obiektów Policji i policyjnych środków transportu w celu zapewnienia realizacji ochrony form i metod realizacji zadań, informacji oraz danych identyfikujących policjantów w związku z realizacją zadań Policji stosownie do treści art. 20a ust. 1a w zw. z ust 1 ustawy o Policji. W istocie przepisy te uprawniają do rejestrowania i monitorowania za pomocą systemu GPS danych lokalizacyjnych z nadajników GPS umieszczonych w policyjnych środkach transportu.
Rejestrowanie danych o lokalizacji policyjnych środków transportu lub innych urządzeń służbowych będących na wyposażeniu Policji za pomocą systemu GPS stanowi przetwarzanie informacji w postaci danych o lokalizacji (tj. o położeniu geograficznym i przemieszczaniu) określonego środka transportu lub urządzenia służbowego, a w tym i danych o lokalizacji osób poruszających się pojazdem służbowym lub wyposażonych do służby w urządzenie służbowe zawierające nadajnik GPS. Zapisy danych lokalizacyjnych z systemu i nadajników GPS mogły być zatem wykorzystywane dla celów związanych z pociągnięciem do odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów na podstawie art. 20 ust. 1c ustawy o Policji.
Nie można wobec tego zgodzić się że skarżącym, iż mogło w tym względzie dojść do naruszenia art. 5, czy art. 6 Dyrektywy 2016/679. Nie tylko wyłączają to ostatnio podane regulacje, lecz także i fakt, że dane o lokalizacji odnosiły się bezpośrednio do pojazdu służbowego, nie zaś osoby skarżącego. Nawet gdyby sięgnąć w tym przypadku do art. 5 i art. 6 ww. dyrektywy, to zgoda na przetwarzanie danych osobowych, wymagana do stwierdzenia zgodności z prawem ich przetwarzania stosownie do art. 6 ust. 1 lit. a tej dyrektywy, stanowi wyłącznie jeden z wymienionych tam warunków, które - co wymaga podkreślenia - nie muszą być spełnione łącznie. W art. 6 ust. 1 lit. c Dyrektywy 2016/679 zastrzeżono już, że ta zgodność z prawem zachodzi także wówczas, gdy przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, zaś w jego lit. e, gdy przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi. Nie sposób nie zauważyć, że wykorzystanie danych lokalizacyjnych z odbiornika GPS w postępowaniu dyscyplinarnym służy zadaniom z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, skoro przewinienie dyscyplinarne ze swej istoty godzi w prawidłowość realizacji tych zadań.
Nie znajdują także zastosowania przepisy Prawa o miarach odnoszące się do konieczności przeprowadzenia legalizacji urządzenia pomiarowego. Zgodnie z art. 8 ust. 1 Prawa o miarach przyrządy pomiarowe, które mogą być stosowane: 1) w ochronie zdrowia, życia i środowiska, 2) w ochronie bezpieczeństwa i porządku publicznego, 3) w ochronie prawa konsumenta, 4) przy pobieraniu opłat, podatków i innych należności budżetowych oraz ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń, 5) przy dokonywaniu kontroli celno-skarbowej, 6) w obrocie – i są określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, podlegają kontroli metrologicznej. Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 13 kwietnia 2017 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (Dz. U. z 2017 r., poz. 885) nie przewiduje obowiązku przeprowadzenia tego rodzaju kontroli wobec odbiorników GPS.
Przedwczesne okazało się jednak odniesienie się do tej części zarzutów skarżącego, zawartych w skardze oraz podniesionych ponownie w piśmie procesowym z dnia 24 lutego 2025 r., w której zwraca on uwagę na problematykę sprawności i prawidłowego funkcjonowania odbiornika GPS i systemu CISCO, a także jego bieżącą weryfikację. W zgromadzonym materiale dowodowym nie tylko istnieją bowiem niewyjaśnione w żaden sposób sprzeczności, o których była mowa powyżej, lecz ponadto - jak również zasygnalizowano powyżej - brak jest jakichkolwiek materiałów źródłowych, które po pierwsze, umożliwiłyby Sądowi bezpośrednie zapoznanie się z kompletnymi danymi pochodzącymi ze spornego odbiornika GPS i systemu CISCO (np. nagranymi na płycie CD), po drugie zaś, które pozwoliły na ocenę przez Sąd zasad działania tego systemu (np. informacji o specyfikacji urządzenia i samego systemu). W tym ostatnim kontekście warto zauważyć, że zarówno w zaskarżonym orzeczeniu, jak i orzeczeniu je poprzedzającym podano, iż dane są aktualizowane co minutę, jednak nie jest wiadomym na czym organy opierały się czyniąc takie ustalenia. W zgromadzonym materiale dowodowym nie ma bowiem żadnych dokumentów, które wykazywałyby sposób działania odbiornika GPS lub systemu CISCO. Mało tego, niewiadomym pozostaje jaki dokładnie model odbiornika GPS miał w sprawie zastosowanie. Brak w tym względzie jakichkolwiek dokumentów w materiale dowodowym sprawy.
Odnosząc się w dalszej kolejności do kolejnych zagadnień problemowych odnośnie zgromadzonego w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego, zauważyć należy, że w sprawie poddanej kontroli tut. Sądu poza danymi mającymi pochodzić z odbiornika GPS i systemu CISCO, a także z notatnika służbowego skarżącego, nie pozyskano w istocie żadnych innych środków dowodowych, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Wprawdzie przesłuchano skarżącego w charakterze obwinionego, jednak ograniczył się on do nie przyznania do zarzutów i odmowy składania wyjaśnień. W charakterze świadka przesłuchano również pozostałych funkcjonariuszy, którym postawiono zarzuty, lecz i oni odmówili składania zeznań.
