II SA/PO 793/22

II SA/Po 793/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-02-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /sprawozdawca/
Paweł Daniel
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Sygn. powiązane
III OZ 359/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2373
art.3, art.  62, art. 63, art. 66, art. 71 ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1 i art. 80 k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2023 r. sprawy ze skargi G. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia 25 kwietnia 2019 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wójt Gminy S. (dalej też jako Wójt) decyzją z dnia 25 kwietnia 2019 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r, poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.) w związku z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm. - dalej: u.i.o.ś.) po rozpatrzeniu wniosku spółki G. Sp. z o.o. Sp. k. w K. (dalej jako skarżąca, strona lub spółka), odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "zmianie sposobu użytkowania budynku salonu serwisu mechanicznego pojazdów na salon i serwis mechaniczny z usługami blacharsko-lakierniczymi, w S. przy ul. [...], na działkach nr [...] i [...]".
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że z treści wniosku (jak również dołączonej do niego "Karty informacyjnej przedsięwzięcia" - dalej: k.i.p.) wynika, że planowane przedsięwzięcie zgodnie z § 3.1 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 71, dalej r.p.o.ś.) kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego zgodnie z art. 71 ust. 2 u.i.o.ś. wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Organ wskazał również, że art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. wprowadza obowiązek stwierdzenia przez właściwy organ (przed wydaniem decyzji) zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dla terenu, na którym planowane jest przedmiotowe przedsięwzięcie, obowiązuje uchwała Nr LII/272/97 Rady Gminy Suchy Las z dnia 15.05.1997 r. w sprawie: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Suchego Lasu, rej. ul. Jagodowej i Rolnej (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 1997 r. Nr 13, poz. 96) zmieniona Uchwałą Nr XXXII/298/2000 Rady Gminy Suchy Las z dnia 26 października 2000 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2000 r. Nr 78, poz. 1044) i Uchwałą Nr XXXVIIl/329/2005 Rady Gminy Suchy Las z dnia 19 maja 2005 r. (Dz. Urz. z 2005 r., Nr 108, poz. 2997)- dalej w skrócie m.p.z.p. lub Plan miejscowy lub Uchwała.
Planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest na obszarze oznaczonym na rysunku m.p.z.p. symbolem [...] - tereny projektowanych usług i związanych z nimi nieuciążliwych magazynów i działalności gospodarczej. Zgodnie z §2 ust. 15 pkt 2) i ust. 13 pkt 4) - na obszarach oznaczonych na rysunku planu symbolem [...] wprowadza się zakaz prowadzenia usług lub produkcji uciążliwych dla środowiska.
Organ wskazał, że pod pojęciem działalności nieuciążliwej należy rozumieć każdą inną działalność niż wymienione w odrębnych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko (wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1812/09). Nieuprawnione jest definiowanie w m.p.z.p. działalności uciążliwej w sposób nieadekwatny do używanego w przepisach z zakresu ochrony środowiska pojęcia przedsięwzięć znacząco oddziałujących lub mogących znacząco oddziaływać na środowisko (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1/08).
Organ zwrócił uwagę, że skarżąca przedmiotowe przedsięwzięcie zarówno we wniosku, jak i w załączonym do niego k.i.p. zakwalifikowała do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu r.p.o.ś., czyli do przedsięwzięć uciążliwych w rozumieniu przepisów prawa, których prowadzenia w planowanej lokalizacji zakazują ustalenia obowiązującego m.p.z.p.
Wobec powyższego lokalizacja planowanego przedsięwzięcia nie jest zgodna z ustaleniami uchwalonego m.p.z.p., zatem nie spełnia ono warunku niezbędnego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o którym mowa w art. 80 ust. 2 u.i.o.ś.
Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniosła G. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w K. zarzucając :
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 80 ust 2 u.i.o.ś. w związku z § 2 ust 15 pkt 2) i ust. 13 pkt 4) w związku z § 1 ust 2 pkt 7) m.p.z.p. poprzez błędne przyjęcie, iż lokalizacja planowanego przedsięwzięcia nie jest zgodna z ustaleniami m.p.z.p., przez co nie spełnia warunku niezbędnego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy lokalizacja inwestycji nie stoi w sprzeczności z zapisami m.p.z.p., a więc zaistniały podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.
2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, tj. :
- art. 6, art. 7, art. 77 w związku z art. 80 k.p.a., w szczególności poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia całokształtu okoliczności faktycznych towarzyszących sprawie, dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności poprzez pominięcie zgromadzonych w sprawie opinii i uzgodnień potwierdzających brak negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko naturalne oraz brak pełnego skonfrontowania ich z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie decyzji polegające na braku należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jej podstawy faktycznej i prawnej oraz szczegółowego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia.
Spółka w odwołaniu podkreśliła, że z opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia 28 marca 2019 roku (znak: [...]) oraz opinii sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia 28 lutego 2019 roku (znak: [...]) wynika, że planowane przedsięwzięcie wypełnia definicję "nieuciążliwości" w rozumieniu § 1 ust 7 pkt 5 m.p.z.p. Wszelka emisja zanieczyszczeń do otoczenia, a także poziom hałasu na granicy działki obiektu nie przekracza dopuszczalnych norm lub wskaźników, co zostało stwierdzone przez RDOŚ i PPIS. W przypadku, gdy organ opiniujący nie nałożył na wnioskodawcę obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, ani też sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, nie występuje nawet potencjalne zagrożenie dla środowiska naturalnego związane z realizacją przedsięwzięcia. Dlatego brak jest podstaw do kwalifikowania planowanego przedsięwzięcia jako uciążliwego dla środowiska w rozumieniu § 2 ust 15 pkt 2 w zw. z § 2 ust 13 pkt 4 w zw. z § 1 ust 7 pkt 5 m.p.z.p. Organ dokonał nieuzasadnionego rozszerzenia definicji usług lub produkcji uciążliwych dla środowiska także na przedsięwzięcia dla których nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko i sporządzania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 27 czerwca 2019r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu sprzeciwu A. N., wyrokiem z dnia 27 lutego 2020 r. uchylił z decyzję SKO [...] z dnia 27 czerwca 2019 r. nr [...]
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ II instancji w nieuzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej i bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty i wydania decyzji reformatoryjnej. Sąd nakazał Kolegium aby oceniło, czy planowana inwestycja jest zgodna z obowiązującym m.p.z.p. i dopiero w razie stwierdzenia, że planowane zamierzenie jest zgodne z Planem miejscowym może rozważyć kwestię uzupełnienia materiału dowodowego. W razie bowiem stwierdzenia sprzeczności planowanego zamierzenia z obowiązującym dla tego terenu Planem miejscowym już tylko z tego względu nie będzie możliwe wydanie pozytywnej decyzji środowiskowej, niezależnie prawidłowości dokonanych w sprawie uzgodnień.
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 czerwca 2022 r. nr [...] działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570), 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Wójta Gminy S. z dnia 25 kwietnia 2019 r., znak sprawy [...]
Motywując rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że uwzględniając wykładnię wyroku z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt IV SA/Po [...], po przeanalizowaniu całości akt sprawy, a także zapisów obowiązującego na terenie m.p.z.p. uznało, że organ I instancji słusznie stwierdził, że planowana inwestycja jest sprzeczna z ww. miejscowym planem.
Zgodnie z m.p.z.p. obszar inwestycji położony jest na terenie oznaczonym w planie symbolem [...], na którym wprowadzony został zakaz prowadzenia usług lub produkcji uciążliwych dla środowiska. Ponadto zgodnie z definicją, przyjętą w §1 ust. 7 pkt 5) uchwały, przez "nieuciążliwe" należy rozumieć takie obiekty, których wszelka emisja zanieczyszczeń do otoczenia, a także poziom hałasu na granicy działki obiektu nie przekracza dopuszczalnych norm lub wskaźników. Obecnie w przepisach prawnych nie ma określonej definicji usług lub produkcji uciążliwych dla środowiska. SKO zaznaczyło, że w momencie uchwalania niniejszego planu podstawę prawną w zakresie ochrony środowiska stanowiła ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U. z 1980 r. nr 3, poz. 6). Powyższa ustawa definiowała tzw. uciążliwości dla środowiska, przez które rozumiano zjawiska fizyczne lub stany utrudniające życie albo dokuczliwe dla otaczającego środowiska, a zwłaszcza hałas, wibracje, zanieczyszczenie powietrza i zanieczyszczenie odpadami. Natomiast przez szkodliwe uciążliwości dla środowiska rozumiano wymienione zjawiska lub stany o natężeniu utrudniającym życie albo dokuczliwe dla środowiska w stopniu powodującym zagrożenie zdrowia ludzi, uszkodzenie albo zniszczenie środowiska.
SKO wskazało, że planowane przedsięwzięcie polega na zmianie sposobu użytkowania budynku salonu i serwisu mechanicznego pojazdów na salon i serwis mechaniczny z usługami blacharsko-lakierniczymi. Oznacza to, że tego typu inwestycja, w myśl ww. definicji uciążliwości dla środowiska, spowodowana zwiększeniem liczby klientów, związana byłaby np. ze zwiększoną emisją spalin oraz emisją hałasu przez pojazdy, których posiadacze przybywaliby na teren działania warsztatu. Ponadto prace blacharsko-lakiernicze wiązałyby się np. ze zwiększeniem emisji substancji do środowiska. Tego typu zjawiska spowodowałyby, że warsztat blacharsko-lakierniczy stałby się, w myśl ww. definicji utrudniający życie albo dokuczliwy dla otaczającego środowiska. Organ zaznaczył, iż warsztat samochodowy nie musi zapewniać kompleksowej obsługi. Warsztat taki może być wyspecjalizowany i zapewniać usługi konkretnego rodzaju. Kolegium wskazało na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1176/18, w którym stwierdzono, iż usługi mogą być nieuciążliwe i stanowić uzupełnienie funkcji mieszkaniowej (gastronomia, fryzjer, kosmetyczka, przedszkole) oraz o znacznej nawet uciążliwości dla otoczenia, szczególnie jeżeli w otoczeniu tym występuje zabudowa mieszkaniowa. Tego typu usługi to między innymi warsztaty samochodowe, lakiernie czy myjnie samochodowe - obiekty, których funkcjonowanie jest dla otoczenia (mieszkańców) uciążliwe z uwagi na generację przez te obiekty a w zasadzie działalność w nich wykonywaną uciążliwości takich jak hałas, zapachy, wibracje, zanieczyszczenie powietrza czy związany z funkcjonowaniem tych obiektów wzmożony ruch samochodowy. A należy zaznaczyć, że w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest zakaz prowadzenia usług lub produkcji uciążliwych dla środowiska.
W związku z powyższym Kolegium uznało, że planowana inwestycja w zakresie zmiany sposobu użytkowania budynku salonu i serwisu mechanicznego pojazdów na salon i serwis mechaniczny z usługami blacharsko-lakierniczymi mieści się w pojęciu "usługa uciążliwa dla środowiska". Działalność będzie się wiązała ze zwiększeniem emisji substancji do środowiska, a zatem warsztat blacharsko-lakierniczy to usługi o bardzo dużej uciążliwości dla otoczenia. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż planowana inwestycja jest sprzeczna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Spółka G. sp. z o.o. sp.k. w K., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 czerwca 2022 r. nr [...] wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Spółka zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
— art. 80 ust 2 u.i.o.ś. w związku z § 2 ust 35 pkt 2 i ust. 13 pkt 4) w związku z § 1 ust 2 pkt 7) m.p.z.p. poprzez błędne przyjęcie, iż lokalizacja planowanego przedsięwzięcia nie jest zgodna z ustaleniami uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przez co przedsięwzięcie nie spełnia warunku niezbędnego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy lokalizacja inwestycji nie stoi w sprzeczności z zapisami m.p.z.p., a co za tym idzie zaistniały podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.
2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie,, tj.:
— art. 6, art:. 7, art. 77 w związku z art. 80 k.p.a., w szczególności poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia całokształtu okoliczności faktycznych towarzyszących sprawie, dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności poprzez pominięcie zgromadzonych w sprawię opinii i uzgodnień potwierdzających brak negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko naturalne oraz brak pełnego skonfrontowania ich z zapisami m.p.z.p.;
— art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie decyzji polegające na braku należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jej podstawy faktycznej i prawnej oraz szczegółowego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia odnoszącego się w szczególności opinii RDOŚ w P. oraz opinii PPIS w P..
Motywując skargę podkreślono, że planowane przedsięwzięcie jest zgodne z m.p.z.p. i jego realizacja nie spowoduje ponadnormatywnych uciążliwości dla środowiska w postaci nadmiernej emisji substancji do powietrza, czy hałasu. W ocenie strony z przepisów planu nie można wysnuć wniosku, iż zakazuje on realizacji inwestycji takiej jaką planuje skarżąca. Zarzucono, że SKO ograniczyło się do wskazania, iż tego typu inwestycja spowodowana zwiększeniem liczby klientów związana byłaby np. ze zwiększoną emisją spalin oraz emisją hałasu przez pojazdy, których posiadacze przybywaliby na teren działania warsztatu. Tymczasem z dokumentów zgromadzonych w sprawie- z karty informacyjnej przedsięwzięcia, jak i z pozostałych zgromadzonych w toku postępowania uzgodnień i opinii wynika, że emisje nie będą przekraczały dopuszczalnych norm ani wskaźników. Inwestor planuje zastosowanie najnowocześniejszej dostępnej technologii w celu minimalizacji jakichkolwiek emisji i oddziaływania na środowisko. Ponadto inwestcyja planowana jest na terenie przeznaczonym w planie pod usługi i związanych z nimi nieuciążliwych magazynów i działalności gospodarczej. W bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości przy ul. [...] w S. nie występuje zabudowa mieszkaniowa. Obszar ten charakteryzuje zabudowa usługowa. W takim przypadku próg, po przekroczeniu którego dana usługa uznana może zostać za uciążliwą dla otoczenia, jest zdecydowanie wyższy.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Uczestniczka postępowania A. N. złożyła pismo procesowe, w którym wskazała, że sprzeciwia się planowanej inwestycji jako niezgodnej z m.p.z.p. i wnosi o oddalenie skargi.
Obecni na rozprawie w dniu 10 lutego 2023 r. pełnomocnicy skarżącej i uczestniczki postępowania podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 czerwca 2022 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia 25 kwietnia 2019 r. nr [...], którą odmówiono wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "zmianie sposobu użytkowania budynku salonu serwisu mechanicznego pojazdów na salon i serwis mechaniczny z usługami blacharsko-lakierniczymi, w S. przy ul. [...], na działkach nr [...] i [...]".
Powyższa decyzja Kolegium zapadła po wydaniu wyroku tut. Sądu z dnia z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. IV SA/Po [...] (pełne orzeczenie w bazie CBOSA), uchylającego decyzję SKO [...] z dnia 27 czerwca 2019 r. nr [...] Wyrok ten zapadł w wyniku rozpoznania sprzeciwu (aktualnej uczestniczki postępowania) A. N.. Należy wskazać, że zakres kontroli sądu w sprawach zainicjowanych sprzeciwem sprowadza się do oceny prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy trybu uregulowanego art. 138 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu w orzecznictwie zasadnie podnosi się, że z uwagi na skutki prawne, wynikające z art. 170 i art. 153 p.p.s.a., treść art. 64e i art. 151a § 1 tej ustawy należy wykładać w ten sposób, iż określone w tych przepisach granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu nie obejmują oceny decyzji kasacyjnej w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zasadniczo przyjmuje się więc, że przepis art. 64e p.p.s.a. ogranicza zakres kontroli sądu do oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (wyrok NSA z 7 grudnia 2017 r., II OSK 3011/17, wyrok NSA z 7 czerwca 2018 r., II OSK 1319/18, wyrok NSA z 21 sierpnia 2018 r., I OSK 2182/18; wyrok NSA z 27 sierpnia 2018 r., II OSK 2226/18; wyrok NSA z 18 października 2018 r., I OSK 3632/18; wyrok NSA z 5 września 2019 r., II OSK 2222/19, wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2019 r., II OSK 3552/19, wyrok NSA z 21 października 2020 r., II OSK 2530/20, wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2021 r., I OSK 611/21, CBOSA). Wobec tego w ocenie Sądu ocena prawidłowości zastosowania i wykładni prawa materialnego następuje dopiero w sprawie ze skargi na decyzję merytoryczną, tj. w niniejszej sprawie na kontrolowaną decyzję SKO [...] z dnia 29 czerwca 2022 r. Niezależnie więc od wskazań zawartych w powyższym wyroku Sąd obecnie był uprawniony do przeprowadzenia kontroli merytorycznej decyzji organu odwoławczego, jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta i nie musiał ograniczać się do zbadania, czy Kolegium zastosowało się do wykładni wyroku o sygn. IV SA/Po [...].
Przechodząc dalej wskazać należy, że w ocenie Kolegium i organu I instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji w sprawie i odmowy ustalenia dla planowanego przedsięwzięcia środowiskowych uwarunkowań. Zdaniem Sądu takie rozstrzygnięcia organów obu instancji jest jednak przedwczesne, ponieważ nie dokonały pełnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, pozwalającego na rozstrzygnięcie wniosku skarżącej spółki.
Ustalenie decyzją administracyjną środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia mogącego znacząco (zawsze lub tylko potencjalnie) oddziaływać na środowisko odbywa się na zasadach i w trybie, który regulują przepisy Działu V Rozdziału 3 (art.71 – 87) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (w skrócie: u.i.o.ś.).
Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Wedle ust. 2 uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W sprawie ustalono, że objęte wnioskiem skarżącej spółki przedsięwzięcie, zgodnie z § 3.1 pkt 14 r.p.o.ś. kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko przeprowadza się ocenę oddziaływania na środowisko, jeśli taki obowiązek zostanie stwierdzony w postanowieniu organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie ulega wątpliwości, że organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej, wydając postanowienie na podstawie art. 63 ust. 1, jest zobowiązany do łącznego uwzględnienia kryteriów wymienionych w punktach 1 – 3 tego przepisu, dotyczących: pkt 1) rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia (z uwzględnieniem szczegółowych okoliczności wymienionych pod lit. a – g), pkt 2) usytuowania przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (z uwzględnieniem szczegółowych okoliczności wymienionych pod lit. a – k), pkt 3) rodzaju, cech i skali możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, wynikających z okoliczności wymienionych pod lit. a – g tego przepisu.
W postanowieniu stwierdzającym obowiązek przeprowadzenia oceny organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 4). Postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. wydaje się po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska (art. 64 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś.), organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej (art. 64 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś.), a w pewnych przypadkach - także właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 64 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 78 u.i.o.ś.).
W orzecznictwie wskazuje się, że o ile organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest zobowiązany do zasięgnięcia opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 u.u.i.ś., to tymi opiniami nie jest związany, lecz do niego należy ostateczna ocena, w oparciu o te opinie oraz wskazane w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. kryteria, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności (zob. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 810/17, CBOSA).
Podkreślenia wymaga, że opinia jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej i nie ma charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Z kolei istotę prawną oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zawarto w art. 3 ust.1 pkt 8 u.i.o.ś., wskazując, że przez ocenę tę należy rozumieć postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:
a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,
c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Wobec tego przyjąć należy, że postępowanie w sprawie oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko służy zidentyfikowaniu wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska, mogących wiązać się z realizacją przedsięwzięcia, a następnie wskazaniu rozwiązań eliminujących lub minimalizujących te zagrożenia. Przy przedsięwzięciach mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, inwestor wraz w wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej składa kartę informacyjną przedsięwzięcia i czeka na ewentualne postanowienie właściwego organu, w którym wskazana zostanie konieczność sporządzenia raportu oraz jego zakres. Zobowiązanie inwestora do sporządzenia raportu i prowadzenia pełnej procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozostaje w wyłącznej kompetencji organu prowadzącego postępowanie, który nie jest związany opiniami RDOŚ i PIS.
W postępowaniu dotyczącym wydania decyzji w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia na środowisko - waga dokumentu, jakim jest raport, jest niebagatelna, jako że stanowi on podstawowy dokument, na którym opiera się organ, wydając decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Raport powinien zawierać informacje pozwalające na analizę wpływu danego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludności, w tym m.in. wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami oraz dostępność do złóż kopalin, jak również ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych czy możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania potencjalnego przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu. Raport oddziaływania na środowisko jest dokumentem wytworzonym przez wnioskodawcę- inwestora. Niezależnie więc od tego, że informacje przedstawione w raporcie stanowią podstawę prowadzenia oceny, nie korzysta on z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym. W konsekwencji zawarte w nim stwierdzenia dotyczące faktów czy analiz podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, obowiązującą w postępowaniu administracyjnym (wyr. NSA z 5 marca 2015 r., II OSK 1858/13, CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się również rolę jakości raportu jako przedkładanego materiału dowodowego. Raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, chociaż jest dokumentem prywatnym oraz opracowanym przez osoby posiadające wiadomości specjalne, musi być jednak kompleksowy, spójny i rzetelny. Oznacza to, że raport powinien uwzględniać wszystkie wymagania nałożone przez ustawodawcę w świetle przepisu art. 66 u.i.o.ś., ponieważ jest także kluczowym dowodem w tym postępowaniu administracyjnym (wyr. NSA z 17 listopada 2015 r., II OSK 602/14, CBOSA). Obowiązkiem ciążącym na organie prowadzącym ocenę oddziaływania na środowisko jest weryfikacja przedłożonego raportu pod kątem spełnienia wymogów wskazanych w art. 66 u.i.o.ś., ale także zgodności przedstawionych danych ze stanem faktycznym, poprawności przedstawionych analiz oraz trafności wniosków dotyczących oddziaływań generowanych przez przedsięwzięcie oraz dotyczących oceny dopuszczalności i warunków realizacji przedsięwzięcia przedstawionych przez wnioskodawcę. Obowiązki w tym zakresie ciążące na organie prowadzącym postępowanie, ale także organach uzgadniających warunki realizacji przedsięwzięcia na mocy przepisów art. 77, wynikają zarówno z zasady prawdy obiektywnej – reguły kierowanej do ogółu postępowań administracyjnych w art. 7 k.p.a., jak również nieodłącznego elementu procesu oceny zgodnie z definicją oceny oddziaływania na środowisko zawartą w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a u.i.o.ś. Złożony przez inwestora raport wchodzi w skład materiału dowodowego, a będąc dowodem z dokumentu, jak każdy inny dowód składany przez stronę czy zgromadzony przez organ, podlega regułom postępowania dowodowego, w tym i swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a.
Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że spór pomiędzy skarżącą, a organami dotyczył zgodności planowanej inwestycji z uchwałą nr LII/272/97 Rady Gminy Suchy Las z dnia 15 maja 1997 r. w sprawie: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Suchego Lasu, rej. ul. Jagodowej i Rolnej (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 1997 r. Nr 13, poz. 96) zmieniona Uchwałą Nr XXXII/298/2000 Rady Gminy Suchy Las z dnia 26 października 2000 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2000 r. Nr 78, poz. 1044) i Uchwałą Nr XXXVIIl/329/2005 Rady Gminy Suchy Las z dnia 19 maja 2005 r. (Dz. Urz. z 2005 r., Nr 108, poz. 2997)- w skrócie jako m.p.z.p. lub Plan miejscowy.
Inwestycja znajduje się na terenie oznaczonym w planie symbolem [...] tereny projektowanych usług i związanych z nimi nieuciążliwych magazynów i działalności gospodarczej. Zgodnie z §2 ust. 15 pkt 2) i ust. 13 pkt 4) m.p.z.p. na obszarach oznaczonych na rysunku planu symbolem [...] wprowadza się zakaz prowadzenia usług lub produkcji uciążliwych dla środowiska.
Zgodnie z § 1 ust. 7 pkt 5 m.p.z.p. za nieuciążliwe uznaje się takie obiekty, których wszelka emisja zanieczyszczeń do otoczenia, a także poziom hałasu na granicy działki obiektu nie przekracza dopuszczalnych norm lub wskaźników.
Strona skarżąca stała na stanowisku, że planowana przez nią inwestycja- zgodnie z k.i.p. a także opiniami RDOŚ i PPIS (k. [...]-[...]; [...]-[...] akt I instancji) nie może być uznana za uciążliwą. Organy opiniujące stwierdziły, że wszelka emisja zanieczyszczeń do otoczenia, a także poziom hałasu na granicy działki obiektu nie przekracza dopuszczalnych norm lub wskaźników. W swoich opiniach wykazały, że zastosowane przez skarżącą rozwiązania technologiczne pozwolą na ograniczenie negatywnych skutków dla środowiska. W ocenie skarżącej skoro nie nałożono na nią obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, czy przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko to nie występuje nawet potencjalne zagrożenie dla środowiska naturalnego związane z realizacją przedsięwzięcia. Wobec tego w ocenie spółki inwestycja jest zgodna z m.p.z.p.
Z kolei Wójt Gminy S. , jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że wbrew stanowisku skarżącej, jak i (pośrednio) opinii wyspecjalizowanych organów, inwestycję należy charakteryzować jako uciążliwą. Organy powołały się w tym zakresie na ustawę z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U. z 1980 r. nr 3, poz. 6). Definiowała ona tzw. uciążliwości dla środowiska, przez które rozumiano zjawiska fizyczne lub stany utrudniające życie albo dokuczliwe dla otaczającego środowiska, a zwłaszcza hałas, wibracje, zanieczyszczenie powietrza i zanieczyszczenie odpadami. Natomiast przez szkodliwe uciążliwości dla środowiska rozumiano wymienione zjawiska lub stany o natężeniu utrudniającym życie albo dokuczliwe dla środowiska w stopniu powodującym zagrożenie zdrowia ludzi, uszkodzenie albo zniszczenie środowiska. Kolegium stwierdziło, że planowane przez skarżącą przedsięwzięcie polegające na zmianie sposobu użytkowania budynku salonu i serwisu mechanicznego pojazdów na salon i serwis mechaniczny z usługami blacharsko-lakierniczymi spowoduje zwiększenie liczby klientów, a przez to zwiększenie ruchu samochodowego, emisję spalin i hałasu, to należy je uznać za obiekt uciążliwy. Kolegium wskazało, że obiekty takie jak warsztaty samochodowe czy lakiernie zasadniczo są uciążliwe dla środowiska z uwagi na generację przez te obiekty szeregu immisji takich jak zapachy, wibracje, hałas. Wobec tego inwestycja skarżącej nie może być zdaniem organów zlokalizowana na terenie [...].
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie zagadnienia, czy planowaną inwestycję można uznać za nieuciążliwą, a przez to dopuszczalną do realizacji w myśl m.p.z.p., czy za przedsięwzięcie uciążliwe, wymaga uzupełnienia materiału dowodowego sprawy o raport oceny oddziaływania na środowisko, w którym inwestor szczegółowo scharakteryzuje planowaną inwestycję, stosownie do wymogów określonych w art. 66 u.i.o.ś. Na podstawie raportu możliwa będzie ocena przez organ prowadzący postępowanie wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym w zakresie emisji substancji do powietrza (np. spalin) i wpływu na klimat akustyczny. Ponadto u.i.o.ś. umożliwia organowi wezwanie do uzupełnienia raportu jeśli organ prowadzący postępowanie stwierdzi brak zawarcia w nim wszystkich elementów wymaganych przez ustawę. Sporządzenie raportu ułatwi ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia, a ostatecznie ocenę skali uciążliwości planowanej inwestycji. Jak już wyżej wskazano raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Przedłożony przez skarżącą raport będzie z kolei podlegać ocenie nie tylko pod kątem spełnienia warunków z u.i.o.ś. lecz także w trybie zasad ogólnych postępowania dowodowego, w tym w szczególności art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie Sąd powstrzymuje się od oceny stawianych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego. Odnosząc się do stanowiska uczestniczki postępowania (k.[...]-[...] akt sądowych) Sąd wskazuje, że na obecnym etapie sprawy nie było możliwe kategoryczne wypowiedzenie się przez Sąd na temat zgodności planowanej inwestycji z obowiązującym m.p.z.p. w kontekście jej uciążliwości.
Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że podziela stanowisko skarżącej co do skrótowości i lakoniczności uzasadnienia decyzji przez Kolegium, co niewątpliwie świadczy o naruszeniu przez organ odwoławczy dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.
Reasumując Sąd stwierdził, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzająca je decyzja Wójta Gminy S. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. co miało wpływ na wynik sprawy, o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przeprowadzi uzupełniające postępowanie dowodowe w celu określenia uciążliwości planowanej inwestycji i w tym celu zobowiąże inwestora do przygotowania raportu o oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i dokona jego wszechstronnej oceny, z uwzględnieniem wskazań zawartych w niniejszym wyroku, stosownie do art. 153 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty postępowania w niniejszej sprawie złożyły się: wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U z 2015 r. poz. 1800) oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł.