II SA/PO 775/24

II SA/Po 775/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Tomasz Świstak /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. D. i M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 9 kwietnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") decyzją z 9 kwietnia 2024 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. D. i M. D. od decyzji Wójta Gminy C. z 25 stycznia 2024 r. nr [...], znak [...], w przedmiocie warunków zabudowy, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.
W dniu 14 czerwca 2022 r. T. M. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących oraz dwóch zbiorników bezodpływowych na terenie części działki o nr ewid.[...] położonej w miejscowości W., gmina C..
Wójt Gminy C. 17 października 2022 r. wydał decyzję nr [...], znak [...], ustalającą warunki zabudowy dla wnioskowanego przedsięwzięcia. Na skutek odwołania SKO decyzją z 18 stycznia 2023 r., nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji, przekazując temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z 25 stycznia 2024 r. nr [...], znak [...], na podstawie art. 104 i 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 977 ze zm., dalej: "u.p.z.p."), Wójt Gminy C. – po stwierdzeniu, że teren i rodzaj inwestycji spełnia wymogi art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p. – ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących oraz dwóch zbiorników bezodpływowych na terenie części działki o nr ewid.[...] położonej w miejscowości W., gmina C..
Kolegium – wydając podaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzję –wskazało, że decyzja organu I instancji została wydana prawidłowo, na podstawie poprawnie przeprowadzonej analizy, a fakt występowania kopalni kruszywa w sąsiedztwie inwestycji, jak również związane z tym okoliczności faktyczne, nie stanowią przesłanek nakazujących odmowę ustalenia warunków zabudowy zgodnych z oczekiwaniami wnioskodawcy.
Przede wszystkim wszystkie działki w obszarze analizowanym są dostępne z drogi powiatowej nr 1209P, która w tym obszarze jest jedyną drogą publiczną. Droga na działce nr [...], choć jest we władaniu Gminy C., nie jest drogą gminną (drogą publiczną zaliczoną do kategorii dróg publicznych uchwałą Rady Gminy C.). Innymi słowy działki nr [...], [...], [...] i [...] dostępne są z ww. drogi powiatowej przez drogę wewnętrzną (we władaniu Gminy C.) na działce nr [...], a więc dostępne są z tej samej drogi publicznej co działka, dla której przeprowadzono analizę urbanistyczną. W tym zakresie zarzuty odwołania są chybione, a cały wywód z tego wyprowadzony oparty na mylnych podstawach.
W analizie istotnie nie uwzględniono zasięgu terenów i obszarów górniczych, aczkolwiek nie ma to żadnego znaczenia dla sprawy. Po pierwsze, planowana inwestycja nie graniczy bezpośrednio z tymi terenami i obszarami (jest oddalona od nich o ok. 100 m), w oddaleniu od drogi powiatowej, niejako na tyłach obszaru analizowanego. Nadto fakt ten nie miał żadnego znaczenia dla ustalenia warunków zabudowy w drodze tej analizy, ponieważ nie występowała i nie występuje na nim zabudowa i zagospodarowanie terenu, które dawałoby kontynuację dla planowanej zabudowy i zagospodarowania terenu (jeśliby na tym terenie był las, pole uprawne, rzeka, jeziora, czy kopalnia – tak samo jego zagospodarowanie i zabudowa, a raczej brak zabudowy – nie zmieniłoby wyników analizy urbanistycznej). Uciążliwość kopalni odkrywkowej jest niewątpliwie okolicznością faktyczną, jednak z tej okoliczności nie wynikają żadne prawne ograniczenia dla możliwości zagospodarowania terenu inwestycji na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Innymi słowy nie ma podstaw do ograniczenia uprawnień wnioskodawcy w zakresie zagospodarowania części nieruchomości stanowiącej teren inwestycji na cele budowlane.
Zdaniem SKO organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, doprowadził do kompletności wniosku, uzyskał niezbędne uzgodnienia, zapewnił stronom udział w postępowaniu, zebrał kompletny materiał dowodowy, wyprowadził słuszne i zgodne z prawem wnioski, a w wyniki tak przeprowadzonego postępowania ustalił warunki zabudowy zgodnie z oczekiwaniem wnioskodawcy. Projekt decyzji opracowała osoba spełniająca wymagania art. 60 ust. 4 w zw. z art. 5 pkt 3 i 4 u.p.z.p., tzn. posiadająca kwalifikacje do wykonywania zawodu urbanisty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uzyskane na podstawie ustawy z 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2013 r., poz. 932 ze zm.) oraz posiadająca dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku gospodarka przestrzenna. Co prawda na projekcie decyzji umieszczono obok podpisu tej osoby odcisk pieczątki imiennej stwierdzającej, że osoba ta jest członkiem nieistniejącej już [...] Okręgowej Izby Urbanistów z siedzibą we W., jednak w aktach sprawy jest zaświadczenie wskazujące, że osoba ta posiada kwalifikacje do wykonywania zawodu urbanisty oraz uwierzytelniona kopia dyplomu ukończenia studiów wyższych opisane powyżej.
W skierowanej do tut. Sądu skardze reprezentowani przez radcę prawnego A. D. i M. D., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, zarzucili:
1. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 5 pkt 5 w zw. z art. 60 ust. 4 u.p.z.p., przez jego błędną wykładnię i uznanie, że mgr M. K. spełnia warunki do opracowania projektów decyzji o warunkach zabudowy, podczas gdy na projekcie decyzji umieszczono obok podpisu tej osoby odcisk pieczątki imiennej stwierdzającej, że osoba ta jest członkiem nieistniejącej [...] Okręgowej Izby Urbanistów z siedzibą we W.;
2. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. przez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy pomimo braku spełnienia przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy,
b) art. 7 w zw. z art. 77 § 2 oraz art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i w konsekwencji nieuprawnione przyjęcie, że: - fakt występowania kopalni kruszywa w sąsiedztwie planowanej inwestycji, jak również związane z tym okoliczności faktyczne, nie stanowią przesłanek nakazujących odmowę ustalenia warunków zabudowy zgodnych z oczekiwaniem wnioskodawcy, - nie uwzględnienie zasięgu terenów i obszarów górniczych nie ma znaczenia w sprawie ponieważ planowana inwestycja nie graniczy bezpośrednio z tymi terenami i fakt ten nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia warunków zabudowy ponieważ nie występuje na nim zabudowa i zagospodarowanie terenu, które dawałoby kontynuację dla planowanej zabudowy i zagospodarowania terenu, - z uciążliwości kopalni odkrywkowej nie wynikają żadne prawne ograniczenia dla możliwości zagospodarowania terenu inwestycji na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
W uzasadnieniu skargi odnośnie zarzutu naruszenia art. 5 pkt 5 w zw. z art. 60 ust. 4 u.p.z.p. skarżący podnieśli, iż podpis pod projektem decyzji złożyła osoba nieuprawniona, wskazująca nieprawidłowe dane w zakresie swoich uprawnień, bowiem wskazała, że jest członkiem [...] Okręgowej Izby Urbanistów z siedzibą we W., co stanowi nieprawdę. Dokument taki nie powinien być brany pod uwagę, ponieważ sporządzająca go osoba wprowadziła wszystkich w błąd.
Wobec zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. skarżący wskazali, że analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu dla potrzeb wydania decyzji została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy. Działki nr [...], [...], [...] i [...] nie stanowią działek w sąsiedztwie działki nr [...] w myśl tego przepisu, albowiem nie są dostępne z tej samej drogi publicznej. Działki te dostępne są z drogi gminnej, zaś działka nr [...] dostępna jest z drogi powiatowej. Brak jest wjazdu na wspomniane działki bezpośrednio z drogi powiatowej. Dodatkowo skarżący zauważyli, że zabudowania działki [...] znajdują się poza obszarem analizowanym (tylko część działki, na której brak zabudowań, wchodzi w ten obszar, zatem zabudowa tej działki nie może być brana pod uwagę, podobnie jak zabudowa na działce [...], zaś zabudowa na działkach [...] i [...] ma charakter zabudowy zagrodowej, a zatem kontynuacją na działce [...] nie może być zabudowa jednorodzinna). Skarżący podkreślili, że obszar analizowany zaznaczony na mapie stanowiącej załącznik do decyzji wyznaczony został poza obszarem 225 m od granic działki [...] Poza tym, w toku analizy, przy ustalaniu średniego wskaźnika zabudowy, nie wzięto pod uwagę pozostałych działek znajdujących się w analizowanym obszarze, to jest nie wzięto pod uwagę m.in. działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i innych.
Zdaniem skarżących organ naruszył również art. 7 w zw. z art. 77 § 2 oraz art. 80 K.p.a. Działki posiadające dostęp do tej samej drogi publicznej są przeznaczone na eksploatację odkrywkową złoża kruszywa naturalnego, nie zaś pod zabudowę mieszkalną. Wobec tego działki dostępne z tej samej drogi publicznej nie są zabudowane w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu, o którym mowa w decyzji.
W ocenie skarżących decyzja o warunkach zabudowy na działce [...] niewątpliwie narusza zasadę dobrego sąsiedztwa, która polega na uzależnieniu zmiany w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Zabudowa mieszkaniowa, której wcześniej nie było na terenie pobliskiego obszaru, stoi w sprzeczności z działalnością wydobywczą w ramach kopalni kruszywa naturalnego, prowadzoną na działkach skarżących i na większości działek pozostających w obszarze analizowanym. Przeprowadzona analiza nie daje pełnego obrazu charakterystyki terenu sąsiedniego, ponieważ organy całkowicie pominęły tereny przeznaczone na eksploatację odkrywkową złoża kruszywa naturalnego, w szczególności działkę [...], która jest w bezpośrednim sąsiedztwie działki [...] Przeważającym sposobem zagospodarowania terenu jest działalność wydobywcza. Skarżący zwrócili przy tym uwagę na mogące powstawać w przyszłości konflikty społeczne z uwagi na charakter prowadzonych prac. Prowadzenie działalności wydobywczej jest co do zasady związane z immisjami.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Na rozprawie przed tut. Sądem, która odbyła się 5 marca 2025 r., pełnomocnik skarżących wniósł i wywiódł jak w skardze. Na pytanie Sądu oświadczył, że nie posiada przy sobie decyzji koncesyjnej wydanej dla działki [...] Ponadto podał, że nie potrafi wskazać, czy działka [...], na której jest inwestycja, jest uznana za teren górniczy. Sąd postanowił odroczyć rozprawę.
W piśmie z 7 marca 2025 r. skarżący wskazali, że przedkładają: - odpis decyzji Marszałka Województwa W. z 25 października 2010 r. orzekającej o udzieleniu koncesji, - odpis decyzji Marszałka Województwa W. z 20 czerwca 2013 r. orzekającej o przeniesieniu koncesji, - odpis decyzji Marszałka Województwa W. z 6 lipca 2016 r. orzekającej o zmianie decyzji z 25 października 2010 r. Skarżący podnieśli przy tym, że działka [...] granicząca z działką [...] jest objęta koncesją upoważniającą do eksploatacji złoża kruszywa naturalnego i stanowi tereny górnicze.
Z kolei w piśmie z 19 marca 2025 r. skarżący oświadczyli, że nie posiadają tytułu prawnego do działki [...], tym samym nie posiadają decyzji koncesyjnych dotyczących tej działki. Jednak posiadają decyzję koncesyjną co do działki [...], która bezpośrednio graniczy z działką [...]. Działka [...] jest objęta koncesją upoważniającą do eksploatacji złoża kruszywa naturalnego i stanowi tereny górnicze. Tym samym działka [...] jest położona bezpośrednio przy terenach górniczych, zatem oczywistym jest, iż działalność zakładu górniczego prowadzonego przez skarżących będzie bezpośrednio oddziaływać na teren działki [...]
Na rozprawie przed tut. Sądem, która odbyła się 9 kwietnia 2025 r., pełnomocnik skarżących wniósł i wywiódł jak w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw.
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 9 kwietnia 2024 r., nr [...], nie narusza ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") uzasadniałby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zważywszy na to, iż wniosek inicjujący postępowanie przed organami złożony został 14 czerwca 2022 r., uwzględnić trzeba przy tym ich brzmienie sprzed nowelizacji dokonanej 24 września 2023 r. na mocy art. 1 ustawy z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1688 ze zm., zob. art. 59 ust. 1 tej ustawy nowelizującej).
Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi; 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 273 ze zm.), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
Na wstępie zauważyć należy, że decyzja o warunkach zabudowy ma charakter promesy, to jest rozstrzygnięcia dającego możliwość realizacji planowanego przedsięwzięcia. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Celem każdej decyzji o warunkach zabudowy jest przesądzenie o zgodności zamierzonej inwestycji z porządkiem przestrzennym obowiązującym na obszarze, dla którego nie został uchwalony plan miejscowy, tj. przepisami ustaw szczególnych chroniących tzw. wartości wysoko cenione oraz wymogami art. 61 ust. 1 u.p.z.p.
Decyzja ta określa parametry przyszłej inwestycji w takim zakresie, w jakim przewiduje art. 61 ust. 1 u.p.z.p., przy czym nie jest ona decyzją uznaniową – organ właściwy do jej podjęcia jest zobowiązany wydać pozytywną decyzję, jeśli wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wymogom wynikającym z konkretnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, natomiast ma obowiązek odmówić ustalenia warunków zabudowy tylko wówczas, gdy wnioskowana inwestycja nie spełnia chociażby jednej ustawowej przesłanki wynikającej ze skonkretyzowanej normy prawnomaterialnej. Tego rodzaju decyzja służy jedynie określeniu możliwego sposobu zagospodarowani terenu po spełnieniu wymagań wynikających z obowiązującego prawa (zob. m.in. wyroki NSA z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 339/24, z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1137/17, dostępne w CBOSA na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy opowiedzieć się przy tym za poglądem, zgodnie z którym przepisy ogólne zawarte w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nie mogą samodzielnie stanowić podstawy odmowy ustalenia warunków zabudowy. Organy administracji mają obowiązek uwzględniać te wymagania tylko w takim zakresie, w jakim pośrednio przewidują to konkretne przepisy szczególne zawarte zarówno w u.p.z.p., jak i w innych ustawach (por. m.in. wyrok NSA z 22 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1121/16, CBOSA). Konsekwentnie za odmową ustalenia warunków zabudowy nie może przemawiać samo powołanie się na konieczność zachowania "ładu przestrzennego", o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Potwierdza to art. 56 zd. 2 u.p.z.p., w którym wyraźnie zastrzeżono, iż przepis art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Unormowanie to znajduje odpowiednie zastosowanie do decyzji o warunkach zabudowy – na mocy odesłania z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.
Spór do jakiego doszło w realiach kontrolowanej sprawy sprowadza się do dwóch kluczowych zagadnień. Po pierwsze, czy projekt decyzji o warunkach zabudowy został przygotowany przez osobę uprawnioną. Po drugie, czy w sprawie prawidłowo stwierdzono, iż zachowana została zasada tzw. dobrego sąsiedztwa, a więc spełniony został warunek z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Odnosząc się do pierwszej kwestii spornej wskazać przyjdzie, że stosownie do art. 60 ust. 4 u.p.z.p. sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie, o której mowa w art. 5, albo osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego architektów posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej albo uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności architektonicznej.
Jak przewiduje zaś art. 5 u.p.z.p. projektu planów zagospodarowania przestrzennego województwa, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sporządzają osoby, które spełniają jeden z warunków: 1) nabyły uprawnienia do projektowania w planowaniu przestrzennym na podstawie ustawy z 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1989 r. Nr 17, poz. 99 ze zm.); 2) nabyły uprawnienia urbanistyczne na podstawie art. 51 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.); 3) posiadają kwalifikacje do wykonywania zawodu urbanisty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uzyskane na podstawie ustawy z 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (teks jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 932 ze zm.); 4) posiadają dyplom ukończenia studiów wyższych w zakresie architektury, urbanistyki lub gospodarki przestrzennej; 5) posiadają dyplom ukończenia studiów wyższych w zakresie innym niż określony w pkt 4 oraz ukończyły studia podyplomowe w zakresie planowania przestrzennego, urbanistyki lub gospodarki przestrzennej; 6) są obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnych Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, którzy nabyli kwalifikacje zawodowe do projektowania zagospodarowania przestrzeni i zagospodarowania przestrzennego w skali lokalnej i regionalnej odpowiadające wymaganiom określonym w pkt 4 lub 5.
Jak wskazało Kolegium w skarżonej decyzji osoba sporządzająca projekt decyzji o warunkach zabudowy w sprawie poddanej kontroli tut. Sądu spełniła warunki z art. 5 pkt 3 i 4 u.p.z.p., przy czym organ ten powołał się na znajdujące się w aktach zaświadczenie wskazujące, iż posiada ona kwalifikacje do wykonywania zawodu urbanisty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uwierzytelnioną kopię dyplomu ukończenia studiów wyższych na kierunku gospodarki przestrzennego.
Okoliczności te nie budzą wątpliwości tut. Sądu, zwłaszcza że w toku postępowania sądowego SKO dosłało odpisy wspomnianych powyżej dokumentów, ani nie są kwestionowane przez skarżących.
Bezpodstawny jest wobec tego zarzut naruszenia art. 5 pkt 5 w zw. z art. 60 ust. 4 u.p.z.p., skoro osoba przygotowująca projekt decyzji spełniła jednocześnie dwa inne warunki wynikające z art. 5 u.p.z.p., przy konieczności spełnienia wyłącznie jednego z nich. Nie może mieć przy tym znaczenia, że mgr M. K. posłużyła się pieczątką wskazującą na to, iż jest członkiem aktualnie nieistniejącego już samorządu zawodowego urbanistów. Skorzystanie z takiej pieczątki może być w tych okolicznościach poczytywane co najwyżej jako wskazanie na posiadanie stosownych kwalifikacji (por. art. 5 ust. 3 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, w brzmieniu sprzed 10 sierpnia 2014 r.).
Względem drugiej z nakreślonych powyżej kwestii spornych nie sposób zgodzić się ze skarżącymi, by w sprawie doszło do naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Argumentacja skarżących przedstawiona na poparcie podniesionego w tym zakresie zarzutu, jak również postawionego obok zarzutu naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7 w zw. z art. 77 § 2 oraz art. 80 K.p.a., wskazuje, iż skarżący opierają się na błędnej wykładni art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., odczytując zasadę dobrego sąsiedztwa w nieuprawniony, subiektywny sposób.
Przede wszystkim skarżący błędnie zakładają konieczność pominięcia w analizie zabudowy znajdującej się na działce, której jedynie część niezabudowana znajduje się w obszarze analizowanym.
Zgodnie z art. 61 ust. 5a u.p.z.p. w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub wewnętrznej, z której odbywa się główny wjazd na działkę.
Ustalając granice obszaru analizowanego, mając na względzie zasadę dobrego sąsiedztwa, organ może ustalić je w rozmiarach większych niż minimalne określone w art. 61 ust. 5a u.p.z.p., jednak ze szczegółowym uzasadnieniem, że służy to ustawowemu wymogowi zachowania ładu przestrzennego na danym obszarze. Przywołany przepis określa bowiem minimalne granice obszaru analizowanego, co oznacza, że organ wydający decyzję o warunkach zabudowy może wyznaczyć większy obszar wokół terenu inwestycji, który będzie tworzył całość urbanistyczną (por. wyrok NSA z 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 919/07, CBOSA). Z taką sytuacją w sprawie nie mamy do czynienia skoro dla wyznaczeniu obszaru analizowanego przyjęto okrąg o promieniu 225 m (trzykrotna szerokość frontu terenu wynoszącego ok. 75 m). Zresztą Wójt Gminy C. wprost wskazał na brak podstaw do poszerzenia obszaru analizowanego.
Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ani ust. 5a u.p.z.p. nie stwierdza jednak wprost, jak należy postępować w przypadku, gdy obszar analizowany obejmuje część działki zabudowanej. Przyjmuje się co do zasady, że w przypadku, gdy prawidłowo wyznaczony obszar analizowany obejmuje jedynie część działki zabudowanej, to w analizie uwzględnia się parametry znajdującej się na tej działce zabudowy, również tej, która jest usytuowana poza granicą obszaru analizowanego. Stanowisko to podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, ponieważ choćby obszar analizowany obejmował część działki niewspółmiernie mniejszą od pozostałej części, ale leżącej poza jego granicami, taką działkę w całości należy włączyć do obszaru analizowanego, co jest też tezą ugruntowaną w orzecznictwie (zob. np. wyroki WSA w Poznaniu z 11 września 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 326/24, z 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Po 822/22, CBOSA). W analizie należy bowiem uwzględniać powierzchnię całej działki ewidencyjnej "przeciętej" linią rozgraniczającą obszar analizowany, tj. również tę jej część (wraz ze zlokalizowaną w jej obrębie zabudową), która położona jest poza wykreślonym obszarem analizowanym. Pominięcie takiej działki oznaczałoby w istocie, że wymiary obszaru analizowanego w niektórych fragmentach (tych mianowicie, z których odjęto działki "przecięte" linią graniczną obszaru) zmalałyby poniżej wielkości minimalnej (wyroki WSA w Poznaniu z 20 maja 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1918/20, z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 264/17, CBOSA, zob. także m.in. wyrok NSA z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2194/20, CBOSA).
Poza tym skarżący mylnie uznają, iż "dostęp z tej samej drogi publicznej", o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., oznaczać musi, iż działka stanowiąca punkt odniesienia dla przeprowadzanej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenów powinna posiadać bezpośredni zjazd na tę samą drogę publiczną, na którą zjazd będzie posiadała działka objęta wnioskiem.
W orzecznictwie wskazuje się, że użytego w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. pojęcia "działki sąsiedniej" nie można ograniczać tylko do działek zlokalizowanych przy tej samej drodze publicznej. Wyznaczenie "obszaru analizowanego" należy traktować jako wskazanie, które spośród działek sąsiednich będą stanowiły punk odniesienia do ustalania "wymagań dotyczących nowej zabudowy". Wszystkie działki znajdujące się w obszarze analizowanym należy więc uznać, w ujęciu funkcjonalnym, za działki sąsiednie w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 16 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Po 456/22, CBOSA). W realiach kontrolowanej sprawy stanowisko skarżących jest tym bardziej nieuprawnione, że podawane przez nich działki mają dostęp do drogi powiatowej, przy której znajduje się działka objęta wnioskiem, lecz dostęp ten odbywa się przez inną drogę publiczną, jak twierdzą skarżący, bądź przez drogę wewnętrzną, jak podniesiono w zaskarżonej decyzji (działka nr [...]).
Wreszcie skarżący wychodzą z nieuprawnionego założenia, zgodnie z którym przy dokonaniu analizy konieczne jest uwzględnienie zachowania kontynuacji funkcji wobec wszystkich działek znajdujących się w obszarze analizowanym. W tym względzie skarżący pomijają, iż w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. ustawodawca wprost zastrzegł, iż zachowanie zasady dobrego sąsiedztwa wymaga, by "co najmniej jedna działka sąsiednia" była zabudowana w sposób pozwalający na określenie odnośnych wymagań.
Wbrew twierdzeniom skarżących przepis ten nie wskazuje zatem, że zasada dobrego sąsiedztwa wymaga, by zachowany został przeważający sposób zagospodarowania terenu objętego obszarem analizowanym. Jak zasadnie dostrzega się w orzecznictwie ziszczenie się powyższej przesłanki nie jest uzależnione od tego, by planowana zabudowa musiała być zabudową typową, charakterystyczną dla danego obszaru. Rozumienie kontynuacji funkcji zabudowy nie może być pojmowane jako ograniczone wyłącznie do możliwości powstania obiektu tożsamego z przeważającą ilością tego samego typu obiektów budowlanych (zob. wyrok NSA z 28 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 1356/21, CBOSA).
Dotychczasowe uwagi powodują, że podniesiony przez skarżących zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. nie znajduje podstaw. W kontrolowanej sprawie prawidłowo wyznaczono obszar analizowany i przeprowadzono analizę, zasadnie stwierdzając, iż zachowana została zasada dobrego sąsiedztwa. Organ miał podstawy do stwierdzenia, że projektowana inwestycja stanowi kontynuację funkcji zabudowy istniejącej w obszarze analizowanym. Dość zauważyć, że w obszarze tym mieści się działka nr [...], na której bezspornie znajduje się zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna.
Odmowy ustalenia warunków zabudowy nie może natomiast determinować to, iż w sąsiedztwie działki objętej wnioskiem, a więc działki nr [...], znajdują się tereny przeznaczone na eksploatację odkrywkową złoża kruszywa naturalnego. Jak wynika ze stanowiska samych skarżących, popartego przedłożonymi przed tut. Sądem dokumentami, działka nr [...] nie znajduje się ani na obszarze górniczym ani na terenie górniczym, którym objęta jest działka skarżących nr [...].
Okoliczność sąsiedztwa z tymi terenami nie mogła stanowić podstawy do wydania decyzji odmownej, bowiem nie dochodzi w tym względzie do niezgodności z jakimkolwiek przepisem odrębnym, ergo spełniony jest warunek z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Okoliczność ta nie może także przesądzać o braku zachowania zasady dobrego sąsiedztwa z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., co wynika z poczynionych już uwag.
Jedynie na marginesie wskazać trzeba, iż prezentowane aktualnie przez skarżących stanowisko faktycznego odziaływania wydobycia kruszywa na działkę nr [...] jawi się jako przyjęte na potrzeby kontrolowanej sprawy celem zablokowania inwestycji na nieruchomości sąsiedniej. Z przedłożonych przez skarżących dokumentów wynika bowiem, iż jeszcze na etapie środowiskowych uwarunkowań strona skarżąca utrzymywała, że oddziaływanie przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złoża kruszywa naturalnego "W. " ograniczy się do gruntów zawartych w obrębie działek objętych tą działalnością (zob. uzasadnienie decyzji Marszałka Województwa [...] z 25 października 2010 r., nr [...], s. [...]).
Sąd nie dopatrzył się również takich naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie podzielił zatem podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 2 oraz art. 80 K.p.a. Podkreślić trzeba, że zarzut ten jest w istocie konsekwencją błędnego odczytania przez skarżących przepisów prawa materialnego, o czym była mowa powyżej przy okazji wykładni art. 61 ust. 1 ust 1 u.p.z.p.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.