II SA/Po 820/18

II SA/Po 820/18 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2019-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Edyta Podrazik /przewodniczący sprawozdawca/
Elwira Brychcy
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 2671/19 - Wyrok NSA z 2022-12-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 697
art. 193 ust. 1, 1a i 2, art. 194 ust. 1, 1a, 2 i 3, art. 196 ust. 3 i 4
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Dz.U. 2017 poz 1769
art. 8 ust. 3, 4 i 11 pkt 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 2032
art. 21 ust. 1 pkt 131, art. 30e ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2019 r. sprawy ze skarg B. C. i A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji i ustalenie opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo - wychowawczej oddala skargi
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 193 ust. 1 pkt. 2, ust. 2 i ust. 6 oraz art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r., poz. 697 ze zm.; dalej: "u.s.p.z."), uchwały nr [...] Rady Miejskiej K. z dnia [...] r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. z dnia [...] r., poz. [...]) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a."), zmienił decyzję [...] z dnia [...] r. w ten sposób, że ustalił A. i B. C. opłatę w pełnej wysokości, tj. [...] zł miesięcznie w okresie od [...] r. do dnia [...] r. za pobyt syna T. C. w placówce opiekuńczo-wychowawczej – Domu Dziecka w K..
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] r., nr [...], ustalił A. i B. C. opłatę w pełnej wysokości, tj. [...] zł miesięcznie, od dnia [...] r. za pobyt syna T. C. w spokrewnionej rodzinie zastępczej, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w K. - III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Następnie jednak T. C. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. - III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r., sygn. akt [...] został umieszczony w Domu Dziecka w K.. Wobec tego Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. w dniu [...] r. wezwał rodzinę do nawiązania kontaktu z pracownikiem socjalnym w celu przeprowadzenia wywiadu i uaktualnienia sytuacji rodzinnej stron w sprawie ustalenia opłat za pobyt dziecka T. C. w Domu Dziecka w K..
Na podstawie zebranej dokumentacji w sprawie ustalono, że A. i B. C. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. A. C. jest zatrudniona w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym im. L. P. w K. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony i w miesiącu grudniu 2017 r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł. Z kolei B. C. w miesiącu marcu 2018 r. otrzymał wypowiedzenie z pracy w Firmie Ślusarstwo - A. J. w K., lecz w miesiącu grudniu 2017 r. uzyskał dochód [...] zł (po odliczeniu kwoty składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne oraz składki na podatek dochodowy). Ponadto, rodzina w miesiącu lipcu 2017 r. dokonała sprzedaży domu jednorodzinnego za kwotę [...] zł i zakupiła mieszkanie za kwotę [...] zł. Różnica wynikająca ze sprzedaży domu i kupna mieszkania wynosi [...] zł. Kwota ta została podzielona na 12 miesięcy, gdyż zgodnie z art. 8 ust. 11 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Łączny dochód rodziny w miesiącu grudniu 2017 r. wyniósł [...] zł, co na osobę w rodzinie stanowi [...] zł ([...] zł + [...] zł + [...] zł tj. 1/12 z kwoty [...]zł).
Z uwagi na fakt, iż dochód A. i B. C. przekracza 600% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z § 5 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej K. z dnia [...] r. organ I instancji w niniejszej sprawie ustalił pełną opłatę, tj. w 100% wysokości świadczenia dla placówki opiekuńczo - wychowawczej. Aktualny miesięczny koszt utrzymania wychowanka w tej placówce wynosi [...] zł zgodnie z komunikatem Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. poz. [...] i obowiązuje od [...] r.
W odwołaniu z dnia [...] r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K. i zwolnienie jej z ponoszenia opłaty za pobyt syna w placówce opiekuńczo-wychowawczej.
W uzasadnieniu odwołująca podniosła, że decyzja Prezydenta Miasta K. jest głęboko niesprawiedliwa i w sposób rażący godzi w konstytucyjną zasadę pomocniczości wyrażoną w art. 72 ust. 2 Konstytucji RP, jak również w zasadę wyrażoną w art. 20 Konwencji Praw Dziecka. Wymienione wyżej prawa powinny być zachowane, ale nie kosztem życia rodziców, którzy co prawda popełnili błędy w przeszłości, ale nie mogą być niszczeni finansowo przez system prawa nakładający na nich obowiązki finansowe niemożliwe do zrealizowania. Obciążenie odwołującej wraz z małżonkiem, który w chwili obecnej nie jest w stanie poradzić sobie z nałogiem alkoholowym i przebywa poza miejscem zamieszkania od kilku miesięcy, kwotą opłaty miesięcznej w wysokości ponad [...] zł doprowadzi jedynie do pogłębiania kryzysu, a nie do pomocy rodzinie. Odwołująca wskazała, że jest osobą schorowaną, ma orzeczoną niepełnosprawność w związku ze stwierdzeniem u niej stwardnienia rozsianego, w związku z czym ponosi koszty leczenia. Kwota [...]zł przekraczająca ponad dwukrotnie jej wynagrodzenie w kwocie [...]zł. Oprócz bieżących kosztów utrzymania mieszkania, które ponosi samodzielnie, musi spłacać miesięczną ratę kredytu w kwocie [...]zł.
Końcowo odwołująca wskazała, że wyliczenie zawarte w zaskarżanej decyzji jest pozbawione jakiejkolwiek logiki, ponieważ rzekomy dochód, który został wyliczony na jedną osobę jest dochodem nie odzwierciedlającym rzeczywistego stanu rzeczy. Nie można uznać za dochód osiągnięty przez odwołującą oraz małżonka przychodu ze sprzedaży domu w kwocie ok. [...] zł, skoro te pieniądze zostały przelane na spłatę zaciągniętego kredytu bankowego w chwili sprzedaży, a pozostała kwota przeznaczona na zakup mieszkania.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej następuje wtedy, gdy 1) dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 200% kwoty kryterium dochodowego; 2) rodzic dziecka jest osobą nieletnią i nie posiada własnych dochodów; lub 3) rodzic dziecka ma zasądzone wyrokiem sądowym alimenty oraz faktycznie i regularnie wywiązuje się z nałożonego przez sąd obowiązku alimentacyjnego. Organ I instancji w prowadzonym postępowaniu ustalił, że Państwo [...] nie spełniają wskazanych powyżej przesłanek. Słusznie na podstawie art. 8 ust. 11 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej organ I instancji określił, że ze względu na uzyskane kwoty [...]zł w przeciągu 12 miesięcy przed złożeniem wniosku, podlega ona doliczeniu do dochodu rodziny. Organ I instancji obliczył, że miesięczny dochód rodziny za grudzień 2017 r. wyniósł [...] zł, co na osobę w rodzinie stanowi [...] zł. Kwota ta znacznie przekracza kryterium dochodowe.
Dalej podkreślono, że ustawodawca w sposób jednoznaczny i kategoryczny wyznaczył zakres i granice upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 194 ust. 2 u.s.p.z. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, iż wolą ustawodawcy było, aby to właśnie rada powiatu w uchwale określiła w sposób niebudzący wątpliwości szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 tej ustawy, bez pozostawiania luzu decyzyjnego w zakresie regulowanej kwestii. Przy czym organ może (lecz nie musi) - na wniosek lub z urzędu - stosownie do postanowień uchwały rady powiatu, o której mowa w art. 194 ust. 2 u.s.p.z., odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
W skargach z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. C. i B. C. wnieśli o uchylenie opisanej wyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 8 u.p.s.
W uzasadnieniach skarżący podnieśli, że jako dochód A. i B. C. powinna być uznana kwota [...]zł, ale pomniejszona co najmniej o [...] zł, co daje kwotę [...]zł rocznego dochodu, który należy podzielić przez 12 miesięcy, co daje kwotę [...]zł miesięcznie na całą rodzinę. Wyliczenie to nie obejmuje pozostałych wydatków na cele mieszkaniowe pokryte przez A. i B. C. w postaci spłaty kredytów gotówkowych zaciągniętych na kwotę [...]zł. Podkreślili, że na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie można uznać zaciągniętego kredytu bankowego na wybudowanie domu mieszkalnego oraz na wykończenie tego domu za dochód. Kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości w całości została przeznaczona na cele mieszkaniowe zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, wobec czego została niesłusznie uznana za dochód.
Postanowieniem z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Po 821/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "P.p.s.a."), połączył sprawę ze skargi A. C. (sygn. II SA/Po 821/18) do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą ze skargi B. C. (sygn. II SA/Po 820/18) i postanowił prowadzić je dalej pod sygnaturą II SA/Po [...].
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W pismach procesowych z dnia [...] r. i z dnia [...] r. pełnomocnicy B. C. i A. C. podnieśli, że suma pieniężna uzyskana ze sprzedaży domu jednorodzinnego ([...] tys.) została przeznaczona na zakup nowego mieszkania za kwotę [...]tys., spłatę kredytu hipotecznego obciążającego sprzedawany dom jednorodzinny w kwocie [...]zł oraz kredytów gotówkowych w kwocie [...]zł i [...] zł, zaciągniętych w przeszłości na prace wykończeniowe tego domu. Kwota na spłatę hipoteki wpłynęła na rachunek banku bezpośrednio od nabywców. Sprzedaż domu nie doprowadziła więc do przysporzenia majątkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skargi okazały się niezasadne.
Oś sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Prezydent Miasta K. zasadnie zmienił decyzję własną z dnia [...] r., [...] w ten sposób, że ustalił A. i B. C. opłatę w pełnej wysokości, tj. [...] zł miesięcznie, w okresie od [...] r. do dnia [...] r. za pobyt syna T. C. w placówce opiekuńczo-wychowawczej – Domu Dziecka w K..
Rozpoczynając rozważania prawne w tym zakresie wskazać należy, że zgodnie z art. 193 u.s.p.z., za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą: 1) miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka; 2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym (ust. 1). Opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej (ust. 1a). Za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, rodzice odpowiadają solidarnie (ust. 2). Jak przy tym wynika z art. 194 ust. 1 u.s.p.z., opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym.
Co przy tym istotne na gruncie rozpatrywanej sprawy, jeżeli zmianie uległy okoliczności mające wpływ na wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1, w szczególności zmianie uległa wysokość przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81, albo średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym, starosta może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną dotyczącą tej opłaty (art. 194 ust. 1a u.s.p.z.).
W rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], ustalił A. i B. C. opłatę w pełnej wysokości, tj. [...] zł miesięcznie, od dnia [...] r. za pobyt syna T. C. w spokrewnionej rodzinie zastępczej. Podstawą do podjęcia wskazanej decyzji było postanowienie Sądu Rejonowego w K. - III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r., sygn. akt [...] o umieszczeniu T. C. w rodzinie zastępczej spokrewnionej (k. 1 akt adm. organu I instancji). Niemniej jednak w dniu [...] r. Sąd Rejonowy w K. III Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowił w drodze zabezpieczenia umieścić małoletniego T. C. w zinstytucjonalizowanej pieczy zastępczej – Domu Dziecka w K. i w ten sposób zmienić punkt I sentencji postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...] (k. 11 akt adm. organu I instancji).
Tak ukształtowany stan faktyczny sprawy uprawniał więc Prezydenta Miasta K. do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie ustalenia opłat za pobyt T. C. w placówce opiekuńczo-wychowawczej i zmiany decyzji własnej z dnia [...] r., nr [...] Niewątpliwie bowiem zmianie uległy okoliczności mające wpływ na wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej opłaty za pobyt T. C. w pieczy zastępczej.
Dalej wskazać należy, że stosownie do art. 196 ust. 3 i 4 u.s.p.z., średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej są ustalane przez starostę, a w przypadku regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych oraz interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych przez marszałka województwa, i ogłaszane odpowiednio przez starostę lub marszałka województwa w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca danego roku. Ogłoszenie to stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego. Z kolei na mocy art. 194 ust. 2 u.s.p.z. radzie powiatu przyznano kompetencje do określenia, w drodze uchwały, szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 (art. 194 ust. 3 u.s.p.z.).
W przedmiotowej sprawie warunki dotyczące odstąpienia od ustalenia opłaty Rada Miejska K. określiła w § 5 Uchwały nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia [...] r., poz. [...]). Zgodnie z § 5 ust. 1 tej uchwały, odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej następuje na wniosek osoby zobowiązanej lub z urzędu, na podstawie opinii właściwego ośrodka pomocy społecznej w przypadku, gdy: 1) dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 200 % kwoty kryterium dochodowego, 2) rodzic dziecka jest osobą nieletnią i nie posiada własnych dochodów; 3) rodzic dziecka ma zasądzone wyrokiem sądowym alimenty oraz faktycznie i regularnie wywiązuje się z nałożonego przez sąd obowiązku alimentacyjnego.
Z kolei stosownie do § 5 ust. 2 tej uchwały, jeżeli dochód osoby zobowiązanej wynosi powyżej 200 % do 250 % w stosunku do kryterium dochodowego na osobę w rodzinie lub kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, wysokość procentowego odstąpienia od płatności rodziców biologicznych od wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania dziecka lub osoby pełnoletniej w placówce opiekuńczo-wychowawczej wynosi 95 %. Jeśli dochód ten wynosi powyżej 250 % do 300 %, wysokość odstąpienia wynosi 90 %. Kolejno w przedziałach powyżej 300 % do 350 %, powyżej 350 % do 400 %, powyżej 400 % do 450 %, powyżej 450 % do 500 %, powyżej 500 % do 550 %, powyżej 550 % do 600% oraz powyżej 600 %, wysokość procentowego odstąpienia od płatności rodziców biologicznych od wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania dziecka lub osoby pełnoletniej w placówce opiekuńczo-wychowawczej wynosi odpowiednio 85 %, 80 %, 70 %, 40 %, 20 %, 10 % oraz 0 %.
Jak przy tym wynika z § 2 pkt 1 uchwały, ilekroć w uchwale jest mowa o dochodzie, należy przez to rozumieć dochód w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. Przez kryterium dochodowe rozumie się natomiast kryterium dochodowe określone w art. 8 ustawy o pomocy społecznej (§ 2 ust. 2 uchwały).
Z powyższego wynika, że w celu ustalenia kwoty odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej organy musiały ustalić miesięczny dochód rodziny. Zdaniem Sądu ustalenia organów w tym zakresie są prawidłowe.
Podczas przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego A. C. oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z B. C., choć od [...] r. mąż z nią nie mieszka (k. 5 akt adm. organu I instancji). Skarżąca jest zatrudniona w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym im. L. P. w K. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony i w miesiącu grudniu 2017 r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł (k. nienumerowana akt organu I instancji). Z kolei B. C. w miesiącu marcu 2018 r. otrzymał wypowiedzenie z pracy w Firmie Ślusarstwo - A. J. w K., lecz w miesiącu grudniu 2017 r. uzyskał dochód w wysokości [...] zł (po odliczeniu kwoty składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne oraz składki na podatek dochodowy; k. 12 akt adm. organu I instancji). Skarżący nie kwestionują również ustaleń organu, iż w lipcu 2017 r. dokonali sprzedaży domu jednorodzinnego za kwotę [...]zł (rep. A nr [...]) i zakupili mieszkanie za kwotę [...]zł (rep. A nr [...]).
W kontekście powyższego wskazać należy, że stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm.; dalej: "u.p.s."), za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej wymieniono natomiast źródła przychodów, których nie należy wliczać do dochodu określonego w art. 8 ust. 3 ustawy.
Stosownie zaś do art. 8 ust. 11 pkt 2 powołanej ustawy, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.
Sąd wyjaśnia, że wskazany przepis pozwala na swoiste "rozliczenie" uzyskanego jednorazowego dochodu, przy czym jego zastosowanie w niniejszej sprawie jest możliwe z uwagi na fakt, że kwota uzyskana z tytułu sprzedaży domu – z wyłączeniem kwoty przeznaczonej na zakup mieszkania – za taki dochód może być uznana.
Odnosząc się do powyższego wyjaśnić należy, że art. 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.) reguluje opodatkowanie dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c tej ustawy. W myśl art. 30e ust. 1, podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. Zgodnie z art. 30e ust. 4 tej ustawy, po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać: 1) dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131 lub 2) dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.
Z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
Zasady opodatkowania dochodów, określone w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie są zatem jednolite. Dochód, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131, jest wolny od podatku dochodowego. Dochód, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, nie jest wolny od podatku dochodowego. Zgodnie z art. 30e ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, po zakończeniu roku podatkowego podatnik obowiązany jest wykazać oba te dochody, z tym, że obowiązek obliczenia należnego podatku dotyczy tylko dochodu, o którym mowa w art. 30e ust. 4 pkt 1.
Z kolei art. 8 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej posługuje się określeniem przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że przychodem stanowiącym dochód w rozumieniu tego przepisu, jest dochód, który nie jest wolny od podatku (art. 30e ust. 4 pkt 1) (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt I OSK 328/15 – wszystkie wskazane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego organy rozstrzygające w niniejszej sprawie słusznie nie wliczyły do dochodu skarżących kwoty [...]zł, która została przeznaczona na zakup mieszkania, a więc na realizację własnych celów mieszkaniowych w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Co zaś się tyczy przeznaczenia środków uzyskanych ze sprzedaży domu na spłatę kredytu hipotecznego wskazać należy, że zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych jest wtedy, gdy w określonym terminie od dnia zbycia przychód ze zbycia nieruchomości został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe. Tymczasem spłata kredytu zaciągniętego na zakup zbytej nieruchomości nie stanowi wydatku na cele mieszkaniowe, dla którego przewidziano omawiane zwolnienie podatkowe. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się bowiem, że przy obliczeniu zwolnionego od podatku dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości uwzględnia się jako koszt cenę nabycia nieruchomości będącej przedmiotem transakcji sprzedaży niezależnie od tego, czy cena ta została uiszczona ze środków własnych, czy z kredytu bankowego. Z tego względu nie sposób przyjąć, że wydatki przeznaczone na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup zbywanej nieruchomości są objęte zwolnieniem podatkowym wydatków przeznaczonych na cele mieszkaniowe. Prowadziłoby to bowiem do dwukrotnego obniżenia ciężaru podatkowego - raz poprzez ujęcie w kosztach uzyskania przychodu kwoty kredytu zaciągniętego na zakup zbywanej nieruchomości, a drugi raz poprzez zwolnienie z podatku wydatków na spłatę tego kredytu (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2017 r., II FSK 82/15). Skoro więc przychodem stanowiącym dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 pkt 1 u.p.s., jest dochód, który nie jest wolny od podatku, organy zasadnie uznały kwotę [...]zł przekazaną na spłatę kredytu hipotecznego przez nowych nabywców obciążonej nieruchomości za dochód jednorazowy w rozumieniu art. 8 ust. 11 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej.
Z kolei w przypadku przeznaczenia pozostałej kwoty na spłatę dwóch kredytów gotówkowych, to również w tym przypadku jest to dochód, który podlega opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie można uznać, aby ta kwota została przeznaczona na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która byłaby zwolniona z tego podatku. Kredyty te musiałyby być bowiem zaciągnięte na remont nowo zakupionego mieszkania.
Wobec tego kwota [...]zł słusznie została zakwalifikowana przez organy jako jednorazowy dochód w rozumieniu art. 8 ust. 11 pkt 2 u.p.s. Kwota ta przekracza bowiem pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego rodziny, które stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 3 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058), wynosi dla osoby w rodzinie 514,00 zł, co w przypadku dwóch osób wynosi 1028,00 zł. Prawidłowo więc obliczono, że łączny dochód rodziny w miesiącu grudniu 2017 r. wyniósł [...] zł, co na osobę w rodzinie stanowi [...] zł [[...] zł + [...] zł + [...] zł (tj. [...] z kwoty [...]zł) podzielone przez 2 członków rodziny].
Dalej wskazać należy, że z uwagi na fakt, iż dochód A. i B. C. przekracza 600% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z § 5 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej K. z dnia [...] r., tj. kwotę [...]zł na osobę w rodzinie, organ I instancji słusznie w niniejszej sprawie ustalił pełną opłatę tj. w 100% wysokości świadczenia dla placówki opiekuńczo - wychowawczej. Aktualny miesięczny koszt utrzymania wychowanka w tej placówce wynosi [...] zł zgodnie z komunikatem Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. [...]. poz. [...]) i obowiązuje od [...] r.
Jednocześnie Sąd odnosząc się do argumentacji skarg podkreśla, że treść art. 194 ust. 2 i 3 u.s.p.z. nie pozostawia wątpliwości, że wolą ustawodawcy było, aby to właśnie rada powiatu w uchwale określiła w sposób niebudzący wątpliwości szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 u.s.p.z., bez pozostawiania organowi ustalającemu opłatę za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej luzu decyzyjnego w zakresie regulowania tej kwestii. Organ I instancji był więc związany treścią uchwały nr [...] z dnia [...] r.
Końcowo Sąd sygnalizuje skarżącym, że na mocy § 3 i § 4 w zw. z § 7 przedmiotowej uchwały mogą oni ubiegać się o umorzenie opłaty w całości lub w części lub też o rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności należności z tytułu opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. W pierwszej kolejności musiało jednak dojść do ustalenia wysokości opłaty jaką określono w decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.