II SA/PO 824/21

II SA/Po 824/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jan Szuma /sprawozdawca/
Paweł Daniel
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 1799/22 - Wyrok NSA z 2025-09-30
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 779
art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a, art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. c, art. 8a, art. 14 ust. 1, art. 25 ust. 6b-6e, art. 25 ust. 8a, art. 41 ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1070
art. 11, art. 11 ust. 1, art. 12, art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.
Dz.U. 2018 poz 1592
art. 14 ust. 1-2, art. 14 ust. 1 pkt 1-4, art. 14 ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 8 § 2, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15 zzs(4) ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2022 r. sprawy ze skargi E. sp. z o. o. z siedzibą w P. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2021 r.. nr [...] w przedmiocie odpadów oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi są punkty 3 i 4 zarządzenia pokontrolnego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska zwanego dalej "Inspektorem Wojewódzkim") z dnia [...] sierpnia 2021 r., [...], w których polecono E. sp. z o.o. (3) prowadzić przetwarzanie odpadów po uzyskaniu zezwolenia z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia [...] grudnia 2012 r. o odpadach (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 699, dalej "u.o.") oraz (4) prowadzić wizyjny system kontroli miejsc magazynowania odpadów zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie, to jest zgodnie z art. 25 ust. 6b-6e u.o. i przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 8a u.o.
Powyższe zarządzenie wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.
Na prośbę Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2020 r., [...], który rozpatrywał datowany na [...] października 2019 r., a złożony w dniu [...] listopada 2019 r. (przekazany Prezydentowi przez Marszałka Województwa W.) wniosek o udzielenie E. sp. z o.o. pozwolenia zintegrowanego, Inspektor Wojewódzki wszczął [...] grudnia 2020 r. kontrolę zakładu spółki.
Z kontroli sporządzono protokół datowany na [...] lipca 2021 r., KON [...]. W protokole tym odnotowano, że na teren zakładu E. sp. z o.o. przy ul. [...] w K. transportem samochodowym dostarczane były odpady i surowce uznane za produkty nie stanowiące odpadów (substraty płynne przywożono cysternami), natomiast rurociągiem (do zbiornika buforowego) dostarczano wywar pogorzelniany z sąsiadującej gorzelni. Odnotowano, że odpady stałe wyładowywane były na placu składowym (czasokres przechowywania do 12 h) i we właściwym czasie wsypywane ładowarką do dozownika wsadu i dalej do zbiornika fermentacyjnego. W trakcie oględzin stwierdzono, że odpady w postaci owoców i warzyw były magazynowane na terenie utwardzonym kostką z systemem kanalizacji ściekowej. Magazynowano je luzem, bez przykrycia, w betonowym, boksie oraz częściowo poza boksem (co stwierdzono podczas oględzin 13 i [...] maja 2021 r.). Z magazynowanych odpadów wydobywały się odcieki swobodnie spływające po terenie utwardzonym, wpływając do kratki ściekowej zlokalizowanej w północnej części terenu i przedostając się na teren nieutwardzony, do gruntu za zbiornikami fermentacyjnymi.
Szczegółowe spostrzeżenia z kontroli spisano w trzech protokołach oględzin z dnia [...] maja 2021 r., [...] maja 2021 r. oraz z dnia [...] maja 2021 r. Magazynowanie odpadów na placu w tzw. boksie oraz poza nim opisano w pierwszym z protokołów (s. 1 i 2), a stan ten wyraźnie utrwalono na dołączonych fotografiach 3 i 4. Stan zakładu zidentyfikowany podczas pierwszych oględzin (poza drobnymi szczegółami) nie zmienił się do [...] maja 2021 r., kiedy to ponownie przeprowadzono oględziny. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] maja 2021 r. stwierdzono uprzątnięcie placu, natomiast odpady nadal znajdowały się betonowym boksie, co utrwalono na fotografii numer [...], stanowiącej załącznik do ostatniego protokołu oględzin.
W odniesieniu do protokołu kontroli z dnia [...] lipca 2021 r., [...] E. sp. z o.o. złożyła zastrzeżenia i uwagi. Wskazała między innymi, że na terenie jej instalacji nie jest prowadzone magazynowanie odpadów. Przedstawiciel spółki wskazał, że owoce i warzywa składowane na placu "nie były odpadem, ale produktem". Dalej zaznaczył, że "nie wie na jakiej podstawie dostarczone mu jako produkt owoce i warzywa WIOŚ uznał za odpady".
Dalej spółka zaznaczyła, że "nawet gdy są przyjmowane odpady nie występuje magazynowanie przez Kontrolowanego, gdyż złożone odpady stanowią element przetwarzania odpadów w ramach rozładunku do dozownika wsadu. W taki właśnie sposób od samego początku została zaprojektowana instalacja, że przywożące odpady ciężarówki były rozładowywane na buforowym placu przeładunkowym, w tym przede wszystkim boksie betonowym, skąd były ładowane do dozownika wsadu".
Na podstawie ustaleń kontroli Inspektor Wojewódzki, działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1070, dalej "u.I.O.Ś."), w zarządzeniu pokontrolnym z dnia [...] sierpnia 2021 r., [...] polecił (zarządził) E. sp. z o.o. między innymi (3) prowadzić przetwarzanie odpadów po uzyskaniu zezwolenia z art. 41 ust. 1 u.o. oraz (4) prowadzić wizyjny system kontroli miejsc magazynowania odpadów zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie, to jest zgodnie z art. 25 ust. 6b-6e u.o. i przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 8a u.o.
W motywach zarządzenia pokontrolnego Inspektor Wojewódzki wskazał, że w oparciu o ewidencję odpadów (kart przekazania odpadów) za okres od [...] stycznia 2020 r. do [...] maja 2021 r.) oraz sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za 2020 r., można ustalić, iż E.. sp. z o.o. prowadziła przetwarzanie odpadów, a przy tym odbywało się to bez wymaganego zezwolenia.
Organ przyznał, że wymieniony podmiot posiadał decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2015 r., [...] udzielającą jej zezwolenia na wytwarzanie odpadów (uwzględniającego także warunki przewidziane dla zezwolenia na przetwarzanie odpadów). Zarazem jednak przypomniał, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1592 z późn. zm., dalej "u.zm.u.o.2018") E. sp. z o.o. obowiązana była do [...] marca 2020 r. złożyć wniosek o zmianę udzielonego jej w 2015 r. pozwolenia stosownie do art. 14 ust. 1 i 2 u.zm.u.o.2018. Wniosku takiego nie złożyła, stąd w myśl art. 14 ust. 4 u.zm.u.o.2018 udzielone jej zezwolenie [...] marca 2020 r. wygasło w zakresie określenia wymagań dotyczących przetwarzania odpadów. W okresie przeprowadzonej kontroli spółka nie posiadała więc zezwolenia na przetwarzanie odpadów, a takowe powinna posiadać stosownie do art. 41 ust. 1 u.o.
Nawiązując dalej do punktu 4. zarządzenia pokontrolnego, to jest kwestii obowiązku prowadzenia monitoringu wizyjnego magazynowanych odpadów, Inspektor Wojewódzki zaznaczył, że w trakcie oględzin stwierdzono na terenie zakładu E. sp. z o.o. magazynowanie odpadów (w betonowym boksie i poza nim). To z kolei oznacza, że zaktualizował się obowiązek z art. 25 ust. 6a u.o. Zgodnie z tym przepisem posiadacz odpadów obowiązany do uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów jest obowiązany do prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów, zgodnie z ust. 6b-6f. 6h i 6i oraz przepisami wydanymi na podstawie art. 25 ust. 8a u.o.
W skardze na zarządzenie pokontrolne z dnia [...] sierpnia 2021 r., [...] E. sp. z o.o. wniosła o uchylenie tego zarządzenia w zakresie punktów 3. i 4 oraz zwróciła się o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Wystąpiła także o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów WZ dotyczących przekazania substratu roślinnego (od B. sp. z o.o. – uw. Sądu).
W ocenie skarżącej spółki doszło do naruszenia: art. 14 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 4 u.zm.u.o.2018 przez ich błędną wykładnię, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "K.p.a.") poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz art. 8 ust. 2 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie.
Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 14 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 4 u.zm.u.o.2018 skarżąca spółka akcentowała, że należało w sprawie uwzględnić fakt, iż już w listopadzie 2019 r. wystąpiła ona o udzielenie jej pozwolenia zintegrowanego. Jej zdaniem wymienione przepisy, a zwłaszcza art. 14 ust. 1 u.o. należy rozumieć szeroko i przyjąć, że nie tylko złożenie przez podmiot wniosku o zmianę decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów stanowi wykonanie obowiązku z u.zm.u.o.2018 – za takie należy uznać także wystąpienie o udzielenie pozwolenia zintegrowanego.
Motywując zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. E. sp. z o.o. wywodziła, że warzywa i owoce, które organ zidentyfikował w obrębie instalacji to nie odpady, ale towary zakupione na rynku służące produkcji biogazu. Spółka nabyła ich 621,12 Mg w dniach od [...] do [...] maja 2021 r.
Dalej spółka wywodziła – jak już wcześniej w uwagach i zastrzeżeniach do protokołu z kontroli z dnia [...] lipca 2021 r., [...] – że gdy są przyjmowane odpady, to nie występuje ich magazynowanie. Instalacja jest tak zaprojektowana, że odpady rozładowywane są na placu przeładunkowym w boksie betonowym, skąd są ładowane do dozownika wsadu. W ocenie E. sp. z o.o. czynność, która przez organ określona jest jako "magazynowanie odpadów na placu przeładunkowym" jest niczym innym jak elementem przetwarzania odpadów – elementem procesu technologicznego polegającego na podawaniu odpadów do buforu dozownika. Nie jest to zatem czynność magazynowania z art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a u.o.
Końcowo spółka zarzucając naruszenie art. 8 § 2 K.p.a. zaznaczyła, że podczas kontroli przeprowadzonej przez organ [...] grudnia 2019 r. organ nie wnosił zastrzeżeń dotyczących magazynowania odpadów, co do których teraz wnosi uwagi. Tymczasem od organów należy oczekiwać przewidywalności i konsekwencji w działaniu.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie szczegółowo odnosząc się do podniesionych argumentów. W szczególności, co do kwestii, że zebrane na terenie instalacji warzywa i owoce stanowić miały produkt, a nie odpad, organ przypomniał, że przedstawiciel kontrolowanej spółki podpisał protokół oględzin i choć zapowiadał wyjaśnienia, nie złożył ich. Zarazem Inspektor Wojewódzki zaakcentował, że od [...] maja 2021 r. E. sp. z o.o. przyjęła zgodnie z ewidencją odpadów 80,36 Mg odpadów o kodzie 02 01 03 Odpadowa masa roślinna oraz 26,8 Mg odpadów o kodzie 02 03 99 Inne niewymienione odpady (odpady z podgrupy Odpady z przygotowania, przetwórstwa produktów i używek spożywczych oraz odpady pochodzenia roślinnego, w tym odpady z owoców i warzyw).
Odnosząc się do kwestii technologicznych organ zwrócił natomiast uwagę, że na terenie instalacji stwierdzono czasowe przechowywanie odpadów, co odpowiada znaczeniu magazynowania z art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o. Organ nie zgodził się, że można uznać, iż dochodziło do dostarczania odpadów do instalacji we właściwym czasie (just in time).
Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2022 r. na prośbę Sądu Prezydent Miasta K. wypożyczył akta sprawy [...], w ramach której wydano E. sp. z o.o. zezwolenie z dnia [...] września 2015 r. na wytwarzanie odpadów, z uwzględnieniem warunków przewidzianych dla zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
Następnie, przy piśmie z dnia [...] lutego 2022 r. Prezydent Miasta K. nadesłał kopię pozwolenia zintegrowanego udzielonego E. sp. z o.o. [...] grudnia 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem kontroli jest zarządzenie pokontrolne z dnia [...] lipca 2021 r., [...] wydane przez Inspektora Wojewódzkiego w trybie art. 11 i 12 u.I.O.Ś. Zgodnie z tymi przepisami z czynności kontrolnych sporządza się protokół (zob. art. 11 ust. 1 u.I.O.Ś.), a na podstawie ustaleń kontroli organ wydaje zarządzenie pokontrolne (art. 12 ust. 1 pkt 1 u.I.O.Ś.).
Jak zaznaczono na wstępie niniejszego uzasadnienia, E. sp. z o.o. zaskarżyła tylko punkty 3. i 4. zarządzenia pokontrolnego z dnia [...] lipca 2021 r., [...].
Kwestionując punkt 3. skarżąca spółka wywodziła, że w czasie prowadzonej kontroli dysponowała ważną decyzją z dnia [...] września 2015 r., [...] udzielającą jej pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniające także warunki przewidziane dla zezwolenia na przetwarzanie odpadów. W jej ocenie skutek z art. 14 ust. 4 u.zm.u.o.2018 nie nastąpił, jako że w listopadzie 2019 r. zwróciła się o udzielenie jej pozwolenia zintegrowanego.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.zm.u.o.2018 posiadacz odpadów, który przed dniem wejścia w życie ustawy uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenie na przetwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów albo pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie odpadów, był obowiązany, w terminie do dnia [...] marca 2020 r., złożyć wniosek o zmianę posiadanej decyzji, wskazując dane określone w art. 14 ust. 1 pkt 1-4 u.zm.u.o.2018, a także dołączając dokumenty z art. 14 ust. 2 u.zm.u.o.2018.
Z kolei w myśl art. 14 ust. 4 u.zm.u.o.2018, jeżeli posiadacz odpadów nie złożył wniosku spełniającego wymagania, o których mowa w art. 14 ust. 1 i 2 u.zm.u.o.2018, w zakreślonym terminie zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenie na przetwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów albo pozwolenie na wytwarzanie odpadów, w zakresie określenia wymagań dotyczących zbierania lub przetwarzania odpadów, wygasało.
E. sp. z o.o., co jest okolicznością w sprawie niekwestionowaną, nie złożyła wspomnianego wniosku z art. 14 ust. 1 i 2 u.zm.u.o.2018. Skoro tak, to oznacza, że udzielone jej wcześniej pozwolenie z dnia [...] września 2015 r., [...] na wytwarzanie odpadów, w zakresie określenia wymagań dotyczących zbierania lub przetwarzania odpadów, wygasło z dniem [...] marca 2020 r. Oznacza to, że w czasie kontroli Inspektora Wojewódzkiego, której dotyczy niniejsza sprawa, skarżąca spółka wymaganej decyzji dotyczącej przetwarzania odpadów nie posiadała.
Mając na względzie powyższe w zarządzeniu pokontrolnym trafnie w punkcie 3. polecono E. sp. z o.o. (a ściślej jej kierownikowi) prowadzić przetwarzanie odpadów po uzyskaniu zezwolenia z art. 41 ust. 1 u.o. Spółka bowiem bezspornie w okresie kontroli przetwarzała odpady w procesie R3, lecz nie posiadała stosowanego zezwolenia, jako że pozwolenie z dnia [...] września 2015 r., [...], w zakresie dotyczącym przetwarzania odpadów, wygasło [...] marca 2020 r.
Odnosząc się do argumentów skargi dotyczących postulowanej wykładni art. 14 ust. 1 i 4 u.zm.u.o.2018 Sąd wyjaśnia, że stanowisko E. sp. z o.o. przyjął ze zrozumieniem i dogłębnie je rozważył. Sąd w szczególności zdaje sobie sprawę, iż prima facie wydawać się może usprawiedliwione takie oto działanie posiadacza odpadów, który – jak skarżąca spółka – odstępuje od złożenia wniosku o zmianę decyzji odpadowej (art. 14 ust. 1 i 2 u.zm.u.o.2018) na rzecz wystąpienia o uzyskanie nowej czy podobnej rodzajowo decyzji (na przykład pozwolenia zintegrowanego), która odpowiadać będzie najnowszemu stanowi prawnemu.
Po namyśle jednak Sąd doszedł do przekonania, że zaprezentowanego przez E. sp. z o.o. stanowiska co do wykładni art. 14 ust. 1 i 4 u.zm.u.o.2018 nie można zaakceptować, gdyż zakłada ono zbyt daleko idące odstąpienie od wymogów ustawy. Art. 14 ust. 1 i 2 u.zm.u.o.2018 stanowią przepisy mające konkretne cele. Do wskazanego przez ustawodawcę terminu należało uzupełnić obowiązujące zezwolenia i pozwolenia o dane dotyczące magazynowania odpadów oraz o dane dotyczące zabezpieczenia roszczeń wykonania zastępczego między innymi dotyczących usunięcia odpadów i ich zagospodarowania. Uzupełnienie zezwolenia powodowało jego automatyczne podtrzymanie, natomiast bierność zainteresowanego podmiotu – jego wygaśnięcie. W świetle brzmienia art. 14 ust. 1 i 4 u.zm.u.o.2018 trudno więc przyjmować, że wystąpienie o nową, a już zwłaszcza rodzajowo inną, decyzję z zakresu gospodarki odpadami mogłoby wywoływać skutek podtrzymujący moc obowiązującą dotychczasowego zezwolenia/pozwolenia. Ustawodawca sformułował bowiem art. 14 ust. 1 i 4 u.zm.u.o.2018 w sposób jednoznaczny. Z brzmienia tych przepisów jasno wynika, iż obowiązkiem przedsiębiorców gospodarujących odpadami było uzupełnienie posiadanych zezwoleń pod rygorem ich utraty (wygaśnięcia).
Podmioty gospodarujące odpadami mogły rzecz jasna alternatywnie, tak jak chciała to uczynić E. sp. z o.o., ubiegać się o nowe zezwolenie (pozwolenie), jeżeli z jakiś względów uznałyby to za wskazane. Było to możliwe zwłaszcza, że u.zm.u.o.2018 weszła w życie [...] września 2018 r., przez co od tej daty, do daty ziszczenia się skutku z art. 14 ust. 4 u.zm.u.o.2018 było dostatecznie dużo czasu, aby złożyć wniosek i uzyskać stosowne decyzje. Należy jednak pamiętać, że przedsiębiorcy rezygnujący z trybu z art. 14 ust. 1 i 2 u.zm.u.o.2018 czynili to na własne ryzyko, które wyrażało się w tym, że jeżeli nie uzyskali nowej decyzji dotyczącej gospodarki odpadami przed [...] marca 2020 r., to musieli się liczyć z wygaśnięciem dotychczasowej.
Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy Sąd zaznacza, że ma świadomość, iż E. sp. z o.o. w listopadzie 2019 r. wystąpiła o udzielenie jej pozwolenia zintegrowanego obejmującego przetwarzanie odpadów w zakładzie przy ul. [...] w K. (zezwolenie to zostało jej zresztą udzielone w grudniu 2021 r.). Procedura ubiegania się przez spółkę o pozwolenie zintegrowane, jako odrębna, nie mogła być jednak uznana za procedurę, którą można by podciągnąć pod art. 14 ust. 1 u.zm.u.o.2018. Postępowanie o udzielenie pozwolenia zintegrowanego nie powodowało bowiem uzupełnienia danych dotychczasowego zezwolenia/pozwolenia (w przypadku spółki pozwolenia z 2015 r.) o elementy wymagane przez u.zm.u.o.2018, a taki był cel art. 14 ust. 1 i 2 u.zm.u.o.2018.
Tytułem dopełnienia wywodu i wyłącznie informacyjnie Sąd sygnalizuje, że jeżeli okazałoby się, że pozwolenie zintegrowane nie było E. sp. z o.o. udzielone w terminie z winy organów administracji (wobec zaistniałej na przykład bezczynności czy przewlekłości postępowania), spółka na obronę przeciwko ewentualnym dalszym konsekwencjom braku wymaganych zezwoleń/pozwoleń (kary administracyjne), może próbować sięgać po argumenty takie jak wyrażono w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] grudnia 2011 r., II OPS [...], ONSAiWSA z 2012 r. nr [...] poz. 22
W skardze E. sp. z o.o. odrębnie zakwestionowała punkt 4., w którym Inspektor Wojewódzki nakazał jej prowadzić wizyjny system kontroli miejsc magazynowania odpadów zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie, to jest zgodnie z art. 25 ust. 6b-6e u.o. i przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 8a u.o.
W przeciwieństwie do skarżącej spółki Sąd uważa, że na terenie zakładu E. sp. z o.o. przy ul. [...] w K. miało miejsce (w trakcie kontroli Inspektora Wojewódzkiego) magazynowanie odpadów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. c u.o. przez magazynowanie odpadów rozumie się przez to czasowe przechowywanie odpadów obejmujące między innymi magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów. Zdaniem Sądu jest faktem nie do podważenia, że skarżąca czasowo przechowywała odpady na swoim terenie jako podmiot przetwarzający – co jest stanem wprost podpadającym pod definicję z art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. c u.o.
Spółka przeciwko powyższemu wyprowadza w skardze dwa twierdzenia.
Po pierwsze E. sp. z o.o. twierdzi, że zidentyfikowane przez organ "magazynowanie" to tylko element procesu przetwarzania, zresztą od początku tak przyjętego w jej instalacji.
Zdaniem Sądu spółka zdecydowanie mylnie postrzega zasady działania swojej instalacji oraz źle ocenia swoje uprawnienia. Aby to wyjaśnić rozpocząć należy od wskazania, że zakład przy ul. [...] w K. został zorganizowany wedle reguł pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego warunki przewidziane dla zezwolenia na przetwarzanie odpadów, udzielonego spółce przez Prezydenta Miasta K. dnia [...] września 2015 r., [...] W zezwoleniu tym wprost wskazano w punkcie 4., że na terenie instalacji odpady nie mogą być magazynowane, a dostarczane na właściwy czas mają być wsypywane/wlewane do zbiornika buforowego 200 m3.
Jak już sygnalizowano Sąd wystąpił do Prezydenta Miasta K. o nadesłanie akt [...] W aktach tych znajduje się wniosek spółki, w tym także mapa ze wskazaniem "Miejsc magazynowania odpadów". Wynika z niej, że instalacja została wyposażona w zbiornik buforowy 200 m3, czyli dwa zbiorniki podziemnie (99 m3) oznaczone jako "2". Natomiast obok budynku gospodarczego zaprojektowano "SM" – plac składowania substratu (jest to właśnie to miejsce, gdzie odpady w postaci owoców i warzyw stwierdzono podczas kontroli – por. fotografie pomocnicze na k. 117-119 akt sądowych). Powyższe wskazuje jakie były intencje spółki, gdy projektowała instalację – wydaje się, że pierwotnie chciała ona wywar pogorzelniany magazynować w zbiornikach "2", a masę roślinną na placu składowania substratu "SM". Co ciekawe, to samo wynika z decyzji z dnia [...] lutego 2012 r., [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, gdzie w punkcie [...] dopuszczono magazynowanie odpadów o kodach 02 01 03 i 02 01 99 na szczelnej betonowej płycie.
E. sp. z o.o. zdaje się jednak nie dostrzegać, że wedle treści decyzji z dnia [...] września 2015 r., [...], a ta przecież dopiero dała jej prawo do przetwarzania odpadów, nie udzielono jej w ogóle prawa do magazynowania odpadów. Odpady (gdy chodzi o odpadową masę roślinną i wysłodki) miały być wsypywane wprost do dozownika. Jest to szczegółowo opisane w pozwoleniu w ramach "Opisu procesu technologicznego biogazowni" oraz doprecyzowane w punkcie 4 "Miejsce i sposób magazynowania oraz rodzaj magazynowanych odpadów".
Warto odnotować, że brak przyznania spółce prawa do magazynowania odpadów nie wynikał z przeoczenia organu. Z punktu II.5 wniosku z 2015 r. wprost wynika, że E. sp. z o.o. nie chciała magazynować odpadów na terenie instalacji (między innymi substratu roślinnego) (cyt.: "Odpady [...] nie będą magazynowane na terenie instalacji. Rozwiązanie takie zapobiega potencjalnym szkodliwym oddziaływaniom z tytułu magazynowania substancji niebezpiecznych").
Podsumowując powyższe stwierdzić należy, że o ile spółka być może projektując zakład przy ul. [...] w K. planowała niegdyś korzystać z placu składowania substratu "SM" (teoretycznie było to możliwe wedle decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), to jednak – co zaskakujące – nie ubiegała się o przyznanie jej tego prawa. Wreszcie w pozwoleniu z dnia [...] września 2015 r., [...] wyraźnie magazynowania odpadów w tym miejscu jej zakazano, zastrzegając, że odpady mają być umieszczane wprost w dozowniku.
W konsekwencji obalić należy tezę spółki, że zidentyfikowane przez organ "magazynowanie" na placu składowania substratu "SM" jest rzekomo elementem procesu technologicznego i "w taki właśnie sposób od samego początku została zaprojektowana instalacja" (cyt. z s. 7 skargi). Jest dokładnie przeciwnie – skarżąca występując o pozwolenie na wytwarzanie (w tym zezwolenie na przetwarzanie) odpadów nie ubiegała się o prawo do magazynowania przetwarzanych odpadów. W konsekwencji w decyzji z dnia [...] września 2015 r., [...] jej tego zakazano – zob. punkt 4 (cyt.: "Przeznaczone do przetwarzania odpady nie będą magazynowane na terenie instalacji").
W tym miejscu należy dodać na marginesie, że również pozwolenie zintegrowane z dnia [...] grudnia 2021 r., [...] nie daje E. sp. z o.o. prawa do magazynowania odpadów na placu składowania substratu "SM" (cyt.: "Odpady przeznaczone do przetwarzania nie są magazynowane na terenie instalacji" – s. 5, punkt IV.2 pozwolenia).
Jak już zaznaczono na poprzednich stronach, w trakcie przeprowadzonej kontroli E. sp. z o.o., ta nie posiadała już obowiązującego pozwolenia na wytwarzanie odpadów w zakresie określenia wymagań dotyczących przetwarzania odpadów, gdyż to w zakresie przetwarzania odpadów wygasło [...] marca 2020 r. Inspektor Wojewódzki w trakcie oględzin instalacji zastał odpady wysypane na placu składowania substratu "SM" oraz na placu obok, co utrwalił na fotografiach. Odpady te znajdowały się w tym samym miejscu 14 i [...] maja 2021 r. i w nieco mniejszej ilości [...] maja 2021 r. W ocenie Sądu nie ulega więc wątpliwości, że E. sp. z o.o. magazynowała odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. c u.o. Z powodów szczegółowo wyjaśnionych powyżej mnie można też twierdzić, że zidentyfikowane przez organ magazynowanie to element procesu technologicznego przetwarzania.
Drugim, kolejnym argumentem, który E. sp. z o.o. podała na poparcie twierdzenia, że nie magazynowała odpadów w dacie kontroli (13, 14 i [...] maja 2021 r.), to fakt, że rzekomo zgromadzone na placu składowania substratu "SM" (oraz obok) warzywa i owoce miały być nie odpadem, a produktem (towarem). W tym zakresie Sąd uznaje twierdzenia spółki za niewiarygodne. W trakcie oględzin przedstawiciel skarżącej ani razu nie zaprzeczył, że w boksie na placu magazynowane są odpady, mimo że w szczególności trakcie tychże oględzin z [...] maja 2021 r. wprost to stwierdzono. Ponadto od [...] maja 2021 r. E. sp. z o.o. przyjęła zgodnie z ewidencją odpadów 80,36 Mg odpadów o kodzie 02 01 03 Odpadowa masa roślinna oraz 26,8 Mg odpadów o kodzie 02 03 99 Inne niewymienione odpady (odpady z podgrupy Odpady z przygotowania, przetwórstwa produktów i używek spożywczych oraz odpady pochodzenia roślinnego, w tym odpady z owoców i warzyw). W ocenie Sądu w zaistniałym stanie faktycznym istnieją podstawy, aby zakładać, że na terenie instalacji skarżącej w dniach 13, 14 i [...] maja 2021 r. zalegały właśnie wskazane wyżej przyjęte odpady, albo przynajmniej między innymi te odpady (gdyby założyć, że spółka przyjmowała w tym samym czasie równolegle substrat roślinny od B. sp. z o.o. jako produkt, a nie odpad).
Skoro więc na terenie zakładu przy ul. [...] w K. magazynowano odpady, to trafnie Inspektor Wojewódzki zarządził w punkcie 4. zarządzenia pokontrolnego – prowadzić wizyjny system kontroli miejsc magazynowania odpadów zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie, to jest zgodnie z art. 25 ust. 6b-6e u.o. i przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 8a u.o. Posiadanie wizyjnego sytemu kontroli jest bowiem dla miejsc magazynowania odpadów zasadniczo obowiązkowe.
Mając to wszystko na uwadze uznać należy, że zarzuty skargi dotyczące zarówno art. 14 ust. 1 i 4 u.zm.u.o.2018, jak i dotyczące niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego, nie są zasadne. Natomiast co do przepisów procedury administracyjnej Sąd zaznacza w tym miejscu (co skarżąca zdaje się dostrzegać w skardze), że w postępowaniu o wydanie zarządzenia pokontrolnego nie stosuje się K.p.a.
Ze względu na powyższe nie jest trafny także zarzut naruszenia art. 8 § 2 K.p.a. Jednak nawet jeżeliby przyjąć, że E. sp. z o.o. zarzuca Inspektorowi Wojewódzkiemu po prostu niekonsekwencję w działaniu pomiędzy spostrzeżeniami kontroli z 2021 r. i z 2019 r., to i tak zarzut ten nie daje się obronić. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r., [...] organ odniósł się do tego zagadnienia i przypomniał, że kontrola z 2019 r. dotyczyła innego zakresu, w szczególności nie obejmowała kwestii magazynowania odpadów.
W tym stanie rzeczy Sąd – działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329) – oddalił skargę jako nie posiadającą usprawiedliwionych podstaw.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem [...], innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm.), po uprzednim skierowaniu jej do takiego trybu przez Przewodniczącego Wydziału (k. 109 akt sądowych).