II SA/Po 825/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania hal, uznając, że skarżąca nie została prawidłowo uznana za stronę postępowania w kontekście jej prawa służebności.
Skarżąca J.R. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania hal produkcyjnych. Zarzucała naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w tym brak uwzględnienia jej prawa służebności przejazdu i przechodu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, że organ odwoławczy nie wykazał w sposób przekonujący, czy skarżąca posiadała indywidualny interes prawny uzasadniający jej status strony w postępowaniu dotyczącym zmiany sposobu użytkowania obiektu.
Sprawa dotyczyła skargi J.R. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania hal produkcyjnych. Skarżąca podnosiła, że decyzja narusza jej prawo do służebności przejazdu i przechodu przez działkę, na której znajdują się hale, oraz że nie zapewniono dostępu do drogi publicznej. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że skarżąca ma interes prawny wynikający z ochrony jej roszczeń o służebność. Sąd administracyjny uchylił jednak zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wykazał w sposób przekonujący, czy skarżąca posiadała indywidualny interes prawny, który uzasadniałby jej status strony w postępowaniu o zmianę sposobu użytkowania obiektu. Sąd podkreślił, że prawo do kwestionowania takiej decyzji nie wynika z samego faktu posiadania służebności, lecz z konkretnego przepisu prawa materialnego, który tworzy interes prawny. W przypadku braku takiego interesu, organ odwoławczy powinien był umorzyć postępowanie odwoławcze. W związku z tym, sąd uchylił decyzję Wojewody i zasądził zwrot kosztów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie wykazał w sposób przekonujący, że skarżąca posiadała indywidualny interes prawny uzasadniający jej status strony w postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do kwestionowania decyzji o zmianie sposobu użytkowania obiektu nie wynika z samego faktu posiadania służebności, lecz z konkretnego przepisu prawa materialnego, który tworzy interes prawny. Organ odwoławczy nie wykazał takiego związku między decyzją a sytuacją prawną skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
Prawo budowlane art. 71 § 1 pkt 2
Ustawa – Prawo budowlane
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1 pkt 1 "c"
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części art. 10
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 5 § 1 pkt 6
Prawo budowlane art. 5 § 2 pkt 1
Prawo budowlane art. 32 § 1 pkt 2
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 48
Prawo budowlane art. 50
Prawo budowlane art. 51
Ustawa o postępowaniu administracyjnym art. 50
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
k.c. art. 145
Kodeks cywilny
Ustawa przepisy wprowadzające art. 97 § 1
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie wykazał w sposób przekonujący, czy skarżąca posiadała indywidualny interes prawny uzasadniający jej status strony w postępowaniu. Prawo do kwestionowania decyzji o zmianie sposobu użytkowania obiektu nie wynika z samego faktu posiadania służebności, lecz z konkretnego przepisu prawa materialnego, który tworzy interes prawny.
Odrzucone argumenty
Argumenty Wojewody dotyczące interesu prawnego skarżącej wynikającego z ochrony roszczeń o służebność. Argumenty Spółki A o braku interesu prawnego J.R. w kwestionowaniu decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Stroną w rozumieniu przepisu art. 28 kpa jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dla uzyskania przymiotu strony istotne jest zatem wskazanie interesu prawnego opartego na prawie, przy czym to czy interes ma charakter prawny decyduje treść obowiązujących przepisów prawa materialnego. Przepisy dotyczące posiadania (art. 336 kc), czy też służebności gruntowej – drogi koniecznej (art. 145 kc) nie stwarzają dla właściciela, czy też wieczystego użytkownika innej nieruchomości prawa do kwestionowania decyzji o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego...
Skład orzekający
Aleksandra Łaskarzewska
przewodniczący
Stanisław Małek
sprawozdawca
Karol Pawlicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie statusu strony w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście interesu prawnego wynikającego z praw rzeczowych (np. służebności) w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której prawo służebności jest podnoszone jako podstawa do kwestionowania decyzji o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową kwestię ustalania statusu strony w postępowaniu administracyjnym i znaczenia interesu prawnego, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.
“Czy służebność daje prawo do blokowania zmiany sposobu użytkowania hal? WSA wyjaśnia kluczowe znaczenie interesu prawnego.”
Dane finansowe
WPS: 10 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 825/02 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2004-06-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-04-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/ Karol Pawlicki Stanisław Małek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Skarżony organ Wojewoda Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Asesor sąd. Karol Pawlicki Protokolant ref. staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi J.R. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2002r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej J.R. kwotę 10zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/K. Pawlicki /-/S. Małek /-/A. Łaskarzewska Uzasadnienie Starosta C. decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) oraz przepisu § 10 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz. U. z 1995r. Nr 10, poz. 47) udzielił Spółce z o.o. A w C. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania hal produkcyjnych nr 1, 2, 3 po byłym zakładzie produkcji stolarki na hale magazynowo – produkcyjne mebli i urządzeń gastronomicznych wykonywanych ze stali nierdzewnej przy ul. [...] na działkach nr ewid. [...] i [...] w C. W uzasadnieniu wskazano, iż w toku postępowania inwestor przedłożył wymaganą dokumentację, a w szczególności "Projekt zagospodarowania terenu". Zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji o zmianie sposobu użytkowania przedmiotowych hal produkcyjnych. J. R. wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 5 ust. 2 pkt 1 oraz art. 71 w związku z art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zainteresowana podała, że przedłożony "Projekt zagospodarowania terenu" narusza prawa osób trzecich, gdyż jak wynika z odpisów ksiąg wieczystych Kw Nr [...] i Kw Nr [...] oraz decyzji SKO z [...] listopada 2001r., przysługuje jej służebność przejazdu i przechodu drogą przebiegającą przez działkę [...] obecnie oznaczoną jako działka nr [...]. Zdaniem odwołującej, służebność ta powinna być uwzględniona w planie zagospodarowania terenu, gdyż będzie to miało wpływ na rozwiązania komunikacyjne. Brak uwzględnienia tego w decyzji stanowi rażące naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 5 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, ponieważ nie zapewniono dostępu do drogi publicznej właścicielom sąsiednich działek. Wojewoda zaskarżoną decyzją (art. 138 § 1 pkt 1 kpa) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż udzielone pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania jest zasadne. Inwestor przedłożył bowiem wymaganą dokumentację, a projekt zagospodarowania terenu spełnia wymogi Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 140 z zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 1998r. Nr 140, poz. 906). Hale produkcyjne (nr 1, 2 i 3) wraz z zagospodarowaniem terenu w granicach przyjętych w projekcie technicznym stanowią całość techniczno – użytkową. Wskazano, iż zarzuty firmy A, odnoszące się do uprawnień odwołującej jako strony postępowania, nie są zasadne. Interes prawny J. R. wynika bowiem z udzielenia jej ochrony prawnej poprzez zabezpieczenie roszczeń o służebność przechodu i przejazdu przez działkę nr [...]. W opracowanym projekcie zagospodarowania terenu, który stanowi integralną część zaskarżonej decyzji, naniesiono wjazd na teren zakładu z drogi publicznej, oznaczony w legendzie nr 13, przejazd przez działkę nr [...] oraz dalej do działek położonych głębiej poza granice opracowania. J. R. wniosła skargę, domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji. Skarżąca zarzuciła, iż decyzja narusza przepis art. 71 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego, gdyż inwestor dopuścił się w odniesieniu do przedmiotowych hal produkcyjnych samowoli budowlanej, co powinno skutkować zgodnie z art. 48 nakazem ich rozbiórki. Nadto wskazała skarżąca, iż organ pierwszej instancji nie udostępnił jej projektu zagospodarowania terenu, a organ odwoławczy poza powołaniem się na art. 138 § 1 kpa nie podał podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podkreślono, iż w sprawie samowoli budowlanej Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie, nakazując decyzjami z [...] lutego 2001r. oraz [...] czerwca 2001r. złożenie wniosku o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania hal. Organy administracji architektoniczno – budowlanej nie są właściwe do oceny prawidłowości zastosowania art. 48 czy też art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że strony zostały zawiadomione pismem z [...] grudnia 2001r. o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy (art. 10 § 1 kpa). Z pisma firmy "B" z [...] grudnia 2001r. wynika jednoznacznie, iż w wyznaczonym dniu udostępnione były wszystkie dokumenty, w tym także projekt zagospodarowania terenu. Spółka A wniosła o odrzucenie skargi, bądź jej oddalenie. Podała, iż J. R. nie ma żadnego interesu prawnego w kwestionowaniu zaskarżonych decyzji. Wyrok Sądu Rejonowego w Pile z 13 marca 2002r. (sygn. akt V GC 184/01) dotyczy przywrócenia naruszonego posiadania a nie prawa służebności. Spółka podkreśliła, iż skarga dotyczy obiektów usytuowanych na działkach [...] i [...]. Natomiast zarzuty skargi dotyczą obiektów usytuowanych na działkach [...] i [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpatrywanej sprawie należało przede wszystkim ustalić czy skarżąca jest stroną postępowania administracyjnego (art. 28 kpa) i czy jest uprawniona do wniesienia skargi (art. 50 ustawy o postępowaniu administracyjnym). Stroną w rozumieniu przepisu art. 28 kpa jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dla uzyskania przymiotu strony istotne jest zatem wskazanie interesu prawnego opartego na prawie, przy czym to czy interes ma charakter prawny decyduje treść obowiązujących przepisów prawa materialnego. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawną, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuacje tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA IVSA 2214/97). Tylko więc przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Organ odwoławczy uznał, iż skarżąca jest stroną postępowania, gdyż jej interes prawny "wynika z udzielenia ochrony prawnej poprzez zabezpieczenie jej roszczeń o służebność przechodu i przejazdu przez działkę nr [...] w zakresie ograniczonym przez postanowienie Sądu Rejonowego w Pile z 8 maja 2001r. sygn. akt VGC 184/01". Prawomocnym wyrokiem z [...] marca 2002r. przywrócono skarżącej "utracone posiadanie prawa do swobodnego przechodu i przejazdu bez ograniczeń", drogą wewnętrzną łączącą jej nieruchomość (działka nr [...]) z drogą publiczną przez nieruchomość Spółki "A" (działka nr [...]). Prawo służebności gruntowej polegające na prawie przechodu i przejazdu drogą wewnętrzną biegnącą przez działkę nr [...] łączącą działkę [...], wpisano do księgi wieczystej [...] marca 1993r. Przepisy dotyczące posiadania (art. 336 kc), czy też służebności gruntowej – drogi koniecznej (art. 145 kc) nie stwarzają dla właściciela, czy też wieczystego użytkownika innej nieruchomości prawa do kwestionowania decyzji o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego, usytuowanego na nieruchomości przez, którą przebiega droga zapewniająca dostęp do drogi publicznej, jeżeli decyzja ta nie ma żadnego prawnego wpływu na sposób korzystania zainteresowanej strony z prawa służebności gruntowej drogi koniecznej. Należy również wskazać, iż nieruchomość skarżącej nie graniczy z nieruchomością Spółki A, a droga konieczna przebiega w dalszej odległości od budynków będących przedmiotem zmiany sposobu użytkowania. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie J. R., nie wyjaśnił bowiem czy i jakiego interesu prawnego skarżącej dotyczy postępowanie o zmianę sposobu użytkowania. Czy decyzja w tej sprawie a zwłaszcza, jak twierdzi skarżąca – projekt zagospodarowania terenu, wywołuje jakiekolwiek skutki prawne dla zapewnienia dostępu do drogi publicznej, o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Przedstawiona w tym zakresie argumentacja organu odwoławczego nie jest przekonująca. Uprawnienia skarżącej nie wynikają bowiem z "zabezpieczenia roszczeń o służebność", tylko jak to wyżej wskazano, z opartego na konkretnym przepisie prawa materialnego interesu prawnego. Jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania zostanie stwierdzone, że skarżąca nie ma indywidualnego interesu prawnego, to wówczas organ odwoławczy winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, stosując przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa). Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" i art. 152 ustawy o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy przepisy wprowadzające (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271) orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w punkcie II-im sentencji traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Brak podpisu as.sąd. /-/S. Małek /-/A. Łaskarzewska K. Pawlickiego spowodowany jest jego nieobecnością /-/A. Łaskarzewska kk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI