II SA/PO 825/22

II SA/Po 825/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Paweł Daniel
Tomasz Świstak /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Zatrudnienie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 690
art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 1, art. 33 ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 9, art. 8 par. 1, art. 11, art. 15, art. 107 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 10 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2023 roku sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody z dnia 1 września 2022 r., nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 24 czerwca 2022 r., nr [...]
Uzasadnienie
Wojewoda (dalej: "Wojewoda") decyzją z 1 września 2022, nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. G. (dalej: "strona") od decyzji Starosty [...] (dalej: "Starosta") z 24 czerwca 2022 r., nr [...], w przedmiocie statusu bezrobotnego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.
Strona zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy [...] 16 marca 2021 r. jako osoba bezrobotna. Decyzją Starosty z 18 marca 2021 r. orzeczono o uznaniu strony za osobę bezrobotną z dniem 16 marca 2021 r. i odmówiono przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych.
Na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z 28 lutego 2022 r., nr [...], przyznano stronie świadczenie pielęgnacyjne od 1 listopada 2021 r. na czas nieokreślony. Świadczenie wypłacane było do dnia zgonu osoby podopiecznej, to jest do 16 stycznia 2022 r.
Starosta, działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit j w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 oraz ust. 4ca ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 690 ze zm., dalej: "u.p.z.") oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "K.p.a."), decyzją z 24 czerwca 2022 r., nr [...], orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 listopada 2021 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu strona wskazała, że od 16 marca 2021 r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna do 18 kwietnia 2022 r., gdyż 19 kwietnia 2022 r. podjęła pracę. Strona podała, że [...] Centrum Świadczeń dnia 8 kwietnia 2022 r. zarejestrowało ją do ubezpieczenia zdrowotnego i ubezpieczeń społecznych za okres wsteczny przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego, to jest od 1 listopada 2022 r. i wyrejestrowało 17 stycznia 2022 r. Wobec wyrejestrowania strony przez Powiatowy Urząd Pracy od 1 listopada 2021 r. pozostaje ona bez ubezpieczenia społecznego od 17 stycznia 2022 r. do 18 kwietnia 2022 r. do dnia podjęcia pracy. W lutym 2022 r. strona często korzystała z opieki zdrowotnej finansowanej przez NFZ. Zdaniem strony powinna ona zostać wyrejestrowana przez Powiatowy Urząd Pracy tylko za okres przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego, to jest od 1 listopada 2021 r. do 16 stycznia 2022 r., a dalej od 17 stycznia 2022 r. do 18 kwietnia 2022 r. powinna pozostać zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego.
Wojewoda utrzymując w mocy decyzję wydaną w I instancji powołał się na art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. i stwierdził, że zasadnie orzeczono względem strony o uchyleniu statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 listopada 2021 r. z powodu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego.
W skierowanej do tut. Sądu skardze strona zaskarżając powyższą decyzję, wniosła o jej zmianę w zakresie przyznania statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku od 17 stycznia 2022 r. do 18 kwietnia 2022 r., ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji i przyznanie statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku w podanym okresie.
W uzasadnieniu skarżąca zwróciła uwagę m.in. na decyzję SKO [...] z 28 lutego 2022 r., nr [...], doręczonej 1 kwietnia 2022 r., którą przyznano jej świadczenie pielęgnacyjne. Wyrokiem z 30 sierpnia 2022 r. Sąd uchylił tę decyzję wskazując okres na jaki powinno zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne od 1 września 2021 r. do 16 stycznia 2022 r. śmierci mamy skarżącej. Do 24 października 2022 r. skarżąca nie otrzymała jeszcze nowej decyzji Kolegium.
Skarżąca stwierdził, że nie kwestionuje decyzji Starosty co do zasady, lecz tylko co do okresu od jakiego utraciła status osoby bezrobotnej. W Powiatowym Urzędzie Pracy [...] była zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od 16 marca 2021 r. do 18 kwietnia 2022 r., czyli także po 16 stycznia 2022 r., do dnia śmierci mamy, do którego to okresu przyznane zostało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne. [...] Centrum Świadczeń w P. dnia 8 kwietnia 2022 r. zarejestrowało skarżącą od 1 listopada 2021 r. od ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego i wyrejestrowało od 17 stycznia 2022 r. z ubezpieczenia zdrowotnego. Powiatowy Urząd Pracy pozbawił skarżącą statusu osoby bezrobotnej i wyrejestrował ją z ubezpieczenia zdrowotnego od 1 listopada 2022 r. NFZ pismem z 27 lipca 2022 r. odmówił zgłoszenia skarżącej do ubezpieczenia zdrowotnego za okres od 17 stycznia 2022 r. do 18 kwietnia 2022 r. W okresie tym skarżąca wiele razy korzystała z opieki zdrowotnej finansowanej przez NFZ. W jej ocenie powinna zostać pozbawiona statusu osoby bezrobotnej i wyrejestrowana z ubezpieczenia zdrowotnego za okres przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego od 1 listopada 2021 r. do 16 stycznia 2022 r. Do 18 kwietnia 2022 r. skarżąca stawiała się na wyznaczone wizyty jako osoba bezrobotna poszukująca pracy do Powiatowego Urzędu Pracy, który opłacał składkę na ubezpieczenie zdrowotne.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Skarżąca pismem procesowym z 15 grudnia 2022 r. zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia skargi, jak również podtrzymała dotychczasową argumentację.
Postanowieniem z 21 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przywrócił termin do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać trzeba, że sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) – w stanie prawnym znajdującym w sprawie zastosowanie, to jest sprzed 15 kwietnia 2023 r. – przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z 28 marca 2023 r. skierowano niniejszą sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z uwagi na jej przedmiot oraz brak możliwości technicznych po stronie sądu, aby każdą z zarejestrowanych spraw rozpoznać w rozsądnym terminie w trybie rozprawy, o czym poinformowano strony celem umożliwienia ewentualnego uzupełnienia stanowisk w sprawie. Z tej ostatniej możliwości strony już nie skorzystały.
Zaskarżona decyzja Wojewody z 1 września 2022 r., nr [...], jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja Starosty [...] z 24 czerwca 2022 r., nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "P.p.s.a.") podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego z uwagi na zaistnienie w sprawie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak również z uwagi na wydanie tych decyzji z naruszeniem innych przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zauważyć przy tym od razu trzeba, że nie mogło zostać zaspokojone oczekiwanie skarżącej, aby Sąd zmienił wydane przez organy administracji publicznej rozstrzygnięcie co do istoty, przyznając skarżącej status bezrobotnej w objętym skargą okresie. Sądy administracyjne zostały konstytucyjnie powołane do kontroli działalności administracji publicznej (por. art. 184 Konstytucji RP), nie zaś do zastępowania tej administracji w jej działalności. Wyłącznie na podstawie art. 145a § 1 P.p.s.a. sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, jednakże skorzystanie z tej kompetencji jest możliwe w ściśle określonej sytuacji procesowej, zwłaszcza uzależnione jest od stwierdzenia naruszenia prawa, o którym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2 P.p.s.a. (naruszenie prawa materialnego bądź stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia), co w sprawie nie zaistniało.
Materialnoprawną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy powiatowe urzędy pracy rejestrują m.in. bezrobotnych oraz prowadzą rejestr tych osób. Rejestracja bezrobotnych, co wynika już z ust. 2 tego artykułu, następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień.
Status bezrobotnego ustala się przy tym z uwzględnieniem definicji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. Ten ostatni przepis przewiduje, że ilekroć w cytowanej ustawie jest mowa o bezrobotnym – oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g oraz i-m oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3, 4 i 4a, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobę niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli m.in. – w zakresie istotnym dla rozpoznania sprawy –nie pobiera, na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania (lit. j).
Stosownie do art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w powyżej przywołanym art. 2 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy.
W realiach kontrolowanej sprawy opierając się o decyzję SKO [...] z 28 lutego 2022 r., nr [...], organy ustaliły, że skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne od 1 listopada 2021 r. orzekając w konsekwencji o utracie przez skarżącą statusu bezrobotnego począwszy od tego dnia.
Należy jednak zauważyć, że wystąpiła podstawa do wznowienia postępowania, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., a ponadto – niezależnie o zaistniałego w tym względzie naruszenia – dotychczasowe rozstrzygniecie wydane w sprawie jest co najmniej przedwczesne.
Jak przewiduje art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Tymczasem prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...] po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. G. uchylono decyzję SKO [...] z 28 lutego 2022 r., nr [...] w całości.
