II SA/Po 801/24

II SA/Po 801/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-01-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik /przewodniczący/
Marek Sachajko
Robert Talaga /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 1087/25 - Wyrok NSA z 2025-11-28
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 185 § 1, art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 360
art. 20a, art. 132 ust. 2-3, art. 132a, art. 134, art. 134h ust. 2-3, art. 134i ust. 1, art. 135a ust. 1, art. 135e, art. 135j ust. 1-3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Komendanta Policji z dnia 25 sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia winy w zakresie naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary nagany oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 25 czerwca 2021 r., nr [...], Komendant Miejski wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko stronie i przedstawił zarzuty następującej treści:
1. w okresie od 3 do 12 września 2020 r. pełniąc służbę w rejonie działania Komendy Miejskiej Policji w K. dopuściła się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na dwukrotnym naruszeniu dyscypliny służbowej w ten sposób, że pełniąc służby w godz. od 19:00 do 07:00
– w nocy z 2/3 września 2020 r. w godz. 00:53 do 01:50 nie realizowała zadań służbowych i obowiązków określonych zgodnie z dyslokacją służby i zadaniami przekazanymi podczas odprawy służbowej przebywając w tym czasie w miejscu niewidocznym, to jest na parkingu nieistniejącej już Polikliniki przy ul. [...] w K.,
– w nocy z 11/12 września 2020 r. w godz. 04:23 do 05:02 nie realizowała zadań służbowych i obowiązków określonych zgodnie z dyslokacją służby i zadaniami przekazanymi podczas odprawy służbowej przebywając w tym czasie w miejscu niewidocznym, to jest na terenie prywatnej posesji przy ul. [...] [...] w K.,
to jest o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.) w zw. z § 14 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym oraz § 10 i § 13 ust. 1 i 2 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z 22 września 2017 r. w sprawie pełnienia służby na drogach;
2. w okresie od 3 do 12 września 2020 r. pełniąc służbę w rejonie działania Komendy Miejskiej Policji w K. dopuściła się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na dwukrotnym naruszeniu dyscypliny służbowej w ten sposób, że pełniąc służby w godz. od 19:00 do 07:00
– w nocy z 2/3 września 2020 r. w godz. 00:53 do 01:50 przebywając na parkingu nieistniejącej już Polikliniki przy ul. [...] w K. dokonała w notatniku służbowym wpisów odnośnie realizacji od godz. 00:50 patrolu miasta K.,
– w nocy z 11/12 września 2020 r. w godz. 04:23 do 05:02 przebywając na ul. [...] [...] w K. dokonała w notatniku służbowym wpisów odnośnie realizacji od godz. 04:30 patrolu miasta K.,których to czynności we wskazanym w notatniku czasie lub miejscu faktycznie nie zrealizowała, to jest o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 5 wytycznych nr [...] Komendanta Głównego Policji z 26 czerwca 2007 r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych.
Komendant Miejski orzeczeniem z 19 lipca 2021 r., nr [...], orzekł o winie strony w zakresie naruszenia dyscypliny służbowej w zakresie przedstawionych zarzutów i wymierzył karę dyscyplinarną nagany.
W uzasadnieniu wskazano, że w ramach postępowania dyscyplinarnego zebrano materiał dowodowy, który pozwala przyjąć, że sprawstwo i wina obwinionej nie budzą wątpliwości. Strona nie przyznała się do przedstawionych zarzutów i odmówiła złożenia wyjaśnień. Przesłuchani w charakterze świadka sierż. szt. M. K. i asp. R. T., z którymi obwiniona pełniła wskazane w zarzutach służby, skorzystali z prawa do odmowy składania zeznań i w żaden sposób nie odnieśli się do przebiegu tych służb.
Do ujawnienia nieprawidłowego realizowania zadań przez policjantów z Wydziału Ruchu Drogowego KMP w K. przyczynił się system pozycjonowania GPS z odbiornikiem zamontowanym w radiostacjach będących w radiowozach. Pozycjonowanie sygnału GPS następuje co 1 minutę. W toku czynności wyjaśniających z przeprowadzonej analizy służb nocnych policjantów pełnionych w okresie od 1 lipca 2020 r. do 14 września 2020 r. sporządzono tabelę obejmującą datę i godziny służby nocnej, skład patrolu, radiowóz, z wykorzystaniem którego była pełniona służba nocna, czasookres w jakim system odnotował dłuższy pobyt radiowozu w jednym miejscu ze wskazaniem lokalizacji radiowozu. Do tabeli załączono wydruki map z systemu CISCO dla poszczególnych służb obrazujące czasookres oraz lokalizację radiowozów. W oparciu o dane z systemu GPS i zapisy w notatnikach służbowych dokonano następnie weryfikacji wskazań położenia radiowozów z zapisami w notatnikach służbowych stwierdzając, że w przypadku dwóch służb strony lokalizacja radiowozu, z wykorzystaniem którego policjantka pełniła służbę, nie zgadzała się z zapisami w notatniku służbowym.
Komendant Policji (dalej: "Komendant Wojewódzki") orzeczeniem z 25 sierpnia 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania asp. A. A. (dalej: "strona") od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w K. (dalej: "Komendant Miejski") z 19 lipca 2021 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia winy w zakresie naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary nagany, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji.
Komendant Wojewódzki, utrzymując w mocy orzeczenie dyscyplinarne I instancji, stwierdził, że oceniając czyny strony przez pryzmat przepisów i zgromadzonych w sprawie dowodów strona niewątpliwie dopuściła się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Organ II instancji podkreślił, powołując się na art. 20a ust. 1a w zw. z ust. 1 ustawy o Policji, że Policja ma prawo obserwowania i rejestrowania wykonywanych zadań służbowych, obiektów Policji i policyjnych środków transportu w celu zapewnienia ochrony informacji, form i metod realizacji zadań Policji. Przepisy te nie wskazują na obowiązek stałej i bezpośredniej obserwacji przez dyżurnego KMP w K. czy pełniącego nadzór nad służbą każdego radiowozu będącego w służbie, gdyż biorąc pod uwagę liczbę radiowozów, które jednocześnie pełnią służbę na terenie podległym KMP w K. byłoby to niemożliwe. Niemniej od 1 lutego 2021 r. na każdej służbie nocnej w godz. 00:00 do 06:00 dyżurni mają obowiązek co najmniej czterokrotnie dokonywać weryfikacji położenia radiowozu.
Strona skorzystała z prawa do zapoznania się z materiałem postępowania dyscyplinarnego, jednak nie złożyła żadnych wniosków dowodowych. Z zebranego materiału dowodowego wynika, ze do ujawnienia nieprawidłowego realizowania zadań przez policjantów Wydziału Ruchu Drogowego KMP w K. przyczynił się system pozycjonowania GPS. W dwóch z trzynastu służb strony potwierdzono niewłaściwe pełnienie służby za co przedstawiono zarzuty dyscyplinarne. GPS wskazał, jako lokalizację radiowozu, teren parkingu za byłą Polikliniką przy ul. [...] w K. (służba w nocy z 2/3 września 2020 r.) oraz teren prywatnej posesji przy ul. [...] [...] w K., gdzie zamieszkuje sierż. szt. M. K. (służba w nocy 11/12 września 2020 r.). Zdaniem organu II instancji trudno uznać argumentację w zakresie błędnego działania systemu i jego nieprawidłowości, gdyż za każdym razem system musiałby błędnie wskazywać lokalizację podczas pozostałych pełnionych przez stronę służb. Organ podał jednocześnie, że w przypadku radiowozu marki x. [...], z wykorzystaniem którego obwiniona pełniła obie służby objęte zarzutami, zainstalowana jest radiostacja MOTOROLA [...], w której granica błędu może wynieść maksymalnie 5 metrów. Nawet rozbieżność taka nie prowadzi do wniosku, że policjantka w sposób prawidłowy realizowała zadania, które wynikały z dyslokacji służby i zadań przekazanych podczas odprawy do służby. W ocenie organu zarzuty stawiane przez obwinioną są wyłącznie jej subiektywną oceną i przyjętą przez nią linią obrony.
Odnosząc się do kwestii zarzucanej bezczynności w prowadzeniu postępowania Komendant Wojewódzki wskazał, że z przekazanych materiałów wynika, że po ujawnieniu nieprawidłowości podczas pełnienia służby w nocy 11 września 2020 r., gdzie system CISCO wskazał kilkugodzinny postój radiowozu na prywatnej posesji w miejscowości S. [...] gm. K. i w dniu 14 września 2020 r. kilkudziesięciominutowy postój radiowozu na terenie prywatnej posesji w K. przy ul. [...] [...], dokonano weryfikacji sposobu pełnienia służb nocnych przez policjantów wszystkich komórek prewencji Komendy Miejskiej Policji w K. i podległych komisariatów. Czynności wyjaśniające obejmujące służby nocne funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w K. rozpoczęły się 13 kwietnia 2021 r. i zostały zakończone 28 maja 2021 r. Dlatego też, w tym konkretnym przypadku, nie można mówić o bezczynności, ponieważ dopiero po zakończeniu powyższych czynności wyjaśniających przełożony dyscyplinarny powziął wiadomość odnośnie nieprawidłowego realizowania zadań służbowych przez stronę. W związku z faktem, że zaistniało uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez stronę przewinienia dyscyplinarnego 25 czerwca 2021 r. wszczęto postępowanie dyscyplinarne.
Odnosząc się do wymierzonej kary nagany Komendant wskazał, że nie dopatrzono się okoliczności mogących mieć wpływ na złagodzenie lub zaostrzenie kary, o których mowa w art. 134h ust. 2 i 3 ustawy o Policji. Kara dyscyplinarna nagany jest jedną z najniższych z katalogu kar zawartych w ustawie o Policji.
W skardze skierowanej do tut. Sądu skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, wnosząc o stwierdzenie nieważności orzeczenia organu I i II instancji w całości, a w przypadku nieuwzględnienia zarzutu nieważności o ich uchylenie i umorzenie postępowania, bądź o ich uchylenie, zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, to jest:
1. art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1491, dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 135ja ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, przez ich niezastosowanie i wszczęcie postępowania dyscyplinarnego pomimo upływu 90- dniowego terminu od dnia powzięcia przez organ wiedzy o zdarzeniu, które w jego opinii może zostać zakwalifikowane jako przewinienie dyscyplinarne, a tym samym wydanie orzeczenia dotkniętego wadą nieważności z powodu jego wydania z rażącym naruszeniem prawa,
2. art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 14 zarządzenia nr [...] oraz § 10 i § 13 ust. 1 i 2 zarządzenia nr [...], przez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżąca w nocy z 2/3 września 2020 r. od godz. 00:53 do godz. 01:50 pełniąc służbę w rejonie działania Komendy Miejskiej Policji w K. nie realizowała zadań służbowych i obowiązków określonych zgodnie z dyslokacją służby i zadaniami przekazanymi podczas odprawy służbowej przebywając w tym czasie w miejscu niewidocznym, to jest na parkingu nieistniejącej już Polikliniki przy ul. [...] w K., a które to okoliczności faktyczne organ ustalił na podstawie danych lokalizacyjnych GPS, podczas gdy skarżąca realizowała wówczas powierzone jej zadania w miejscu odgórnie wyznaczonym zgodnie z poczynionymi zapisami w notatniku służbowym, a dane lokalizacyjne udostępnione przez nadajnik GPS są danymi błędnymi, niedokładnymi, o czym skarżąca informowała w świetle treści przedłożonej do akt notatki wyjaśniającej;
3. art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 14 zarządzenia nr [...] oraz § 10 i § 13 ust. 1 i 2 zarządzenia nr [...], przez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżąca w nocy z 11/12 września 2020 r. od godz. 04:23 do godz. 05:02 pełniąc służbę w rejonie działania Komendy Miejskiej Policji w K. nie realizowała zadań służbowych i obowiązków określonych zgodnie z dyslokacją służby i zadaniami przekazanymi podczas odprawy służbowej przebywając w tym czasie w miejscu niewidocznym, to jest na terenie prywatnej posesji przy ul. [...] [...] w K., a które to okoliczności faktyczne organ ustalił na podstawie danych lokalizacyjnych GPS, podczas gdy skarżąca realizowała wówczas powierzone jej zadania w miejscu odgórnie wyznaczonym zgodnie z poczynionymi zapisami w notatniku służbowym, a dane lokalizacyjne udostępnione przez nadajnik GPS są danymi błędnymi, niedokładnymi, o czym skarżąca informowała w świetle treści przedłożonej do akt notatki wyjaśniającej;
4. art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 5 wytycznych nr [...], przez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżąca w sposób nieuprawniony dokonała w notatniku służbowym wpisów odnośnie realizacji w powyżej wskazanym okresie patrolu miasta K., bowiem zdaniem organu czynności tych we wskazanym w notatniku czasie lub miejscu faktycznie nie realizowała, a które to ustalenia organ oparł na błędnych danych lokalizacyjnych GPS, podczas gdy skarżąca dokonała zapisów w notatniku służbowym zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, to jest zgodnie z lokalizacją, w ramach której ówcześnie przebywała, dokumentując przy tym czynności, które podejmowała w trakcie pełnienia służby (patrol miasta K.);
II. przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia:
1. art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 135 ust. 3 w zw. z art. 135ja ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, przez zaniechanie umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe, bowiem: a) pierwsze czynności w sprawie zostały podjęte 14 października 2020 r. i polegały na skompletowaniu dokumentów funkcjonariuszy pełniących służbę w KMP w K. przez pracownika cywilnego A. Z., b) w tym samym dniu, to jest 14 października 2020 r. dokonano kserokopii notatników służbowych funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w K. – w tym notatnika służbowego skarżącej, a tym samym z dniem tym organ powziął wiadomość o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przez skarżącą, a wobec faktu, że wszczęcie postępowania miało miejsce 25 czerwca 2021 r., to jest po upływie 90 dni od tej daty, organ powinien postępowanie to umorzyć, czego nie uczynił;
2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., przez zaniechanie wynikających stąd obowiązków, bowiem organ: a) ograniczył czynności do zebrania dowodów wyłącznie w postaci dokumentów, to jest map przedstawiających położenie nadajnika GPS, podczas gdy wielość spraw o tożsamym zakresie w macierzystej jednostce skarżącej jednoznacznie przemawia za tym, by wywodzić, że urządzenie GPS, którego zadaniem jest monitorowanie bieżącej lokalizacji funkcjonariusza – jest urządzeniem udostępniającym błędne (niedokładne) dane lokalizacyjne, co jednoznacznie przemawia za tym, że organ – w świetle cytowanego przepisu – powinien dołożyć wszelkich starań, aby ustalić: czy czyny, których popełnienie zarzucono obwinionej, zostały popełnione i czy obwiniona jest ich sprawcą, wyjaśnienie przyczyn i okoliczności popełnienia czynu, zebranie i utrwalenie dowodów w sprawie – czego organ I instancji zaniechał, a organ II instancji nie dostrzegł, b) zaniechał weryfikacji i ustaleń w zakresie sprawności i prawidłowego funkcjonowania urządzenia GPS oraz systemu CISCO w sytuacji, w której:
- organ I instancji ustalił okoliczności sprawy w oparciu o dane lokalizacyjne policyjnych środków transportu, które to urządzenie – zgodnie z wieloma zastrzeżeniami zgłoszonymi przez funkcjonariuszy z macierzystej jednostki skarżącej – jest urządzeniem często wadliwym, bowiem udostępniającym nieprawdziwe dane lokalizacyjne, na co uwagę zwrócił sam Komendant Miejski wprost ujmując, że: "w kwestii występowania usterek ustalono, że są one możliwe i mogą wynikać z uszkodzenia anteny GPS, uszkodzenia odbiornika GPS w radiostacji jak i problemów z samą aplikacją", czego organ II instancji nie dostrzegł,
- osoby weryfikujące i monitorujące bieżące położenie policyjnego środka transportu, których zadaniem jest czuwanie nad bezpieczeństwem funkcjonariusza przez sprawdzanie danych lokalizacyjnych pojazdu służbowego, w świetle odgórnych założeń, dokonując bieżącej analizy danych lokalizacyjnych w powyższych okresach – nie zgłosili, a tym samym nie spostrzegli żadnych rozbieżności i zastrzeżeń,
- urządzenie GPS udostępniające dane lokalizacyjne pojazdu służbowego jest urządzeniem bez legalizacji, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 2 ustawy z 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1093);
3. art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., przez: a) brak odniesienia do stanowiska i twierdzeń skarżącej zawartych w uzupełnieniu odwołania z 25 sierpnia 2021 r., w tym w szczególności brak wskazania podstaw do nieuwzględnienia zawnioskowanych w tym piśmie dowodów, b) brak wskazania podstawy prawnej, w świetle której organ uprawniony był do przetwarzania i wykorzystania danych lokalizacyjnych, c) lakoniczne i wybiórcze uzasadnienie organu II instancji w zakresie, w którym organ odniósł się do zarzutu skarżącej, w świetle którego wskazała ona, że nie została poinformowana o monitorowaniu służby przy pomocy GPS, bowiem organ ten powielając jedynie argumentację organu I instancji nie wskazał zarówno podstaw faktycznych, jak i prawnych w tym przedmiocie, d) naruszenie zasady przekonywania i brak należytego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi przy jej załatwieniu kierowały się organy, e) nienależyte sporządzenie uzasadnienie zaskarżonego i poprzedzającego go orzeczenia, objawiające się w braku wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł,
4. art. 10 § 1 w zw. z art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., przez nieuwzględnienie stanowiska profesjonalnego obrońcy, który w piśmie z 25 sierpnia 2021 r. (uzupełnienie odwołania) – uzupełnił stanowisko i twierdzenia skarżącej wywiedzione w odwołaniu, których organ nie wziął pod uwagę pozbawiając skarżącą czynnego udziału w postępowaniu, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady praworządności, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasady zaufania do władzy publicznej,
5. art. 140 w zw. z art. 136 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a., przez nierozpoznanie wniosków dowodowych wskazanych w piśmie z 25 sierpnia 2021 r. (uzupełnienie odwołania, co w okolicznościach sprawy było konieczne do ustalenia stanu rzeczy),
6. art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 20 ust. 1c w zw. z art. 20a ust. 1 i 1a w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z art. 6 w zw. z art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE Seria L z 2016 r. Nr 119, str. 1 ze zm.), przez nieuprawnione wykorzystanie danych lokalizacyjnych pochodzących z urządzeń GPS znajdujących się w policyjnych środkach transportu, podczas gdy: a) organ nie poinformował skarżącej, b) skarżąca nie wyraziła zgody na monitoring, c) dane lokalizacyjne udostępnione przez urządzenie GPS zamontowane w policyjnym środku transportu zostały wykorzystane w celach sprzecznych z przepisami ustawy o Policji, w tym w szczególności wbrew normie wskazanej w art. 1 ust. 2, d) urządzenie GPS jest urządzeniem bez legalizacji, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 2 Prawa o miarach,
7. art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 15 K.p.a., przez arbitralne działania organu I instancji objawiające się brakiem przeprowadzenia odpowiedniego, rzetelnego postępowania dowodowego i działania organu II instancji, który w uzasadnieniu nie dostrzegł uchybienia przepisów prawa w postaci błędnego ich zastosowania, a tym samym powielił jedynie argumentację Komendanta Miejskiego, opisując jedynie szerzej zastosowane w sprawie przepisu prawa materialnego,
8. art. 80 K.p.a., przez dowolną i arbitralną ocenę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a tym samym uznanie wszystkich wskazanych okoliczności za udowodnione, podczas gdy w rzeczywistości w aktach sprawy brak pełnowartościowego dowodu, który przesądzałby o jakimkolwiek uchybieniu, którego miała dopuścić się w trakcie pełnione służby skarżąca, a tym samym brak dowodu, który dawałby podstawy zarówno do uznania skarżącą za winną naruszenia dyscypliny służbowej, jak również uzasadniałby wymierzenie skarżącej kary dyscyplinarnej nagany, w tym w szczególności: a) uznanie, że skarżąca dopuściła się zarzucanego jej naruszenia dyscypliny służbowej, podczas gdy brak jest wiarygodnych dowodów to potwierdzających, b) uznanie, że dane lokalizacyjne udostępnione przez urządzenie GPS znajdujące się w policyjnych środkach transport są dowodem wiarygodnym, a ponadto pozwalającym na ustalenie okoliczności faktycznych w sposób bezsprzeczny, podczas gdy jest to dowód sprzeczny z obowiązującym porządkiem prawnym, niewiarygodny i bezpodstawny, c) uznanie, że kara dyscyplinarna nagany jest współmierna do stopnia zawinienia czynu i uwzględnia dotychczasowy przebieg służby skarżącej, a w sprawie brak jest okoliczności, które mogą mieć wpływ na złagodzenie lub zaostrzenie kary, a ponadto orzeczona kara jest "jedną z najniższych z katalogu kar", podczas gdy skarżąca pełni służbę od 2005 roku, a swoje powinności służbowe wykonuje w sposób rzetelny i prawy, nierzadko z narażeniem życia i zdrowia, a orzeczoną karę w żadnej mierze nie można uznać za współmierną i sprawiedliwą.
Powołując się na art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów:
a. wydruku z aplikacji Whats App, dokumentów znajdujących się w aktach postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przez KMP w K. asp. R. T., sygn. akt [...], a także notatki służbowej z 13 kwietnia 2021 r. – na okoliczność daty powzięcia przez organ informacji o możliwości naruszenia przez skarżącą dyscypliny służbowej, a w konsekwencji podstaw do umorzenia postępowania z uwagi na art. 135 ust. 3 ustawy o Policji,
b. pisma Komendanta Wojewódzkiego z 10 września 2021 r. na okoliczność określenia celu, w świetle którego system monitoringu zamontowany w policyjnych środkach transportu powinien być wykorzystywany,
c. zwrócenie się do Komendanta Miejskiego o: - udzielenie informacji ile patroli pełniło służbę w okresie objętym zarzutami wraz z podaniem dokładnego czasookresu, w ramach którego służba ta była pełniona, a następnie przeprowadzenie dowodu z udostępnionych przez Komendę dokumentów, - udzielenie informacji dotyczących imienia i nazwiska osób, które wówczas sprawowały funkcję "dyżurnego jednostki", "pomocnika dyżurnego" oraz "nadzorującego służbę", a których zadaniem było monitorowanie bieżącego położenia policyjnego środka transportu celem zapewnienia bezpieczeństwa funkcjonariuszy – ww. dowody na okoliczność braku podstaw uznania, że skarżąca dopuściła się naruszenia dyscypliny służbowej, - udostępnienie dokumentów przedstawiających specyfikację urządzenia GPS zlokalizowanego w policyjnych środkach transportu, w tym również dokumentów legalizacji i przeprowadzenie dowodu z udostępnionych dokumentów na okoliczność uznania, że dane lokalizacyjne udostępnione przez urządzenie GPS nie mogą stanowić dowodu w sprawie.
Komendant Wojewódzki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe twierdzenia i nie zgadzając się z zarzutami skargi.
W piśmie procesowym z 26 stycznia 2022 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: 1) regulaminu Komendy Miejskiej Policji w K. z 16 marca 2010 r., 2) regulaminu z 2 stycznia 2014 r. zmieniającego regulamin Komendy Miejskiej Policji w K., 3) regulaminu z 11 września 2014 r. zmieniającego regulamin Komendy Miejskiej Policji w K., 4) regulaminu Komendy Miejskiej Policji w K. z 25 listopada 2015 r., 5) regulaminu Komendy Miejskiej Policji w K. zmieniającego regulamin Komendy Miejskiej Policji w K., 6) regulaminu Komendy Miejskiej Policji w K. z 24 maja 2018 r. zmieniającego regulamin Komendy Miejskiej Policji w K. 7) regulaminu Komendy Miejskiej Policji w K. z 14 lutego 2020 r. zmieniającego regulamin Komendy Miejskiej Policji w K., 8) regulaminu Komendy Miejskiej Policji w K. z 16 lipca 2021 r. – na okoliczność wskazania, że w okresie 2 września 2020 r. – 12 września 2020 r., jak i w okresie wcześniejszym, zapisy wewnętrznych uregulowań Komendy Miejskiej Policji w K. nie przewidywały możliwości monitoringu lokalizacji radiostacji umieszczonych w radiowozach i stacji nasobnych przez system GPS; wskazania, że dane lokalizacyjne pochodzące z urządzeń GPS znajdujące się w policyjnych środkach transportu zostały wykorzystane w sposób nieuprawniony, to jest bez oparcia w regulaminie Komendy Miejskiej Policji w K..
Postanowieniem z dnia 5 maja 2022 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuścił dowód z pisma z 13 kwietnia 2021 r. dołączonego do skargi oraz oddalić pozostałe wnioski dowodowe zawarte w skardze. Sąd poinformował pełnomocnika skarżącej, że sprawa o sygn. akt III SA/Po [...] jest znana sądowi z urzędu.
Wyrokiem z dnia 5 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Policji z dnia 25 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia winy w zakresie naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary nagany oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia 19 lipca 2021 r. nr [...].
Sąd pierwszej instancji wskazał, że w aktach administracyjnych znajduje się notatka służbowa z dnia 13 kwietnia 2021 r. z treści której wynika, że Komendant Miejski Policji w K. w związku z ujawnieniem w dniu 11 września 2020 r. i 14 września 2020 r. faktu nieprawidłowego realizowania zadań służbowych przez funkcjonariuszy z Komisariatu Policji w K.1 i Wydziału Ruchu Drogowego KMP w K. polecił dokonać sprawdzenia w systemie CISCO wszystkich służb zewnętrznych pełnionych w godzinach nocnych przez funkcjonariuszy w okresie od 1 lipca 2020 r. do 14 września 2020 r. Wobec powyższego, W ocenie Sądu pierwszej instancji nie można było przyjąć, że organy w sprawie wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, kiedy przełożony dyscyplinarny skarżącej powziął wiadomość o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, za które wymierzono karę dyscyplinarną. Wątpliwości jakie pojawiają się w tym względzie nie zostały wyjaśnione na żadnym etapie postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazano, że wobec zdarzeń ujawnionych 11 i 14 września 2020 r. dokonano weryfikacji sposobu pełnienia służb nocnych przez policjantów wszystkich komórek prewencji Komendy Miejskiej Policji w K. i podległych komisariatów. W ocenie Sądu pierwszej instancji nie sprecyzowano jednak kiedy konkretnie weryfikacja taka nastąpiła, na czym miałaby ona polegać oraz jakie informacje i kiedy w stosunku do skarżącej w toku tej weryfikacji pozyskano. W świetle treści notatki służbowej z 13 kwietnia 2021 r. istotne wątpliwości budzi to – co sugeruje dalsza część uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia – aby ta weryfikacja miała ograniczać się jedynie do przeprowadzenia czynności wyjaśniających, które rozpoczęto właśnie 13 kwietnia 2021 r. Wspomniana notatka służbowa jednoznacznie bowiem wskazuje na to, że czynności polegające na sprawdzeniu w systemie CISCO służb pełnionych w godzinach nocnych prowadzone były w okresie wcześniejszym, przez co wyjaśnienia wymaga to, w jakim okresie czynności te zostały podjęte i jakie ma to znaczenie dla rozpatrywanej sprawy w kontekście zachowania terminu z art. 135 ust. 3 u.o.P. Jak podnosi natomiast skarżąca pierwsze czynności w sprawie, z których miałaby wynikać wiedza przełożonego służbowego odnośnie zarzuconych jej przewinień dyscyplinarnych, miały być podjęte już 14 października 2020 r. Wobec braku jakichkolwiek wyjaśnień powyższych kwestii przez organy ustosunkowanie się do tego twierdzenia skarżącej na obecnym etapie postępowania jest niemożliwe. Twierdzenie organu, że dopiero po zakończeniu czynności wyjaśniających (to jest 28 maja 2021 r.) przełożony dyscyplinarny powziął wiadomość odnośnie nieprawidłowego realizowania zadań służbowych przez stronę, staje się wobec powyższego co najmniej przedwczesne, jako wymagające dalszych, szczegółowych wyjaśnień wobec ujawnionej notatki służbowej z dnia 13 kwietnia 2021 r., jak i twierdzeń skarżącej wskazujących na prowadzenie czynności już w październiku 2020 r.
Komendant Policji wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku w całości.
Wyrokiem z dnia 17 października 2024 r., sygn. akt III OSK [...] Naczelny Sąd Administracyjny 1. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu; 2. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko zaprezentowane przez Sąd pierwszej instancji było nieprawidłowe. Z treści notatki z dnia 13 kwietnia 2021 r. wynika, że przełożony dyscyplinarny skarżącej miał wiedzę o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego wcześniej niż przed dniem 13 kwietnia 2021 r. Sposób zredagowania notatki nie budzi bowiem wątpliwości. Z treści notatki wynika, że w związku z ujawnieniem w dniu 11 września 2020 r. i 14 września 2020 r. faktu nieprawidłowego realizowania zadań służbowych przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w K.1 i Wydziału Ruchu Drogowego KMP w K., którzy spali podczas służby, Komendant Miejski Policji w K. polecił dokonać sprawdzenia w systemie CISCO wszystkich służb zewnętrznych pełnionych w godzinach nocnych przez funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego KMP w K. w okresie od 1 lipca 2020 r. do 14 września 2020 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego literalne brzmienie notatki nie nasuwa żadnych wątpliwości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przypisanie policjantowi sprawstwa przewinienia dyscyplinarnego powinno nastąpić z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej, która wraz z zasadą oficjalności obowiązuje w postępowaniu dyscyplinarnym. Na przełożonym dyscyplinarnym spoczywa obowiązek zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Jest to warunek nieodzowny dla prawidłowego przeprowadzenia tego procesu, a co za tym idzie, także prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Przypisanie winy wymaga bowiem jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej (zob. w tej materii wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 sierpnia 2017 r.; sygn. akt II SA/Go 420/17).
Samo zbieranie przez policjantów z Komendy Miejskiej Policji w K. dokumentów w sprawie, czy w trybie czynności nadzorczych, czy w trybie czynności wyjaśniających nie jest tożsame z powzięciem przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego, a co za tym idzie wiedzą tego przełożonego dyscyplinarnego o zaistniałym przewinieniu dyscyplinarnym.
Uzasadnione przypuszczenie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, to taka sytuacja lub taki zestaw okoliczności, które dają przełożonemu dyscyplinarnemu podstawy do subiektywnego osądu, iż dany policjant rzeczywiście naruszył dyscyplinę służbową. Nie mogą to być przypuszczenia, że przewinienie dyscyplinarne nastąpiło. Natomiast pojęcie "powzięcie wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego" należy rozumieć jako uzyskanie wiadomości na tyle wiarygodnych, że pozwoliły one przełożonemu dyscyplinarnemu nabrać uzasadnionego przekonania, że określone zachowanie policjanta może wyczerpywać znamiona przewinienia dyscyplinarnego. Zatem w omawianym zakresie istotny jest fakt powzięcia wiadomości, które umożliwiają dokonanie oceny działania lub zaniechania policjanta oraz data dotarcia takich wiadomości do właściwego podmiotu, to jest do przełożonego dyscyplinarnego, ewentualnie innych, określonych osób, o ile posiadają one pisemne upoważnienie, o jakim mowa w art. 133 ust. 6 u.o.P. (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 19 stycznia 2017 r.; sygn. akt I OSK 2106/16, z dnia 10 listopada 2023 r.; sygn. akt III OSK 2635/21 oraz z dnia 17 stycznia 2024 r.; sygn. akt III OSK 2227/22).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ze zgromadzonych w sprawie dowodów jednoznacznie wynika, że przełożony dyscyplinarny wiadomość o tym, że zaistniało określone zdarzenie, będące przewinieniem dyscyplinarnym, którego dopuścił się skarżący, faktycznie powziął dopiero w dniu 28 maja 2021 r. W tym bowiem w dniu przełożony dyscyplinarny zapoznał się ze szczegółowym sprawozdaniem z przebiegu postępowania wyjaśniającego (datowanym na dzień 28 maja 2021 r.), w którym z uwagi na uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez skarżącej przewinienia dyscyplinarnego zawarto wniosek o wszczęcie wobec skarżącej postępowania dyscyplinarnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób przyjąć, że moment wykonania kserokopii notatników służbowych uznać należy za równoznaczny z uzyskaniem wiedzy o przewinieniu dyscyplinarnym przez przełożonego dyscyplinarnego. Jak wynika z ustaleń organów, skarżąca w badanym okresie pełniła 13 służb nocnych, z czego tylko 2 służby były pełnione w sposób nieprawidłowy. Fakt ten został wykazany w toku czynności wyjaśniających. Co istotne, postępowania wyjaśniające obejmowały innych funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w K.. Zatem tylko wnikliwe postępowanie wyjaśniające mogło dać organowi obraz rzeczywistego przebiegu służb funkcjonariuszy w okresie 1 lipca 2020 r. do 14 września 2020 r. i podstawę do wszczęcia postepowania dyscyplinarnego. Przewinienia dyscyplinarne, które były podstawą wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącej, nie miały charakteru czynu jednorazowego. Polegały również na zaniechaniach i obejmowały pewien okres w czasie. Okoliczności te tym bardziej determinują zapatrywanie, że "powzięcie wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego" należy skorelować nie z uzyskaniem jakichkolwiek wiadomości lecz z uzyskaniem wiadomości na tyle wiarygodnych, że pozwalają one przełożonemu dyscyplinarnemu nabrać uzasadnionego przekonania, że określone zachowanie policjanta może wyczerpywać znamiona przewinienia dyscyplinarnego. W realiach tej sprawy organ zastosował tzw. kumulatywną kwalifikację czynów skarżącej, gdyż na gruncie przepisów u.o.P. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2020 r. nie znajdowała zastosowania konstrukcja czynu ciągłego (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2013 r.; sygn. akt I OSK 1605/12). Dopiero ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610), obowiązującą od dnia 1 października 2020 r., dodano do u.o.P. art. 132c definiujący tzw. dyscyplinarny czyn ciągły, charakteryzujący się zachowaniami o tym samym charakterze (w celu wykonania tego samego zamiaru lub z wykorzystaniem takiej samej sposobności) w krótkich odstępach czasowych.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego można nawiązać do regulacji dotyczącej postępowania przygotowawczego zawartych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 37 ze zm.), dalej jako "k.p.k.", choć postępowanie karne i postępowanie dyscyplinarne są postępowaniami całkowicie niezależnymi. Postępowanie sprawdzające uregulowane w art. 307 k.p.k. poprzedza ewentualne wszczęcie śledztwa lub dochodzenia; jego celem jest wyjaśnienie, czy dopuszczalne jest śledztwo lub dochodzenie ze względów faktycznych, a więc czy jest do tego podstawa faktyczna oraz zachodzi prawna dopuszczalność postępowania karnego. Zawiadomienia o przestępstwie mają przede wszystkim charakter informacji o podejrzeniu zaistnienia przestępstwa. Są impulsem określonej osoby czy instytucji do sprawdzenia przez organ ścigania, czy istnieją podstawy do ścigania karnego. Niezależnie jednak od tego, czy określone zgłoszenie ma charakter informujący czy postulujący – do organów procesowych należy ocena, czy określone zdarzenie nosi cechy przestępstwa (zob. J. Grajewski, S. Steinborn [w:] Komentarz aktualizowany do art. 1-424 Kodeksu postępowania karnego, L. K. Paprzycki (red.), System Informacji Prawnej LEX/el. 2015). Czynności sprawdzające mogą dotyczyć zarówno płaszczyzny merytorycznej (np. czy istotnie zdarzenie miało miejsce), oceny prawnej (czy zaistniały czyn jest przestępstwem), jak i problematyki procesowej (czy nie zachodzą przesłanki warunkujące niedopuszczalność postępowania, np. abolicja, znikoma szkodliwość społeczna). Czynności wchodzące w skład postępowania sprawdzającego dokumentowane są w formie notatek urzędowych (art. 143 § 2 in fine k.p.k.). Z kolei w art. 308 k.p.k. uregulowano podejmowanie czynności procesowych przed formalnym wszczęciem śledztwa lub dochodzenia. Po dokonaniu czynności w niezbędnym zakresie w sprawie, w której postępowanie może być prowadzone w formie dochodzenia, Policja wydaje postanowienie o wszczęciu dochodzenia albo postanowienie o umorzeniu postępowania i przesyła je wraz z aktami prokuratorowi w celu jego zatwierdzenia (art. 305 § 3). Prokurator, nie podzielając zasadności umorzenia dochodzenia, odmawia zatwierdzenia postanowienia i zleca wszczęcie dochodzenia albo sam wszczyna dochodzenie lub śledztwo (zob. R. A. Stefański, S. Zabłocki, Kodeks postępowania karnego, T. III, Komentarz do art. 297-424, Wolters Kluwer Polska 2017, System Informacji Prawnej LEX/el). W sprawie, w której prowadzenie śledztwa jest obowiązkowe, Policja lub inny organ, który podejmował te czynności, przekazuje sprawę niezwłocznie prokuratorowi, który wydaje postanowienie o wszczęciu śledztwa bądź postanowienie o umorzeniu postępowania w niezbędnym zakresie, ewentualnie zleca jego sporządzenie organowi prowadzącemu to dochodzenie. Wydanie postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia nie oznacza rzeczywistego wszczęcia tego postępowania, lecz jedynie przekształcenie już toczącego się postępowania w postaci postępowania w niezbędnym zakresie w śledztwo lub dochodzenie, które jest właściwe dla danej sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonego orzeczenia Komendanta Policji z dnia 25 sierpnia 2021 r. nr [...] oraz poprzedzającego je orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia 19 lipca 2021 r. nr [...], albowiem w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych nie sposób uznać, że do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego doszło z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 135 ust. 3 u.o.P. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organom dyscyplinarnym nie sposób postawić zarzutu braku wnikliwości, tym bardziej, że podstawą wszczęcia postępowania dyscyplinarnego winno być (i było) uzasadnione przypuszczenie popełnienia przewinień, a nie jakiekolwiek, w istocie niezweryfikowane fakty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu ponownie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r.; poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r.; poz. 935 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżony akt odpowiada prawu.
Niniejsza sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania wspomnianym wyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zgodnie z art. 190 p. p. s. a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Artykuł ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p. p. s. a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Ta sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. II GSK 808/09). Związanie wykładnią prawną dotyczy zarówno sądu rozpoznającego sprawę ponownie, jak również organu administracyjnego, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny NSA staje się nieaktualny. Oznacza to, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowo-administracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. W tej sytuacji Sąd nie mógł rozpoznawać sprawy z pominięciem oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie znajdując podstaw do zastosowania odstępstw od konieczności podzielenia poglądu prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku, zobowiązany jest wykładnię prawa tam przedstawioną przyjąć.
Wykonując zalecenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd poddał ponownie ocenie orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 25 sierpnia 2021 r. nr [...] wydane po rozpoznaniu odwołania od orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia 19 lipca 2021 roku o stwierdzenia winy i wymierzeniu kary nagany asp. A. A.. Zarzuty zawarte w punkcie 1, 2, 3 i 4 skargi były tożsame z zarzutami postawianymi w odwołaniu i zostały rozpoznane orzeczeniem nr [...] z dnia 19 lipca 2021 roku Komendanta Miejskiego Policji w K.. Zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne wydane zostało na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 360 z późn. zm.).
Zagadnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów regulują przepisy art. 132-144a zawarte w rozdziale 10 tej ustawy. W tych przepisach zawarta jest regulacja materialnoprawnej odpowiedzialności policjantów, jak i regulacja procesowa postępowania dyscyplinarnego, która jest regulacją pełną w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy jego zakończenia. Dalej wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 134i ust. 1 tej ustawy, w przypadku uzasadnionego przypuszczenia popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego, przełożony dyscyplinarny wszczyna postępowanie dyscyplinarne z własnej inicjatywy, na wniosek bezpośredniego przełożonego policjanta, na polecenie wyższego przełożonego, na żądanie sądu lub prokuratora, bądź może je wszcząć na wniosek pokrzywdzonego. Na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o uniewinnieniu albo odstąpieniu od ukarania, albo ukaraniu, albo umorzeniu postępowania (art. 135j ust. 1 ustawy). Orzeczenie powinno zawierać m.in. opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną, rozstrzygnięcie o uniewinnieniu, stwierdzeniu winy i odstąpieniu od ukarania lub wymierzeniu kary dyscyplinarnej albo umorzeniu postępowania dyscyplinarnego, a także uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia (art. 135j ust. 2 pkt 4 - 6 ustawy).
Dla poniesienia odpowiedzialności dyscyplinarnej nie ma przy tym znaczenia to, czy działanie lub zaniechanie konkretnej osoby było zamierzone, czy też nie. Czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne może mieć bowiem charakter umyślny, jak i nieumyślny, na co wprost wskazuje treść art. 132a ustawy o Policji. Stąd też przewinienie dyscyplinarne jest zawinione, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (art. 132a pkt 1), jak również wtedy, gdy policjant nie mając zamiaru jego popełnienia jednak popełnia przewinienie na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką mógł i powinien przewidzieć (art. 132a pkt 2). Już zatem samo (nieumyślne, niezamierzone) naruszenie obowiązków służbowych może powodować odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariusza. Wobec tego postać i stopień jego winy nie przesądza o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, może natomiast mieć wpływ na wymiar kary dyscyplinarnej. Podkreślenia przy tym wymaga, że przypisanie policjantowi sprawstwa przewinienia dyscyplinarnego powinno nastąpić z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej, która wraz z zasadą oficjalności obowiązuje w postępowaniu dyscyplinarnym. Na organie spoczywa obowiązek zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy (por. art. 135e ust. 1, 135a ust. 1, 135j ust. 3 ustawy o Policji). Przypisanie winy wymaga zatem jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej.
Przez naruszenie dyscypliny służbowej należy rozumieć czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych (art. 132 ust. 2 ustawy). Jak stanowi art. 132 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy, naruszeniem dyscypliny służbowej jest między innymi zaniechanie wykonania czynności służbowej albo jej wykonanie w sposób nieprawidłowy).
Analizując dowody zebrane w toku postępowania dyscyplinarnego i ich ocenę przeprowadzoną w zaskarżonych orzeczeniach, w konfrontacji z zarzutami stawianymi w skardze, sąd nie może się zgodzić, że doszło do zarzucanych przez Skarżącą naruszeń prawa. Organy dyscyplinarne zidentyfikowały poszczególne zachowania Skarżącej oraz w sposób wystarczająco dokładny opisały i wyjaśniły na czym polegało nieprawidłowe wykonanie (zaniechanie) obowiązków służbowych, co pozwalało na skuteczne postawienie zarzutów naruszenia dyscypliny służbowej. Wbrew twierdzeniom skargi zachowania Skarżącej zostały prawidłowo zakwalifikowane jako delikty dyscyplinarne i należycie przyporządkowane do właściwej podstawy prawnej, tzn. art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.
W ocenie sądu nie budzą też wątpliwości ustalenia faktyczne stanowiące podstawę postawienia Skarżącemu zarzutów dyscyplinarnych. Stan faktyczny w sprawie został bowiem ustalony w oparciu o rzetelnie zgromadzony materiał dowodowy. Zaniechanie czynności służbowej przez funkcjonariusza albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy, nawet gdy nie wywołują negatywnych następstw, stanowią naruszenie dyscypliny służbowej (por. wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1902/12, CBOSA). W ocenie składu orzekającego dla przypisania Skarżącej odpowiedzialności dyscyplinarnej nie miało też istotnego znaczenia skonkretyzowanie ilości nieprawidłowych zachowań.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie oceniając czyny policjantki przez pryzmat przytoczonych przepisów i zgromadzonych w sprawie dowodów, organy dyscyplinarne zasadnie uznały, że dopuściła się ona popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Z zebranego materiału w sprawie wynikało, iż podjęte czynności i zebrany materiał dowodowy pozwalały przyjąć, iż sprawstwo i wina obwinionej nie budziły wątpliwości. Przed wszczęciem przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego, przeprowadzono czynności wyjaśniające, podczas których zbadano sprawę i wskazano na uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez A. A. przewinienia dyscyplinarnego.
Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczenia w rzeczonej sprawie. Organ obu instancji w uzasadnieniu wskazały okoliczności, które wpływają na wymiar kary. Czynności wyjaśniające obejmujące służby nocne funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w K. trwały od 13 kwietnia 2021 roku do 28 maja 2021 roku. Dopiero po zakończeniu powyższych czynności wyjaśniających przełożony dyscyplinarny powziął wiadomość odnośnie nieprawidłowego realizowania zadań służbowych przez A. A., a prawidłowość takiego działania organów została podzielona przez NSA w wyroku wydanym w niniejszej sprawie. Nie ma wątpliwości, że zaistniało uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez asp. A. A. przewinienia dyscyplinarnego, co stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.
Zgodnie z art. 134 ustawy o Policji, karami dyscyplinarnymi są: upomnienie, nagana, ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, obniżenie stopnia, ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby, wydalenie ze służby. Kara dyscyplinarna nagany jest jedną z najniższych z katalogu kar zawartych w Rozdziale 10 ustawy o Policji. Odnośnie wymierzonej wobec skarżącej kary nagany należało przyjąć, że organ działał w granicach obowiązującego prawa i w tym też zakresie nie dopatrzył się okoliczności mogących mieć wpływ na złagodzenie lub zaostrzenie kary, o których mowa w art. 134h ust. 2 i 3 ustawy o Policji. Wydane przez Komendanta Miejskiego Policji w K. orzeczenie było w pełni uzasadnione i nie naruszało obowiązujących przepisów, a wymierzenie obwinionej kary nagany było adekwatne do popełnionego czynu oraz stopnia zawinienia.
Wszystkie faktyczne i istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w orzeczeniu Komendanta Policji z dnia 25 sierpnia 2021 roku nr [...] , które zostało wydane po rozpatrzeniu odwołania, o utrzymaniu w mocy orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia 19 lipca 2021 roku o stwierdzeniu winy i wymierzeniu nagany skarżącej. Organ odwoławczy odniósł się do podniesionych argumentów w swym [...], a jego stanowisko w tym zakresie nie uległo zmianie. Z zebranego materiału w niniejszej sprawie wynika, iż w tym konkretnym przypadku podjęte czynności i zebrany materiał dowodowy pozwoliły przyjąć, iż sprawstwo i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. Z zebranego materiału dowodowego wynikało, że do ujawnienia nieprawidłowego realizowania zadań przez policjantów z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w K. przyczynił się system pozycjonowania GPS, gdzie odbiornik GPS zamontowany jest w radiostacjach będących w radiowozach.
Policja miała prawo obserwowania i rejestrowania wykonywanych zadań służbowych, obiektów Policji i policyjnych środków transportu w celu zapewnienia realizacji ochrony form i metod realizacji zadań, informacji oraz danych identyfikujących policjantów w związku z realizacją zadań Policji stosownie do treści art. 20a ust. la w zw. z ust 1 ustawy o Policji. W istocie uprawniają one do rejestrowania i monitorowania za pomocą systemu GPS danych lokalizacyjnych z nadajników GPS umieszczonych w policyjnych środkach transportu, gdyż stanowi to rejestrowanie wykonywanych zadań służbowych przez policjantów oraz rejestrowanie policyjnych środków transportu w rozumieniu przepisów art. 20a ust. la w zw. z ust. 1 ustawy o Policji, w celach zapewnienia ochrony informacji, form i metod realizacji zadań Policji. Monitorowanie za pomocą danych lokalizacyjnych z systemu GPS wykonywanych zadań służbowych przez policjantów w tych celach oraz monitorowanie policyjnych środków transportu polega m.in. na monitorowaniu przebiegu służby pełnionej przez policjantów oraz ujawnianiu ewentualnych nieprawidłowości związanych z jej pełnieniem. Podstawy monitorowania i rejestrowania położenia radiowozów nie wskazują na obowiązek stałej i bezpośredniej obserwacji przez dyżurnego KMP w K. czy pełniącego nadzór nad służbą każdego radiowozu będącego w służbie.
System GPS przede wszystkim miał ułatwić dyżurnym KMP w K. obsługę zdarzeń poprzez kierowanie na miejsce policjantów będących najbliżej danego zgłoszenia oraz zapewnić szybką pomoc policjantom, w przypadku zagrożenia ich życia lub zdrowia. Natomiast przełożonym, system GPS pozwalał na weryfikację, sposobu realizacji służby przez podległych policjantów. Rejestrowanie danych o lokalizacji policyjnych środków transportu lub innych urządzeń służbowych będących na wyposażeniu Policji za pomocą systemu GPS stanowiło przetwarzanie informacji w postaci danych o lokalizacji (tj. o położeniu geograficznym i przemieszczaniu) określonego środka transportu lub urządzenia służbowego, a w tym i danych o lokalizacji osób poruszających się pojazdem służbowym lub wyposażonych do służby w urządzenie służbowe zawierające nadajnik GPS. Zapisy danych lokalizacyjnych z systemu i nadajników GPS mogły być wykorzystywane dla celów związanych z pociągnięciem do odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów na podstawie przepisów art. 20 ust. l c ustawy o Policji. Pozycjonowanie sygnału GPS następuje co 1 (jedną) minutę, to znaczy jest to odświeżanie systemu i po każdej minucie system wskazuje faktyczne (nowe) położenie pojazdu (radiowozu). W toku czynności wyjaśniających Zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji i Profilaktyki Społecznej KMP w K. z przeprowadzonej analizy służb nocnych policjantów z Wydziału Ruchu Drogowego KMP w K. pełnionych w okresie od 1 lipca 2020 r. do 14 września 2020 r. sporządził tabelę obejmującą datę i godziny służby nocnej, skład patrolu, radiowóz, z wykorzystaniem którego była pełniona służba nocna, czasookres w jakim system odnotował dłuższy pobyt radiowozu w jednym miejscu ze wskazaniem lokalizacji radiowozu. Do tabeli załączono wydruki z map z systemu CISCO dla poszczególnych służb obrazujące czasookres oraz lokalizację radiowozów. W oparciu o dane z systemu GPS i zapisy w notatnikach służbowych dokonano następnie weryfikacji wskazań położenia radiowozów z zapisami w notatnikach służbowych stwierdzając, że w dwóch przypadkach) podczas służby A. A. lokalizacja jej radiowozu, nie zgadzała się z zapisami w notatniku służbowym, czym potwierdzono niewłaściwe pełnienie służby, za co przedstawiono skarżącej zarzuty dyscyplinarne. W tych przypadkach GPS wskazał, jako lokalizację radiowozu, na terenie parkingu za byłą Polikliniką przy ul. [...] w K. (służba pełniona w nocy 02/03.09.2020r.) oraz na terenie prywatnej posesji przy ul. [...] [...] K., gdzie zamieszkuje sierż. szt. M. K. (służba pełniona w nocy z 11/12.09.2020r.). W ocenie Sądu w sprawie nie było podstaw do skutecznego zakwestionowania prawidłowości działania systemu GPS, który z dokładnością kilku metrów wskazał lokalizację urządzenia, co pozwoliło na ujawnienie nieprawidłowości w zakresie pełnionej służby przez skarżącą. W kwestii prawidłowości wskazań GPS i podnoszonego argumentu o braku dokładnego wskazywania położenia radiowozu, gdzie znajdował się według policjantki radiowóz w nocy z 2/3 września 2020 r., z wykorzystaniem którego obwiniona pełniła obie służby objęte zarzutami, organy wyjaśniły, że zainstalowana była w radiowozie radiostacja MOTOROLA [...], gdzie granica błędu może wynieść maksymalnie 5m, nie mogło prowadzić do wniosku, że policjantka w sposób prawidłowy realizowała zadania, które wynikały z dyslokacji służby. W sprawozdaniu z przebiegu postępowania wyjaśniającego z dnia 28 maja 2021 r. zawarto informację, że sprawdzenie położenia pojazdu służbowego nastąpiło przez system GPS, w którym pozycjonowanie sygnału następuje co 1 minutę. Zatem co minutę następowało odświeżanie systemu i po każdej minucie systemu wskazywano nowe (faktyczne) położenie pojazdu. Sygnał GPS jest odbierany w jednym punkcie przez dłuższy czas, jednak nie może być mowy o jakimkolwiek zawieszeniu systemu, bowiem aktualizacje dokonywały się na bieżąco (na wydrukach z systemu widoczne są nałożone na siebie wskazania położenia). W takich okolicznościach nie przedstawiono żadnych dowodów potwierdzających twierdzenia, że system pozycjonowania GPS nie był sprawy w dniach w których dokonano ustaleń będących podstawę wymierzonej kary dyscyplinarnej.
Zdaniem sądu skarżony organ uwzględnił okoliczności jakie należało wziąć pod uwagę kierując się dyrektywami wymiaru kary wynikającymi z przywołanego przepisu. Organ II instancji, przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie uwzględnił jednak stanowiska profesjonalnego pełnomocnika skarżącej, gdyż "uzupełnienie odwołania" wpłynęło już po prawomocnym rozpatrzeniu rzeczonego odwołania przez organ II instancji, w związku z powyższym niniejsze pismo bez rozpatrzenia zostało włączone do akt postępowania dyscyplinarnego [...], o czym powiadomiono pełnomocnika skarżącej.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, że dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji. Sąd ocenia jedynie, czy wymierzając karę dyscyplinarną, która musi mieścić się w katalogu ustawowym, organ uwzględnił wszystkie okoliczności danej sprawy i przedstawił je w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2687/12, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie organ uwzględnił dotychczasowy przebieg służby skarżącej i na tej podstawie ukarał ją najmniej dotkliwą z kar. Kara nagany nie ma bowiem charakteru, ani finansowego ani ograniczającego sposób zachowania się funkcjonariusza. Oznacza wytknięcie funkcjonariuszowi niewłaściwego zachowania się, jest wyrazem dezaprobaty dla konkretnego zachowania się. Nie jest kara nadmiernie surowa, gdyż faktycznie nie wywołuje bezpośrednich konsekwencji, a przypadku pełnienia dalszej służby w sposób prawidłowy może w ogóle ich nie wywołać.
Podsumowując powyższe rozważania, należało zatem stwierdzić, że zakwestionowane orzeczenie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko Skarżącej zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, a zebrany materiał dowodowy, był wystarczający do podjęcia merytorycznej decyzji. Przyjęty stan faktyczny znajduje potwierdzenie w materiale zgromadzonym w toku postępowania, a wnioski płynące z jego oceny są uzasadnione. W sprawie podjęto wystarczające kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 Kpa), zebrano i rozpatrzono w wyczerpujący sposób materiał dowodowy niezbędny do wydania orzeczenia (art. 77§1 Kpa), dokonano swobodnej, ale nie dowolnej jego oceny bez przekroczenia granic uznania administracyjnego (art. 80 Kpa) i uzasadniono rozstrzygnięcie zgodnie z art. 135j ust. pkt 6 ustawy o Policji. nie naruszono zatem ani przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalono.