II SA/Po 784/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał połączone skargi Gminy i Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy. Decyzja Burmistrza dotyczyła zmiany decyzji z 2011 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań budowy hali magazynowej, a konkretnie zwiększenia liczby pojazdów ciężarowych z 15 do 150 na dobę. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w tym zbyt późnego informowania społeczeństwa i braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Sąd uznał skargi za zasadne, uchylając zarówno decyzję SKO, jak i decyzję organu I instancji. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że Burmistrz wykroczył poza zakres wniosku inwestora, orzekając w sentencji decyzji o kwestiach niezwiązanych bezpośrednio ze zwiększeniem natężenia ruchu pojazdów, takich jak likwidacja hałd, zagospodarowanie wód opadowych czy sposób ogrzewania hali. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie zmiany decyzji (art. 155 KPA w zw. z art. 87 u.i.ś.) musi być ściśle ograniczone do przedmiotu wniosku. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na nieprawidłowości w raporcie oddziaływania na środowisko dotyczące przedstawienia wymaganych trzech wariantów przedsięwzięcia (inwestorskiego, alternatywnego i najkorzystniejszego dla środowiska), wskazując na konieczność ich rzetelnej analizy i odrębności. Sąd nie podzielił zarzutu zbyt późnego informowania społeczeństwa, uznając, że nie doszło do utraty możliwości ochrony praw stron. W konsekwencji, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji, który ma działać w granicach wniosku inwestora i wezwać go do przedłożenia prawidłowych wariantów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zmiany decyzji ostatecznych (art. 155 KPA), postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań (u.i.ś.), w szczególności wymogów dotyczących wariantów przedsięwzięcia oraz granic postępowania administracyjnego.
Dotyczy specyficznego trybu zmiany decyzji środowiskowej i wymogów raportu oddziaływania na środowisko. Konkretne ustalenia faktyczne mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA (w zw. z art. 87 u.i.ś.), może orzekać w sprawach wykraczających poza zakres wniosku inicjującego postępowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej ma obowiązek działać w granicach sprawy zakreślonej przez wnioskodawcę i nie może samodzielnie zmieniać tego zakresu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Burmistrz, wydając decyzję zmieniającą decyzję środowiskową, wykroczył poza granice wniosku inwestora, orzekając o kwestiach niezwiązanych ze zwiększeniem natężenia ruchu pojazdów. To naruszenie prawa jest na tyle poważne, że dyskwalifikuje decyzję organu I instancji i utrzymującą ją w mocy decyzję SKO.
Jakie są wymogi dotyczące przedstawienia wariantów przedsięwzięcia w raporcie oceny oddziaływania na środowisko w postępowaniu o zmianę decyzji środowiskowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Inwestor jest zobowiązany przedstawić co najmniej trzy warianty: inwestorski, racjonalny wariant alternatywny oraz racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska, z wyczerpującym uzasadnieniem ich wyboru i analizą każdego elementu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że raport oddziaływania na środowisko musi zawierać analizę co najmniej trzech odrębnych wariantów, a wariant najkorzystniejszy dla środowiska nie może być utożsamiany z wariantem inwestorskim. Brak takiego przedstawienia lub zbieżność wariantów zwalnia inwestora z obowiązku przedstawienia wymaganej liczby wariantów.
Czy wójt gminy, działając jako organ wykonawczy, może skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego w imieniu gminy?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli gmina jest stroną postępowania i ma interes prawny, a wójt reprezentuje gminę, skarga wniesiona przez wójta na listowniku gminy jest skuteczna, nawet jeśli oznaczenie skarżącego wskazuje na wójta.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił wniosek SKO o odrzucenie skargi Gminy, uznając, że wójt, reprezentując gminę jako organ wykonawczy, mógł skutecznie wnieść skargę w jej imieniu, zachowując ciągłość interesu prawnego.
Czy późne powiadomienie społeczeństwa o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie zmiany decyzji środowiskowej stanowi naruszenie prawa, jeśli nie uniemożliwiło stronie ochrony jej praw?
Odpowiedź sądu
Nie, o ile zwłoka nie uniemożliwiła stronie wniesienia środków zaskarżenia lub ochrony praw, nie stanowi to naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć zwłoka w powiadomieniu społeczeństwa mogła być uchybieniem, nie miała miejsca w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji, ponieważ strony dowiedziały się o postępowaniu na czas i miały możliwość udziału.
Przepisy (25)
Główne
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb zmiany decyzji ostatecznej.
u.i.ś. art. 87
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Przepisy dotyczące zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję organu odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ I instancji nie podjął wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ I instancji nie prowadził postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do państwa.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ I instancji nie informował należycie strony o stanie postępowania.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
u.o.p. art. 4 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 4 § 2
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 16 § 2
Ustawa o ochronie przyrody
u.i.ś. art. 33 § 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Naruszenie przepisu.
u.i.ś. art. 66 § 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Obowiązek przedstawienia opisu wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania.
u.i.ś. art. 79 § 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Naruszenie przepisu.
u.i.ś. art. 80 § 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Naruszenie przepisu.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola decyzji administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami skargi.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
u.s.g. art. 31
Ustawa o samorządzie gminnym
Wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy i reprezentuje ją na zewnątrz.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3
Możliwość przeprowadzenia posiedzenia niejawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ I instancji wykroczył poza granice wniosku inwestora, orzekając w sprawach niezwiązanych z przedmiotem postępowania. • Raport oddziaływania na środowisko nie zawierał wymaganej liczby odrębnych wariantów przedsięwzięcia.
Odrzucone argumenty
Zbyt późne powiadomienie społeczeństwa o toczącym się postępowaniu (nie miało wpływu na wynik sprawy). • Konieczność uzyskania zupełnie nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zamiast zmiany istniejącej (nie podzielono tego stanowiska).
Godne uwagi sformułowania
Organ administracji publicznej ma obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa. • Organ nie może samodzielnie zmienić zakresu sprawy zakreślonego przez wnioskodawcę. • Wyjątek od zasady musi być interpretowany ściśle według znaczenia, jakie nadał jemu prawodawca. • Warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Skład orzekający
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
przewodniczący
Wiesława Batorowicz
sprawozdawca
Arkadiusz Skomra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany decyzji ostatecznych (art. 155 KPA), postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań (u.i.ś.), w szczególności wymogów dotyczących wariantów przedsięwzięcia oraz granic postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu zmiany decyzji środowiskowej i wymogów raportu oddziaływania na środowisko. Konkretne ustalenia faktyczne mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie granic postępowania administracyjnego i jak poważne konsekwencje może mieć ich przekroczenie przez organ. Dodatkowo, kwestia wariantów w ocenie oddziaływania na środowisko jest kluczowa dla wielu inwestycji.
“Sąd: Organ administracji nie może "dorabiać" sobie nowych spraw do wniosku inwestora!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.