II SA/Po 770/25

II SA/Po 770/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-02-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Paweł Daniel /przewodniczący/
Robert Talaga /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 127, art. 129, art. 57  par. 1 i 5, art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art., 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Daniel Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Robert Talaga (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. K. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją Wójta Gminy [...] z dnia 4 kwietnia 2024 r., nr [...] ustalono lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...], przewidzianej do realizacji w gminie [...], w obrębie D., na terenie części działki ewidencyjnej nr [...].
Decyzja została doręczona K. K. (dalej jako skarżący lub strona) w dniu 18 kwietnia 2025 r. (k. 79 akt I instancji).
Pismem z dnia 30 kwietnia 2025 r. K. K. odwołał się od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia z uwagi na naruszenie przepisów postępowania. Odwołanie zostało opatrzone prezentatą Urzędu Gminy w [...], z oznaczeniem daty wpływu na dzień 5 maja 2025 r.
Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 dalej jako k.p.a.) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, za pośrednictwem organu który wydał decyzję. Kolegium wskazało, że decyzja została doręczona K. K. w dniu 18 kwietnia 2025 r. a zatem termin na złożenie odwołania upłynął w dniu 2 maja 2025 r. (w piątek), natomiast odwołanie złożono dopiero 5 maja 2025 r. o czym świadczy data prezentaty Urzędu Gminy w [...], złożona na pierwszej stronie odwołania. Z tego względu organ odwoławczy uznał, że wniesione przez K. K. odwołanie jest spóźnione.
Pismem z dnia 2 października 2025 roku K. K. reprezentowany przez radcę prawnego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2025 r., nr [...], domagając się stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, obarczoną wadą nieważności - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w całości.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 57 § 5 ust. 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i ustalenie, że datą złożenia odwołania jest data prezentaty złożonej w urzędzie organu I instancji, w sytuacji gdy odwołanie zostało złożone za pośrednictwem wyznaczonego operatora pocztowego.
Do skargi załączono postaci kserokopię potwierdzenia nadania przesyłki do Urzędu Gminy w [...] z dnia i wydruku z portalu śledzenia przesyłek.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji (postanowienia) nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Dokonana przez sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że zawiera ono wady powodujące konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był m.in. art. 134 k.p.a. zgodnie, z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy organ odwoławczy obowiązany jest zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania od decyzji organu l instancji jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania.
Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie do art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu (art. 57 § 1 k.p.a.).
Zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym; 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy, decyzja Wójta Gminy [...] z dnia 4 kwietnia 2024 r., nr [...] została doręczona skarżącemu w dniu 18 kwietnia 2025 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu 2 maja 2025 r. Zdaniem organu należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, bowiem odwołanie zostało złożone 5 maja 2025 r., co wynika z prezentaty organu I instancji umieszczonej na pierwszej stronie odwołania. Z kolei zdaniem skarżącego wniesione ono było z zachowaniem ustawowego terminu, gdyż zostało nadane w placówce pocztowej.
W ocenie Sądu z akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy nie wynika, aby odwołanie zostało złożone bezpośrednio w organie I instancji. Na oryginale odwołania oraz na prezentacie organu I instancji znajdującej się na odwołaniu nie ma informacji, iż zostało ono złożone osobiście. Prezentata zawiera wyłącznie adnotację "data wpływu – 5 maja 2025 r." W aktach sprawy brak jest jednocześnie koperty, w której — jak twierdzi skarżący — odwołanie zostało nadane.
Wobec tego w ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie pozwala na definitywną ocenę czy złożone przez K. K. odwołanie zostało wniesione po terminie.
Stosownie do regulacji zawartej w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Decydującym faktem jest data nadania przesyłki, a nie jej otrzymanie przez adresata. W przypadku jej nadania, jako przesyłka polecona, dowód taki posiada niewątpliwie nadawca i w przypadkach spornych powinien wykazać się umieszczoną na dowodzie nadania pieczęcią urzędu pocztowego.
Z dołączonego do skargi potwierdzenia nadania przesyłki, zawierającej według twierdzeń skarżącego przedmiotowe odwołanie wynika, iż została ona złożona w urzędzie pocztowym w D. w dniu 30 kwietnia 2025 r. listem poleconym nr [...] (k.9 akt sądowych). Skarżący załączył również wydruk śledzenia ww. przesyłki ze strony internetowej Poczty Polskiej, z którego wynika, że przesyłka o powyższym numerze została nadana 30 kwietnia 2025 r. i doręczona 5 maja 2025 r. (k. 8 akt sądowych). Dodać trzeba, że zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 października 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188, z późn. zm.) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego.
W świetle powyższego w ocenie Sądu powstała więc uzasadniona wątpliwość co do tego kiedy i w jakiej formie (osobiście czy poprzez operatora pocztowego) skarżący wniósł odwołanie z dnia 30 kwietnia 2025 r. Załączone do skargi dokumenty dowodzą jedynie tego, że w dniu 30 kwietnia 2025 r. skarżący nadał przesyłkę o nr [...] na adres Wójta Gminy [...], [...]. Na ich podstawie nie da się jednak jednoznacznie ustalić jaka przesyłka została nadana. Z kolei brak w aktach sprawy koperty, bądź adnotacji o formie wniesienia odwołania nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie czy odwołanie K. K. zostało złożone osobiście w dniu 5 maja 2025 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Opisane powyżej wątpliwości, czynią co najmniej przedwczesnym przyjęcie przez skarżony organ następstw określonych w treści art. 134 k.p.a. Tylko jednoznaczne, nie budzące wątpliwości ustalenie, że odwołanie bądź przesyłka je zawierająca zostały nadane po terminie może wywołać skutki, o których mowa w art. 134 k.p.a. W tych okolicznościach sprawy organ tych ustaleń zaniechał.
Z powyższych względów kontrolowane postanowienie z dnia 26 sierpnia 2025 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. podlegało uchyleniu, o czym orzeczono w w pkt 1 sentencji wyroku.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że brak było podstaw do uznania, że wydane w sprawie postanowienie obarczone jest wadą nieważności — rażącego naruszenia prawa, bowiem przywołane okoliczności wskazują, że organ jedynie zbyt pochopnie uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, co jednak nie pozwala na ocenę jego działania w kategoriach rażącego, a więc najdalej idącego o szczególnie znamiennym ciężarze gatunkowym, naruszenia prawa.
Na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.; 480 zł) Sąd orzekł o kosztach postępowania, na które składały się zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i wpis od skargi w wysokości 100 zł (pkt 2 sentencji wyroku).
Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.