W konsekwencji to analiza systemu CISCO miała doprowadzić do stwierdzenia, jakoby w okresie służb pełnionych we wrześniu 2020 r. we wskazanych godzinach nocnych skarżący przebywać miał na terenie prywatnej posesji przy ul. [...].
Z notatnika służbowego skarżącego wynikać ma, co także stwierdzono w zaskarżonym orzeczeniu, że w dniu 9 września 2020 r. o godz. 02:50 realizował on czynności na Placu [...] wobec kierującego pojazdem marki f., a o godz. 03:30 dowiózł kontrolnego do KMP w K. na ul. [...], następnie o godz. 03:45 realizował patrol obrzeży miasta K., który z uwagi na opady deszczu zakończył i realizował patrol miasta K., a o godz. 05:05 prowadził nadzór na ruchem na ul. [...], a o godz. 05:30 kontrolę pojazdu marki v..
Już proste zestawienie powyższych danych prowadzi do wniosku, że zgromadzony materiał dowodowy nie może być uznany w sprawie za wystarczający, nawet po usunięciu wykazanych już powyżej sprzeczności i nieprawidłowości. Organ nie podjął próby wyjaśnienia, jaki czas potrzebny jest do przejechania pomiędzy KMP w K. na ul. [...], a ul. [...], a także pomiędzy ul. [...] a ul. [...]. Porównanie ustalonego w ten sposób czasu mogłoby natomiast posłużyć do weryfikacji informacji jakie organ uzyskał z systemu CISCO oraz notatnika służbowego skarżącego.
Organ nie wyjaśnił przy tym, czy urządzenia, z których skarżący korzystał w czasie nadzoru nad ruchem na ul. [...], przechowują jakiekolwiek dane, które mogłyby posłużyć takiej weryfikacji.
Z art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji wynika, że orzeczenie dyscyplinarne powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Przyjąć należy, że uzasadnienie to powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powinny być w nim również podane motywy działania organu co do oceny całokształtu sprawy, jak również motywy jego działań procesowych, podjętych w trakcie zbierania materiału dowodowego.
Uzasadnienie orzeczenia w przedmiocie wymierzenia policjantowi kary dyscyplinarnej powinno odzwierciedlać przebieg procesu rozumowania, który doprowadził organ do wniosku o winie lub niewinności obwinionego. Niedopuszczalne jest ogólne powoływanie się przez organ na przeprowadzone dowody, niezbędne jest bowiem ustalenie zależności każdego z nich, w całości lub w konkretnym fragmencie, od poszczególnych okoliczności faktycznych, które w sprawie wymagają udowodnienia i uzasadnienia. W razie istnienia pomiędzy dowodami sprzeczności organ w uzasadnieniu orzeczenia powinien wyjaśnić, na których z nich się oparł i dlaczego oraz z jakich powodów innych nie uwzględnił (por. wyroki NSA z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2574/15, z 25 września 2024 r., sygn. akt III OSK 410/23, dostępne w CBOSA na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższych rozważań stwierdzić trzeba, że z uwagi na braki w materiale dowodowym i czynionych w postępowaniu dyscyplinarnym ustaleniach faktycznych w sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 134ha ust. 1 i ust. 2, a także art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji. Przesądza to o konieczności uwzględnienia skargi i uniemożliwia odniesienie się do tego, czy prawidłowo przypisano skarżącemu naruszenia dyscyplinarne z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.
Sąd nie znalazł podstaw by skorzystać z art. 106 § 3 P.p.s.a. Przepis ten przewiduje, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wszelkie wątpliwości z postępowaniu dowodowym, jakie zostały powyżej wykazane, powinny być wyjaśnione przez organy, nie zaś przez tut. Sąd. Sąd administracyjny nie jest bowiem od tego, by prowadzić postępowanie za organy. Sąd administracyjny nie rozstrzyga bowiem o winie bądź niewinności funkcjonariusza w zakresie przypisanych mu deliktów dyscyplinarnych, a jedynie kontroluje zgodność z prawem postępowania przeprowadzonego przez organy dyscyplinarne.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Sąd uchylił wyłącznie zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne uznając, że wyjaśnienie zauważonych wątpliwości w stanie faktycznym sprawy może nastąpić w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, które może przeprowadzić Komendant Wojewódzki Policji. Rozpoznając ponownie sprawę w postępowaniu odwoławczym Komendant uwzględni zatem wyrażoną z niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania. Ustalenia organu dyscyplinarnego nie mogą bowiem sprowadzać się do bezkrytycznego zawierzenia wnioskom zawartym w sprawozdaniu z postępowania wyjaśniającego. Organ winien również rozważyć zasadności przeprowadzenia dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach akt postępowania przygotowawczego prowadzonego w sprawie M. K. przez Prokuraturę Rejonową w O.. Pomimo, że ustalenia tegoż postępowania nie wiążą organu dyscyplinarnego, to jednak nie można z góry wykluczyć, iż przydatne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy okażą się pozyskane w postępowaniu przygotowawczym środki dowodowe.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2, art. 120 p.p.s.a), na które została skierowana zarządzeniem przewodniczącego wydziału z dnia 14 stycznia 2025 r. (k. [...] akt sąd.).