II SA/Po 763/23

II SA/Po 763/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-03-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /przewodniczący/
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Edyta Podrazik
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 1250/24 - Postanowienie NSA z 2024-08-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 141
art. 2 ust. 16 i 17, art. 3 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 323
art. 30 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2024 r. w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dna 29 września 2023 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego dodatku węglowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 września 2023r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. D., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. nr [...] z dnia 13 lipca 2023 r. uznającej za nienależnie pobrany dodatek węglowy wypłacony na podstawie informacji nr [...] z dnia 16 września 2022 r. i zobowiązującej do zwrotu ww. dodatku.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak wynika z jej uzasadnienia, została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.
Burmistrz Miasta i Gminy W. decyzją z dnia 13 lipca 2023 r. uznał za nienależnie pobrany dodatek węglowy wypłacony na podstawie informacji nr [...] z dnia 16 września 2022 r. i zobowiązał A. D. do zwrotu ww. dodatku wypłaconego w kwocie [...]zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wskazał, że prowadząc ponownie postępowanie, po uchyleniu poprzedniej decyzji przez SKO, przeprowadził wywiad środowiskowy w dniu 02 czerwca 2023 r., w obecności A. D. oraz jej byłego męża R. D., pod adresem ul. [...] w M. , celem ustalenia czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z danymi podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Organ wskazał, że ustalenia wywiadu doprowadziły go do przekonania, że A. D. nie zamieszkuje pod wskazanym wyżej adresem.
Od powyższej decyzji odwołała się A. D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia bądź alternatywnie, o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie Organ decyzją nr [...], błędnie nazwaną przez Organ "informacją o przyznaniu dodatku węglowego" wypowiedział się w sprawie de facto dotyczącej tego samego co obecnie prowadzone postępowanie. Powyższe stanowi rażące naruszenia art. 156 § 1 pkt 3) k.p.a., ponieważ zaskarżona decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Ponadto Odwołująca wskazała, że posiada zamiar stałego przebywania w domu przy ul. [...] w M. , jak również, że na dzień wydania decyzji o przyznaniu dodatku węglowego gospodarowała tą nieruchomością (płaciła rachunki, podatki, ratę kredytu hipotecznego itp.). Odwołująca się podała, że przebywa w przedmiotowym lokalu w miarę swoich możliwości, a przerwy w owym przebywaniu wynikają z konfliktu między nią a jej byłym mężem. Odwołująca podniosła, że Organ nie wyjaśnił dlaczego w domu przy ul. [...] w M. nie było jej rzeczy osobistych (a przyczyną ich braku mógł być powrót z podróży czy wymiana odzieży).
Utrzymując w mocy decyzję Burmistrza Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż materialnoprawną podstawę w kwestii przedstawionej w sprawie są przepisy ustawy z dnia 05 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. z dnia 17 sierpnia 2023 r., Dz. U. z 2023 roku, poz. 1630, zwaną dalej "u.d.w.").
Po przytoczeniu treści przepisów prawa organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie został przeprowadzony wywiad środowiskowy, zgromadzone zostały dokumenty, a organ I instancji dokonał wyczerpującej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, wysnuwając zeń prawidłowe wnioski.
W ocenie organu odwoławczego Skarżąca w żadnej mierze nie traktuje nieruchomości pod adresem wskazanym we wniosku, tj. ul. [...] w M. , jako centrum działalności życiowej. Jak sama oświadczyła podczas przeprowadzanego wywiadu środowiskowego w dniu 02 czerwca 2023 r., spędza ona wszystkie święta i weekendy w domu u swoich rodziców pod adresem ul. [...] x w M. , ostatni raz nocowała pod adresem z wniosku około 3 miesiące temu. Fakt przebywania przez Odwołującą się pod adresem ul. [...] jedynie podczas nieobecności męża, w ciągu dnia, nie wskazuje na to, aby ta nieruchomość stanowiła jej centrum działalności życiowej, skoro zdecydowaną większość czasu mieszka u rodziców w domu zlokalizowanym obok i nie nocuje w tej nieruchomości. Ponadto znajduje się pod omawianym adresem niewielka ilość jej rzeczy, a brak jest rzeczy osobistych. Organ uznał, że argumentacja zawarta w odwołaniu, iż taka sytuacja tj. brak rzeczy osobistych mogła wynikać z powrotu z podróży czy wymiany odzieży jest niezasadna a to tylko potwierdza, że Odwołująca mieszka w rzeczywistości gdzie indziej. Doświadczenie życiowe wskazuje, że w podróż nie zabiera się wszystkich rzeczy osobistych oraz kosmetyków.
Organ zaznaczył, iż takiej oceny nie zmienia okoliczność płacenia części rachunków czy raty kredytu za nieruchomość przy ul. [...] Jeśli Odwołująca jest właścicielem domu, ma taki obowiązek, niezależnie od zamieszkiwania bądź nie, nieruchomości. Warunkiem wypłaty świadczenia w postaci dodatku węglowego jest jednak nie fakt bycia formalnie właścicielem nieruchomości, ale zamieszkiwania tej nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu nieważności decyzji organ wskazał, że wbrew twierdzeniu Skarżącej, w przedmiotowej sprawie słusznie organ I instancji wystosował jedynie informację o przyznaniu dodatku węglowego, nie zaś decyzję. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 16 u.d.w., przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła A. D. zarzucając jej:
- naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023, poz. 775 – dalej jako "K.p.a.") poprzez jego niezastosowanie;
- naruszenie art. 16 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie;
- błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie, iż A. D. nie zamieszkiwała przy ulicy [...] ([...] M. ) w okresie od złożenia wniosku do wydania decyzji o przyznaniu dodatku węglowego;
- naruszenia prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię pojęcia "miejsca zamieszkania";
- naruszenie art. 8 § 1 K.p.a. poprzez nierówne traktowanie wnioskodawczym i danie wiary oświadczeniom R. D. byłego męża a nie uwzględnienie oświadczeń A. D. mimo, iż oświadczeniu te były składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Organ nie wydał również żadnego postanowienia, w którym uzasadniałby, dlaczego nie dał wiary oświadczeniom wnioskodawczyni, a tym samym naruszył art. 123 K.p.a.;
- naruszenia art. 77, 80 i 81a § 1 K.p.a. poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, a co za tym idzie niezebranie całokształtu materiału dowodowego, a także nierozstrzygnięcie na korzyść strony niedających się rozwiać wątpliwości;
- naruszenie art. 2 ust. 15b u.d.w. poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w sprzeczności z normą zawartą we wskazanym przepisie, czyli naruszając przy tym art. 6 K.p.a. poprzez działanie bez podstawy prawnej.
Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Organu II instancji oraz o uchylenie w całości decyzji Organu I instancji i o umorzenie postępowania.
Ponadto Skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca, po obszernym przytoczeniu stanowiska orzecznictwa i doktryny wskazała, iż informacja o przyznaniu dodatku węglowego z dnia 16 września 2022 r. jest w istocie decyzją administracyjną. Skutkiem tego zastosowanie znajduje art. 16 K.p.a., którego treść odnosi się do ostateczności decyzji. Według normy zawartej w tym przepisie decyzja ostateczna może być uchylona lub zmieniona, jej nieważność stwierdzona, a postępowanie wznowione tylko w przypadkach wskazanych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w przedmiotowym postępowaniu. W związku z powyższym organ II i organ I instancji naruszyły nie tylko art. 16 K.p.a. poprzez pominięcie faktu ostateczności decyzji, ale również naruszyły art. 6 oraz art. 156 § 1 pkt. 3 K.p.a., gdyż w pierwszej kolejności prowadziły kolejne postępowanie bez podstawy prawnej, w świetle ostatecznego zakończenia postępowania w formie wydania Informacji o przyznaniu dodatku węglowego w dniu 16 września 2022 r.; a kolejno wydały decyzje w sytuacji, w której tak postępowanie, jak i wydane decyzje dotyczą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną.
W ocenie Skarżącej powyższe okoliczności stanowią samodzielną przesłankę uchylenia decyzji organu II i organu I instancji i umorzenia postępowania, ze względu na uprzednie rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty decyzją ostateczną. Skarżąca podkreśliła, iż takie działanie stanowi naruszenie zasady ochrony praw nabytych, czyli jednej z podstawowych i naczelnych zasad prawa administracyjnego. Nie ma bowiem wątpliwości, że na mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 16 września 2022 r. Skarżąca uzyskała prawo do pobrania dodatku węglowego, które to uprawnienie usiłuje się jej odebrać bezpodstawnym postępowaniem, przy naruszeniu zasady ne bis in idem.
W dalszej części uzasadnienia skargi Skarżąca wskazał, iż posiada zamiar stałego przebywania w domu przy ulicy [...] ([...] M. ). Nie ma również wątpliwości, że na dzień wydania decyzji o przyznaniu dodatku węglowego gospodarowała tą nieruchomości (płaciła rachunki, podatki, itp.), co również świadczy o wskazanym wyżej zamiarze.
Skarżąca podniosłam iż przebywa w przedmiotowym lokalu w miarę swoich możliwości. Przerwy w owym przebywaniu wynikają z konfliktu zaistniałego między nią a Jej byłym mężem. Ten, jak dotąd, nie wyprowadził się z nieruchomości, a ze względu na sytuację rodzinną i chęć nieprowokowania zdarzeń spornych, Skarżąca stara się nie przebywać w lokalu, podczas obecności byłego męża. Nie oznacza to jednak, że zaniechała zamiaru zamieszkiwania w tym miejscu - wręcz przeciwnie - gospodarowanie domem, w tym opłacanie kosztów jego utrzymania i przebywanie w nim według możliwości jest skutkiem tego, iż A. D. po rozwiązaniu konfliktowej sytuacji z byłym mężem zamierza nieprzerwanie zamieszkiwać przy ulicy [...] ([...] M. ).
Skarżąca wyjaśniła, iż wywiad środowiskowy przeprowadzony został w dniu 2 czerwca 2023 r., a decyzja wydana została na podstawie okoliczności na dzień przeprowadzenia wywiadu. Tymczasem wniosek o przyznanie dodatku węglowego złożony został w dniu 17 sierpnia 2022 r., a decyzja pozytywna została wydana 16 września 2022 r.. Organ miał zatem miesiąc na dokładną analizę stanu faktycznego i ustalenie, czy zostały spełnione przesłanki przyznania dodatku węglowego. Wydając informację, a w istocie decyzję pozytywną tym samym organ administracji publicznej potwierdził de facto, że takowe wystąpiły. Od czasu złożenia wniosku i wydania decyzji o przyznaniu dodatku węglowego do czasu wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 2 czerwca 2023 r. minęło ponad dziewięć miesięcy. Sytuacja w tym czasie mogła diametralnie się zmienić, co sprawia znaczną trudność w wiarygodnym odtworzeniu zdarzeń, czyniąc taki zabieg tak naprawdę niemożliwym. Nie przez przypadek ustawodawca zaznaczył, że organ ma prawo przeprowadzić wywiad właśnie podczas weryfikacji wniosku. Celem takiego rozgraniczenia było zapewnienie wiarygodnego ustalenia stanu faktycznego na moment przyznania dodatku węglowego, jakiekolwiek późniejsze ustalenia, ograniczone siłą rzeczy upływem czasu i nieuchronną zmianą okoliczności, nie są w stanie jednoznacznie, ani nawet w stopniu prawdopodobnym zdecydować o wcześniejszym stanie rzeczy, szczególnie po dziewięciu miesiącach od daty, którą organ się interesuje.
Skarżąca podkreśliła, iż fakt niezamieszkiwania stwierdzono jedynie na podstawie powierzchownych oględzin (nie zaglądano do szaf, innych mebli), iż w domu nie znajdują się rzeczy osobiste Skarżącej to jest ubrania, kosmetyki i środki higieny osobistej, ale nie wyjaśniono dlaczego. Przyczyn ich braku mogło być wiele.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 21 grudnia 2023 r. Skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w skardze co do kwestii zamieszkiwania i upływu czasu od złożenia wniosku a przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny mogą rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, chyba że strona lub uczestnik postępowania wniosą o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wniosek strony lub uczestnika postępowania wiąże sąd.
W przedmiotowej sprawie zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2023 r. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, a żadna ze stron poinformowana o powyższym nie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy o uznaniu dodatku węglowego za nienależnie pobrany.
Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 141 – dalej jako "u.d.w.").
W pierwszej kolejności Sąd postanowił odnieść się do najdalej idącego zarzutu tj. zarzutu nieważności decyzji, którą to strona w fakcie wydania decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
W ocenie strony Skarżącej informacja o przyznaniu dodatku węglowego stanowi decyzję administracyjną. Powyższe twierdzenie Skarżącej poparte szeroką argumentacją nie znajduje uzasadnienia gdyż z woli ustawodawcy przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji (art. 2 ust. 16 u.d.w.). W przypadku przyznania dodatku węglowego wójt, burmistrz albo prezydent miasta przesyła wnioskodawcy wyłącznie informację o przyznaniu dodatku węglowego (art. 2 ust. 17 u.d.w.).
Tym samym informacji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego nie można traktować jako decyzji administracyjnej jak oczekuje tego strona skarżąca.
Z powyższych względów za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 16 § 1 K.p.a. i art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.
Odnosząc się natomiast do kwestii czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z nienależnie pobranym dodatkiem węglowym wskazać należy, iż stosownie do art. 3 ust. 1 u.d.w. do postępowania w sprawie wypłaty dodatku węglowego przepisy art. 23 ust. 3, 12 i 13, art. 24a ust. 1 i 2, art. 25 ust. 3 i 4, art. 29, art. 30 i art. 30a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych stosuje się odpowiednio, przy czym ilekroć w tych przepisach jest mowa o rodzinie, rozumie się przez to gospodarstwo domowe, o którym mowa w art. 2 ust. 2.
Art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych normuje instytucję świadczeń nienależnie pobranych. Przepis ten w ust. 1 przewiduje, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Przypadki nienależnie pobranych świadczeń wymienione są w ust. 2 art. 30 tej ustawy. Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nienależnie pobrane są świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia. Od kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3 i 5, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 30 ust. 2b ustawy o świadczeniach rodzinnych).
Wbrew zarzutom podniesionym w skardze uznać należy, że sytuacja opisana w art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wystąpiła w niniejszej sprawie.
Z przepisu art. 2 ust. 2 pkt 2 u.d.w. wynika, że jedną z przesłanek przyznania wnioskodawcy dodatku węglowego jest zamieszkiwanie w gospodarstwie domowym. W niniejszej sprawie skoncentrować należy się na fakcie zamieszkiwania pod adresem wskazanym we wniosku. Zamieszkiwanie w danym miejscu jest nie tylko stan faktyczny, ale rodzi to także konsekwencje prawne, które zostały uregulowane w art. 25 i art. 28 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.). Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, a ponadto można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Ustawodawca ustanawia więc dwa elementy zamieszkiwania – pobyt oraz zamiar stałego pobytu. "Przepisy ustawy o dodatku węglowym nie precyzują jak rozumieć pojęcie zamieszkiwania, zatem oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykatury wypracowane na gruncie prawa cywilnego. W tym zakresie należy więc uwzględnić treść art. 25 k.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu jego przesłanek świadczą dwie okoliczności - zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli, ale też możliwości skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym danej osoby, tj. miejscem gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe." (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 395/23, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych [zwanej dalej "CBOSA"] na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle przytoczonego wyżej przepisu art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.d.w. zgodzić się należy ze stanowiskiem orzecznictwa, że warunkiem przyznania dodatku węglowego jest faktyczne zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego w określonym budynku wyposażonym w źródło ciepła, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 ustawy. Zamieszkiwanie w budynku jest konieczną przesłanką do otrzymania dodatku węglowego. Zamieszkiwanie oznacza pobyt osoby lub osób wspólnie gospodarujących cechujący się zaspokajaniem codziennych potrzeb życiowych tej osoby lub osób w budynku faktycznie zajmowanym, stanowiącym centrum życia domowego w danym okresie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd podzielił stanowisko organu, że Skarżąca nie mieszka i nie prowadzi gospodarstwa domowego pod adresem wskazanym we wniosku, tj. ul. [...] w M. .
W niniejszej sprawie ustalenia dokonane podczas wywiadu środowiskowego poparte dokumentacją i oświadczeniami składanymi przez byłego męża Skarżącej nie dają podstaw do uznania, że Skarżąca zamieszkuje pod ww. adresem. Okresowe przebywanie przez Skarżącą w przedmiotowym domu wyłącznie w okresie nieobecności męża, brak rzeczy osobistych oraz nieznaczna ilość ubrań potwierdzają, iż Skarżąca koncentruje swoje sprawy życiowe pod innym adresem. Fakt przebywania przez Skarżącą pod adresem ul. [...] jedynie podczas nieobecności męża, w ciągu dnia, nie wskazuje na to, aby ta nieruchomość stanowiła jej centrum działalności życiowej. Fakt, iż Skarżąca chcąc uniknąć konfliktów z byłym mężem nie przebywa w przedmiotowym lokalu nie ma znaczenia w niniejszej sprawie gdzie istotny jest, co wskazano już wielokrotnie, fakt faktycznego przebywania i gospodarowania. Na marginesie. Na gruncie ustawy o dodatku węglowym ustawodawca położył nacisk na faktyczne zamieszkiwanie. Zatem sama wola stałego zamieszkiwania nie jest wystarczająca do uznania danego adresu za centrum życiowe. Również czasowe krótkotrwałe przebywanie w danym lokalu tj. w niniejszej sprawie pod nieobecność męża, nie uzasadnia uznania, że Skarżąca swoje sprawy życiowe koncentruje pod adresem ul. [...].
Warto w tym miejscu wskazać, iż samo postępowanie zostało zainicjowane na skutek informacji byłego męża Skarżącej, który sam nie mógł uzyskać omawianego świadczenia, ponieważ takie świadczenie uzyskała już Skarżąca. Z powyższych względów R. D. w dniu 14 października 2022 r. wystosował do organu pismo, w którym poinformował, że Skarżąca od 1,5 roku nie mieszka pod adresem ul. [...]. Były mąż Skarżącej wskazał ponadto, iż Skarżąca zabrała wszystkie rzeczy tj. ubrania kosmetyki telewizor oraz że to on opłaca wszystkie rachunki. W piśmie tym Skarżący wniósł o sprawdzenie kto faktycznie mieszka pod wskazanym wyżej adresem. Mając powyższe na uwadze, w dniu 18 października 2022 r. pracownik socjalny przeprowadził wywiad pod adresem ul. [...] (k. [...] akt administracyjnych), z którego jednoznacznie wynika, że w mieszkaniu nie ma ubrań ani rzeczy osobistych Skarżącej. Powyższe zostało następnie potwierdzone w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 2 czerwca 2023 r. Fakt, iż pomiędzy przyznaniem dodatku węglowego, a przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego z dnia 2 czerwca 2023 r. upłynęło 9 miesięcy w niniejszej sprawie pozostaje bez znaczenia, gdyż informacja o fakcie braku zamieszkiwania przez Skarżącą pod wskazanym we wniosku adresem organ pozyskał po raz pierwszy już w dniu 3 października 2022 r. (oświadczenie R. D. – k. [...] akt administracyjnych), a więc troszkę ponad 2 tygodnie od wystosowania informacji o przyznaniu dodatku węglowego.
Warto również wskazać, iż Skarżąca ani w odwołaniu ani w skardze nie kwestionuje okoliczności, iż pod adresem ul. [...] nie ma jej rzeczy osobistych, a jedynie wskazuje, że było to tylko okresowe. Takie twierdzenie Skarżącej w świetle oświadczeń R. D. oraz ustaleń poczynionych w dniu 18 października 2022 r. i w dniu 2 czerwca 2023 r. uznać należy za nie znajdujące uzasadnienia. Słusznie zwrócił uwagę organ, że doświadczenie życiowe wskazuje, iż w podróż nie zabiera się wszystkich rzeczy osobistych oraz kosmetyków.
Podsumowując wskazać należy, iż wbrew zarzutom skargi organ w sposób należyty i wyczerpujący zebrał materiał dowody, a następnie dokonał jego kompleksowej oceny, która to nie nosi cech dowolności.
Z tych też względów na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 8 § 1 K.p.a., art. 77, 80 i 81a § 1 K.p.a.
Odnosząc się dodatkowo do zarzutu naruszenia art. 8 § 1 K.p.a. poprzez nierówne traktowanie wnioskodawczyni i danie wiary oświadczeniom R. D. byłego męża a nie uwzględnienie oświadczeń A. D. mimo, iż oświadczeniu te były składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań warto w tym miejscu zauważyć, iż Skarżąca we wniosku o przyznanie dodatku węglowego jako osobę z która wspólnie gospodaruje wskazała również byłego męża, którego zgodnie z jej oświadczeniami składanymi w toku całego postępowania unika.
Odnosząc się do ostatniego zarzutu tj. naruszenie art. 2 ust. 15b u.d.w. poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w sprzeczności z normą zawartą we wskazanym przepisie wskazać należy, iż Sąd w tym zakresie nie dopatrzył się naruszenia omawianej regulacji.
Zgodnie z art. 2 pkt 15b u.d.w. jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych.
Powyższy przepis co prawda wskazuje na możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na etapie weryfikacji wniosku w sytuacji gdy powstaną wątpliwości, to jednakże należy pamiętać, iż celem takiego wywiadu jest ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego. Ponadto należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 u.d.w. do postępowania w sprawie dodatku węglowego zastosowanie znajdą przepisy ustawy kodeks postępowania administracyjnego. Powyższe zaś oznacza, iż okoliczności istotne z punktu widzenia uznania dodatku węglowego za nienależnie pobrany powinny być dokonane przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych, w sposób wnikliwy, dokładny, wyczerpujący, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jednym z takich środków dowodowych, które w sposób bezpośredni pozwolą na ustalenie faktu zamieszkiwania pod wskazanym adresem jest wywiad środowiskowy czy też oględziny. Z tych też względów nie można uznać, iż organ celem weryfikacji czy wnioskodawca faktycznie zamieszkuje pod wskazanym adresem, niezależnie czy będzie miało to miejsce przed wypłaceniem dodatku węglowego czy też po, nie może przeprowadzić wywiadu środowiskowego, w sytuacji gdy ogólne normy k.p.a. pozwalałyby organowi na dokonanie oględzin.
Tym samym organ zasadnie celem ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy tj. faktu kto faktycznie zamieszkuje pod wskazanym we wniosku adresem, mając na uwadze sprzeczne oświadczenia stron słusznie przeprowadził wywiad środowiskowy, a zarzut Skarżącej naruszenia art. 2 pkt 15b u.d.w. nie zasługiwał na aprobatę.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.