Oznacza to, że w kontrolowanej sprawie doszło do wypełnienia, w sposób niezależny od działających w niej organów, przesłanki wznowieniowej z przywołanego powyżej art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., co już oznacza konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji organu II instancji, jak i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. nie ma podstaw, by pojęcie "naruszenia prawa" ograniczać jedynie do części przesłanek wznowienia postępowania i może być ono odnoszone m.in. do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. W tej sytuacji nie można wprawdzie postawić organowi administracji uzasadnionego zarzutu naruszenia w toku wydawania decyzji przepisów prawa, niemniej nie oznacza to, że w rozpoznawanych przez ten organ sprawach nie doszło do naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 963/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. chodzi zatem o jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa, a jedynym ograniczeniem zastosowania tegoż przepisu jest to czy naruszenie określonej normy daje, czy nie daje podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Wydanie aktu administracyjnego, którego podstawę stanowi decyzja lub orzeczenie sądu, w odniesieniu do których stwierdzono ich niezgodność z prawem, oznacza wydanie aktu z naruszeniem przepisów, a w takim przypadku w odniesieniu do tego aktu zachodzą podstawy do stwierdzenia zaistnienia naruszenia prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. (por. wyroki NSA z 10 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1573/13 oraz WSA w Poznaniu z 12 kwietnia 2022 r., sygn. II SA/Po 1001/21, CBOSA).
Niezależnie od powyższego organy dopuściły się naruszenia innych przepisów postępowania, a konkretniej rzecz ujmując art. 7, art. 9 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., a Wojewoda nieodnosząc się w sposób wnikliwy i wyczerpujący do zarzutów odwołania także art. 8 § 1, art. 11 K.p.a. i art. 15 K.p.a. które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej z przywołanych regulacji przewidziano, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Druga z nich stanowi natomiast, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Przede wszystkim zarówno Wojewoda, jak i Starosta [...] w swoich całkowicie zignorowali szczególny problem prawny zaistniały w kontrolowanej sprawie, który nie tylko ma wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącej, lecz który doprowadzić może do poniesienia przez skarżącą szkody, nota bene – uwzględniając okoliczności faktyczne dotychczas wynikające z akt administracyjnych – niezawinionej przez skarżącą.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż istota tegoż problemu sprowadza się do tego, że skarżąca o zaistnieniu okoliczności uzasadniającej utratę przez nią statusu osoby bezrobotnej, a polegającej na uzyskaniu przez nią prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dowiedziała się nie tylko wiele miesięcy po dacie, od której z datą wsteczną przyznano jej to świadczenie, ale również w czasie gdy prawo do tego przyznanego jej świadczenia od co najmniej kilku miesięcy ponownie utraciła, ze względu na śmierć osoby nad która sprawowała opiekę, a jednocześnie prawdopodobnie już po podjęciu w kwietniu 2022 r. pracy zarobkowej
Podkreślenia przy tym wymaga, że już w kontaktach z organem I instancji strona sygnalizowała niebezpieczeństwo utraty ubezpieczenia za okres od 17 stycznia 2022 r. do 18 kwietnia 2022 r., to jest za okres, w którym – jak wynika z dotychczasowych ustaleń faktycznych, a co nie jest przez organy nawet kwestionowane – skarżąca nie pobierała świadczenia pielęgnacyjnego będąc osobą bezrobotną (zob. adnotacja datowana na 9 maja 2022 r., k. [...] akt administracyjnych). Pomimo to organ I instancji nie podjął żadnych czynności, aby do takiej sytuacji nie doszło.
Natomiast w odwołaniu strona już wprost podniosła, że w kontestowanym okresie korzystała ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych z środków publicznych, przez co doprowadzenie do utraty podstawy do ubezpieczenia za wskazany okres prowadzić może do obciążenia ją kosztami tych świadczeń. Wojewoda pomimo tej konkretyzacji stanowiska skarżącej do problemu tego w ogóle nie ustosunkował się poprzestając jedynie na gołosłownym w realiach kontrolowanej sprawy stwierdzeniu, iż dokonał jej wnikliwego zbadania.
Taki sposób procedowania przez Wojewodę uznać należy za naruszenie wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności która polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy przez organy obu instancji. Organ odwoławczy nie poczynił w istocie żadnych własnych ustaleń ani rozważań w uzasadnieniu swojej decyzji, które wskazywałyby na ponowne przeanalizowanie całości sprawy oraz nie odniósł się w ogóle do zarzutów podniesionych w odwołaniu, mimo że zostały one dostatecznie klarownie wyartykułowane.
Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego winno zaś obejmować ustosunkowanie się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, co podkreśla się w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 1994 r., sygn. SA/Lu 1323/94, LEX nr 26918; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 1998 r., sygn. I SA/Lu 1056/97, dost. w CBOSA; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 1999 r., sygn. IV SA 274/97, LEX nr 48234; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 30 czerwca 2008 r., sygn. II SA/Op 137/08, dost. CBOSA). Istotne braki uzasadnienia, w tym brak odniesienia się przez organ do zarzutów zawartych w odwołaniu, są kwalifikowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 1998 r., sygn. III SA 1436/96, publ. LEX nr 36196, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 1998 r., sygn. I SA/Lu 21/98, dost. CBOSA; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 1998 r., sygn. I SA/Gd 1651/96, dost. CBOSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 grudnia 2008 r., sygn. II SA/Po 382/08, dost. CBOSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 czerwca 2009 r., sygn. II SA/Wr 154/09, dost. CBOSA).
Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie została nadto w żaden sposób choćby pouczona o tym, jakie sama może podjąć działania, aby uniknąć powstania sytuacji, gdy bez swoje winy z data wsteczną zostanie pozbawiona zarówno o statusu bezrobotnego, jak i statusu osoby pobierającej świadczenie pielęgnacyjne, co potencjalnie doprowadzić może do powstania po jej stronie szkody związanej z korzystaniem ze świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego mimo formalnego braku tytułu do takowego ubezpieczenia.
Omówione wyżej Okoliczności te w sposób jednoznaczny przesądzają o istotnym naruszeniu w sprawie art. 7, art. 8 § 1, art. 9 i art. 11 K.p.a.
Nie jest rolą Sądu zastępowanie organu administracji publicznej, co zostało już powyżej wspomniane, jednak zauważyć trzeba, że nie jest także dopuszczalna w demokratycznym państwie prawa jakim jest Rzeczpospolita Polska (art. 2 Konstytucji RP) sytuacja, w której obywatel zostaje po fakcie zaskoczony działaniami podejmowanymi przez organy tego państwa w sposób, który realnie naraża go na poniesienie szkody. Tymczasem w kontrolowanej sprawie całkowicie umyka uwadze organów to, że skarżącej – jak dotychczas – przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego już po upływie okresu, za który świadczenie to przysługiwało. Wyeliminowana już z obrotu prawnego decyzja SKO, z której rzeczone prawo wynikało, wydana została bowiem 28 lutego 2022 r., zaś jak podnosi skarżąca jej doręczenie nastąpiło dopiero 1 kwietnia 2022 r.
Już uwzględniwszy tylko te okoliczności faktyczne, pamiętając o tym, że sprawa świadczenia pielęgnacyjnego po wyroku tut. Sądu powinna być ponownie przez Kolegium rozpoznana, nie sposób zarzucić skarżącej, aby nie poinformowała ona niezwłocznie Starosty o wystąpieniu przesłanek powodujących utratę statusu bezrobotnego, tym bardziej że nieco ponad dwa tygodnie później znalazła zatrudnienie informując o tym organ w wiadomości e-mail z 25 kwietnia 2022 r., z kolei rzeczona decyzja Kolegium zaskarżona została przez nią do sądu.
Rzeczą organów administracji publicznej jest rozważenie w tych okolicznościach – o ile w czynionych ustaleniach faktycznych, w tym przy uwzględnieniu nowego rozstrzygnięcia w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, potwierdzi się konieczność pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnego do 16 stycznia 2022 r. – możliwości i sposobu zachowania przez skarżącą rzeczonego statusu od 17 stycznia 2022 r. do 18 kwietnia 2022 r., względnie jego uzyskania za ten okres jeśli spełniała w nim przesłanki dla uznania jej za osobę bezrobotną i realizowała obowiązki nakładane przez przepisy prawa na osoby, które uzyskały status osoby bezrobotnej.
Z uwagi na niezajęcie jak dotychczas jakiegokolwiek stanowiska w tym względzie i nie poczynienie dostatecznych ustaleń faktycznych chociażby w zakresie wszelkich kontaktów skarżącej z Powiatowym Urzędem Pracy [...] w okresie od 17 stycznia 2022 r. do 18 kwietnia 2022 r. oraz potwierdzenia daty doręczenia jej decyzji Kolegium rzetelna i jednoznaczna ocena tej kwestii przez tut. Sąd nie jest możliwa.
Podkreślić jedynie na marginesie trzeba, że Starosta powinien zwrócić szczególną uwagę na czynności, jakie były podejmowane przez skarżącą bądź wobec skarżącej w tak nakreślonych ramach czasowych i rozważyć, czy nie zaistniała taka sytuacja, która może być uznana za zainicjowanie ponownego zarejestrowania skarżącej jako osoby bezrobotnej.
Wszelkie wątpliwości zarówno prawne, jak i faktyczne powinny być przy tym rozstrzygane na korzyść skarżącej (por. art. 7a i art. 81a K.p.a.).
W tych szczególnych okolicznościach faktycznych organy powinny podjąć wszelkie możliwe czynności, aby skarżąca nie poniosła szkody, zwłaszcza z rozwagą i zapobiegliwością stosując wobec niej art. 7 i art. 9 K.p.a. W kontrolowanej sprawie tego zabrakło, a organy wykazały się całkowitym automatyzmem działania.
Ponownie rozpoznając sprawę Starosta uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.