II SA/Po 817/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-03-28
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlanebudynek letniskowybudynek gospodarczyrekreacja indywidualnazgłoszenie budowysamowola budowlananadzór budowlanywstrzymanie budowylegalizacja budowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu budowy budynku letniskowego, uznając, że budynek ten wymagał zgłoszenia jako budynek rekreacji indywidualnej, a późniejsza zmiana przeznaczenia na budynek gospodarczy nie miała wpływu na ocenę legalności budowy w dacie jej rozpoczęcia.

Sąd rozpatrzył skargę na postanowienie o wstrzymaniu budowy budynku letniskowego. Skarżąca twierdziła, że budynek powinien być zakwalifikowany jako budynek gospodarczy, nie wymagający pozwolenia ani zgłoszenia, a późniejsza zmiana przeznaczenia powinna być uwzględniona. Sąd uznał, że budynek, zgodnie z pierwotnym oświadczeniem inwestora i jego cechami, spełniał definicję budynku rekreacji indywidualnej, wymagającego zgłoszenia. Podkreślono, że ocena budowy powinna opierać się na przepisach obowiązujących w dacie jej rozpoczęcia, a deklaracje inwestora nie mogą zmienić rzeczywistości wykonanych robót.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu budowy budynku letniskowego. Sprawa dotyczyła kwalifikacji prawnej wzniesionego obiektu. Organy nadzoru budowlanego uznały, że budynek, o powierzchni zabudowy ok. 49,30 m2, z tarasem, spełnia definicję budynku rekreacji indywidualnej, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. b Prawa budowlanego, co wymagało wcześniejszego zgłoszenia. Skarżąca argumentowała, że budynek powinien być traktowany jako budynek gospodarczy związany z produkcją rolną (art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego), który nie wymaga ani pozwolenia, ani zgłoszenia, a także że jej zamiar co do przeznaczenia obiektu uległ zmianie. Sąd oddalił skargę, wskazując, że ocena budowy musi być dokonana według przepisów obowiązujących w dacie jej rozpoczęcia, a dodanie art. 29 ust. 2 pkt 33 nastąpiło później. Podkreślono, że przedmiotem postępowania są faktycznie wykonane roboty, a nie przyszłe zamiary inwestora. Sąd uznał, że cechy obiektu (taras, układ pomieszczeń) oraz pierwotne oświadczenie inwestorki uzasadniały kwalifikację jako budynek rekreacji indywidualnej, a taras, zgodnie z przepisami, stanowi część powierzchni zabudowy budynku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Budynek, ze względu na swoje cechy (taras, układ pomieszczeń) oraz pierwotne oświadczenie inwestora, został prawidłowo zakwalifikowany jako budynek rekreacji indywidualnej, wymagający zgłoszenia. Późniejsza zmiana deklarowanego przeznaczenia na budynek gospodarczy nie wpływa na ocenę legalności budowy w dacie jej rozpoczęcia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ocena budowy powinna opierać się na przepisach obowiązujących w dacie jej rozpoczęcia. Dodanie przepisu o budynkach gospodarczych nastąpiło później. Cechy obiektu i pierwotne oświadczenie inwestora uzasadniały kwalifikację jako budynek rekreacji indywidualnej. Deklaracje inwestora nie mogą zmienić rzeczywistości wykonanych robót.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

Prawo budowlane art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem.

Prawo budowlane art. 29 § ust. 1 pkt 16 lit. b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy powyżej 35 m2, ale nie więcej niż 70 m2, wymaga zgłoszenia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 29 § ust. 2 pkt 33

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dodany później, dotyczący budynków gospodarczych, który nie miał zastosowania w dacie budowy.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena materiału dowodowego.

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie rozstrzygnięcia.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

K.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Zakres postępowania odwoławczego.

rozp. warunki techniczne budynków art. 3 § pkt 24

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja kubatury tarasu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek spełnia definicję budynku rekreacji indywidualnej wymagającego zgłoszenia. Ocena budowy powinna być dokonana według przepisów obowiązujących w dacie jej rozpoczęcia. Zmiana deklarowanego przeznaczenia obiektu w trakcie postępowania nie wpływa na ocenę legalności samowoli budowlanej. Taras stanowi część powierzchni zabudowy budynku.

Odrzucone argumenty

Budynek powinien być zakwalifikowany jako budynek gospodarczy związany z produkcją rolną, nie wymagający pozwolenia ani zgłoszenia. Należy uwzględnić zmianę zamiaru inwestora co do przeznaczenia budynku. Organ I instancji sugerował odpowiedź w pytaniu dotyczącym przeznaczenia budynku. Powierzchnia budynku wynosi poniżej 35 m2 (bez tarasu).

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem postępowań organów nadzoru budowlanego nie jest wizja inwestora i przyszłe zamierzenie, ale roboty budowlane rzeczywiście wykonane lub wykonywane czy obiekt budowlany w budowie lub wybudowany. rzeczywistości tej nie mogą zmienić deklaracje inwestora (względnie właściciela lub zarządcy) uczestniczącego w procesie legalizacyjnym czy naprawczym. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest dokonanie kwalifikacji istniejącego, zrealizowanego obiektu budowlanego, a nie obiektu, który ewentualnie w przyszłości może powstać na bazie wykonanych już robót budowlanych. w postępowaniu administracyjnym przedmiotem postępowania dowodowego jest sfera obiektywnie istniejąca (zasada prawdy obiektywnej), a nie subiektywna ocena stanu faktycznego przez strony postępowania.

Skład orzekający

Wiesława Batorowicz

przewodniczący

Edyta Podrazik

członek

Paweł Daniel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących budynków rekreacji indywidualnej i gospodarczych, znaczenie daty rozpoczęcia budowy dla oceny samowoli, oraz wpływ zmiany zamiaru inwestora na postępowanie nadzoru budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie kluczowe są cechy obiektu i moment wszczęcia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i różnic w interpretacji przepisów dotyczących budynków rekreacyjnych i gospodarczych. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur i jak późniejsze deklaracje inwestora mogą nie mieć wpływu na ocenę sytuacji.

