Orzeczenie · 2024-02-28

II SA/PO 803/23

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2024-02-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejopłata za udostępnienie informacjidodatkowe kosztyustawa o dostępie do informacji publicznejkontrola sądowauzasadnienie opłatykoszty funkcjonowania organu

Sprawa dotyczyła skargi K. D. na akt Okręgowej Izby Aptekarskiej z dnia 16 listopada 2023 r. w przedmiocie opłaty za udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zwrócił się o udostępnienie informacji, a organ poinformował o konieczności poniesienia dodatkowych kosztów związanych z zebraniem, przeanalizowaniem i usystematyzowaniem danych z kilkuset dokumentów, szacując je na 90 roboczogodzin i naliczając opłatę w wysokości [...] zł. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji i ustawy o dostępie do informacji publicznej, twierdząc, że organ nie wykazał dodatkowych kosztów wykraczających poza normalne funkcjonowanie oraz że sposób naliczenia opłaty był nieprawidłowy. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że pismo ustalające opłatę nie jest aktem podlegającym zaskarżeniu. Sąd uznał skargę za dopuszczalną, podzielając pogląd, że ustalenie wysokości opłaty jest czynnością z zakresu administracji publicznej. Analizując meritum sprawy, Sąd stwierdził, że art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej pozwala na pobranie opłaty za dodatkowe koszty, ale muszą to być koszty rzeczywiste, wykraczające poza normalne koszty funkcjonowania podmiotu. Sąd uznał, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, że ponosi takie dodatkowe koszty, ograniczając się jedynie do wskazania potencjalnych kosztów osobowych i szacowanego czasu pracy, bez szczegółowej argumentacji. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżony akt, uznając, że organ nie wykazał zasadności naliczenia opłaty zgodnie z przepisami prawa. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie opłat za udostępnienie informacji publicznej, obowiązek wykazywania dodatkowych kosztów przez organ, dopuszczalność skargi na pisma ustalające opłaty.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłat za udostępnienie informacji publicznej, gdy organ twierdzi, że ponosi dodatkowe koszty.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pismo organu informujące o wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej jest aktem lub czynnością podlegającą zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenie wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej jest aktem/czynnością z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., niezależnie od tego, czy zostało dokonane przed czy po udostępnieniu informacji publicznej, ponieważ kreuje zobowiązanie o charakterze finansowym.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd, że pismo ustalające opłatę, nawet jeśli nie ma formalnej nazwy aktu, stanowi czynność administracyjną, która kreuje obowiązek finansowy strony i podlega kontroli sądu administracyjnego.

Czy organ prawidłowo ustalił i wykazał dodatkowe koszty związane z udostępnieniem informacji publicznej, uzasadniające pobranie opłaty od wnioskodawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie wykazał w sposób poddający się kontroli sądowej, że przekształcanie informacji przez jej zebranie, przeanalizowanie i wyciągnięcie wniosków wymagało poniesienia dodatkowych kosztów wykraczających poza normalne koszty funkcjonowania organu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ ograniczył się do wskazania potencjalnych kosztów osobowych i szacowanego czasu pracy, nie przedstawiając szczegółowej argumentacji ani danych pozwalających na kontrolę sposobu wyliczenia opłaty i wykazania, że koszty te przekraczają normalne koszty funkcjonowania organu. Podkreślono, że czynności związane z udostępnianiem informacji publicznej powinny być w pierwszej kolejności wykonywane w normalnym czasie pracy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony akt Okręgowej Izby Aptekarskiej z dnia 16 listopada 2023 r. ustalający opłatę za udostępnienie informacji publicznej.

Przepisy (13)

Główne

u.d.i.p. art. 15 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej może pobrać od wnioskodawcy opłatę odpowiadającą dodatkowym kosztom związanym ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji, jeśli takie koszty wystąpią.

u.d.i.p. art. 15 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej ma obowiązek w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku powiadomić wnioskodawcę o wysokości opłaty.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa katalog aktów i czynności podlegających zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w tym akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4.

p.p.s.a. art. 146 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w określonych warunkach.

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 61 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał, że ponosi dodatkowe koszty udostępnienia informacji publicznej wykraczające poza normalne koszty funkcjonowania. • Sposób wyliczenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej nie był prawidłowy i nie poddawał się kontroli sądowej. • Pismo ustalające opłatę za udostępnienie informacji publicznej jest aktem/czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Skarga na pismo ustalające opłatę jest niedopuszczalna. • Istnienie szczególnego istotnego interesu publicznego po stronie wnioskodawcy nie ma wpływu na możliwość ustalenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji • koszty rzeczywiste, ustalane każdorazowo przy realizacji danego wniosku, wykraczające poza normalne koszty funkcjonowania podmiotu • czynności związane z udzieleniem informacji publicznej winny być w pierwszym rzędzie wykonywane w normalnym czasie pracy

Skład orzekający

Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz

przewodniczący

Arkadiusz Skomra

sprawozdawca

Wiesława Batorowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie opłat za udostępnienie informacji publicznej, obowiązek wykazywania dodatkowych kosztów przez organ, dopuszczalność skargi na pisma ustalające opłaty."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłat za udostępnienie informacji publicznej, gdy organ twierdzi, że ponosi dodatkowe koszty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i potencjalnych opłat z tym związanych, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców, w tym obywateli i prawników.

Czy organ może żądać fortuny za udostępnienie informacji? Sąd wyjaśnia, kiedy opłaty są legalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst