II SA/PO 783/21

II SA/Po 783/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-09-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Sygn. powiązane
III OSK 67/23 - Wyrok NSA z 2023-11-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz-Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2022 r. sprawy ze skargi L. sp. j. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 15 października 2018 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta P., decyzją z 15 października 2018 r. , nr [...], działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 oraz art. 85 ust. 1; ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm. dalej ustawa środowiskowa lub u.u.i.ś., ), a także na podstawie § 3 ust. 1 pkt 56b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r" poz. 71, dalej r.p.o.ś.), oraz zgodnie z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. dalej k.p.a.) stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach o numerze ewidencyjnym [...], [...], [...], [...], [...] ark. [...], obręb R.. Jednocześnie organ określił warunki dotyczące planowanego przedsięwzięcia w następującym zakresie:
[?]. Wykop wygrodzić ściankami szczelnymi wbitymi w grunty słabo przepuszczalne (gliny) lub nieprzepuszczalne (iły).
2. Wody z odwodnienia wykopu po podczyszczeniu w osadniku odprowadzać do kanalizacji deszczowej.
3. Parkingi podziemne wyposażyć w szczelne posadzki.
4. Wycinkę drzew i krzewów przeprowadzić od początku sierpnia do końca lutego, tj. poza okresem lęgowym ptaków. Dopuszcza się odstąpienie od powyższego, w przypadku udokumentowania przez nadzór przyrodniczy braku zasiedlonych miejsc lęgowych ptaków.
5. Przeprowadzić nasadzenia rekompensacyjne w liczbie co najmniej równej liczbie drzew przeznaczonych do wycinki.
6. Na etapie prowadzenia prac ziemnych minimum raz dziennie przed rozpoczęciem prac kontrolować wykopy, a uwięzione w nich zwierzęta niezwłocznie przenosić w bezpieczne miejsce. Taką samą kontrolę przeprowadzić bezpośrednio przed zasypaniem wykopów.
7. Zainstalować 6 central wentylacyjnych, każda o maksymalnym poziomie mocy akustycznej do 85 dB.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż planowane przedsięwzięcie zakwalifikowano zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 56 lit. b r.p.o.ś. Będzie on polegać na budowie budynku wielorodzinnego, na działce nr ewid. [...] obręb R. w P. przy ul. [...]. Zjazdy z drogi publicznej będą przechodziły przez działkę nr [...] i będą realizowane w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia, stąd ta działka (oraz działki [...], [...], [...]) są terenem przedsięwzięcia. Powierzchnia zabudowy wynosić będzie 4 895,00 m2, powierzchnia użytkowa garaży -20 125,00 m2. Budynek będzie miał 7 kondygnacji naziemnych i 2 kondygnacje podziemne przeznaczone na parking. Każda z kondygnacji będzie miała 10590 m2. W budynku mieszkalnym planuje się 407 mieszkań. Parkingi naziemne będą zajmować ok. 840 m2.
Dalej wyjaśniono, iż w toku prowadzonego postępowania, na podstawie art. 64 ust. 1 u.u.i.ś. – wystąpiono do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. oraz Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego - Wody Polskie w P. , o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby, co do zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko wnioskowanego przedsięwzięcia.
Wskazano, iż Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego - Wody Polskie w P. w dniu 21 czerwca 2018 r. wydał opinię w której stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla niniejszego przedsięwzięcia. Pismem z dnia 21 czerwca 2018 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. (znak: [...]) wyraził opinię sanitarną w której nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia i odstąpił od określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Organ ten uznał m.in., że funkcjonowanie planowanego przedsięwzięcia zgodnie z przedstawionymi obliczeniami rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu nie spowodują przekroczenia obowiązujących standardów jakości środowiska tj. wartości określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r., nr 16, poz.87) oraz w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2012, poz. 1031) . Ponadto Organ opiniujący ocenił, że eksploatacja planowanej inwestycji - zgodnie z treścią przedłożonej karty informacyjnej - nie spowoduje przekroczenia obowiązujących normatywów akustycznych określonych w tabeli nr 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r. poz. 112) będącego aktem wykonawczym do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.- Prawo Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519 z późn. zm.).
Następnie wskazano, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej w skrócie: "RDOŚ"), pismem z dnia 28 sierpnia 2018 r. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wyraził opinię (znak sprawy: [...]), że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Prezydent Miasta P. przytoczył motywy jakimi RDOŚ kierował się przy swojej opinii, w tym wymienił rodzaje i intensywności emisji jakie będą powstawać w związku z przedmiotową inwestycją. W ocenie organu opiniującego nie przewiduje się, aby emisja hałasu powstająca w wyniku funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia wpłynęła w sposób znaczący na istniejące warunki akustyczne w obrębie planowanego przedsięwzięcia, a akustyczne standardy jakości środowiska określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014r. poz. 112), zostaną dotrzymane. Biorąc pod uwagę informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia w odniesieniu do art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy z uwagi na lokalizację, funkcję planowanych budynków oraz rodzaj emisji do środowiska związanych z funkcjonowaniem przedsięwzięcia, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. nie przewiduje wystąpienia znaczących powiązań ani ponadnormatywnego kumulowania oddziaływań planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami. RDOŚ wyraził także swoją opinię w zakresie wytwarzania odpadów, warunków hydrogeologicznych, oddziaływania na naturalne cieki wodne, obszary uzdrowiskowe i ochronne, zasoby naturalne i obszary chronione. Zauważono, iż realizacja przedsięwzięcia wiąże się z koniecznością wycinki 172 drzew o obwodach do 120 cm oraz 48 m2 krzewów. W celu ochrony ptaków lęgowych w swojej opinii RDOŚ wpisał warunek przeprowadzenia wycinki drzew i krzewów poza okresem lęgowym ptaków, który w Wielkopolsce przypada przeciętnie od 1 marca do 31 lipca lub w tym okresie pod nadzorem przyrodniczym. Jeśli w trakcie wycinki drzew zostaną stwierdzone gatunki chronione lub miejsca lęgowe ptaków, prace powinny zostać przerwane do czasu uzyskania stosownego zezwolenia na odstępstwa od zakazów. W swojej opinii RDOŚ wpisał także warunek przeprowadzenia nasadzeń rekompensacyjnych w liczbie nie mniejszej niż liczba drzew przeznaczonych do wycinki. W celu ochrony drobnych zwierząt na etapie prowadzenia prac ziemnych powinny być prowadzone regularne kontrole wykopów i uwalnianie uwięzionych w nich zwierząt, co również uwzględniono w warunkach opinii. Z uwagi na skalę, charakter i stopień złożoności oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz brak negatywnego wpływu na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt, ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w opinii RDOŚ nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Mając powyższe opinii na uwadze Prezydent Miasta P. przeanalizował planowaną inwestycję pod kątem ochrony wód gruntowych, usuwania odpadów powstających w czasie prac budowlanych. Organ ten wskazał, iż zgodnie z opinią RDOŚ ustalono, że najbliższe tereny objęte ochroną akustyczną znajdują się w odległości ok. 30 m w kierunku południowym i ok. 50 m w kierunku zachodnim od granicy planowanego przedsięwzięcia i jest to zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna. Na etapie eksploatacji źródłem emisji hałasu będzie ruch pojazdów poruszających się po terenie inwestycji oraz praca 6 central wentylacyjnych, każda o maksymalnym poziomie mocy akustycznej do 85 dB. Zgodnie z treścią przedłożonej dokumentacji oceniono, że zrealizowanie planowanej inwestycji nie będzie powodowało ponadnormatywnej emisji hałasu do środowiska, a akustyczne standardy jakości środowiska określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112), zostaną dotrzymane. Następnie zauważono, że na etapie eksploatacji obiekt będzie ogrzewany z miejskiej sieci centralnego ogrzewania. Źródłem emisji zanieczyszczeń do powietrza będzie przede wszystkim ruch pojazdów odbywający się po terenie inwestycji. Mając na uwadze przedłożoną dokumentację oceniono, że emisja zanieczyszczeń po realizacji przedmiotowej inwestycji zgodnie z przyjętymi założeniami nie będzie powodowała przekroczenia wartości określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu oraz w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. poz. 1031).
Dalej Prezydent Miasta P. powtórzył ustalenia z zawarte w opinii RDOŚ w zakresie usunięcia drzew i krzewów z terenu inwestycji, nasadzeń rekompensacyjnych, oraz ochrony ptaków lęgowych.
Reasumując organ ten przychylił się do stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. oraz Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, postanowił odstąpić od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach o numerze ewidencyjnym [...], [...], [...], [...], [...] ark. [...], obręb R.. W celu zapobiegania ewentualnemu negatywnemu oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostały uwzględnione warunki nałożone przez RDOŚ w P..
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła L. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P..
Zdaniem strony organ I instancji nie przeprowadził w sposób należyty postępowania dowodowego w zakresie określenia wpływu generowanego przez inwestycję ruchu samochodowego na środowisko. Wskazano, że przewidywane w karcie informacyjnej przedsięwzięcia natężenie ruchu na poziomie 407 pojazdów osobowych wjeżdżających na parking podziemny w ciągu doby oraz 87 pojazdów osobowych dojeżdżających do naziemnych miejsc postojowych, jest w oczywisty sposób zaniżone. Szczególnie w przypadku parkingu naziemnego bardziej odpowiadające rzeczywistości byłoby przyjęcie wyższej wartości samochodów osobowych wjeżdżających na parking inwestycji, jako że trudno wyobrazić sobie sytuację, w której każdy z pojazdów wyjeżdża raz w ciągu dnia z parkingu i raz w ciągu dnia na niego wraca. Istotne zwiększenie ruchu samochodowego na skutek realizacji zamierzenia budowlanego będzie miało wpływ na jakość powietrza w tej okolicy, co nie zostało w należyty sposób zbadane przez organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Taka ilość samochodów generować będzie duży hałas, szczególnie w stosunku do budynków mieszkalnych znajdujących się przy ul. [...], które będzie dzieliła odległość około 30 metrów od planowanego parkingu naziemnego. Wskazano, iż w okolicy osiedla P., realizowane jest kilka innych inwestycji mieszkaniowych, które spowodują w sposób oczywisty znaczne zwiększenie ruchu samochodowego na przedmiotowym obszarze w przypadku rozpatrywania każdej z realizowanych/planowanych inwestycji osobno, po przeprowadzeniu analizy oddziaływania na środowisko może nasunąć się wniosek, że dane przedsięwzięcie nie będzie wpływało znacząco na środowisko, podczas gdy przy rozpatrzeniu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko łącznie z innymi inwestycjami, może się okazać że dojdzie do znacznego oddziaływania na środowisko przez planowane przedsięwzięcie. W związku z tym organ I instancji popełnił błąd nie rozpatrując ewentualnego stopnia wpływu inwestycji na środowisko z uwzględnieniem planowanej oraz realizowanej na terenie osiedla P. zabudowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z 27 lutego 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz 570), art. 17 pkt 1, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Kolegium wskazało, iż podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 71 ust. 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 oraz art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej. Zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy środowiskowej w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 56 lit. b r.p.o.ś. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się garaże, parkingi samochodowe lub zespoły parkingów, w tym na potrzeby planowanych, realizowanych lub zrealizowanych przedsięwzięć, o których mowa w pkt 50, 52-55 i 57, wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a (tj. na obszarach objętych formami ochrony przyrody lub w otulinach form ochrony przyrody). Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko właściwy organ stwierdza, uwzględniając kryteria, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej.
Dalej SKO zważyło, iż w sprawie opinie wydali Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w P., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdzając, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Biorąc pod uwagę lokalizację przedsięwzięcia, funkcję planowanych budynków oraz rodzaj emisji, nie przewidziano znaczących powiązań ani ponadnormatywnego kumulowania planowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami. Stwierdzono, że położenie geograficzne przedsięwzięcia wyklucza wystąpienie katastrof naturalnych (trzęsienia ziemi, powodzie), a zastosowane rozwiązania techniczne (energia cieplna z miejskiej sieci ciepłowniczej) eliminują ryzyka związane ze zmianą klimatu. Planowane przedsięwzięcie będzie realizowane na obszarze o dużej gęstości zaludnienia. Stwierdzono, że zasięg planowanego przedsięwzięcia nie obejmuje obszarów, na których zostały przekroczone standardy jakości środowiska. Planowane przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane na obszarach wodno-błotnych, obszarach wybrzeży i środowisku morskim, obszarach górskich i leśnych, obszarach przylegających do jezior. Planowane przedsięwzięcie będzie znajdowało się w odległości 1 km do najbliższego cieku wodnego. Z uwagi na położenie w strefie ochrony archeologicznej w trakcie robót budowlanych zostanie zapewniony nadzór archeologiczny. Stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie jest oddalone od najbliżej położonych obszarów Natura 2000 o 2,2 km oraz 5,7 km. Ponadto podkreślono, że lokalizacja przedsięwzięcia poza obszarami chronionymi na terenie niezagospodarowanym oraz realizacja przedsięwzięcia, zgodnie z uwzględnionymi w decyzji warunkami określonymi przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., nie wpłynie na kondycję populacji gatunków, w szczególności roślin, zwierząt i grzybów. W odniesieniu do wycinki drzew określono warunek dokonania nasadzeń rekompensacyjnych. Stwierdzono, że z racji realizacji planowanego przedsięwzięcia nie nastąpi nadmierne wykorzystanie zasobów naturalnych oraz negatywny wpływ na różnorodność biologiczną. Stwierdzono, że realizacja planowanego przedsięwzięcia zgodnie z przepisami ogranicza ryzyko wystąpienia zagrożenia w postaci katastrofy budowlanej. Przedsięwzięcie nie należy do kategorii zakładów stwarzających wystąpienie awarii przemysłowych. Stwierdzono, że w wyniku realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia powstaną typowe odpady budowlane i zmieszane odpady komunalne, co będzie miało związek z użytkowaniem planowanych lokali mieszkalnych. Wskazano, że na etapie realizacji inwestycji będą występowały emisje zanieczyszczeń gazowych i pyłowych, związanych z prowadzeniem prac budowlanych. Uciążliwości w tym zakresie ustąpią z chwilą zakończenia budowy. Na etapie eksploatacji zanieczyszczenia będą emitowane przez pojazdy poruszające się na terenie inwestycji. Stwierdzono, że najbliższe tereny objęte ochroną akustyczną (zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna) znajdują się w odległości 30 m w kierunku południowym i 50 m w kierunku zachodnim od granicy planowanego przedsięwzięcia. W oparciu o kartę informacyjną przedsięwzięcia ustalono, że na teren obiektu wjeżdżać będzie maksymalnie 407 pojazdów osobowych dojeżdżających do 407 miejsc znajdujących się w parkingu podziemnym oraz 87 pojazdów osobowych dojeżdżających o 87 miejsc na parkingu naziemnym. Zainstalowanych zostanie sześć central wentylacyjnych o mocy akustycznej do 85 dB każda. W oparciu o analizę akustyczną oraz mając na uwadze rodzaj przedsięwzięcia stwierdzono, że jego realizacja nie będzie powodowała ponadnormatywnej emisji hałasu do środowiska. Niekorzystne oddziaływanie występujące w okresie budowy będzie mieć charakter krótkotrwały i odwracalny. Planowane przedsięwzięcie nie będzie transgranicznie oddziaływać na środowisko.
Według Kolegium podniesione w odwołaniu zarzuty są chybione. Organ pierwszej instancji trafnie przyjął, że na teren obiektu wjeżdżać będzie maksymalnie 407 pojazdów osobowych dojeżdżających do 407 miejsc znajdujących się w parkingu podziemnym oraz 87 pojazdów osobowych dojeżdżających do 87 miejsc na parkingu naziemnym. Są to wartości maksymalne, przy czym trudno założyć, że w jednej chwili na terenie obiektu poruszać się będzie równocześnie ponad 500 pojazdów. Ruch na terenie obiektu będzie bowiem uzależniony od liczby miejsc postojowych i ich dostępności. Strona skarżąca formułuje jedynie przypuszczenia dotyczące kumulacji przedmiotowego przedsięwzięcia z powstającymi w okolicy innymi przedsięwzięciami tymczasem w decyzji organu I instancji, opierając się na opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, że nie nastąpi ponadnormatywne kumulowanie oddziaływań planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami. W decyzji określono warunek przeprowadzenia nasadzeń rekompensacyjnych w liczbie co najmniej równej liczbie drzew przeznaczonych do wycinki. W ocenie Kolegium nie ma podstaw aby inwestor dokonywał nasadzeń rekompensacyjnych w wymiarze większym niż ubytki w drzewostanie, które nastąpią w wyniku realizacji przedsięwzięcia. W decyzji określono również warunek kontroli wykopów przed rozpoczęciem prac oraz przed ich zasypaniem. Skarżąca nie wykazała, aby kontrola wykopów w zakresie określonym w decyzji była niewystarczająca dla zapewnienia bezpieczeństwa zwierząt.
W ocenie Kolegium żądanie Skarżącej uzupełnienia dowodów w zakresie inwentaryzacji przyrodniczej jest bezpodstawne i nie może zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazano, opierając się na opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., że realizacja przedsięwzięcia nie wpłynie na siedliska przyrodnicze, gatunki roślin i zwierząt i nie przewiduje się negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze i kondycję populacji chronionych roślin, zwierząt i grzybów. Jednocześnie w decyzji określono warunek prowadzenia wycinki drzew i krzewów od początku sierpnia do końca lutego tj. poza okresem lęgowym ptaków w przypadku stwierdzenia podczas wycinki gatunków chronionych lub miejsc lęgowych ptaków, prace powinny być przerwane do czasu uzyskania stosownego zezwolenia. Skarżąca w żaden sposób nie kwestionuje treści decyzji oraz ustaleń organu współdziałającego, również opierając swoje stanowisko na przypuszczeniach.
Kolegium podkreśliło, że wszystkie organy współdziałające wyraziły opinię o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W zaskarżonej decyzji zawarto zalecenia organów i dokonano ich analizy oraz implementacji do decyzji. Rolą organu jest zgromadzenie kompletnej dokumentacji, dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału, w szczególności karty informacyjnej przedsięwzięcia, opinii organów współdziałających oraz zgromadzonych w sprawie uwag, co w opinii Kolegium organ pierwszej instancji uczynił w sposób kompletny i szczegółowy.
L. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając naruszenie:
art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu i instancji, podczas gdy powinno zostać przeprowadzone postępowanie dowodowe w istotnym zakresie, a mianowicie: przeprowadzona powinna zostać inwentaryzacja przyrodnicza oraz ocena wpływu zwiększonego ruchu samochodowego w rejonie ulicy [...] w P. na środowisko w powiązaniu z innymi inwestycjami powstającymi w okolicy przedsięwzięcia, co powinno w konsekwencji doprowadzić do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, aby strony nie pozbawiać instancji;
art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez przyjęcie, że współdziałanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. polegające na wydaniu opinii w sprawie stanowi dla organu I instancji wiążące ustalenie, a zatem wszelkie uwagi strony na późniejszym etapie postępowania nie mają znaczenia, podczas, gdy opinia jest najluźniejszą formą współdziałania organów administracji publicznej a organ zobowiązany do zasięgnięcia opinii nie jest prawnie związany stanowiskiem organu opiniującego, co w konsekwencji potwierdza, że organ błędnie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podczas gdy powinien był ją uchylić i przekazać sprawę organowi I instancji celem zbadania, konieczności przeprowadzenia inwentaryzacji przyrodniczej;
art. 63 ustawy środowiskowej w zw. z § 3 ust. 1 pkt 56 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 71.), poprzez jego niezastosowanie, objawiające się w fakcie akceptacji, że organ i instancji odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, podczas gdy ze względu na planowaną powierzchnie garaży oraz miejsc parkingowych, planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez zaakceptowanie stanowiska organu I instancji, że planowane przedsięwzięcie nie będzie wpływało znacząco na środowisko w zakresie emisji hałasu, oraz przyjęcie w ślad za kartą informacyjną przedsięwzięcia, że na teren obiektu w ciągu doby wjeżdżać będzie maksymalnie 407 pojazdów osobowych dojeżdżających do parkingów podziemnych oraz 87 pojazdów osobowych dojeżdżających do naziemnych miejsc postojowych, podczas gdy przyjęta liczba pojazdów poruszających się na terenie przedsięwzięcia w żaden sposób nie może stanowić przełożenia w proporcji 1:1 liczby samochodów na liczbę miejsc parkingowych, a co za tym idzie - oczywistym jest, że po terenie przedsięwzięcia poruszać się będzie większa liczba pojazdów w ciągu doby niż wartość wskazana w zaskarżonych aktach administracyjnych;
art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b u.u.i.o.ś. w zw, z art. 63 ust. 1 oraz 2a u.u.i.o.ś. poprzez zaakceptowanie przyjętych przez organ i instancji warunków dotyczących planowanego przedsięwzięcia w zakresie nasadzeń rekompensacyjnych oraz kontrolowania wykopów podczas prac ziemnych na poziomie nie pozwalającym na skuteczną ochronę środowiska naturalnego.
Odpowiadają na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Pismem z 7 listopada 2019 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przeprowadzeni dowodu z ekspertyzy ornitologicznej opracowanej przez P. W. Członka Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody S. na okoliczność, że teren planowanej inwestycji zamieszkiwany jest przez liczne gatunki ptaków, mających gniazda na ziemi, krzewach i dziuplach, a zakrzewienia i zadrzewienia na nieruchomości stanowią miejsce gniazdowania 11 gatunków ptaków tym 9 objętych ścisła ochroną. Podniesiono, iż organy pominęły okoliczność licznego występowania i gniazdowania ptaków na tym obszarze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 04 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Po [...] uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że przedwczesna okazała się ocena organów, iż dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach o numerze ewidencyjnym [...], [...], [...], [...], [...] ark. [...], obręb R. w P. brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał, że uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji .
W skardze kasacyjnej spółka K. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą we W. zaskarżyła wyrok WSA w Poznaniu całości, zarzucając, że nie zapewniono jej udziału w sprawie mimo, że jest następcą prawnym X. sp. z o.o., który brał udział w postępowaniu administracyjnym, co powinno skutkować nieważnością postępowania. Skarżąca zwróciła również uwagę na rozbieżność uzasadnienia wyroku od jego sentencji oraz stwierdziła, że Sąd I instancji bezpodstawnie stwierdził naruszenie przez organy przepisów proceduralnych - art. 7 K.p.a., 8 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i 107 § 3 k.p.a.
Z kolei w skardze kasacyjnej spółka L. sp. z o. o. sp. k. z siedzibą w P. zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: art. 145 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. poprzez nieuchylenie przez Sąd pierwszej instancji decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 15 października 2018 r., zwróciła również uwagę na sprzeczność uzasadnienia wyroku z jego sentencją.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 września 2021 r. sygn. III OSK [...] uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
NSA w wyroku stwierdził, że w sprawie zaistniała przesłanka nieważności postępowania. W skardze kasacyjnej spółki K. sp. z o.o. sp.k. podniesiono przesłankę nieważności uregulowaną w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., zgodnie z którą nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Zdaniem NSA nie budzi wątpliwości, że w tej sprawie decyzją z dnia 20 listopada 2019 r. Prezydent Miasta P. przeniósł na rzecz Spółki "K. " pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na terenie działki nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 3 grudnia 2019 r. przeniesienie pozwolenia na budowę nastąpiło jeszcze przed wydaniem zaskarżonego wyroku, a wynik sprawy rozpoznanej przez WSA w Poznaniu dotyczył interesu prawnego spółki "K. " sp. z o.o. sp.k., która nie brała udziału w postępowaniu w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym z tego powodu, że nie była powiadamiana o terminie rozprawy. Dopiero po wydaniu zaskarżonego wyroku WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 17 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Po [...] dopuścił tę spółkę do udziału w charakterze uczestnika. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że w przypadku następstwa prawnego, sąd obowiązany jest zapewnić temu podmiotowi udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie (por. wyrok NSA z 31 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2271/14, opubl. w LEX nr 2083471; wyrok NSA z 22 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 389/15, opubl. w LEX nr 2258718). Skoro spółka "K. " sp. z o.o. sp.k. nie była powiadamiana o czynnościach procesowych ze skargi spółki L. sp. z o.o. sp.k. na decyzję SKO w P. z dnia 27 lutego 2019 r. znak: [...], to spółka ta ("K. " sp. z o.o. sp.k.) została pozbawiona możności obrony swych praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Powyższe zaś zdecydowało o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpatrzenia.
NSA wskazał, że rozpoznanie sprawy ograniczył do wskazania przyczyny nieważności postępowania, nie badał zaś zasadności zarzutów podniesionych w skargach kasacyjnych. Ponownie orzekający w sprawie WSA w Poznaniu raz jeszcze rozpozna skargę spółki L. sp. z o.o.
Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 18 maja 2022 r. obecny na rozprawie pełnomocnik spółki K. sp. z o.o. sp. k. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że kwestie związane z emisją hałasu nie powinny być szczegółowo badane na obecnym etapie postępowania, bowiem regulują to przepisy techniczno- budowlane i dopiero projekt budowlany zawierający szczegółowe rozwiązania dotyczące napędu wentylacji pozwoli ocenić jaki faktycznie hałas, uwzględniając izolację itp. będzie faktycznie emitowany przez inwestycję. Ponadto pełnomocnik złożył do akt pismo procesowe z 8 maja 2022 r. szczegółowo wyrażające jego stanowisko w sprawie wraz z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do tego pisma.
Na rozprawie 07 września 2022 r. sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w piśmie procesowym uczestnika złożonym na rozprawie w dniu 18 maja 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega uwzględnieniu.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2019r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z 15 października 2018 r. , nr [...] stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określająca warunki realizacji dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach o numerze ewidencyjnym [...], [...], [...], [...], [...] ark. [...], obręb R..
Na wstępie rozważań wskazać należy, że ww. decyzje są poddawane kontroli Sądu po raz drugi. Wyrokiem z dnia 04 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję SKO w P.. Wyrok ten został zaskarżony do NSA przez spółki L. sp. j. w P. oraz K. Sp. z o.o. sp.k. we W.. W wyniku rozpoznania skarg kasacyjnych NSA wyrokiem z dnia 22 września 2021 r. sygn. II OSK [...] uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Jak wskazano w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia powodem uchylenia wyroku było stwierdzenie przez NSA nieważności postępowania, ponieważ spółka K. sp. z o.o. sp. k. została pozbawiona możności obrony swych praw, nie biorąc udziału w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Z tych też względów NSA nie oceniał stawianych w skargach kasacyjnych zarzutów merytorycznych.
Sąd na wstępie dostrzega również, co nie umknęło skarżącej spółce i uczestniczce postępowania, że w wyroku WSA sentencja wskazywała na uchylenie decyzji Kolegium, zaś z uzasadnienia wynikało, że intencją Sądu było uchylenie również decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 15 października 2018 r. Obecnie rozpoznający sprawę Sąd podziela motywy wyroku zapadłego w dniu 04 grudnia 2019 r. , które przemawiają za uchyleniem decyzji organów I i II instancji.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy wskazać, że zgodnie z art. 71 ust. 1 u.i.i.ś., decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie tej decyzji, w myśl art. 71 ust. 2 ustawy, jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W sprawie nie jest sporne, że planowane przedsięwzięcie zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 56 b r.p.o.ś., zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W tym przypadku, stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś., przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane, gdy obowiązek powyższy został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.ś.
Przepis artykułu 63 ust. 1 ustawy środowiskowej wskazuje, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przy uwzględnieniu kryteriów wymienionych w powyższym artykule, przy czym ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie obliguje organ w art. 64 ust. 1 do wcześniejszego zasięgnięcia opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Organ prowadzący postępowanie jest zatem zobowiązany do ustalenia, czy w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia przy uwzględnieniu stanowiska organów opiniujących.
Według art. 62 ust. 1 u.u.i.ś. ocena oddziaływania na środowisko obejmuje określenie, analizę oraz ocenę: 1) bezpośredniego i pośredniego wpływu danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca, e) dostępność do złóż kopalin; 1a) ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych; 2) możliwości oraz sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wymaganego zakresu monitoringu.
Z powyższego wynika, że organ właściwy dokonuje analizy potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania według szczegółowych kryteriów wymienionych w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., a stanowisko o braku potrzeby jej przeprowadzenia jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy nie zachodzą jakiekolwiek wątpliwości co do możliwego negatywnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie wyznaczonym w art. 62 ust. 1 tej ustawy. W przeciwnym przypadku informacje zawarte w karcie informacyjnej nie mogą zastąpić analiz, które powinny wynikać z raportu środowiskowego, nawet jeśli są bardziej szczegółowe, niż wymagane dla karty dane podstawowe.
Stosownie do art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące uwarunkowania:
1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem:
a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie,
b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
c) różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi,
d) emisji i występowania innych uciążliwości,
e) ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianą klimatu,
f) przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadkach gdy planuje się ich powstawanie,
g) zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji;
2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające:
a) obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska łęgowe oraz ujścia rzek,
b) obszary wybrzeży i środowisko morskie,
c) obszary górskie lub leśne,
d) obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych,
e) obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000, oraz pozostałe formy ochrony przyrody,
f) obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwo ich przekroczenia,
g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne,
h) gęstość zaludnienia,
i) obszary przylegające do jezior,
j) uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej,
k) wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe;
3) rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, wynikające z:
a) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać,
b) transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze,
c) charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania,
d) prawdopodobieństwa oddziaływania,
e) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania,
f) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
g) możliwości ograniczenia oddziaływania.
Zgodnie z ust. 2 powyższego unormowania (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji), postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Z przywołanych uregulowań wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia. W sprawie takich inwestycji, jak w niniejszej sprawie, do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został upoważniony organ niewyspecjalizowany w ochronie środowiska – prezydent miasta (art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej). Jednakże, jak już wyżej wskazano, przed wydaniem decyzji, organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem wyspecjalizowanym: regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej). Organ ten, z racji swoich kompetencji, jest w stanie samodzielnie ocenić wpływ inwestycji na środowisko, w oparciu o dane faktyczne wskazane w karcie informacyjnej przedsięwzięcia lub raporcie. Należy jednak zaznaczyć, że w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 k.p.a., obowiązuje zasada prawdy obiektywnej obligująca do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. W związku z tym, nawet gdy nikt nie kwestionuje prawidłowości sporządzenia opinii oraz danych w nich zawartych, organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach musi samodzielnie ocenić, czy zostały one sporządzone zgodnie z przepisami i czy są prawidłowe. Zaznaczyć należy, że przepis art. 77 ust. 1 u.u.i.ś. wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzgodnieniem a opinią organu współdziałającego w wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Istotne jest zatem rozróżnienie mocy wiążącej opinii i uzgodnienia dla postępowania głównego. Uzgodnienie - w przeciwieństwie do opinii - jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym.
W przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy czym charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 1 i 2 u.i.o.ś.). W przypadku, gdy odstąpiono od konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymogów przewidzianych w przepisach k.p.a., winno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Umożliwia to dokonanie oceny co do prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż wszystkie organy opiniujące zajęły stanowisko, iż dla planowanego przedsięwzięcia brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a Prezydent Miasta P. stwierdzając brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko opierał się w znacznej mierze na stanowisku tych organów. RDOŚ oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stanęli na stanowisku, opierając się na danych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, że planowana inwestycja (w tym wypadku budowa parkingu w ramach planowanej zabudowy mieszkaniowej) w fazie eksploatacji nie będzie oddziaływać ponad normę na sąsiednie tereny podlegające ochronie akustycznej. Analiza załączonej do wniosku karty informacyjnej przedsięwzięcia jak też powołanych wyżej opinii prowadzi do wniosku, że analizie poddano jedynie oddziaływanie planowanej inwestycji na tereny sąsiednie pomijając, że planowany garaż podziemny ma być realizowany w ramach zabudowy mieszkaniowej, na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę wielorodzinną. Jak wynika z karty informacyjnej przedsięwzięcia w ramach przedsięwzięcia planowania jest budowa centrali wentylacyjnej, która ma stanowić źródło hałasu o mocy 85 akustycznej dB w nocy i dzień (str. [...] karty informacyjnej przedsięwzięcia), co wskazuje, że na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową planuje się źródło emitujące hałas znacznie przekraczający normy określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. na dzień wydawania decyzji Dz.U. z 2014 r. poz. 112), zgodnie z którym, dla terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego jak też terenów w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców określono dopuszczalne poziomy hałasu 55 dB w porze dziennej i 45 dB w porze nocnej.
W ocenie Sądu nie można pomijać faktu, że w ramach planowanego przedsięwzięcia ma powstać zabudowa mieszkalna. Ochrona życia i zdrowia osób- przyszłych mieszkańców terenu planowanego przedsięwzięcia i osób mieszkających na terenach sąsiednich nie może być różnicowana. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 3 ust. 2 u.i.o.ś, ilekroć w ustawie jest mowa o oddziaływaniu na środowisko rozumie się przez to również oddziaływanie na zdrowie ludzi. Z art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej jednoznacznie wynika, że rozważając konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko właściwy organ bierze pod uwagę emisje i występowania innych uciążliwości (pkt 1 lit. d) oraz zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji (pkt 1 lit. g ) jak też zasięg oddziaływania przedsięwzięcia – obszar geograficzny i liczbę ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać, ( pkt 3 lit. a). Niewątpliwie zaś emisja hałasu do środowiska ma wpływ na zdrowie ludzi, a przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu stanowi o zagrożeniu dla zdrowia ludzi. W rozpoznawanej sprawie takim potencjalnym, w ocenie Sądu, zagrożeniem będzie centrala wentylacyjna, niewątpliwie stanowiąca źródło hałasu. Ponadto z akt sprawy wynika, że inwestor planuje budowę budynku mieszkalnego na 407 mieszkań, co pozwala stwierdzić, iż planowany parking podziemny i wywoływane nim emisje będą oddziaływać na kilkaset osób zamieszkujących docelowo teren tego przedsięwzięcia. Wobec tego na etapie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia należało ocenić centralę wentylacyjną i parking podziemny pod kątem potencjalnego zagrożenia dla zdrowia ludzi, jak i źródła emisji. Powyższej analizy niewątpliwie zabrakło w przedmiotowej sprawie zarówno po stronie organów opiniujących jak i organów orzekających w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Świadczy to w ocenie Sądu, że organy nie ustaliły należycie stanu faktycznego sprawy, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., a co przełożyło się na co najmniej przedwczesną ocenę, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia brak jest konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W ocenie Sądu organy nie rozważyły także należycie potencjalnej możliwości kumulacji oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z przedsięwzięciami znajdującymi się w sąsiedztwie. Rozważając istnienie lub brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko organ bierze także pod uwagę powiązania z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem – art. 63 ust. 1 pkt 3 lit. f ustawy środowiskowej.
W decyzjach organów obu instancji stwierdzono, powołując się na opinię RDOŚ, iż nie przewiduje się wystąpienia znaczących powiązań ani ponadnormatywnego kumulowania oddziaływań planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami. Zdaniem Sądu powyższe stwierdzenie jest zbyt lakonicznie, zwłaszcza, że zostało zakwestionowane przez stronę w skarżącą w odwołaniu. Co prawda skarżąca spółka ogólnikowo tylko wskazała, że w sąsiedztwie planowanej inwestycji realizowanych jest wiele przedsięwzięć, które mogą oddziaływać na siebie wzajemnie. Jednakże, jak wynika z akt sprawy, planowany budynek mieszkalny wraz z podziemnym parkingiem planowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie terenów dużego centrum handlowego, którym w dacie wydawania decyzji była Galeria [...]. Rolą organów jest więc ocena znaczących powiązań lub ponadnormatywnego kumulowania planowanego przedsięwzięcia- budynku wielorodzinnego wraz z podziemnym parkingiem o pow. przekraczającej 0,5 ha z przedsięwzięciami takimi jak wielkopowierzchniowe budynki handlowe znajdujące się w jego okolicy. Powyższe zaś wymaga stosownego uzasadnienia w decyzji, stosownie do wymogów zawartych w art. 7, art. 8 , jak też art. 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a.
Dostrzegając powyższe wady decyzji Sąd uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania.
Sąd odmówił przeprowadzenia dowodu z ekspertyzy ornitologicznej przedłożonej przez stronę skarżącą z następujących powodów. Sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, uwzględniając również, jak to wskazano już wyżej, powszechnie znane fakty, a także, jak wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a. - dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w tym przepisie. Konsekwencją obowiązywania przywołanej regulacji jest to, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, lecz przeprowadza kontrolę legalności zaskarżonego aktu z perspektywy uwzględniającej faktyczne podstawy jego wydania, tj. ustaleń faktycznych, które przyjęte zostały przez organ administracji publicznej, jako podstawa wydawanego w sprawie rozstrzygnięcia. Proces kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu uwzględnia w tej mierze kontrolę realizacji i przestrzegania przez organ orzekający w sprawie wiążących go - w zakresie dotyczącym dokonywania ustaleń stanu faktycznego sprawy, przeprowadzania dowodów oraz ich oceny - reguł proceduralnych. Z art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone wyłącznie do dowodów z dokumentów. Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów, np. dowodu z opinii prywatnej jest niedopuszczalne. Sąd administracyjny orzeka bowiem na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. Natomiast przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny służy nie ustaleniu stanu faktycznego sprawy, co należy do obowiązków organu administracyjnego, lecz ocenie tego, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie dokonały jego właściwej kwalifikacji prawnej. Dowód z przedłożonej ekspertyzy ornitologicznej miał na celu ustaleniu stanu faktycznego – występowania i gniazdowania gatunków chronionych na terenie objętym planowanym przedsięwzięciem - zatem zmierzał do ustalenia stanu faktycznego sprawy i nie miał charakteru uzupełniającego. Z tych też przyczyn dowód ten nie mógł być przeprowadzony przez sąd orzekający w omawianej sprawie.
Sąd odmówił również przeprowadzenia dowodu z dokumentów załączonych do pisma uczestniczki postępowania z dnia 18 maja 2022 r. W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczyło oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wobec czego Sąd nie mógł przeprowadzać dowodu z projektu budynku mieszkalnego wielorodzinnego i projektu wykonawczego systemu wentylacji, skoro dokumenty te powstały po wydaniu zaskarżonych decyzji i dotyczą postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do argumentów uczestniczki zawartych w powyższym piśmie Sąd wskazuje, że zasadniczo stanowiły one polemikę z uzasadnieniem wyroku sygn. II SA/Po [...], a wyrok ten w dacie składania pisma był uchylony przez NSA. Sąd zgadza się z uczestniczką, że na etapie udzielenia pozwolenia na budowę badany jest wpływ "przedsięwzięcia na przedsięwzięcie", a ochrona samego przedsięwzięcia znajduje normatywne uszczegółowienie w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (aktualnie Dz.U. z 2022 poz. 1225). Należy jednak zwrócić uwagę, że w rozpoznawanej sprawie oddziaływanie przedsięwzięcia na przedsięwzięcie rozpatruje się z uwzględnieniem kryteriów wskazanych w ustawie środowiskowej tj. art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. Jak już wyżej wskazano kwestie związane z hałasem i oddziaływaniem parkingu winny być rozważone przez organ z uwzględnieniem przesłanek zawartych w art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. d i f ustawy środowiskowej.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności weźmie pod uwagę, że w ramach planowanej inwestycji, na etapie jej eksploatacji oddziaływanie planowanego parkingu podziemnego oraz centrali wentylacyjnej, jak i związane z tym emisje będą dotyczyć także mieszkańców planowanego budynku wielorodzinnego. Ponadto organ winien zbadać, ewentualne powiązania i oddziaływania ( oraz ich kumulacje) z istniejącymi w sąsiedztwie przedsięwzięciami w szczególności z istniejącym w sąsiedztwie i funkcjonującym centrum handlowym.
O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ).
.