II SA/PO 814/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-05-19
NSAnieruchomościŚredniawsa
opłata planistycznawzrost wartości nieruchomościnakładyzmiana planu zagospodarowania przestrzennegoprawo przejścioweprawa nabytezasada niedziałania prawa wsteczKPAustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

WSA w Poznaniu oddalił skargę spółki na decyzję SKO dotyczącą opłaty planistycznej, uznając, że uchylenie przepisu o pomniejszeniu opłaty o nakłady nie narusza praw nabytych ani zasady niedziałania prawa wstecz.

Spółka zaskarżyła decyzję SKO o ustaleniu opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, domagając się jej pomniejszenia o poniesione nakłady. Spółka argumentowała, że prawo do pomniejszenia opłaty nabyła przed uchyleniem przepisu umożliwiającego takie odliczenie. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy obowiązujące w dacie orzekania, a uchylenie przepisu nie narusza zasady ochrony praw słusznie nabytych ani zasady niedziałania prawa wstecz.

Spółka A sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza ustalającą jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Spółka argumentowała, że opłata powinna zostać pomniejszona o wartość nakładów poniesionych na nieruchomości, powołując się na przepisy obowiązujące w dacie wydania pierwszej decyzji Burmistrza. Wskazywała na naruszenie zasady ochrony praw słusznie nabytych i niedziałania prawa wstecz, a także na rażące naruszenie przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że organy administracji miały obowiązek zastosować przepisy obowiązujące w dacie orzekania, a uchylenie przepisu art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dniem 22 września 2004 r. nie stanowiło naruszenia praw nabytych ani zasady niedziałania prawa wstecz. Sąd podkreślił, że brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej nie uprawniał do stosowania przepisów dotychczasowych, a okres dostosowawczy był wystarczający. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, uznając, że nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchylenie przepisu nie narusza tych zasad, jeśli organy stosują prawo obowiązujące w dacie orzekania, a okres dostosowawczy był wystarczający.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy miały obowiązek zastosować nowe brzmienie przepisu, a brak przepisów przejściowych nie uprawniał do stosowania starych regulacji. Okres między ogłoszeniem a wejściem w życie ustawy nowelizującej był wystarczający do zakończenia postępowań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.p.z.p. art. 36 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 36 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 37 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 37 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis ten został uchylony z dniem 22.09.2004 r. i nie mógł być stosowany w dacie orzekania.

u.p.z.p. art. 11

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Ustawa ta uchyliła art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Konst. RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji miały obowiązek zastosować przepisy obowiązujące w dacie orzekania. Uchylenie przepisu art. 37 ust. 2 u.p.z.p. nie narusza praw nabytych ani zasady niedziałania prawa wstecz. Okres dostosowawczy między ogłoszeniem a wejściem w życie ustawy nowelizującej był wystarczający. Naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Opłata planistyczna powinna zostać pomniejszona o wartość nakładów poniesionych przez spółkę. Prawo do pomniejszenia opłaty zostało nabyte przed uchyleniem przepisu. Zmiana stanu prawnego nie może zmienić nabytego uprawnienia. Rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 9 KPA) przez organy administracji. Naruszenie art. 139 KPA przez organ odwoławczy. Naruszenie art. 107 KPA przez organ odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji działają na podstawie przepisów prawa obowiązującego w dacie rozstrzygania (art. 6 kpa). Podstawowym, bowiem miernikiem zgodności z prawem jest orzekanie na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów ustawowych. Sama ustawa uchylająca ust 2 art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadziła stosunkowo długi okres pomiędzy ogłoszeniem ustawy a jej wejściem w życie (art. 19). Ten trzymiesięczny okres dostosowawczy uznać należy za wystarczający. Ustawodawca dał wyraz podstawowej zasadzie, iż w przypadku zmiany przepisów danej ustawy zastosowanie mają przepisy nowe, chyba że z przepisów szczególnych ustawy wyraźnie wynika, że do spraw wszczętych wcześniej i nie zakończonych zastosowanie mają przepisy dotychczasowe. Bezczynność organu administracji nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby nastąpić jedynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyby doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Opłata planistyczna w niniejszej sprawie została ustalona na podstawie wzrostu wartości wyłącznie wynikającego ze zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, a nie w wyniku poczynionych na nieruchomościach inwestycji.

Skład orzekający

Barbara Kamieńska

przewodniczący

Edyta Podrazik

sprawozdawca

Wiesława Batorowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w prawie administracyjnym, zasada niedziałania prawa wstecz i ochrona praw nabytych w kontekście zmian legislacyjnych, stosowanie przepisów obowiązujących w dacie orzekania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących opłaty planistycznej i możliwości odliczenia nakładów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego ze zmianą przepisów i ich wpływem na prawa nabyte, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i właścicieli nieruchomości.

Czy zmiana prawa pozbawiła Cię prawa do odliczenia kosztów? Sąd wyjaśnia, kiedy można bronić swoich nabytych uprawnień.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 814/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-05-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Kamieńska /przewodniczący/
Edyta Podrazik /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Sygn. powiązane
II OSK 1466/06 - Wyrok NSA z 2007-11-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2006r. przy udziale sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości o d d a l a s k a r g ę /-/ W. Batorowicz /-/ B. Kamieńska /-/ E. Podrazik
Uzasadnienie
Uchwałą nr XXXIV/402/2001 z 30 maja 2001 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr 75 poz. 1352, Rada Miejska zmieniła plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miejscowości J., przeznaczając teren wydzielonych działek nr [...] i [...]położonych przy ul. [...]pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (MJ).
Wcześniej powyższe działki zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej Nr XLIV/235/94 (Dz.Urzęd. Nr 4 poz. 43) określone były jako teren istniejącego lasu (RL) i łąk (RZ).
W uchwale z 30 maja 2001r. ustalono także 30 % stawkę, o której mowa w art. 36 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Decyzją z dnia [...]Burmistrz Miasta i Gminy , na wniosek właściciela nieruchomości A sp. z o.o. w S., zatwierdził projekt podziału działek nr [...] i [...] .Zgodnie z dokonanym podziałem z wymienionych nieruchomości wydzielone zostały między innymi działki nr [...] i [...].
Aktem notarialnym nr A [...] z dnia [...] 2002 r. A sp. z o.o. w S .zbyła działki nr [...] i [...].
Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z [...] na podstawie przepisu art. 36 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.) ustalił właścicielowi działek - A Sp. z o.o. z siedzibą w S. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Ustalono, iż spółka sprzedała działki przed upływem pięciu lat od wejścia w życie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego tego terenu. Burmistrz stwierdził, iż w okresie między uchwaleniem zmiany planu, a zbyciem nieruchomości właściciel poniósł nakłady na każdą z działek. Nakłady te jednak nie miały wpływu na ustalenie opłat, gdyż poniesione zostały po uchwaleniu zmiany planu. Nadto nie miały wpływu na wzrost wartości nieruchomości według ich stanu z dnia podjęcia uchwały o zmianie planu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał na potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego poniesionych przez spółkę nakładów.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] na podstawie przepisu art. 36 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.), ustalił od spółki A sp. z o.o. w S. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości:
- w kwocie [...] zł odnośnie działki nr [...]
- w kwocie [...] zł odnośnie działki nr [...].
W uzasadnieniu wskazano, iż w wyniku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zmieniło się przeznaczenie przedmiotowych działek, a ich wartość wzrosła. Spółka sprzedała wymienione działki przed upływem pięciu lat od wejścia w życie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego tego terenu.
Według sporządzonego operatu szacunkowego wartość działek ustalona na dzień sprzedaży nieruchomości przeznaczonych pod uprawy polowe wynosiła:
- [...] zł dla działki nr [...],
- [...] zł dla działki nr [...] .
Po zmianie planu wartość powyższych działek, jako budowlanych wzrosła do kwot:
- [...] zł dla działki nr [...],
- [...] zł dla działki nr [...].
Różnica pomiędzy wartością gruntu przed zmianą planu a jego wartością po zmianie planu wyniosła odpowiednio:
- kwotę [...] zł dla działki nr [...]
- kwotę [...] zł dla działki nr [...].
W okresie między uchwaleniem zmiany planu, a zbyciem nieruchomości właściciel poniósł nakłady na każdą z działek w wysokości:
- [...] zł dla działki nr [...]
- [...] zł dla działki nr [...]
Zdaniem organu I instancji w aktualnym stanie prawnym wartość nakładów nie podlega odliczeniu od ustalonej jednorazowej opłaty z uwagi na uchylenie z dniem 22.09.2004 r. przepisu art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Spółka A wniosła odwołanie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów i zasad z art. 2 Konstytucji RP, zasady ochrony praw słusznie nabytych i nie działania prawa wstecz, zasady uwzględniania słusznego interesu strony (art. 7 kpa) , zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 kpa), obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej (art. 9 kpa), nieuwzględnienie nakazu załatwiania spraw administracyjnych w określonych terminach (art. 12 i 35 kpa), art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 i art. 11 ustawy z 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W uzasadnieniu odwołania Spółka podkreśliła, iż w dacie pierwszej decyzji Burmistrza słusznie nabyła prawo do pomniejszenia opłaty o wartość poniesionych nakładów. Obowiązująca od 22 września 2004 r. zmiana przepisów nie ma wpływu na zasadność nabytego prawa. Również brak przepisów przejściowych nie zmienia tego uprawnienia, skoro obowiązek pomniejszenia opłaty o wartość nakładów "zaktualizował się pod rządami poprzednich przepisów". W związku z powyższym Spółka wniosła o ustalenie opłaty pomniejszonej o wartość poniesionych nakładów. Wzrost wartości nieruchomości (art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) nie może bowiem obejmować nakładów poniesionych po zmianie planu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] , po rozpatrzeniu odwołania A sp. a o.o. w S., utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, iż organy administracji działają na podstawie przepisów prawa obowiązującego w dacie rozstrzygania (art. 6 kpa). Przepis art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczący pomniejszania opłaty o wartość nakładów, został uchylony z dniem 22 września 2004 r. Organ I instancji nie miał więc podstaw do jego stosowania i rozliczenia poniesionych nakładów. Zarzut dotyczący naruszenia praw nabytych oraz nie działania prawa wstecz odnosi się do organów stanowiących, a nie stosujących prawo. Również pozostałe zarzuty Spółki odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie.
Spółka A wniosła skargę, domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji, wydanych z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), ewentualnie o ich uchylenie.
Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisu art. 2 Konstytucji RP. Zasada zaufania do państwa i tworzonego przez nie prawa gwarantuje ochronę przed nagłymi i nieprzewidywalnymi zmianami prawa, które podważają podstawowy cel jakim jest regulowanie zachowań zainteresowanych podmiotów. W dacie decyzji Burmistrza z [...] skarżąca była uprawniona do pomniejszenia opłaty o wartość nakładów. Zmiana stanu prawnego obowiązującego od 22 września 2004 r. nie może zmienić tego uprawnienia. Prawem słusznie nabytym – w ocenie skarżącej - w momencie wydania pierwotnej wadliwej z winy organu i uchylonej w całości decyzji, była możliwość pomniejszenia opłaty o wartość poniesionych nakładów. Brak przepisów przejściowych nie ma - zdaniem skarżącej - wpływu na uprawnienie odliczenia wartości nakładów, gdyż obowiązek organu administracji pomniejszenia opłaty o te nakłady zaktualizował się w oparciu o obowiązujący wówczas przepis prawa. Naruszono także zasadę nie działania prawa wstecz. Zasada ta odnosi się bowiem do stanu, w którym nowa ustawa miałaby zmienić sytuację prawną obywatela, którą dotychczasowe prawo regulowało jako bardziej korzystną. Doszło do rażącego naruszenia art. 36 ust. 4 oraz art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem w sprawie należało "bezwzględnie stosować przepisy dotychczasowe", a wzrost wartości nieruchomości stanowiący podstawę do nałożenia opłaty (art. 36 ust. 4) nie może obejmować wzrostu wartości spowodowanej poniesionymi nakładami. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8 i art. 9 kpa) sprowadza się do stwierdzenia, iż organy administracji nie udzieliły informacji dotyczących postępowania w taki sposób by skarżąca nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Spółka, dokonując nakładów działała w przekonaniu, że po zbyciu nieruchomości opłata zostanie pomniejszona o wartość tych nakładów. Organy administracji nie wyjaśniły problemu rażącego naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nadto organy obu instancji nie informowały skarżącej o uprawnieniu do zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnęło sprawę po upływie niespełna siedmiu miesięcy od złożonego od decyzji Burmistrza z [...] odwołania, a ponowną decyzję Burmistrz wydał po upływie niespełna dwóch miesięcy po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego narusza rażąco przepis art. 107 kpa. Nie wskazano bowiem jakimi przesłankami kierowało się Kolegium, nie uwzględniając zarzutu naruszenia art. 36 ust. 4 oraz art. 37 ust. 1 powołanej ustawy oraz zasady terminowego załatwiania spraw administracyjnych. W wyniku wniesionego odwołania strona skarżąca utraciła przysługujące jej uprawnienie polegające na pomniejszeniu opłaty o wartość poniesionych nakładów, co narusza przepis art. 139 kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Skarżąca wniosła w toku postępowania sądowego o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, co do zgodności ustawy z 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 141 poz. 1492) w zakresie w jakim ustawa ta nie zawiera przepisów przejściowych w związku z uchyleniem na mocy art. 10 pkt 4 lit. a - art. 37 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 oraz Dz.U. z 2004 r. Nr 6 poz. 41) - z art. 2 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są bowiem zgodne z przepisami prawa.
Podstawę rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stanowi przepis art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.), który wyznacza przesłanki dla ustalenia i pobrania tzw. opłaty planistycznej.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie jest, że wzrosła wartość działek [...] i [...] w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Właściciel działek sprzedał je przed upływem pięcioletniego okresu od daty uchwalenia zmiany planu miejscowego. Po stronie gminy powstało zatem uprawnienie do domagania się od spółki A uiszczenia jednorazowej opłaty od wzrostu wartości tych nieruchomości ustalonej ostatecznie decyzją Burmistrza z dnia [...]. Sporna jest jedynie kwestia pomniejszenia powyższej opłaty o wartość nakładów poczynionych nie tych nieruchomościach.
W dacie wszczęcia postępowania administracyjnego obowiązywał przepis art. 37 ust. 2 powołanej ustawy stanowiący, że jednorazową opłatę pomniejsza się o wartość nakładów poniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości w okresie między uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu, a dniem sprzedaży nieruchomości, jeżeli nakłady te miały wpływ na wzrost wartości tej nieruchomości.
W toku postępowania przed organami administracyjnymi na podstawie art. 10 pkt 4 lit. a ustawy z 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 141 poz. 1492) wskazany przepis przestał obowiązywać z dniem 22 września 2004 r.
Zgodnie z dyspozycją art. 6 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a także organ I instancji, rozstrzygały sprawę na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania, czyli na podstawie treści art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w znowelizowanym brzmieniu. Podstawowym, bowiem miernikiem zgodności z prawem jest orzekanie na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów ustawowych oraz wydanych na ich podstawie, w granicach udzielonego upoważnienia, normatywnych aktach wykonawczych. Zaskarżone decyzje wydane z uwzględnieniem przepisu art. 37 ustawy w brzmieniu obowiązującym od 22 września 2004 r. nie mogą być więc uznane za niezgodne z prawem materialnym.
Głównym zarzutem jaki podnosiła skarżąca Spółka było naruszenie przepisu art. 2 Konstytucji RP poprzez "naruszenie zasady zaufania do państwa i tworzonego przez nie prawa, zasady ochrony praw słusznie nabytych oraz zasady nie działania prawa wstecz". W świetle tego zarzutu skarżąca złożyła wniosek o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w przedmiocie zgodności ustawy z 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw w zakresie w jakim ustawa ta nie zawiera przepisów przejściowych w związku z uchyleniem na mocy art. 10 pkt 4 lit. a - art. 37 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z art. 2 Konstytucji RP.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak jest jednak podstaw by zwrócić się do Trybunału z wnioskowanym pytaniem prawnym. Sama ustawa uchylająca ust 2 art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadziła stosunkowo długi okres pomiędzy ogłoszeniem ustawy a jej wejściem w życie (art. 19). Ten trzymiesięczny okres dostosowawczy uznać należy za wystarczający by organy w zwykłym trybie mogły zakończyć wszczęte postępowania w sprawie ustalenia tzw. opłaty planistycznej.
Z drugiej strony, ustawodawca dał wyraz podstawowej zasadzie, iż w przypadku zmiany przepisów danej ustawy zastosowanie mają przepisy nowe, chyba że z przepisów szczególnych ustawy wyraźnie wynika, że do spraw wszczętych wcześniej i nie zakończonych zastosowanie mają przepisy dotychczasowe. Taka wyjątkowa sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Brak w ustawie nowelizującej przepisu szczególnego dającego podstawę do stosowania starych przepisów. Słusznie wskazuje więc Kolegium, iż nie ma ono uprawnienia do wyinterpretowania przepisów przejściowych i ich stosowania w niniejszej sprawie bez wyraźnej ustawowej regulacji.
Zarzucana przez skarżącą bezczynność organu administracji w wydaniu decyzji jest niewątpliwie naruszeniem określonego w art. 35 kpa terminu załatwienia sprawy administracyjnej i to niezależnie od przyczyn, które ją spowodowały. Podstawą odmiennej oceny zaskarżonej decyzji nie może być jednak powyższy zarzut nie wydania przez organ pierwszej instancji decyzji w terminie określonym przepisem art. 12 i art. 35 kpa. Bezczynność organu administracji nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jeżeli zdaniem skarżącej organy naruszyły zasady dotyczące terminu rozstrzygania sprawy to przepisy prawa przewidują szczególne instytucje służące usuwaniu ewentualnych negatywnych następstw bezczynności organu.
W świetle powyższych okoliczności należy przyjąć, że brak jest podstaw do uznania, iż zaskarżone decyzje naruszają standardy demokratycznego państwa prawnego.
Stosownie do przepisu art. 10 § 1 kpa zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji nie mogą odstąpić przed wydaniem decyzji od obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów z innych przyczyn, niż wymienione w § 2. Czym innym jest jednak stwierdzenie, że doszło do naruszenia wskazanego przepisu, a czym innym zagadnienie, czy naruszenie to w każdym przypadku prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, Ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby nastąpić jedynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyby doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie naruszenie przepisu art. 10 § 1 kpa nie miało żadnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Skarżąca nie kwestionowała bowiem w toku postępowania administracyjnego wysokości opłaty i podstawy jej obliczenia. Domagała się jedynie jej pomniejszenia o wartość poniesionych nakładów. Zauważyć także należy, iż skarga nie przytacza żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że naruszenie omawianego przepisu miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie naruszył także wymogów art. 139 kpa, jak podnosiła skarżąca, skoro organ I instancji nie pomniejszył opłaty o wartość nakładów. Organ odwoławczy nie wydał więc decyzji na niekorzyść skarżącej, która wniosła odwołanie.
Zarzut odnoszący się do naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 107 kpa również nie zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie skarżąca słusznie podnosi, iż organ odwoławczy nie odniósł się szczegółowo do wszystkich podniesionych zarzutów odwołania, ale uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Zasadniczy bowiem problem w sprawie dotyczył stosowania przepisu art. 37 ust. 2 w brzmieniu obowiązującym do 21 września 2004 r. W tym zakresie organ administracji był związany zasadą bezpośredniego działania nowej regulacji, skoro ustawa z 29 listopada 2003 r. nie zawiera przepisów przejściowych.
W tym miejscy podkreślić należy, że wartość przedmiotowych działek (przed zmianą i po zmianie planu miejscowego) ustalona została w oparciu o operat szacunkowy sporządzony na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 230 poz. 1924). Wbrew wywodom skargi przedstawiony operat nie "obejmuje wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej dokonanymi nakładami". Autorka operatu jednoznacznie wskazała, iż grunt po zmianie planu traktowany jest jako grunt nieuzbrojony. W zestawieniu transakcji, które biegła analizowała w celu ustalenia ceny za 1m2 przedmiotowych nieruchomości brane były pod uwagę jedynie działki nieuzbrojone. Wśród cech rynkowych działek biegła przyjęła do porównania nieruchomości pozbawione uzbrojenia, tak jak przedmiotowe nieruchomości. Co więcej osoba reprezentująca skarżącą sama oświadczyła w czasie wizji lokalnej, że uzbrojenie terenu w energię elektryczną i wodę nastąpiło po dokonaniu podziału działek, tj. po 22 sierpnia 2001 r., zatem po uchwaleniu zmiany miejscowego planu zagospodarowania terenu (30 maja 2001 r.). Z treści operatu szacunkowego jednoznacznie wynika, że zgodnie z § 50 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dna 27 listopada 2002 r. biegła ustaliła stan nieruchomości na dzień zmiany planu zagospodarowania terenu. Wszelkie natomiast nakłady dokonane przez właściciela działek zostały poczynione już po zmianie tego planu. Biegła ustaliła wzrost wartości nieruchomości, który nie obejmuje zatem wzrostu spowodowanego poczynionymi nakładami, a wynika jedynie ze zmiany planu zagospodarowania terenu.
Opłata planistyczna w niniejszej sprawie została ustalona na podstawie wzrostu wartości wyłącznie wynikającego ze zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, a nie w wyniku poczynionych na nieruchomościach inwestycji.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 9 kpa organ administracji jest obowiązany do udzielania pomocy prawnej zarówno stronom jak i innym uczestnikom postępowania. Według strony skarżącej zarówno Burmistrz jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie udzielili niezbędnych wyjaśnień i wskazówek dotyczących postępowania w taki sposób, by skarżąca nie poniosła z powodu nieznajomości prawa. Skarżąca nie wykazała jednak, iż naruszenie tej zasady mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Treść zaś wnoszonych przez skarżącą odwołań potwierdza znajomość przepisów prawa.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż żądanie skargi stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie jest zasadne. Powołany przepis stanowi, iż stwierdza się nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast zaskarżone decyzje wydane zostały na podstawie określonych i prawidłowo zastosowanych przepisów prawa materialnego. Z kolei o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i zakres jego wpływu na sposób załatwienia sprawy. Takiego rażącego naruszenia przepisów skarżąca nie wykazała. Stwierdzone uchybienia przepisów o postępowaniu administracyjnym nie miały żadnego istotnego wpływu na sposób załatwienia niniejszej sprawy.
Z tych przyczyn uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska W. Batorowicz
Brak podpisu Sędziego sprawozdawcy spowodowany jest jego nieobecnością.
/-/ B Kamieńska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI