II SA/Po 816/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-05-09
NSAnieruchomościŚredniawsa
opłata planistycznawzrost wartości nieruchomościnakładyprawa nabytezmiana planu zagospodarowaniaustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymSKOWSAprawo administracyjnenieruchomości

WSA w Poznaniu oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję SKO dotyczącą opłaty planistycznej, uznając, że uchylenie przepisu pozwalającego na pomniejszenie opłaty o wartość nakładów po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza praw nabytych ani zasady niedziałania prawa wstecz.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję SKO w sprawie opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, domagając się jej pomniejszenia o wartość poniesionych nakładów. Spółka argumentowała, że prawo do pomniejszenia opłaty nabyła przed uchyleniem przepisu pozwalającego na takie odliczenie. WSA w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że organy działały zgodnie z prawem obowiązującym w dacie orzekania, a uchylenie przepisu nie narusza zasady ochrony praw nabytych ani zasady niedziałania prawa wstecz, gdyż okres vacatio legis był wystarczający.

Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza ustalającą jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Spółka zarzucała naruszenie zasady zaufania do państwa, ochrony praw nabytych i niedziałania prawa wstecz, argumentując, że nabyła prawo do pomniejszenia opłaty o wartość nakładów przed zmianą przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że organy administracji miały obowiązek stosować przepisy obowiązujące w dacie orzekania, a uchylenie przepisu art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie naruszało praw nabytych ani zasady niedziałania prawa wstecz, ponieważ okres vacatio legis był wystarczający do zakończenia postępowań. Sąd podkreślił, że brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej oznaczał konieczność stosowania nowych przepisów. WSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych, uznając, że nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy. Wniosek spółki o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego został oddalony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchylenie przepisu nie narusza tych zasad, jeśli okres vacatio legis jest wystarczający, a ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych nakazujących stosowanie przepisów dotychczasowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że okres vacatio legis był wystarczający, a brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej oznaczał konieczność stosowania nowych przepisów. Organy działały zgodnie z prawem obowiązującym w dacie orzekania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.p.z.p. art. 36 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 37 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis ten został uchylony z dniem 22 września 2004 r. i nie mógł być stosowany w dacie orzekania.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 36 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 37 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.u.g.n. art. 10 § pkt 4 lit. a

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw

u.z.u.g.n. art. 19

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw

u.g.n.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji miały obowiązek stosować przepisy obowiązujące w dacie orzekania. Uchylenie przepisu art. 37 ust. 2 u.p.z.p. nie narusza praw nabytych ani zasady niedziałania prawa wstecz, gdyż okres vacatio legis był wystarczający. Naruszenia przepisów postępowania, które nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji.

Odrzucone argumenty

Prawo do pomniejszenia opłaty planistycznej o wartość nakładów zostało nabyte przed uchyleniem przepisu. Zmiana stanu prawnego nie może zmienić nabytego uprawnienia. Obowiązek pomniejszenia opłaty o wartość nakładów zaktualizował się pod rządami poprzednich przepisów. Zaskarżone decyzje wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa (art. 2 Konstytucji RP, art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 u.p.z.p.). Organy naruszyły zasady postępowania (art. 7, 8, 9, 10, 12, 35, 107, 139 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji działają na podstawie przepisów prawa obowiązującego w dacie rozstrzygania. Podstawowym miernikiem zgodności z prawem jest orzekanie na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów ustawowych. Sama ustawa uchylająca ust 2 art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadziła stosunkowo długi okres pomiędzy ogłoszeniem ustawy w Dzienniku Ustaw a jej wejściem w życie (art. 19). Ten trzymiesięczny okres dostosowawczy uznać należy za wystarczający. Bezczynność organu administracji nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Naruszenie przepisu art. 10 § 1 kpa nie miało żadnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Nie jest zasadne żądanie skargi stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Skład orzekający

Jolanta Szaniecka

przewodniczący sprawozdawca

Aleksandra Łaskarzewska

sędzia

Małgorzata Górecka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłaty planistycznej, praw nabytych i zasady niedziałania prawa wstecz w kontekście zmian legislacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności uchylenia art. 37 ust. 2 u.p.z.p. i braku przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami nabywanymi w kontekście zmian przepisów, co jest istotne dla inwestorów i właścicieli nieruchomości.

Czy zmiana prawa pozbawiła Cię prawa do odliczenia? Sąd rozstrzyga o prawach nabytych w opłacie planistycznej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 816/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-05-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska
Jolanta Szaniecka /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Górecka
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Sygn. powiązane
II OSK 1468/06 - Wyrok NSA z 2007-11-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka /spr./ Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant st.sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 maja 2006r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości; o d d a l a s k a r g ę /-/ M.Górecka /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska
Uzasadnienie
Rada Miejska uchwałą nr XXXIV/402/2001 z 30 maja 2001 r. (Dz.Urzęd. Nr 75 poz. 1352) zmieniła plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta, przeznaczając teren wydzielonych działek nr [...] i [...] położonych przy ul. [...] w miejscowości J. pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (MJ). Wcześniej powyższe działki w ogólnym planie zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej Nr XLIV/235/94 (Dz.Urzęd. Nr 4 poz. 43) określone były jako teren istniejącego lasu (RL) i łąk (RZ). W uchwale z 30 maja 2001r. ustalono także 30 % stawkę, o której mowa w art. 36 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z dokonanym podziałem z wymienionych nieruchomości wydzielone zostały między innymi działki [...],[...] i [...] .
Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z [...]na podstawie przepisu art. 36 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.) ustalił właścicielowi działek - "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości powyższych nieruchomości.
Ustalono, iż spółka sprzedała wymienione działki [...] 2002r., a więc przed upływem pięciu lat od wejścia w życie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego tego terenu.
Burmistrz stwierdził, iż w okresie między uchwaleniem zmiany planu, a zbyciem nieruchomości właściciel poniósł nakłady na każdą z działek. Nakłady te jednak nie miały wpływu na ustalenie opłat, gdyż poniesione zostały po uchwaleniu zmiany planu. Nadto nie miały wpływu na wzrost wartości nieruchomości według ich stanu z dnia podjęcia uchwały o zmianie planu.
Spółka wniosła odwołanie zarzucając, iż organ pierwszej instancji bezpodstawnie odmówił uwzględnienia poczynionych nakładów, które jego zdaniem miały wpływ na wzrost wartości przedmiotowych nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy, uznając zasadność zarzutów odwołania, wskazał na potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego poniesionych przez spółkę nakładów.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z [...] na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalił spółce "A" jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wysokości:
- [...] zł dla działki nr [...],
- [...] zł dla działki nr [...],
- [...]zł dla działki nr [...].
Według sporządzonego operatu szacunkowego wartość działek ustalona na dzień sprzedaży nieruchomości przeznaczonych pod uprawy polowe wynosiła:
- [...]zł dla działki nr [...],
- [...]zł dla działki nr [...] ,
- [...]zł dla działki nr [...].
Po zmianie planu wartość powyższych działek, jako budowlanych wzrosła do kwoty
- [...]zł dla działki nr [...],
- [...]zł dla działki nr [...] ,
- [...]zł dla działki nr [...].
Burmistrz stwierdził, iż w okresie między uchwaleniem zmiany planu, a zbyciem nieruchomości właściciel poniósł nakłady na każdą z działek w wysokości
- [...]zł dla działki nr [...],
- [...]zł dla działki nr [...] ,
- [...]zł dla działki nr [...].
Jakkolwiek zdaniem organu I instancji w aktualnym stanie prawnym wartość nakładów nie podlega odliczeniu od ustalonej jednorazowej opłaty.
Spółka "A" wniosła odwołanie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 2 Konstytucji RP to jest zasady zaufania do państwa i tworzonego prawa,
- zasady ochrony praw słusznie nabytych i niedziałania prawa wstecz,
- art. 7 kpa przez nieuwzględnienie słusznego interesu strony,
- zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 kpa),
- obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej (art. 9 kpa),
- nieuwzględnienie nakazu załatwiania spraw administracyjnych w określonych terminach (art. 12 i 35 kpa),
- art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 i art. 11 ustawy z 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W uzasadnieniu odwołania Spółka podkreśliła, iż w dacie pierwszej decyzji Burmistrza ([...])słusznie nabyła prawo do pomniejszenia opłaty o wartość poniesionych nakładów. Obowiązująca od 22 września 2004 r. zmiana przepisów nie ma wpływu na zasadność nabytego prawa. Również brak przepisów przejściowych nie zmienia tego uprawnienia, skoro obowiązek pomniejszenia opłaty o wartość nakładów "zaktualizował się pod rządami poprzednich przepisów".
W związku z powyższym Spółka wniosła o ustalenie opłaty pomniejszonej o wartość poniesionych nakładów. Wzrost wartości nieruchomości (art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) nie może bowiem obejmować nakładów poniesionych po zmianie planu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji (art. 138 § 1 pkt 1 kpa), przedstawiając następującą argumentację.
Organy administracji działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 kpa) obowiązującego w dacie rozstrzygania.
Przepis art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 27 marca 2003 r. dotyczący pomniejszania opłaty o wartość nakładów, został uchylony z dniem 22 września 2004 r. Organ I instancji nie miał więc podstaw do jego stosowania i rozliczenia poniesionych nakładów.
Zarzut dotyczący naruszenia praw nabytych oraz niedziałania prawa wstecz odnosi się do organów stanowiących, a nie stosujących prawo.
Również pozostałe zarzuty Spółki odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie.
Spółka "A" wniosła skargę, domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji, wydanych z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), ewentualnie o ich uchylenie.
Skarżąca zarzuca rażące naruszenie przepisu art. 2 Konstytucji RP. Zasada zaufania do państwa i tworzonego przez nie prawa gwarantuje ochronę przed nagłymi i nieprzewidywalnymi zmianami prawa, które podważają podstawowy cel jakim jest regulowanie zachowań zainteresowanych podmiotów.
W dacie decyzji Burmistrza z [...]skarżąca była uprawniona do pomniejszenia opłaty o wartość nakładów. Zmiana stanu prawnego obowiązującego od 22 września 2004 r. nie może zmienić tego uprawnienia. Prawem słusznie nabytym – w ocenie skarżącej - w momencie wydania pierwotnej wadliwej z winy organu i uchylonej w całości decyzji, była możliwość pomniejszenia opłaty o wartość poniesionych nakładów. Zaskarżone decyzje wydane zostały, więc z naruszeniem prawa. Brak przepisów przejściowych nie ma - zdaniem skarżącej - wpływu na uprawnienie odliczenia wartości nakładów, gdyż obowiązek organu administracji pomniejszenia opłaty o te nakłady zaktualizował się w oparciu o obowiązujący wówczas przepis prawa.
Stan faktyczny sprawy narusza także zasadę niedziałania prawa wstecz. Zasada ta odnosi się bowiem do stanu, w którym nowa ustawa miałaby zmienić sytuację prawną obywatela, którą dotychczasowe prawo regulowało jako bardziej korzystną.
Skarżąca zarzuca rażące naruszenie art. 36 ust. 4 oraz art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazuje bowiem, iż w sprawie należało "bezwzględnie stosować przepisy dotychczasowe", a wzrost wartości nieruchomości stanowiący podstawę do nałożenia opłaty (art. 36 ust. 4) nie może obejmować wzrostu wartości spowodowanej poniesionymi nakładami.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8 i art. 9 kpa) sprowadza się do stwierdzenia, iż organy administracji nie udzieliły informacji dotyczących postępowania w taki sposób by skarżąca nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Spółka, dokonując nakładów działała w przekonaniu, że po zbyciu nieruchomości opłata zostanie pomniejszona o wartość tych nakładów.
Organy administracji nie wyjaśniły problemu rażącego naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 10 kpa argumentując, iż organy obu instancji nie informowały o uprawnieniu do zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia.
Zarzut rażącego naruszenie przepisów art. 12 i art. 35 kpa polega - zdaniem strony skarżącej - na tym, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnęło sprawę po upływie niespełna siedmiu miesięcy od złożonego od decyzji Burmistrza z [...]odwołania, a ponowną decyzję Burmistrz wydał po upływie niespełna dwóch miesięcy po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Strona skarżąca zarzuca, iż uzasadnienie decyzji organu odwoławczego narusza rażąco przepis art. 107 kpa. Nie wskazano bowiem jakimi przesłankami kierowało się Kolegium, nie uwzględniając zarzutu naruszenia art. 36 ust. 4 oraz art. 37 ust. 1 powołanej ustawy oraz zasady terminowego załatwiania spraw administracyjnych.
Ponadto strona skarżąca zarzuca naruszenie przepisu art. 139 kpa. W wyniku wniesionego odwołania strona skarżąca utraciła przysługujące jej uprawnienie polegające na pomniejszeniu opłaty o wartość poniesionych nakładów.
Skarżąca stwierdziła, iż wykazane naruszenia przepisów uzasadniają jej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, ewentualnie ich uchylenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Skarżąca wniosła (k. 46) w toku postępowania sądowego o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, co do zgodności ustawy z 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 141 poz. 1492) w zakresie w jakim ustawa ta nie zawiera przepisów przejściowych w związku z uchyleniem na mocy art. 10 pkt 4 lit. a - art. 37 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 oraz Dz.U. z 2004 r. Nr 6 poz. 41) - z art. 2 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są bowiem zgodne z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.).
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stanowi przepis art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.), który wyznacza przesłanki dla ustalenia i pobrania tzw. opłaty planistycznej. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie jest, że wzrosła wartość działek [...],[...]i [...]w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Właściciel działek sprzedał je przed upływem pięcioletniego okresu od daty uchwalenia zmiany planu miejscowego. Po stronie gminy powstało zatem uprawnienie do domagania się od spółki "A" uiszczenia jednorazowej opłaty od wzrostu wartości tych nieruchomości ustalonej ostatecznie decyzją Burmistrza z dnia [...]. Sporna jest jedynie kwestia pomniejszenia powyższej opłaty o wartość nakładów poczynionych na tych nieruchomościach.
W dacie wszczęcia postępowania administracyjnego obowiązywał przepis art. 37 ust. 2 powołanej ustawy stanowiący, że jednorazową opłatę pomniejsza się o wartość nakładów poniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości w okresie między uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu, a dniem sprzedaży nieruchomości, jeżeli nakłady te miały wpływ na wzrost wartości tej nieruchomości.
W toku postępowania przed organami administracyjnymi na podstawie art. 10 pkt 4 lit. a ustawy z 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 141 poz. 1492) wskazany przepis przestał obowiązywać z dniem 22 września 2004 r.
Zgodnie z dyspozycją art. 6 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a także organ I instancji, rozstrzygały sprawę na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania, czyli na podstawie treści art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w znowelizowanym brzmieniu. Podstawowym, bowiem miernikiem zgodności z prawem jest orzekanie na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów ustawowych oraz wydanych na ich podstawie, w granicach udzielonego upoważnienia, normatywnych aktach wykonawczych. Zaskarżone decyzje wydane z uwzględnieniem przepisu art. 37 ustawy w brzmieniu obowiązującym od 22 września 2004 r. nie mogą być więc uznane za niezgodne z prawem materialnym.
Głównym zarzutem jaki podnosiła skarżąca Spółka było naruszenie przepisu art. 2 Konstytucji RP poprzez "naruszenie zasady zaufania do państwa i tworzonego przez nie prawa, zasady ochrony praw słusznie nabytych oraz zasady niedziałania prawa wstecz". W świetle tego zarzutu skarżąca złożyła wniosek o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w przedmiocie zgodności ustawy z 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw w zakresie w jakim ustawa ta nie zawiera przepisów przejściowych w związku z uchyleniem na mocy art. 10 pkt 4 lit. a - art. 37 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z art. 2 Konstytucji RP.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak jest jednak podstaw by zwrócić się do Trybunału z wnioskowanym pytaniem prawnym. Sama ustawa uchylająca ust 2 art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadziła stosunkowo długi okres pomiędzy ogłoszeniem ustawy w Dzienniku Ustaw a jej wejściem w życie (art. 19). Ten trzymiesięczny okres dostosowawczy uznać należy za wystarczający by organy w zwykłym trybie mogły zakończyć wszczęte postępowania w sprawie ustalenia tzw. opłaty planistycznej.
Z drugiej strony, ustawodawca dał wyraz podstawowej zasadzie, iż w przypadku zmiany przepisów danej ustawy zastosowanie mają przepisy nowe, chyba że z przepisów szczególnych ustawy wyraźnie wynika, że do spraw wszczętych wcześniej i niezakończonych zastosowanie mają przepisy dotychczasowe. Taka wyjątkowa sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Brak w ustawie nowelizującej przepisu szczególnego dającego podstawę do stosowania starych przepisów. Słusznie wskazuje więc Kolegium, iż nie ma ono uprawnienia do wyinterpretowania przepisów przejściowych i ich stosowania w niniejszej sprawie bez wyraźnej ustawowej regulacji.
Zarzucana przez skarżącą bezczynność organu administracji w wydaniu decyzji jest niewątpliwie naruszeniem określonego w art. 35 kpa terminu załatwienia sprawy administracyjnej i to niezależnie od przyczyn, które ją spowodowały. Podstawą odmiennej oceny zaskarżonej decyzji nie może być jednak powyższy zarzut nie wydania przez organ pierwszej instancji decyzji w terminie określonym przepisem art. 12 i art. 35 kpa. Bezczynność organu administracji nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jeżeli zdaniem skarżącej organy naruszyły zasady dotyczące terminu rozstrzygania sprawy to przepisy prawa przewidują szczególne instytucje służące usuwaniu ewentualnych negatywnych następstw bezczynności organu.
W świetle powyższych okoliczności należy przyjąć, że brak jest podstaw do uznania, iż zaskarżone decyzje naruszają standardy demokratycznego państwa prawnego.
Stosownie do przepisu art. 10 § 1 kpa zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji nie mogą odstąpić przed wydaniem decyzji od obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów z innych przyczyn, niż wymienione w § 2.
Czym innym jest jednak stwierdzenie, że doszło do naruszenia wskazanego przepisu, a czym innym zagadnienie, czy naruszenie to w każdym przypadku prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji,
Ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby nastąpić jedynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyby doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie naruszenie przepisu art. 10 § 1 kpa nie miało żadnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Skarżąca nie kwestionowała bowiem w toku postępowania administracyjnego wysokości opłaty i podstawy jej obliczenia. Domagała się jedynie jej pomniejszenia o wartość poniesionych nakładów. Zauważyć także należy, iż skarga nie przytacza żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że naruszenie omawianego przepisu miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie naruszył także wymogów art. 139 kpa, jak podnosiła skarżąca, skoro organ I instancji nie pomniejszył opłaty o wartość nakładów. Organ odwoławczy nie wydał więc decyzji na niekorzyść skarżącej, która wniosła odwołanie.
Zarzut odnoszący się do naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 107 kpa również nie zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie skarżąca słusznie podnosi, iż organ odwoławczy nie odniósł się szczegółowo do wszystkich podniesionych zarzutów odwołania, ale uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Zasadniczy bowiem problem w sprawie dotyczył stosowania przepisu art. 37 ust. 2 w brzmieniu obowiązującym do 21 września 2004 r. W tym zakresie organ administracji był związany zasadą bezpośredniego działania nowej regulacji, skoro ustawa z 29 listopada 2003 r. nie zawiera przepisów przejściowych.
W tym miejscy podkreślić należy, że wartość przedmiotowych działek (przed zmianą i po zmianie planu miejscowego) ustalona została w oparciu o operat szacunkowy sporządzony na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 230 poz. 1924). Wbrew wywodom skargi przedstawiony operat nie "obejmuje wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej dokonanymi nakładami".
Autorka operatu jednoznacznie wskazała, iż grunt po zmianie planu traktowany jest jako grunt nieuzbrojony (str. 7, 9 operatu z 1 września 2003r.). W zestawieniu transakcji, które biegła analizowała w celu ustalenia ceny za 1m2 przedmiotowych nieruchomości brane były pod uwagę jedynie działki nieuzbrojone (str. 13 operatu z 1 września 2003r.). Wśród cech rynkowych działek biegła przyjęła do porównania trzy nieruchomości podobne i wszystkie pozbawione uzbrojenia, tak jak przedmiotowe nieruchomości (str. 17 operatu z 1 września 2003r.). Co więcej osoba reprezentująca skarżącą sama oświadczyła w czasie wizji lokalnej, że uzbrojenie terenu w energię elektryczną i wodę nastąpiło po dokonaniu podziału działek, tj. po 22 sierpnia 2001r. (str. 8 operatu z 1 września 2003r.), zatem po uchwaleniu zmiany miejscowego planu zagospodarowania terenu (30 maja 2001r.).
Z treści operatu szacunkowego jednoznacznie wynika, że zgodnie z §50 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dna 27 listopada 2002r. biegła ustaliła stan nieruchomości na dzień zmiany planu zagospodarowania terenu. Wszelkie natomiast nakłady dokonane przez właściciela działek zostały poczynione już po zmianie tego planu (str. 9 operatu szacunkowego z 5 grudnia 2003r. na potrzeby określenia wartości rynkowej nakładów). Biegła ustaliła wzrost wartości nieruchomości, który nie obejmuje zatem wzrostu spowodowanego poczynionymi nakładami, a wynika jedynie ze zmiany planu zagospodarowania terenu.
Jest zatem tak, jak twierdzi skarżąca i jak wynika to z obowiązujących w dacie rozstrzygania przepisów prawa materialnego, tzw. opłata planistyczna w niniejszej sprawie została ustalona na podstawie wzrostu wartości wyłącznie wynikającego ze zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, a nie w wyniku poczynionych na nieruchomościach inwestycji.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 9 kpa organ administracji jest obowiązany do udzielania pomocy prawnej zarówno stronom jak i innym uczestnikom postępowania.
Według strony skarżącej zarówno Burmistrz jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie udzielili niezbędnych wyjaśnień i wskazówek dotyczących postępowania w taki sposób, by skarżąca nie poniosła z powodu nieznajomości prawa. Skarżąca nie wykazała jednak, iż naruszenie tej zasady mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Treść zaś wnoszonych przez skarżącą odwołań potwierdza znajomość przepisów prawa.
Nie jest zasadne żądanie skargi stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Powołany przepis stanowi, iż stwierdza się nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Natomiast zaskarżone decyzje wydane zostały na podstawie określonych i prawidłowo zastosowanych przepisów prawa materialnego. Z kolei o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i zakres jego wpływu na sposób załatwienia sprawy. Takiego rażącego naruszenia przepisów skarżąca nie wykazała.
Stwierdzone uchybienia przepisów o postępowaniu administracyjnym nie miały jednak żadnego istotnego wpływu na sposób załatwienia niniejszej sprawy.
Z tych przyczyn uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka /-/ M.Górecka
MK

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI