II SA/Po 825/23

II SA/Po 825/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-11-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Robert Talaga /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Budowlane prawo
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 469/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-18
II OZ 503/24 - Postanowienie NSA z 2024-09-25
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2, art. 134 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 27, art. 33 § 1 pkt 8, art. 121 § 1, art. 125 § 1, art. 126
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie: sędzia WSA Wiesława Batorowicz asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2024 r. w sprawie ze skargi L. G. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 08.10.2010 r. ([...]) PINB nakazał inwestorom: E. i L. G., zam. przy ul. [...] w S. rozbiórkę altany na działce nr [...], zlokalizowanej w S. na terenie Polskiego Związku Działkowców Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] (powoływanego dalej jako "ROD [...] Po ponownym rozpatrzeniu odwołania, W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (powoływany dalej jako "WWINB"), decyzją z dnia 29.08.2011r. ([...]), utrzymał tę decyzję w mocy (pierwsza decyzja WWINB z dnia 22.11.2010 r., [...], została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 24.03.2011 r., sygn. akt IV SA/Po 1068/10).
Wyrokiem z dnia 07.09.2012 r. (sygn. akt II SA/Po 1020/11) WSA w Poznaniu oddalił skargę Państwa G. na decyzję WWINB z dnia 29.08.2011 r. ([...]). Wyrokiem z dnia 10.06.2014 r. (sygn. akt II OSK 3018/12) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjna od tegoż wyroku.
Pismem z dnia 05.12.2014 r. ([...]), PINB - jako wierzyciel - skierował do L. i E. G. upomnienie. Następnie organ wszczął w przedmiotowej sprawie administracyjne postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 04.03.2015 r., wystawionego wobec E. G. oraz tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 04.03.2015 r., wystawionego wobec L. G.. W toku postępowania egzekucyjnego, postanowieniem z dnia 04.03.2015 r[...] PINB dla powiatu [...] nałożył na zobowiązanych L. i E. G. grzywnę w celu przymuszenia i wezwał do jej wpłacenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania tegoż postanowienia oraz jednocześnie wezwał do wykonania obowiązku, określonego w tytułach wykonawczych nr [...] oraz [...], w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia.
Postanowieniem z dnia 28.05.2015 r. ([...]), WWINB uchylił zaskarżone postanowienie w całości, wskazując między innymi na wadliwość tytułów wykonawczych.
Pismem z dnia 30.03.2015r. E. i L. G. wnieśli zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Postanowieniem z dnia 24.04.2015 r. ([...]) PINB dla powiatu [...] uznał wniesione zarzuty za bezzasadne.
Postanowieniem z dnia 23.06.2015 r. ([...]) PINB umorzył postępowanie egzekucyjne w związku z wnioskiem z dnia 07.05.2015 r.
Dnia 20.04.2015 r. PINB dla powiatu [...] przeprowadził kontrolę na terenie przedmiotowej działki, podczas której stwierdzono rozebranie części budynku.
Pismem z dnia 07.05.2015 r., (uzupełnionym pismem z dnia 30.05.2015r.) L. i E. G. wnieśli o wydanie zaświadczenia, potwierdzającego zgodność altany działkowej z wymaganiami ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 40 z późn. zm.).
Zaświadczeniem z dnia 23.06.2015 r. ([...]) PINB potwierdził zgodności altany z wymaganiami określonymi w art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.
Pismem z dnia 07.05.2015 r. L. i E. G. wnieśli m.in. o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji PINB dla powiatu [...] z dnia 08.10.2010 r. ([...], [...]) o nakazie rozbiórki altany.
Decyzją z dnia 23.06.2015 r. ([...]) PINB dla powiatu [...] stwierdził wygaśnięcie własnej decyzji z dnia 08.10.2010 r. ([...]), nakazującej L. i E. G. wykonanie rozbiórki altany na działce nr [...], zlokalizowanej w S., na terenie PZD ROD [...].
Pismem z dnia 01.07.2015 r., PZD Okręgowy Zarząd w P. wniósł odwołanie.
Pismem z 13.10.2015 r. ([...]) WWINB zlecił PINB uzupełnienie materiału dowodowego.
Pismem z 23.11.2015 r. ([...]) PINB dla powiatu [...] przekazał protokół kontroli, przeprowadzonej w dniu 20.11.2015 r. wraz z dokumentacją fotograficzną.
Pismem z 11.12.2015 r. ([...]), WWINB ponownie zlecił PINB uzupełnienie materiału dowodowego poprzez wyjaśnienie rozbieżności pomiarów części tarasowej od strony frontu obiektu, określenie wymiaru ściany oznaczonej na ww. szkicu nr I, wskazanie, na jakiej wysokości dokonywano pomiarów i odniesienie się do zarzutów, podnoszonych przez L. i E. G. co do dokonanych pomiarów w szczególności w kwestii różnic długości w zależności od wysokości pomiaru oraz o zajęcie jednoznacznego stanowiska, tj. wskazanie powierzchni zabudowy altany oraz tarasu.
W dniu 25.01.2016 r. PINB dla powiatu [...] przeprowadził na nieruchomości w S. przy ul. [...] kontrolę w celu dokonania pomiarów altany, zgodnie ze zleceniem WWINB z dnia 11.12.2015 r.
Pismem z dnia 29.01.2016 r. WWINB zlecił ponowne przeprowadzenie kontroli na nieruchomości w S. przy ul. [...] działka nr [...] na terenie ROD [...] i uzasadnienie przyjętej podczas ostatniej kontroli metody pomiaru na wysokości l m.
Dnia 02.03.2016 r. PINB przeprowadził ponownie kontrolę na nieruchomości przy ul. [...] w S., na działce nr [...] na terenie ROD [...] w związku ze zleceniem WWINB z dnia 29.01.2016 r.
Pismem z dnia 03.03.2016 r. PINB przekazał protokół sporządzony po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, wyjaśniając jednocześnie sposób przyjęty podczas dokonywania pomiarów na wysokości lm. W piśmie tym wskazane zostały powierzchnie zabudowy zarówno części zamkniętej (budynek altany), która wynosi 36,76m2 oraz części otwartej (taras), wynoszącej 13,40m2.
Decyzją z dnia 28.04.2016 r., znak: [...] WWINB uchylił zaskarżona decyzję w całości i umorzył postępowanie w sprawie wygaśnięcia decyzji PINB.
Wyrokiem z dnia 04.10.2017 r., sygn. akt II SA/Po 499/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, a wyrokiem z dnia 26.05.2022 r., sygn. akt II OSK 1733/19 NSA oddalił skargę kasacyjną.
L. i E. G. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji WWINB z dnia 29.08.2011 r. ([...]), utrzymującej w mocy decyzję PINB dla powiatu [...] z dnia 08.10.2010 r. [...]
Postanowieniem z dnia 10.06.2015 r. [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (powoływany dalej jako "GINB") odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Postanowienie to nie zostało zaskarżone.
Postanowieniem z dnia 22.09.2016 r., znak [...], GINB utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 11.08.2016 r., znak [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji WWINB z dnia 29.08.2011 r., znak [...]
Decyzją z dnia 18.07.2022 r. znak [...] GINB umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji WWINB z dnia 28.04.2016 r. znak [...]
Pismem z dnia 05.12.2016 r. znak: [...], PINB wystosował wobec L. i E. G. upomnienie oraz wezwał zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki altany na działce nr ewid. [...] zlokalizowanej w S. na terenie ROD [...].
Dnia 18.01.2017 r. organ I instancji wystawił wobec E. G. tytuł wykonawczy nr [...] oraz wobec L. G. tytuł wykonawczy nr [...]
Postanowieniem z dnia 18.01.2017 r. znak: [...] PINB nałożył na L. i E. G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 39.887,23 zł.
Postanowieniem z dnia 22.03.2017 r. znak: [...] oddalił skargę L. i E. G. z dnia 20.02.2017 r., na czynności egzekucyjne, uznając ją za bezzasadną.
Postanowieniem z dnia 18.04.2017 r. (znak [...]) PINB uznał za bezzasadne zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia 18.04.2017 r. (znak [...]) odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia 17.05.2017 r. (znak: [...]) WWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.
Wyrokiem z dnia 01.02.2018 r., sygn. akt II SA/Po 703/17 WSA w Poznaniu oddalił skargę na czynność egzekucyjną, a NSA wyrokiem z dnia 26.06.2019 r., sygn. akt II OSK 1591/18 oddalił skargę kasacyjna.
Postanowieniem z dnia 10.07.2017 r. (znak [...]) WWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB w przedmiocie wniesionych zarzutów.
Postanowieniem z dnia 10.07.2017 r. (znak [...]) WWINB uchylił postanowienie PINB z dnia 18.04.2017 r. w części dotyczącej numerów tytułów wykonawczych wskazanych w sentencji zaskarżonego postanowienia i w to miejsce orzekł odmówić umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych [...] i [...] z dnia 18.01.2017r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Postanowieniem z dnia 10.08.2017 r. (znak [...]) WWINB uchylił postanowienie PINB z dnia 18.01.2017 r. znak: [...], którym nałożył na L. G. i E. G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 39.887,23 zł i wezwał do wykonania obowiązku określonego w tytułach wykonawczych nr [...] oraz [...] w terminie trzydziestu dnia od dnia otrzymania postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wyrokiem z dnia 07.06.2018 r., sygn. akt II SA/Po 955/17 WSA w Poznaniu oddalił skargę na ww. postanowienie WWINB.
Decyzją z dnia 05.06.2018 r. (znak [...]) WWINB odmówił - na podstawie art. 155 k.p.a. uchylenia ostatecznej decyzji WWINB z dnia 29.08.2011 r. (znak: [...]), którą organ utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 08.10.2010 r. (znak: [...]) nakazującą inwestorom L. i E. G. rozbiórkę altany na działce nr ewid. [...] zlokalizowanej w S. na terenie Polskiego Związku Działkowców Rodzinny Ogród Działkowy [...].
Decyzją z dnia 30.07.2018 r. (znak [...]) GINB utrzymał w mocy ww. decyzje WWINB.
Decyzją dnia 14.09.2020 r. (znak [...]) GINB odmówił uchylenia decyzji WWINB z dnia 29.08.2011 znak [...], utrzymującej decyzję PINB z dnia 08.10.2010 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Pismem z dnia 01.09.2022 r. L. G. i E. G. wnieśli ponownie o stwierdzenie wygaśnięcia ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego.
Dnia 01.12.2022 r. PINB przeprowadził kontrolę na nieruchomości przy ul. [...] w S. , na działce nr [...] na terenie ROD [...]."
Pismem z dnia 15.02.2023 r. PINB zawiadomił o wszczęciu na ww. wniosek postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzania wygaśnięcia decyzji PINB z dnia 08.10.2010 r. ([...], [...]).
Decyzją z dnia 31.03.2023 r. ([...]) PINB odmówił stwierdzenia wygaśnięcia własnej decyzji z dnia 08.10.2010 r. nakazującej L. i E. G. wykonanie rozbiórki altany na działce nr [...], zlokalizowanej w S. , na terenie Polskiego Związku Działkowców Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...]
Postanowieniem z dnia 31.03.2023 r. ([...]) PINB odmówił wydania zaświadczenia o zgodności altany z wymaganiami określonymi w art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.
Pismem z dnia 18.04.2023 r. L. G. i E. G. wnieśli odwołanie.
Decyzją z dnia 19.05.2023 r., znak [...] WWINB utrzymał w mocy ww. decyzję PINB.
Postanowieniem z dnia 05.04.2023 r. (znak [...]) PINB nałożył na E. G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 53506,79 zł.
Postanowieniem z dnia 05.04.2023 r. (znak [...]) PINB nałożył na L. G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 53506,79 zł.
Postanowieniem z dnia 21.04.2023 r. (znak [...]) PINB odmówił L. G. umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 18.01.2017 r.
Postanowieniem z dnia 21.04.2023 r. (znak [...]) PINB odmówił E. G. umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 18.01.2017 r.
Postanowieniem z dnia 12.06.2023 r., znak [...] WWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia 21.04.2023 r. znak: [...], a sprawa jest procedowana w WSA w Poznaniu.
Postanowieniem z dnia 12.06.2023 r., znak [...] WWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia 21.04.2023 r. znak: [...]
Postanowieniem z dnia 20.07.2023 r., znak [...] WWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia 27.06.2023 r., znak [...], odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności altany działkowej wybudowanej na działce nr ewid. [...] zlokalizowanej w S. na terenie Polskiego Związku Działkowców Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] , z wymaganiami określonymi w art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r., o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1073).
Zawiadomieniem z dnia 26.06.2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], który prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu 22.06.2023 r. wobec L. G., dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone L. G. w dniu 04.07.2023 r.
Pismem z dnia 10.07.2023 r. L. G. złożyła zarzut nieistnienia obowiązku.
Postanowieniem z dnia 16.08.2023 r., znak: [...], PINB jako wierzyciel oddalił zarzuty L. G. z dnia 10.07.2023 r. w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 22.06.2023 r.
Pismem z dnia 11.09.2023 r. L. G. wniosła zażalenie.
Postanowieniem z dnia 13.10.2023 r., znak [...] WWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB.
Postanowieniem z dnia 09.08.2023 r. znak: [...] PINB odmówił umorzenia grzywny w celu przymuszenia w wysokości 53.506,79 zł nałożonej na L. G. postanowieniem PINB z dnia 05.04.2023 r., znak [...]
Pismem z dnia 04.09.2023 r., L. G. wniosła zażalenie na postanowienie PINB z dnia 09.08.2023 r. znak: [...]
Postanowieniem z dnia 13.10.2023 roku, nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej PINB) z dnia 09.08.2023 r., znak: [...], którym organ odmówił umorzenia grzywny w celu przymuszenia w wysokości 53 506,79 zł nałożonej na L. G. postanowieniem PINB z dnia 05.04.2023 r., znak [...]
Pismem z dnia 12.07.2023 r. L. i E. G. złożyli wniosek o umorzenie ww. postępowania egzekucyjnego, wskazując przede wszystkim na wadliwość decyzji rozbiórkowej oraz że obowiązek rozbiórki altany nie istnieje, bowiem obiekt został doprowadzony do stanu zgodnego z przepisem art. 2 pkt 9 a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Wnoszący wskazali podstawę prawną swego żądania- art. 125 § 1 u.p.e.a.
Decyzją z dnia 31.03.2023 r. [...]), PINB odmówił stwierdzenia wygaśnięcia własnej decyzji z dnia 08.10.2010 r. nakazującej L. i E. G. wykonanie rozbiórki altany na działce nr [...], zlokalizowanej w S. , na terenie Polskiego Związku Działkowców Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...]. Decyzją z dnia 19.05.2023 r., znak [...] WWINB utrzymał w mocy ww. decyzje PINB.
Obowiązek rozbiórki altany na działce nr [...], zlokalizowanej w S. na terenie Polskiego Związku Działkowców Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] nie został wykonany, PINB podjął wobec Zobowiązanych czynności egzekucyjne i ostatecznym postanowieniem z dnia 05.04.2023 r. (znak [...]) nałożył na L. G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 53.506,79 zł. Nałożona grzywna nie została uiszczona, a Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu 22.06.2023 r., wobec L. G.. Zawiadomieniem z dnia 26.06.2023 r. Naczelnik dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone L. G. w dniu 04.07.2023 r.
W ocenie WWINB, organ I instancji prawidłowo uznał, że nie zaistniały przesłanki, o których mowa w przepisie art. 125 u.p.e.a., które uzasadniałyby umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do E. G..
Pismem z dnia 27.11.2023 roku L. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 13.10.2023 roku (znak: [...]). Jednocześnie wniosła o:
uchylenie przedmiotowego Postanowienia w całości;
skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji;
orzeczenie o kosztach postępowania w oparciu o normy przypisane.
Mając powyższe na uwadze zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
naruszenie art. 33 § 1 pkt. 8 przez nie zastosowanie środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla zobowiązanego o nieodwracalnym charakterze a tym samym o nadmiernym zakresie straty wobec sporności przedmiotowej sprawy;
naruszenie art. 33 § 1 pkt. 10 w zw. z art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. naruszenie pkt. 3 poprzez brak formalny tytułu wykonawczego polegające na braku stwierdzenia-wymagalności, której stwierdzeniu przeciwstawiają się: a. trwające postępowania sądowo-administracyjne w tym niniejsze; b. zrealizowanie prac rozbiórkowych w 2015 r., doprowadzających obiekt do wymogów ustawy o ROD z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane; c. brak wskazania w treści decyzji wskazania ostatecznego terminu do kiedy rozbiórka ma zostać przeprowadzona:
naruszenie art. 121 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wadliwe wyliczenie wysokości grzywny w wysokości znacznie zawyżonej i nieprawidłowo obliczonej przy zastosowaniu wadliwej powierzchni użytkowej obiektu budowlanego nie odpowiadającej stanowi rzeczywistemu.
Pismem z dnia 14.10.2024 r. (wniesionym 16.11.2024 r.) pełnomocnik L. G. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w całości uwypuklając zasadność stanowiska skarżącej i wskazał, iż w dniu 17.10.2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w toku sprawy II SA/Po 489/23 orzekł o uchyleniu decyzji z dnia 31.03.2023 roku (nr [...]) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 8.10.2010 nakazującej rozbiórkę przedmiotowej altany zlokalizowanej na działce nr [...] w S. na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...]. Skarżący podniósł tym samym, iż wygaśnięciu uległa decyzja stanowiąca podstawę faktyczna do wydania decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13.10.2023 roku ([...]) utrzymującej w mocy postanowienie powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9.08.2023 roku nr [...] odnośnie odmowy umorzenia nałożonych grzywien w celu przymuszenia objętych niniejszą sprawą. Przedmiotowe przymuszenie do wykonania decyzji rozbiórkowej w efekcie wzmiankowanego powyżej orzeczenia z dnia 17.10.2024 roku stało się bezprzedmiotowe wobec stwierdzonego wygaśnięcia nakazu rozbiórki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia, zgodnie ze wskazanymi normami, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nie narusza obowiązującego prawa w sposób skutkujący koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] prowadzi w stosunku do L. G. postępowanie egzekucyjne, wszczęte na podstawie doręczonego zobowiązanemu tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 18.01.2017 r. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w związku z tym, iż L. i E. G. nie wykonali obowiązku, nałożonego na nich decyzją PINB dla powiatu [...] z dnia 08.10.2010 r. znak: [...], utrzymanej w mocy decyzją WWINB z dnia 29.08.2011 r., znak [...], tj. nie wykonali rozbiórki altany działkowej usytuowanej na działce nr [...] zlokalizowanej na terenie ROD [...].
Bezspornym jest także, iż wobec niewykonania nałożonego wymienioną decyzją obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 5.04.2023 r. nałożył na L. G. grzywnę w wysokości 53.506,79 zł w celu przymuszenia do wykonania ww. obowiązku. Postanowienie to nie zostało wyeliminowane z obiegu prawnego. Skarżąca złożyła wniosek o umorzenie nałożonej grzywny w celu przymuszenia, który został rozpoznany odmownie przez organy egzekucyjne, a rozstrzygniecie w tym względzie stanowi przedmiot sądowej kontroli.
Przepis art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505), dalej: u.p.e.a., stanowi, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym (a więc osiągnięcia zamierzonego celu) nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Umorzenie grzywny, zgodnie z art. 125 § 1 u.p.e.a., możliwe jest jedynie w razie wykonania w pełni obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż tylko częściowe wykonanie obowiązków określonych w tytule wykonawczym nie może stanowić podstawy umorzenia grzywny w celu przymuszenia (por. m.in. wyrok NSA z 16 maja 2018 o sygn. akt II OSK 1516/16 – dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny zauważył też, iż możliwość takiego umorzenia grzywny nie powinna być wiązana z jakimikolwiek innymi przyczynami niż wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2012 r., II OSK 2343/1 – dostępne: na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wykonanie obowiązku nie skutkuje jednak umorzeniem grzywny z urzędu, lecz w celu uzyskania postanowienia w sprawie umorzenia grzywny zobowiązany składa wniosek do organu egzekucyjnego. Ustawa nie wskazuje terminu, w jakim zobowiązany powinien wystąpić z wnioskiem o umorzenie grzywny, zatem prawo do wystąpienia z wnioskiem o umorzenie grzywny może być wykorzystane także po wszczęciu postępowania egzekucyjnego mającego na celu przymusowe wykonanie nałożonej grzywny. Niemniej zgodnie z brzmieniem art. 125 § 1 u.p.e.a. umorzona może zostać grzywna, która nie została jeszcze uiszczona lub ściągnięta. Zatem przepis ten nie znajdzie zastosowanie w sytuacji gdy nałożona grzywna została już uiszczona lub ściągnięta. Skoro przepis art. 125 u.p.e.a. nie określa momentu, na jaki organ egzekucyjny bada istnienie przesłanek do umorzenia grzywny, to bierze pod uwagę stan faktyczny na moment orzekania w tym przedmiocie. Dotyczy to zarówno okoliczności wykonania nałożonego obowiązku, jak i uiszczenia lub ściągnięcia grzywny. Powyższą wykładnię art. 125 u.p.e.a. potwierdza także brzmienie przepisu art. 126 u.p.e.a. zgodnie z którym na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia. Przepis art. 126 u.p.e.a. przewiduje zatem możliwość zwrotu uiszczonej grzywny w momencie, gdy zobowiązany wykonał obowiązek, a grzywna w celu przymuszenia została już uiszczona lub ściągnięta.
W ocenie Sądu w świetle powyższej regulacji organy obu instancji wydały prawidłowo kontrolowane przez Sąd postanowienia.
W odniesieniu do podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów Sąd nie podziela poglądu, że naruszony został przepis art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. poprzez nie zastosowanie innego środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla zobowiązanego. W tym miejscu należy zaznaczyć, że postępowanie w przedmiocie nałożenia grzywny nie obejmuje możliwości kwestionowana nałożonego środka egzekucyjnego. Zarzuty podnoszone w toku postpowania egzekucyjnego nie mogą być rozpoznawane w trakcie postępowania w przedmiocie odmowy umorzenia nałożonej grzywny w celu przymuszenia do wykonania nałożonego obowiązku. Natomiast w kwestii będącej przedmiotem niniejszego postępowania należy podzielić pogląd o mniejszej uciążliwości w przypadku zastosowania grzywny w celu przymuszenia, aniżeli w przypadku zastosowania wykonania zastępczego, co wynika z możliwości zwrotu uiszczonej grzywny (art. 125 § 1 i art. 126 u.p.e.a.), czy też obiektywnie niższych kosztów dla zobowiązanego w przypadku samodzielnej realizacji obowiązku (por. wyrok NSA z 10.08.2021 r., sygn. akt II OSK 361/21).
Sąd nie podziela również poglądu, że naruszony został przepis art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w związku z art. 27 u.p.e.a. poprzez brak formalny tytułu wykonawczego polegający na braku stwierdzenia wymagalności, której stwierdzeniu przeciwstawiają się: a. trwające postępowania sądowo-administracyjne; zrealizowanie prac rozbiórkowych w 2015 r., doprowadzających obiekt do wymogów ustawy o ROD z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane; brak wskazania w treści decyzji wskazania ostatecznego terminu do kiedy rozbiórka ma zostać przeprowadzona. W tym względzie organ egzekucyjny nie był uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w postępowaniu o odmowie umorzenia nałożonej grzywny. Nie mógł on badać sprawy od strony merytorycznej, nie jest on bowiem trzecią instancją postępowania administracyjnego. Jednocześnie w sprawie nie wydano decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji nakładającej na skarżącą i jej męża obowiązek rozbiórki altany na działce nr [...] zlokalizowanej w S. na terenie Rodzinnego Ogrodu działkowego [...]. W tym względzie toczą się wprawdzie postępowania, ale tylko ich prawomocne zakończenie stwierdzające wygaśnięcie obowiązku wynikającego z decyzji będącej przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogło spowodować uchylenie nałożonej grzywny.
W ocenie Sądu nie doszło również w rozpoznawanej sprawie do naruszenia art. 121 § 1 u.p.e.a. przez organy egzekucyjne. Sąd nie dopatrzył się w tym względzie naruszeń dotyczących wysokości wymierzonej grzywny, a strona skarżąca nie sprecyzowała na czym miało polegać nieprawidłowe jej wymierzenie.
Reasumując nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.