Budynek letniskowy czy gospodarczy? Sąd wyjaśnia, kiedy zmiana planów nie ratuje samowoli budowlanej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 817/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik
Paweł Daniel /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1363/24 - Wyrok NSA z 2025-07-17
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie: Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 marca 2024 r. w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako: "WINB" albo "organ II instancji") postanowieniem z dnia 03 listopada 2023 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (dalej również jako: "organ I instancji" albo "PINB") z dnia 30 stycznia 2023 r., nr [...], którym organ wstrzymał budowę budynku letniskowego w miejscowości B., gmina W. na działce nr [...].
Uzasadniając powyższe stanowisko organ odwoławczy wskazał, że w dniu 04 listopada 2022 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przeprowadzili kontrolę obiektów budowlanych znajdujących się w miejscowości B. na dz. [...], [...] i [...] należących do A. K.. W kontroli z ramienia inwestora uczestniczył D. B..
Pismem z dnia 17 listopada 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie budynku letniskowego w miejscowości B., gmina W. na działce nr [...]. Następnie PINB pozyskał informację od Starosty [...], iż ten w swoich rejestrach z ostatnich 4 lat nie posiada wpisu dotyczącego budowy powyższego obiektu – ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.
Na wezwanie PINB inwestor – A. K. oświadczyła w piśmie z dnia 12 stycznia 2023 r., że przedmiotowy budynek zlokalizowany na dz. [...] przeznaczony będzie do rekreacji indywidualnej tj. odpoczynku i realizacji własnych potrzeb. Obiekt nie będzie przeznaczony do zakwaterowania turystycznego ani do prowadzenia działalności gospodarczej.
Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2023 r., organ I instancji wstrzymał budowę budynku letniskowego w miejscowości B., gmina W. na działce nr [...]. PINB w wydanym postanowieniu pouczył także A. K. o możliwości wniesienia wniosku o legalizację przedmiotowego garażu tj. "w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy", a także w treści postanowienia wskazał na konieczność uiszczenia opłaty legalizacyjnej oraz przedstawił zasady jej obliczania. Postanowienie to zostało doręczone D. B., określonemu w rozdzielniku postanowienia jako pełnomocnik A. K., w dniu 31 stycznia 2023r.
Wnioskiem z dnia 13 marca 2023 r. A. K. zwróciła się o przewrócenie terminu na złożenie wniosku legalizacyjnego uzasadniając go tym, że błędnie zinterpretowała pouczenie zawarte w postanowieniu PINB. W dniu 14 marca 2023 r. A. K. wniosła o zalegalizowanie przedmiotowego budynku.
Pismem z dnia 26 marca 2023 r. D. B. poinformował PINB o zrzeczeniu się pełnomocnictwa (z dniem 24 marca 2023r.) do reprezentowania A. K. w sprawie "budowy budynku letniskowego w miejscowości B., gmina W. na działce o nr ewid. gruntów [...]". Po otrzymaniu tego pisma PINB zwrócił się do A. K. o wskazanie, czy wobec odwołania pełnomocnictwa będzie działała w sprawie samodzielnie czy wyznaczy innego pełnomocnika. W odpowiedzi inwestor wskazał, że pełnomocnictwo dla D. B. odwołała z dniem 17 lutego 2023 r. natomiast przedłożyła pełnomocnictwo umocowujące do działania w sprawie dla radcy prawnego S. P.. Wniosła także o prawidłowe doręczenie postanowienia z dnia 30 stycznia 2023 r. znak: [...], a w razie gdyby organ stwierdził, iż w aktach znajduje się pełnomocnictwo dla D. B. do reprezentowania w tej sprawie, wówczas wniosła o potraktowanie jej pisma jako pismo uzupełniające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o legalizację budynku na działce nr [...].
Mając powyższe na względzie PINB pismem z dnia 26 maja 2023 r. wezwał pełnomocnika A. K. o precyzyjne wskazanie czy żąda prawidłowego doręczenia postanowienia, czy też chciałaby jedynie uzupełnić wniosek o przywrócenie terminu. W odpowiedzi (pismo z dnia 12 czerwca 2023 r.) A. K. wskazała, że wnosi o prawidłowe, tj. skuteczne doręczenie postanowienia z dnia 30 stycznia 2023 r.
W dalszym toku sprawy A. K. zwróciła się do PINB o umorzenie postępowania, ponieważ dokonała zmiany przeznaczenia budynku znajdującego się na dz. [...] na budynek gospodarczy.
Pismem z dnia 7 września 2023 r. PINB poinformował A. K. o braku podstaw do umorzenia postępowania i jednocześnie w załączeniu do pisma przekazał prawidłowo umocowanemu pełnomocnikowi tj. radcy prawnemu S. P., potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię postanowienia z dnia 30 stycznia 2023 r., znak: [...], wskazując, że czyni to wobec wątpliwości co do prawidłowego doręczenia powyższego postanowienia.
Z zachowaniem 7-dniowego terminu do wniesienia zażalenia postanowienie z dnia 30 stycznia 2023 r. zostało zaskarżone przez A. K. działającą przez nowego pełnomocnika - radcę prawnego K. J., podaniem z dnia 29 września 2023 r.
Rozpoznając wniesione odwołanie WINB ocenił w pierwszej zachowanie przez skarżącą terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z dnia 30 stycznia 2023 r., znak: [...], zauważając, że z akt spawy wynika, że powyższe postanowienie zostało doręczone pierwotnie D. B., który jednak nie był umocowany do reprezentowania, czy nawet odbioru korespondencji w imieniu A. K.. W aktach znajduje się kopia pełnomocnictwa udzielonego przez A. K. D. B. w dniu 19 października 2022 r., jednak dotyczy ono wyłącznie sprawy [...] Na skutek wniosku nowej pełnomocnik - radcy prawnego S. P., PINB doręczył jej w dniu 22 września 2023 r. odpis postanowienia z dnia 30 stycznia 2023 r., znak: [...] W ocenie WINB dopiero doręczenie do rąk radcy prawnego S. P. mogło zostać uznane za skuteczne, stąd należy uznać, że zażalenie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania wszczętego przez PINB w dniu 17 listopada 2022 r. jest obiekt określony przez PINB jako "budynek letniskowy" usytuowany na dz. nr [...] w miejscowości B., gmina W.. Podczas przeprowadzonej kontroli PINB ustalił, że budynek ma konstrukcję szkieletową drewnianą, z dachem jednospadowym i posadowiony jest na bloczkach betonowych M6. W dacie kontroli – w dniu 04 listopada 2022 w obiekcie prowadzono roboty wykończeniowe. Ponadto w oświadczeniu z dnia 12 stycznia 2023 r., A. K. wskazała, że przedmiotowy budynek zlokalizowany na dz. [...] przeznaczony będzie do rekreacji indywidualnej – tj. odpoczynku i realizacji własnych potrzeb. Obiekt nie będzie przeznaczony do – zakwaterowania turystycznego ani do prowadzenia działalności gospodarczej.
WINB, odwołując się do treści art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej jako: "Prawo budowlane" albp "ustawa") uznał, że przedmiotowy budynek stanowi obiekt budowlany trwale związany z gruntem. Przedmiotowy obiekt PINB prawidłowo uznał za budynek o powierzchni zabudowy około 49,30 m2. WINB zauważył przy tym, że w zażaleniu kwestionowana jest jego funkcja - inwestor w dniu 28 lipca 2023 r. przedłożył do akt oświadczenie o zmianie przeznaczenia budynku znajdującego się na dz. [...] na budynek gospodarczy odpowiadający definicji z art. 29 ust. 2 pkt 33 ustawy Prawo budowane, tj, obiekt którego budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ani dokonania zgłoszenia. Należy jednak podkreślić, że naruszenia Prawa budowlanego powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli. Art. 29 ust. 2 pkt 33 został dodany przez art. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 maja 2023 r. (Dz. U. z 2023, poz. 967) zmieniającej ustawę Prawo budowlane dopiero z dniem 3 czerwca 2023 r., zatem znacznie później niż wybudowano przedmiotowy budynek. Ponadto za najbardziej wiarygodne należy uznać pierwotne oświadczenie inwestora, które zgodne jest też z wszelkimi indywidualnymi cechami tego obiektu - jak wyposażenie w taras, charakter wydzielonych w obiekcie pomieszczeń (uwidoczniony choćby na fotografiach z kontroli obrazujących także wnętrza budynków).
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 16 ustawy nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy: a) do 35 m2, b) powyżej 35 m2, ale nie więcej niż 70 m2, przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m - przy czym liczba tych budynków na działce nie może być większa niż jeden na każde 500 m2 powierzchni działki. Z ustaleń PINB wynika, że przedmiotowy obiekt odpowiada definicji z art. 29 ust 1 pkt 16 lit. b. Prawa budowlanego, zatem wymagał zgłoszenia, którego Inwestor przed przystąpieniem do budowy nie dokonał.
W ocenie WINB organ I instancji był zatem uprawniony do wydania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych oraz do pouczenia inwestora o możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Za prawidłowy WINB uznał także sposób określenia przez PINB adresata obowiązku, tj. skierowanie postanowienia do A. K., która jest zarówno inwestorem jak i właścicielem dz. nr [...].
Przechodząc do zarzutów zawartych w zażaleniu, a dotyczących zmiany zamierzonego sposobu wykorzystania obiektu przez właścicielkę, która winna w jej ocenie zmierzać do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego organ odwoławczy wyjaśnił, że w przeciwieństwie do przedmiotu zainteresowania organów architektoniczno-budowlanych, przedmiotem postępowań organów nadzoru budowlanego nie jest wizja inwestora i przyszłe zamierzenie, ale roboty budowlane rzeczywiście wykonane lub wykonywane czy obiekt budowlany w budowie lub wybudowany. Przedmiot postępowań organów nadzoru budowlanego odnosi się do rzeczywistości i rzeczywistości tej nie mogą zmienić deklaracje inwestora (względnie właściciela lub zarządcy) uczestniczącego w procesie legalizacyjnym czy naprawczym. Przebieg postępowania legalizacyjnego czy naprawczego może nieznacznie ukierunkować sprawę, lecz nie może być ono prowadzone w sposób zaprzeczający istocie rzeczywiście zidentyfikowanych i skontrolowanych przez nadzór budowlany robót. Jeżeli więc w toku kontroli organu nadzoru budowlanego stwierdzono wybudowanie obiektu budowlanego o określonym charakterze, to ten właśnie - obiektywnie istniejący - budynek jest przedmiotem postępowania. Dlatego też za prawidłowe WINB uznał prowadzenie postępowania wobec budynku letniskowego, a nie gospodarczego związanego z produkcją rolną.
W ocenie WINB, organ I instancji prawidłowo wydał zaskarżone postanowienie, zatem konieczne jest orzeczenie tak jak w sentencji niniejszego postanowienia.
Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. K. reprezentowana przez radcę prawnego K. J. podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy Prawo poprzez jego błędne zastosowanie, wyrażające się w bezpodstawnym przyjęciu, że budynek znajdujący się na działce nr [...], jest budynkiem rekreacji indywidualnej rozumianym jako budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku, wobec czego jego budowa wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 Prawa budowlanego, podczas gdy budynek ten nie wymagał ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego jako jednokondygnacyjny budynek gospodarczy o prostej konstrukcji, związany z produkcją rolną;
2. art. 48 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C., wstrzymującego budowę, pomimo że nie zaistniały przesłanki do wydania tego orzeczenia, ponieważ nie istniał wymóg uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy w odniesieniu do obiektu znajdującego się na działce nr [...] - tj. jednokondygnacyjnego budynku gospodarczego o prostej konstrukcji;
3. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej jako: "K.p.a.") w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, tj. nieuwzględnienie faktu, iż inwestor - A. K. - zmieniła swoje pierwotne zamierzenie inwestycyjne i zamierza wykorzystywać budynek posadowiony na działce nr [...] jako budynek gospodarczy, służący produkcji rolnej;
4. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę przyznania wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniom A. K., iż budynek zlokalizowany na działce nr [...], stanowi jednokondygnacyjny budynek gospodarczy o prostej konstrukcji oraz brak wskazania przyczyn tej odmowy w wydanym rozstrzygnięciu, a w konsekwencji niezasadne utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji;
5. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu 1 instancji w sytuacji, gdy organ odwoławczy winien był zaskarżoną decyzję uchylić w całości i umorzyć postępowanie.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Uzasadniając zarzuty skargi podniesiono, że pismem z dnia PINB 12 stycznia 2023 r. wezwał skarżącą do podania informacji, czy budynek znajdujący się na działce nr [...] przeznaczony będzie do rekreacji indywidualnej, tj. odpoczynku właściciela i zaspokajania jego potrzeb, czy też przeznaczony będzie do zakwaterowania turystycznego lub rekreacyjnego tym samym będzie udostępniany innym osobom. W odpowiedzi A. K. poinformowała, że obiekt będzie przeznaczony do rekreacji indywidualnej. Później, kontaktując się z organem I instancji osobiście i przez swoich pełnomocników, A. K. informowała jednak organ I instancji o możliwej, a w zasadzie już planowanej zmianie zamierzenia inwestycyjnego. Co przy tym istotne, pytanie zadane przez organ I instancji w zasadzie sugerowało A. K. odpowiedź. Miała ona bowiem podać informację czy na należącej do niej nieruchomości trwa budowa budynku przeznaczonego do rekreacji indywidualnej czy też do zakwaterowania turystycznego lub rekreacyjnego innych osób. Organ I instancji już na starcie nie przyjmował zatem innego, możliwego scenariusza.
Następnie skarżąca wskazała, że powierzchnia budynku tak naprawdę wynosi 34,90 m2 (pozostała część to taras niestanowiący integralnego elementu tego budynku), co wynika z projektu przedłożonego organowi I instancji przez A. K..
Skarżąca przyznała, że rozpoczynając budowę budynku na działce nr [...] nie zastanawiała się nad jego kwalifikacją prawną. Wychodziła z założenia, że budynek o tak niewielkim metrażu nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Po wszczęciu postępowania administracyjnego organ I instancji zapytał ją natomiast, czy budynek powstający na działce nr [...] jest budynkiem przeznaczonym do rekreacji indywidualnej czy będzie udostępniany osobom trzecim. Na tak zadane pytanie, sugerujące odpowiedź, A. K. odpowiedziała, że chodzi o budynek do rekreacji indywidualnej. Tak naprawdę jednak miała na myśli to, że nie będzie prowadzić w nim żadnej działalności gospodarczej. Ten budynek zamierzała wykorzystać na własne potrzeby, a nie udostępniać go osobom trzecim. Budowa budynku na działce nr [...] na moment toczącego się postępowania nie została jeszcze zakończona. Skarżąca miała zatem nawet możliwość zmiany pierwotnego zamierzenia inwestycyjnego, o ile tylko pozwalałaby na to konstrukcja powstającego budynku. Dlatego skarżąca ostatecznie poinformowała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C., że jej aktualnym zamierzeniem jest posadowienie na działce nr [...] jednokondygnacyjnego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, którego obszar oddziaływania będzie się mieścił w całości na działce, na której został zaprojektowany. Taki budynek nie wymaga natomiast ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.
W ocenie skarżącej organ I instancji nie miał zatem podstaw do arbitralnego przesądzenia, iż budynek na działce nr [...] jest budynkiem rekreacji indywidualnej, a w konsekwencji do wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy. Organ II instancji nie zrobił natomiast nic, by wyjaśnić wątpliwości istniejące w sprawie, co powoduje, że skorzystanie z art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane było przedwczesne.
Brak uwzględnienia faktu, iż inwestor - A. K. - zamierza aktualnie wykorzystywać budynek posadowiony na działce nr [...] jako budynek gospodarczy, służący produkcji rolnej, a nie jako budynek rekreacji indywidualnej, co stanowi zadeklarowane we wcześniejszym oświadczeniu zaspokajanie jej potrzeb rekreacyjnych. Organy I i II instancji nie dokonały też właściwej oceny przyszłego, faktycznego wykorzystywania budynku oraz potencjału trwającej budowy.
Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1624 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w trybie uproszczonym.
Przedmiotem skargi jest postanowienie WINB, który utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia 30 stycznia 2023 r., którym organ wstrzymał budowę budynku letniskowego w miejscowości B., gmina W. na działce nr [...].
Jak wskazuje analiza akt sprawy okoliczności faktyczne – nie kwestionowane przez strony wskazują, że skarżąca, zrealizowała na dz. nr [...] w miejscowości B., gmina W. obiekt budowlany, w konstrukcji szkieletowej, drewnianej, z dachem jednospadowym, posadowiony na bloczkach betonowych M6. Roboty budowlane poprzedzające jego realizację nie zostały poprzedzone uzyskaniem przez inwestora wniosku o pozwolenie na budowę ani zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych.
Istota spory sprowadza się do ustalenia, czy obiekt powyższy został prawidłowo zakwalifikowany, jako obiekt, o jakim mowa w art. art. 29 ust. 1 pkt 16 ustawy, a więc wolno stojący parterowy budynek rekreacji indywidualnej rozumiany jako budynek przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy: a) do 35 m2, b) powyżej 35 m2, ale nie więcej niż 70 m2, przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m - przy czym liczba tych budynków na działce nie może być większa niż jeden na każde 500 m2 powierzchni działki, który wymagał wcześniejszego uzyskania zgłoszenia.
Dokonując powyższej oceny organy nadzoru budowlanego oparły się na uznaniu, że skarżąca w oświadczeniu z dnia 12 stycznia 2023 r., wskazała, że przedmiotowy budynek zlokalizowany na dz. [...] przeznaczony będzie do rekreacji indywidualnej – tj. odpoczynku i realizacji własnych potrzeb, a obiekt nie będzie przeznaczony do – zakwaterowania turystycznego ani do prowadzenia działalności gospodarczej. Na etapie odwołania oraz skargi do sądu administracyjnego skarżąca wskazuje, że powyższa kwalifikacja jest wadliwa, bo jej zamiarem (obecnym) jest realizacja obiektu, o jakim mowa w art. 29 ust. 2 pkt 33 ustawy Prawo budowlane, a więc jednokondygnacyjny budynek gospodarczy o prostej konstrukcji, związany z produkcją rolną, dla którego nie jest wymagane ani uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenie. Ze stanowiskiem skarżącej nie sposób się zgodzić.
Po pierwsze, na co zasadnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, art. 29 ust. 2 pkt 33 został dodany przez art. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 maja 2023 r. zmieniającej ustawę Prawo budowlane dopiero z dniem 3 czerwca 2023 r., zatem znacznie później niż wybudowano przedmiotowy budynek. Oznacza to, że oceniając wykonanie robót budowlanych należało brać pod uwagę przepisy obowiązujące w dacie ich prowadzenia, nie zaś w dacie późniejszej. Tłumaczenia pełnomocnika, dotyczące możliwości zmiany zamiaru wykonania określonego obiektu są niezrozumiałe, tym bardziej, na co zasadnie zwrócił uwagę WINB, przedmiotem postępowań organów nadzoru budowlanego nie jest wizja inwestora i przyszłe zamierzenie, ale roboty budowlane rzeczywiście wykonane lub wykonywane czy obiekt budowlany w budowie lub wybudowany. Sąd podziela pogląd, że przedmiot postępowań organów nadzoru budowlanego odnosi się do rzeczywistości i rzeczywistości tej nie mogą zmienić deklaracje inwestora (względnie właściciela lub zarządcy) uczestniczącego w procesie legalizacyjnym czy naprawczym. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest dokonanie kwalifikacji istniejącego, zrealizowanego obiektu budowlanego, a nie obiektu, który ewentualnie w przyszłości może powstać na bazie wykonanych już robót budowlanych. Pamiętać należy, że w postępowaniu administracyjnym przedmiotem postępowania dowodowego jest sfera obiektywnie istniejąca (zasada prawdy obiektywnej), a nie subiektywna ocena stanu faktycznego przez strony postępowania.
Po drugie, przechodząc do zarzutów związanych z rzekomym "przymuszeniem" skarżącej do złożenia oświadczenia o przeznaczeniu przedmiotowego budynku, zauważyć należy, że oświadczenie powyższe, podobnie jak pozostałe dowody w sprawie, jest przedmiotem oceny na podstawie art. 80 K.p.a., w ramach której fakty są ustalone przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego, czy też logiki. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim dokumentacja zdjęciowa, wskazuje, że cechy zrealizowanego obiektu - taras, wydzielenie w obiekcie pomieszczeń – przesądzają, że spełnia on wymogi wolno stojącego parterowego budynku rekreacji indywidualnej. Nie jest więc tak, że jedynymi dowodem, który przemawiał za taką, a nie inną kwalifikacją obiektu, pozostawało oświadczenie skarżącej, gdyż zostało ono skonfrontowane z pozostałymi dowodami w sprawie, a przeprowadzona przez organ ocena była legalna, logiczna oraz zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, a więc wypełniała warunki wynikające z art. 80 K.p.a.
W powyższym zakresie za nietrafne uznać należało również argumenty dotyczące wadliwego uznania tarasu za część powierzchni zabudowy. Zauważyć bowiem należy, że taras stanowi część budynku, co wynika z § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). Jak wynika z powyższego przepisu, kubatura tarasu obliczana do wysokości balustrady wliczana jest do kubatury brutto budynku. Innymi słowy, powierzchnię zabudowy budynku należy rozumieć jako rzut pionowy zewnętrznych krawędzi tego budynku - nie zaś tylko jego ścian - na powierzchnię terenu. Powierzchnię zabudowy należy wyznaczyć po obrysie ścian zewnętrznych tego budynku oraz słupów i innych elementów konstrukcyjnych zamykających przedmiotowy budynek, w tym zamykających taras, który jest integralnie i funkcjonalnie z budynkiem powiązany, co oznacza, że nie może być traktowany jako element drugorzędny.
W tych okolicznościach faktycznych uznać należało, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a przedmiotowy budynek stanowi obiekt budowlany trwale związany z gruntem, o jakim mowa w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Również zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie zawiera wszystkie wymagane przepisami prawa elementy i zostało skierowane do prawidłowego adresata – inwestora.
Mając powyższe na względzie skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI