II SA/Po 798/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi R. H. na pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (WKZ) z dnia 7 października 2024 r., które negatywnie zaopiniowało wniosek o wykreślenie budynku przy ul. [...] w T. z gminnej ewidencji zabytków. Skarżący podnosił, że budynek jest w bardzo złym stanie technicznym, zagraża bezpieczeństwu i utracił walory zabytkowe. WKZ argumentował, że budynek nadal spełnia definicję zabytku zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a jego stan techniczny nie wyklucza możliwości remontu. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności ocenił jej dopuszczalność. Stwierdził, że zaskarżone pismo WKZ ma charakter informacyjny i nie jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądów administracyjnych w rozumieniu art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, że ujęcie lub wyłączenie obiektu z gminnej ewidencji zabytków jest czynnością materialno-techniczną organu wykonawczego gminy, a nie decyzją administracyjną. W związku z tym skarga została odrzucona jako niedopuszczalna. Sąd zwrócił również skarżącemu uiszczony wpis sądowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że opinia konserwatora zabytków w sprawie wykreślenia z gminnej ewidencji zabytków jest czynnością materialno-techniczną, a nie aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zaskarżono opinię, a nie decyzję lub postanowienie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków opiniujące wniosek o wykreślenie budynku z gminnej ewidencji zabytków jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pismo to ma charakter informacyjny i nie jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ujęcie lub wyłączenie obiektu z gminnej ewidencji zabytków jest czynnością materialno-techniczną organu wykonawczego gminy, a nie decyzją administracyjną, co wyłącza możliwość jej zaskarżenia do sądu administracyjnego.
Czy budynek w złym stanie technicznym, ale zachowujący historyczną formę architektoniczną, może być uznany za zabytek i podlegać ochronie konserwatorskiej?
Odpowiedź sądu
Tak, budynek zachowujący historyczną formę typową dla zabudowy z danej epoki, nawet w złym stanie technicznym, może być uznany za zabytek, jeśli jego zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na wartość historyczną lub artystyczną.
Uzasadnienie
Organ konserwatorski wskazał, że budynek stanowi świadectwo minionej epoki i element historycznej zabudowy, a jego wartość artystyczna i historyczna uzasadnia ochronę, mimo złego stanu technicznego.
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jest niedopuszczalna z innych przyczyn.
u.o.z. art. 3 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja zabytku jako świadectwa minionej epoki, którego zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na wartość historyczną, artystyczną lub naukową.
u.o.z. art. 22 § ust. 4
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy.
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem art. § 18 § ust. 1 i 2
Określa procedurę włączania i weryfikacji kart adresowych zabytków do gminnej ewidencji zabytków, w tym konieczność porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków w przypadku obiektów innych niż wpisane do rejestru lub znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot uiszczonego wpisu sądowego w przypadku odrzucenia skargi.
u.o.z. art. 22 § ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem art. § 18a
Obowiązek organu prowadzącego GEZ zawiadomienia właściciela o zamiarze i dokonaniu włączenia/usunięcia karty adresowej nieruchomości z GEZ.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaskarżone pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 P.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Budynek utracił walory zabytkowe z powodu złego stanu technicznego i zagraża bezpieczeństwu. • Wpisanie do gminnej ewidencji zabytków powinno zostać ujawnione w księdze wieczystej. • Pismo WKZ nie załatwiało sprawy, gdyż nie było orzeczeniem i nie wskazywało podstawy prawnej.
Godne uwagi sformułowania
pismo ma wyłącznie charakter informacyjny i nie wpływa na sferę uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa • ujęcie zabytku nieruchomego w ewidencji zabytków stanowi czynność materialno-techniczną właściwego organu z zakresu administracji publicznej • pojęciem "ujęcia" należy objąć zarówno przypadki włączenia karty adresowej zabytku do ewidencji, jak i jej wyłączenia z niej.
Skład orzekający
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
przewodniczący sprawozdawca
Edyta Podrazik
sędzia
Robert Talaga
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że opinia konserwatora zabytków w sprawie wykreślenia z gminnej ewidencji zabytków jest czynnością materialno-techniczną, a nie aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zaskarżono opinię, a nie decyzję lub postanowienie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w kontekście ochrony zabytków, pokazując, jakie rodzaje pism organów administracji podlegają kontroli sądowej.
“Czy opinia konserwatora zabytków może trafić do sądu? WSA w Poznaniu wyjaśnia granice kontroli sądowej.”
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.