II SA/PO 790/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-03-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wymeldowanieobowiązek meldunkowyKPAzawieszenie postępowaniaśmierć stronynieważność decyzjiprawo procesowesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji o wymeldowaniu z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego, polegającego na braku zawieszenia postępowania po śmierci strony.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o wymeldowaniu G. G. i jej syna. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca podnosiła, że próby powrotu do mieszkania były uniemożliwiane. Sąd stwierdził nieważność decyzji Wojewody, wskazując na rażące naruszenie przepisów KPA, ponieważ postępowanie powinno zostać zawieszone po śmierci jednego ze stron (W. G.), a organ tego nie uczynił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę G. G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu skarżącej wraz z synem. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, argumentując, że strony nie przebywają pod wskazanym adresem od roku. G. G. w odwołaniu podnosiła, że podejmowała próby powrotu do mieszkania po śmierci męża, ale uniemożliwiał jej to syn. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną i stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Kluczowym argumentem Sądu było rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), a konkretnie art. 97 § 1 pkt 1 KPA. Sąd wskazał, że organ II instancji był zobowiązany do zawieszenia postępowania odwoławczego po śmierci W. G., który był stroną postępowania. Organ ten nie ustalił spadkobierców zmarłego ani nie zawiesił postępowania, wydając merytoryczną decyzję. Sąd podkreślił, że obowiązek zawieszenia postępowania w takiej sytuacji wynika z przepisów prawa i nie ma charakteru uznaniowego. Brak reakcji organu na śmierć strony stanowił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, skutkujące nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji ma obowiązek zawiesić postępowanie w przypadku śmierci strony, jeśli wezwanie jej spadkobierców do udziału w postępowaniu jest niemożliwe i nie zachodzą inne okoliczności wyłączające zawieszenie lub umorzenie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepis art. 97 § 1 pkt 1 KPA nakłada na organ obowiązek zawieszenia postępowania w razie śmierci strony, gdy wezwanie spadkobierców jest niemożliwe. Brak takiego zawieszenia i wydanie merytorycznej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji zawiesza postępowanie w razie śmierci jednej ze stron, jeżeli wezwanie jej spadkobierców do udziału w postępowaniu jest niemożliwe i nie zachodzą okoliczności określone w art. 30 § 5 kpa, a dane postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Zastosowanie tego przepisu nie ma charakteru uznaniowego.

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej z naruszeniem przepisów o właściwości oraz z naruszeniem przepisów o postępowaniu, jeżeli skutki tej decyzji wywarły wpływ na stan prawny.

p.p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.e.l.i.d.o. art. 15 § 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 119 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 120

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ II instancji wydał decyzję merytoryczną bez uprzedniego rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania odwoławczego z powodu śmierci strony (W. G.), co stanowi rażące naruszenie przepisów KPA.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Organ administracji jest zatem zobowiązany do kontrolowania z urzędu, czy w toku postępowania nie zaistniała powyższa przesłanka zawieszenia. Ustawodawca nie pozostawił mu przy tym oceny, czy śmierć strony w toku postępowania administracyjnego ma faktyczny wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, wobec czego zastosowanie art. 97 § 1 pkt. 1 kpa nie może mieć charakteru uznaniowego, wynika bowiem z niego konieczność zawieszenia tego postępowania wobec zaistnienia okoliczności określonych w treści przepisu.

Skład orzekający

Barbara Koś

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów KPA dotyczących obowiązku zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony oraz konsekwencji naruszenia tego obowiązku (nieważność decyzji)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania administracyjnego i braku możliwości wezwania spadkobierców. Konieczność analizy konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w pozornie rutynowych sprawach, a błąd proceduralny może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.

Błąd proceduralny w sprawie wymeldowania doprowadził do stwierdzenia nieważności decyzji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 790/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Koś /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 15 marca 2006r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Koś T.M.
Uzasadnienie
Burmistrz M. decyzją nr [...] z dnia [...] – wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t. j. – Dz. U. z 2001r., Nr 87, poz. 960 ze zmian. ) – orzekł o wymeldowaniu G. G. wraz z niepełnoletnim synem D. G. z pobytu stałego w lokalu na Osiedlu [...] w M. W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji podniósł, iż nie przebywają oni pod tym adresem od roku, co potwierdziła sama G. G., która oświadczyła o opuszczeniu spornego lokalu z przyczyn rodzinnych i niepodejmowaniu żadnych kroków prawnych zmierzających do umożliwienia powrotu.
W odwołaniu od tej decyzji G.G. podniosła, iż podejmowała próby powrotu do przedmiotowego mieszkania, także po śmierci męża – wnioskodawcy W.G.
Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu I instancji odnośnie konieczności wymeldowania G.G. wraz z synem ze spornego lokalu, z którego wyprowadzili się.
W skardze na decyzję organu II instancji G.G. podniosła ponownie, iż próbowała powrócić do mieszkania po śmierci męża, ale uniemożliwiał jej to zamieszkujący w nim najstarszy syn.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył , co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych – sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednocześnie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja organu II instancji nie może ostać się w obrocie prawnym ze względu na to, iż jest ona dotknięta wadą skutkującą koniecznością stwierdzenia jej nieważności.
Z przedłożonego w toku postępowania sądowoadministarcyjnego przez Urząd Stanu Cywilnego w M. odpisu skróconego aktu zgonu wynika bowiem, że W. G. będący jako wnioskodawca stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego zmarł w dniu [...] ( k. 23 akt ). O fakcie tym informowała G. G. w swoim odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Zgodnie natomiast z przepisem art. 97 § 1 pkt. 1 kpa organ administracji zawiesza postępowanie w razie śmierci jednej ze stron, jeżeli wezwanie jej spadkobierców do udziału w postępowaniu jest niemożliwe i nie zachodzą okoliczności określone w art. 30 § 5 kpa, a dane postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Organ administracji jest zatem zobowiązany do kontrolowania z urzędu, czy w toku postępowania nie zaistniała powyższa przesłanka zawieszenia. Ustawodawca nie pozostawił mu przy tym oceny, czy śmierć strony w toku postępowania administracyjnego ma faktyczny wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, wobec czego zastosowanie art. 97 § 1 pkt. 1 kpa nie może mieć charakteru uznaniowego, wynika bowiem z niego konieczność zawieszenia tego postępowania wobec zaistnienia okoliczności określonych w treści przepisu. Konieczność taka nie zachodzi tylko wówczas, jeśli możliwe jest wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu, gdy podlega ono umorzeniu na zasadzie art. 105 kpa, lub gdy zachodzą okoliczności z art. 30 § 5 kpa, tj. gdy znany jest zarządca lub kurator spadku ( wyrok NSA z 28.03.2002r., sygn. akt IV S.A. 1456/00, LEX nr 80657 ).
Organ II instancji był wobec tego zobowiązany do ustalenia spadkobierców W. G. i wezwania ich do udziału w sprawie, a w przypadku niemożności dokonania tej czynności do zawieszenia postępowania odwoławczego ( zob. m. in. wyrok z 11.12.1989r., sygn. akt IV SA 872/89, nie publikowany oraz z dnia 07.06.2000r., sygn. akt I SA 972/99, LEX nr 55748 ; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 436 ).
Ponieważ obowiązek rozpatrzenia kwestii zawieszenia wystąpił już na etapie postępowania administracyjnego w II instancji, zbędne okazało się zawieszenie przedmiotowego postępowania sądowoadministarcyjnego z powodu informacji o zgonie W.G. jako jego uczestnika ( postanowieniem z dnia [...]). Z tego powodu orzeczono postanowieniem z dnia [...] o podjęciu tego postępowania.
W ocenie Sądu Wojewoda wydając w dniu [...]merytoryczną decyzję o utrzymaniu w mocy orzeczenia organu I instancji bez uprzedniego rozstrzygnięcia o ewentualnym zawieszeniu postępowania odwoławczego dokonał rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, które winno skutkować stwierdzeniem nieważności jego decyzji ( na zasadzie art.156 § 1 pkt. 2 kpa ).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu administracyjnego będzie zatem uwzględnienie wskazanych wyżej okoliczności.
Ponieważ organ meldunkowy II instancji wydał swoją decyzję z rażącym naruszeniem prawa, przez co wypełnił przesłankę do stwierdzenia jej nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 119 pkt. 1, art. 120 i art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ B. Koś
T.M.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI