II SA/Po 762/21

II SA/Po 762/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-12-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Jakub Zieliński /przewodniczący/
Paweł Daniel /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2323/23 - Postanowienie NSA z 2023-11-15
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 8 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska -Tylewicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2022 roku sprawy ze skargi E. B. i A. B. na decyzję Wojewody z dnia 13 sierpnia 2021 roku Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia 13 sierpnia 2021 r., nr [...] [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia 04 stycznia 2021 r. (znak: [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dwutorowej elektroenergetycznej linii kablowej 110 kV relacji O. -O. , O. -P. o długości ok. 2,5 km wraz z rozbiórką istniejącej linii jednotorowej 110 kV na odcinku od GPZ O. do słupa nr [...] w W. , na działkach nr: [...], [...] obr. [...] w O. ; działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...]; na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...]; na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...]; na działkach nr: [...], [...] obr. [...]; na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...]; na działkach nr: [...], [...], [...] obr. [...]; na działkach nr: [...], [...], [...], [...] obr. [...]; na działkach nr: [...], [...], [...] obr. [...] (dalej również jako: "inwestycja").
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu 26 sierpnia 2020 r. do Starostwa Powiatowego w O. wpłynął wniosek E. S. A. o wydanie pozwolenia na budowę obejmującego budowę dwutorowej elektroenergetycznej linii kablowej 110 kV relacji O. -O. , O. -P. o długości ok. 2,5 km wraz z rozbiórką istniejącej linii jednotorowej 110 kV na odcinku od GPZ O. do słupa nr [...] w W. .
Pismem z dnia 10 grudnia 2020 r. Starosta O. poinformował strony o wszczęciu postępowania oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a następnie decyzją z dnia 04 stycznia 2021 r. (znak: [...]) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę wnioskowanej inwestycji oraz odmówił nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. i E. B. zarzucając inwestorowi brak prawa do dysponowania nieruchomością stanowiącą ich własność na cele oraz Spółka E. S. A. w zakresie odmowy nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2021 r. Wojewoda zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie, natomiast zażalenie na nie wniósł pełnomocnik inwestora. Wojewoda postanowieniem z dnia 15 lipca 2021 r. podjął zawieszone postępowanie, jednocześnie pismem z tego samego dnia poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, a w dniu 04 sierpnia 2021 r. do Wojewody wpłynęło postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 04 sierpnia 2021 r. uchylające zaskarżone postanowienie Wojewody z dnia 21 czerwca 2021 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania.
Rozpoznając wniesione odwołanie Wojewoda wskazał w pierwszej kolejności, że w przedmiotowej sprawie wniosek o pozwolenie na budowę został złożony w Starostwie Powiatowym w O. dnia 26 sierpnia 2020 r., co powoduje, że w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471).
Następnie organ odwoławczy wskazał, że planowana inwestycja stanowi część większego przedsięwzięcia polegającego na modernizacji jednotorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji GPZ O. - O. , O. -P. o długości ok. 33,3 km, która docelowo będzie linią dwutorową napowietrzno-kablową Przedmiotowe postępowanie obejmuje fragment ww. linii o długości ok. 2,5 km w granicach administracyjnych Gminy i Miasta O. - rozbiórkę istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV i budowę odcinka linii kablowej 110 kV (od GPZ O. do słupa nr [...] - istniejący słup nr [...]). Fragment linii objęty wnioskiem prowadzony będzie wraz z traktem światłowodowym jako dwutorowa ziemna linia kablowa, ułożona w układzie trójkątnym w wykopie otwartym - na całym odcinku obydwa tory prowadzone będą obok siebie w jednym rowie kablowym, natomiast w miejscach krzyżowania się z drogami - kable poprowadzone zostaną w przepustach kablowych pod jezdniami.
Przedsięwzięcia polegające na budowie kablowych linii elektroenergetycznych nie zostały zaliczone do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco lub znacząco oddziaływać na środowisko, natomiast planowana inwestycja przebiega przez obszary objęte następującymi miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego przyjętymi na mocy uchwal Rady Miejskiej O. : nr [...] z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. obszaru w rejonie ulicy [...]; nr [...] z dnia 30 sierpnia 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. terenu pomiędzy ul. [...] a ul. [...]; nr [...] z dnia 26 listopada 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. terenu przy ulicach [...]-[...]
Analizując zapisy planów miejscowych obowiązujących na przedmiotowym terenie inwestycji należy zauważyć, iż zarówno w częściach tekstowych, jak i graficznych uwzględniają one przebieg istniejącej linii elektroenergetycznej 110 kV. Powyższe plany miejscowe obowiązujące na terenie inwestycji uwzględniają przebieg istniejących linii elektroenergetycznych, dopuszczają ich przebudowę oraz lokalizowanie nowych sieci, zatem dopuszczalna jest w świetle zapisów obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, realizacja przedmiotowej inwestycji. Wojewoda zwrócił również uwagę, że w odniesieniu do części działek, nie objętych planem miejscowym, wydane zostały decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego: decyzja Wójta Gminy O. nr [...] z dnia 26 września 2019 r.; decyzja Prezydenta Miasta O. nr [...] z dnia 20 grudnia 2019 r.; decyzja Prezydenta Miasta O. nr [...] z dnia 13 listopada 2020 r. (znak: [...]).
Odnosząc się do zarzutów odwołania A. i E. B. w zakresie prawa inwestora do dysponowania należącą do nich działką o nr ewid. [...], obr. [...], Wojewoda podniósł, że dnia 18 grudnia 2019 r. Starosta O. wydał decyzję (znak: [...]) ograniczającą sposób korzystania z części nieruchomości położonej w O. , oznaczonej w obr. [...] numerem działki [...], zapisanej w księdze wieczystej KZ1 [...], stanowiącej własność E. B. i A. B., poprzez udzielenie zezwolenia E. S.A. na posadowienie na nieruchomości podziemnej dwutorowej linii kablowej wysokiego napięcia 110 kV. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją ostateczną Wojewody z dnia 13 lutego 2020 r. (znak: [...]). Na decyzję organu II instancji wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Działając na podstawie art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami Wojewoda postanowieniem z dnia 23 marca 2020 r. (znak: [...]) wstrzymał z urzędu wykonanie powyższej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Wyrokiem z dnia 05 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję Wojewody. Na powyższe orzeczenie sądu wpłynęła skarga kasacyjna właścicieli nieruchomości z dnia 12 października 2020 r. Jak wynika z akt sprawy Wojewody o sygn. [...] skarga kasacyjna nie została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wojewoda zwrócił jednak uwagę, że w przedmiotowej sprawie, w stosunku do działki o nr ewid. [...], obr. [...] Miasto O. należącej do odwołujących A. i E. B., Starosta [...] wydał na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzję z dnia 19 grudnia 2019 r. (znak: [...]) udzielającą zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w O. , oznaczonej w obr. [...] numerem działki [...] w celu posadowienia na niej podziemnej dwutorowej linii kablowej wysokiego napięcia 110 kV oraz nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności (decyzja sprostowana postanowieniem Starosty [...] z dnia 27 stycznia 2020 r. w zakresie daty wydania decyzji). A. i E. B. wnieśli od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody, który ostateczną decyzją z dnia 13 lutego 2020 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na wskazane rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie wniesiono skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zatem decyzje te pozostają w obiegu prawnym, są ostateczne i wykonalne.
Zgodnie z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Wydanie zatem decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości następuje tylko na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny wyłącznie po wydaniu wcześniej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.
Zezwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pomimo że bezpośrednio nie należy do żadnej z kategorii wymienionych w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, jest źródłem uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydane na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi także źródło uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jako że jest pochodną zezwolenia wydanego na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy i służy wykonaniu tego zezwolenia. Natomiast nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ma to znaczenie, że jest ona źródłem tego uprawnienia już od chwili wydania, a nie dopiero po upływie terminu do wniesienia odwołania. Decyzja wydawana w trybie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami daje też możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych (np. wystąpienia o pozwolenie na budowę, dokonania prac geodezyjnych), ale tylko w zakresie rozstrzygniętym w decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy, mimo że decyzja ta nie jest jeszcze ostateczna lub wykonalna. Decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji ograniczającej sposób korzystania z tej nieruchomości. Z tego powodu decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. (jako decyzja związana) traci swoją podstawę w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jednakże w przedmiotowym przypadku taka sytuacja nie ma miejsca bowiem decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości nie została wyeliminowana z obiegu prawnego. Stwierdzić zatem należy, że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomości odwołujących na cele budowlane. Podkreślenia wymaga, iż w ramach postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej nie bada zasadności i poprawności wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości i zgodzie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości - są one przedmiotem odrębnych postępowań.
Ponadto w odwołaniu podniesiono, iż planowana inwestycja jest niezgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na działce odwołujących o nr ewid. [...] obr. [...] przyjętego na mocy uchwały Rady Miejskiej O. nr [...] z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. obszaru w rejonie ulicy [...] (dalej jako: "plan miejscowy: albo "mpzp"). Odwołujący wskazują na niezgodność z § 7 ust. 2 pkt 1 mpzp, zgodnie z którym dopuszcza się przeprowadzenie/usytuowanie wybranych nowych elementów sieci i lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej na innych niż wymienione w ust. 1 terenach, o ile nie zostaną zakłócone podstawowe funkcje tych terenów i nie zostanie zajęte więcej niż 10% powierzchni jednostki terenowej [...]. Odwołujący podnoszą, że planowana inwestycja wraz z istniejącymi już na terenie należącej do nich nieruchomości innymi sieciami (gazociągiem wysokiego ciśnienia) obejmie znacznie więcej niż wskazane w ww. zapisie planu 10% powierzchni działki. W tym miejscu należy jednakże zauważyć, iż działka odwołujących posiada w planie miejscowym w przeważającej części przeznaczenie oznaczone symbolem E-Z, tj. zagospodarowanie zielenią i uprawami w sposób niekolidujący z przebiegającymi pod ziemią gazociągami wysokiego ciśnienia i nad ziemią liniami elektroenergetycznymi wysokiego napięcie (110 kV), ponadto przeznaczenie KD-15 - ulice publiczne istniejące i planowane, oraz w niewielkiej części przeznaczenie P - obiekty służące prowadzeniu działalności gospodarczej (i lokalizacji obiektów z nią związanych): wytwórczej i przetwórczej (przemysłowej), usługowo-produkcyjnej, naprawczej, usługowej (z wyjątkiem obiektów chronionych typu szkoły, przedszkola, ośrodki zdrowia itp.) oraz/lub dla lokalizacji magazynów, baz, składów. Wyklucza się natomiast lokalizację obiektów służących produkcji rolnej oraz w szczególności mieszkalnictwa (południowo-wschodni skraj działki). Odwołujący całkowicie pominęli mający w przedmiotowym przypadku zastosowanie § 7 ust. 1 mpzp, w myśl którego "nowo realizowane linowe elementy infrastruktury technicznej mają być usytuowane pod ziemią oraz przebiegać/znajdować się w liniach rozgraniczających ulic/dróg (ogólnodostępnych publicznych oraz wewnętrznych), pod warunkiem, że nie będą kolidowały z ich funkcjami komunikacyjnymi. Jeżeli umożliwiają to istniejące warunki, w pasach drogowych należy również lokalizować towarzyszące sieciom urządzenia. Ponadto dla realizacji sieci i urządzeń, zarówno podziemnych, jak i nadziemnych, wskazuje się tereny oznaczone symbolem "EE" i "E-Z", dla których zasady zagospodarowania określono w Rozdziale II, oraz fragment terenu oznaczonego symbolem "M3", leżący w zasięgu 3,5-metrowej strefy od gazociągów wysokiego ciśnienia, oznaczonych na rysunku planu w sposób, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 5. Jak wynika z powyższego, teren oznaczony symbolem E-Z, który w przeważającej części obejmuje działkę odwołujących przeznaczony został na potrzeby realizacji sieci i urządzeń, zarówno podziemnych, jak i nadziemnych. Z treści natomiast przywołanego już § 7 ust. 2 pkt 1 mpzp wynika, że będzie on miał zastosowanie do terenów innych niż wymienione w ust. 1, a zatem nie ma zastosowania dla terenów oznaczonych symbolami EE, E-Z oraz fragmentu terenu M-3. Tym samym argumentacja odwołujących jest niezasadna.
Odnosząc się do odwołania inwestora, spółki E. S. A. Wojewoda wskazał, że od decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Starosta O. oceniając wniesiony wniosek był uprawniony do stwierdzenia, iż nie wystąpiły przesłanki uzasadniające nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Rozpatrywanie natomiast wniosku i ewentualne nadawanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przez organ odwoławczy nie ma prawnego uzasadnienia, bowiem wydawane w II instancji decyzje są z mocy prawa ostateczne i wykonalne.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. i A. B. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 – 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 7 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej jako: "K.p.a.") poprzez: 1) niepodjęcie przez organ administracji wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, przez nieprzeprowadzenie przez ograny czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistej powierzchni zajętości jednostki terenowej E-Z, przez którą przebiega już gazociąg wysokiego ciśnienia DN 700 oraz na którym planowana dwutorowa linia elektroenergetyczna 110 kV, co zgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jak również; 2) błędne przyjęcie przez organ, że planowana inwestycja budowy dwutorowej elektroenergetycznej linii kablowej 110kV na należącej do nas działce zlokalizowana zostanie w śladzie istniejącej linii napowietrznej w sytuacji, gdy linia napowietrzna nie przebiega przez naszą działkę obręb [...] nr [...], lecz na działce o oznaczeniu [...] w obrębie [...], która leży dwie działki dalej.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w miejscu położenia nieruchomości obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą nr [...] przez Radę Miejską O. z dnia 02 grudnia 2003 r., przy czym § 7 przedmiotowej uchwały wskazuje, że nowo realizowane liniowe elementy infrastruktury technicznej mają być usytuowane pod ziemią oraz przebiegać/znajdować się w liniach rozgraniczających ulic/dróg (ogólnodostępnych publicznych oraz wewnętrznych), pod warunkiem, że nie będą kolidowały z ich funkcjami komunikacyjnymi oraz dopuszcza się przeprowadzenie/usytuowanie wybranych nowych elementów sieci i lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej na innych niż wymienione w ust. 1 terenach, o ile nie zostaną zakłócone podstawowe funkcje tych terenów i nie zostanie zajęte więcej niż 10% powierzchni jednostki terenowej. Ponadto § 13 ust. 1 przedmiotowej uchwały wskazuje, że tereny, oznaczone na rysunku planu symbolem E-Z, przeznacza się dla zagospodarowania zieleni i uprawami, w sposób niekolidujący z przebiegającymi pod ziemią gazociągami wysokiego ciśnienia I nad ziemią liniami elektroenergetycznymi wysokiego napięcia (110 kV). Na terenie, o którym mowa w ust. 1, dopuszcza się wprowadzenie innych rodzajów zagospodarowania, w tym m.in. sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, ulic wewnętrznych, ciągów pieszych i rowerowych, pod warunkiem, że nie będzie kolizji tego zagospodarowania z funkcjonowaniem ww. gazociągów.
Nieruchomość należąca do skarżących znajduje się w większości znajduje się w miejscu oznaczonym na miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem E-Z. W dacie uchwalenia planu miejscowego przez nieruchomość należącą do skarżących przebiegały dwie nitki gazociągu wysokiego ciśnienia wskazane na "Planie trasy dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV" załączonym do Decyzji Starosty O. [...] z dnia 18 grudnia 2019 r. (Załącznik nr [...] do Decyzji) symbolami gpA400 i gpA500. Gazociągi te zostały też wymienione w treści planu miejscowego w § 7 ust. 4 i leżą w całości na terenie oznaczonym w planie jako E-Z. W dniu 28 lutego 2011 r. Wojewoda wydał decyzję o ustaleniu inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Ś. znak [...] polegającej na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700. Nieruchomość należąca do skarżących została przeznaczona na realizację inwestycji. Linia gazociągu zrealizowanego m.in. w oparciu o powyższą decyzję przebiega przez działki wskazane w planie miejscowym jako jednostki E-Z, w tym działkę należącą do skarżących. W dniu 27 października 2015 r. Wojewoda wydał decyzję w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz skarżących z tytułu szkód powstałych na nieruchomości oraz zmniejszenia jej wartości w wyniku realizacji inwestycji polegającej na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia. W treści uzasadnienia tejże decyzji wskazano, że trwałe ograniczenie prawa własności skarżących co do przedmiotowej działki wynosi 0,0994 ha. Biorąc pod uwagę tylko powierzchnie działki skarżących, powierzchnia już zajęta na skutek budowy nitki wysokiego ciśnienia gazociągu powstałego po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowi dokładnie 19.758 % powierzchni działki (całej) należącej do skarżących, mimo że przechodzi tylko w jej nieznacznej części.
Następnie skarżący podnieśli, że w dniu 18 grudnia 2019 r. Starosta [...] wydał decyzję w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości należącej do skarżących z uwagi na konieczność posadzenia na jej terenie podziemnej dwutorowej linii kablowej wysokiego napięcia 110 kV. Ograniczenie powierzchni wynikającej z decyzji miało obejmować 383 m2 tj. 0.0383 ha co stanowi 7.613 % powierzchni działki należącej do skarżących. W ocenie skarżących przeprowadzona inwestycja w postaci budowy gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 oraz planowana inwestycja budowy linii elektroenergetycznej 110 kV na ich działce zajmą 27,371 % całej jej powierzchni. Biorąc zaś pod uwagę fakt, że tylko część działki należącej do skarżących wchodzi w obręb jednostki terenowej oznaczonej w MPZP jako E-Z, pozostała zaś część w obręb jednostki terenowej oznaczonej jako P lub KD-15, udział procentowy zajętości jednostki terenowej E-Z przez infrastrukturę techniczną związaną z realizacją gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 oraz linii elektroenergetycznej 110 kV jest dużo wyższy niż wskazane powyżej 27,371 %. Decyzje dotyczące ograniczenia sposobu korzystania zarówno w przypadku gazociągu, jak i planowanej linii 110kV dotyczą wyłącznie części działki leżącej w jednostce terenowej E-Z. W przypadku wzięcia pod uwagę niższej zajętości jednostki E-Z dla tej konkretnej nieruchomości (obliczenia dokonane dla całej działki), to zajętość ta, jak wskazano powyżej, wynosi co najmniej o 17 % więcej niż w przypadku przyjętego w planie miejscowym dopuszczalnego maksimum 10 % zajętości jednostki terenowej (E-Z) na skutek realizacji inwestycji w zakresie infrastruktury technicznej.
Biorąc zaś pod uwagę powyższe oraz obecny przebieg gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 i planowany przebieg linii podziemnej elektroenergetycznej o mocy 110 kV w całej linii jednostki terenowej E-Z vide Plan trasy dwutorowej linii elektroenergetycznej 110kV stanowiący załącznik nr [...] do decyzji Starosty O. [...] z dnia 18 grudnia 2019 r., to wartość 10 % zajętości dla jednostki terenowej E-Z na pewno zostanie przekroczona na skutek wydania zaskarżonej decyzji, o ile oczywiście wartość ta nie została już przekroczona. Powyższe zatem jest w sprzeczności z planem miejscowym.
Skarżący podnieśli również, że organ w treści uzasadnienia skarżonej decyzji wskazuje, że planowana inwestycja zostanie zrealizowana w śladzie istniejącej linii napowietrznej. W odniesieniu do naszej nieruchomości jest to nieprawda. Linia napowietrzna przebiega bowiem wzdłuż działki położonej w O. nr [...] w obrębie [...] Pomiędzy naszą działką, a działką, przez którą przebiega linia napowietrzna są jeszcze działki o nr [...], [...] i [...] oraz [...]. Nie ma żadnego dla nas logicznego uzasadnienia, dlaczego akurat w naszym wypadku doszło do zmiany lokalizacji planowanej inwestycji. Załącznikiem nr [...] do decyzji z dnia 18 grudnia 2019 r. Starosty [...] sygn. akt [...] w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości należącej do skarżących z uwagi na konieczność posadzenia na jej terenie podziemnej dwutorowej linii kablowej wysokiego napięcia 110 kV. jest plan trasy dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV przygotowany przez inż. G. H., przygotowany w skali 1:1000 w którym wskazano przebieg zarówno linii projektowanej jak i obecnie istniejącej osi linii 110 kV przeznaczonej do demontażu. Obecna linia 110 kV, jak wskazują skarżący, przebiega przez inną działkę niż działka skarżących, nie będącą nawet działką sąsiednią.
Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym zarządzeniem z dnia 09 grudnia 2021 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody, który utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dwutorowej elektroenergetycznej linii kablowej 110 kV relacji O. -O. , O. -P. o długości ok. 2,5 km wraz z rozbiórką istniejącej linii jednotorowej 110 kV na odcinku od GPZ O. do słupa nr [...] w W. .
Sąd wskazuje w pierwszej kolejności – chociaż nie było to kwestionowane w skardze, że dopuszczalności wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w niniejszej sprawie wynikała z faktu istnienia w obrocie prawnym decyzji Wojewody z dnia 13 lutego 2020 r. (znak: [...]) utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 19 grudnia 2019 r. udzielającą zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w O. , oznaczonej w obr. [...] numerem działki [...] w celu posadowienia na niej podziemnej dwutorowej linii kablowej wysokiego napięcia 110 kV oraz nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. W ocenie Sądu zasadnie organy architektoniczno – budowlane przyjęły, że inwestor posiadał zatem tytuł prawny do nieruchomości, gdyż zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydane na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi źródło uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Innymi słowy, decyzja wydawana w trybie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami daje możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych, w tym wystąpienia przez inwestora z wnioskiem o pozwolenie na budowę, w zakresie rozstrzygniętym w decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy. Co warte podkreślenia, w przedmiotowej sprawie decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości nie została wyeliminowana z obiegu prawnego.
W dalszej kolejności Sąd wskazuje, że podziela stanowisko Wojewoda, że z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej sprawie wniosek o pozwolenie na budowę został złożony w Starostwie Powiatowym w O. dnia 26 sierpnia 2020 r., w sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw.
Zauważyć w tym miejscu należy, że zarzuty skargi koncentrują się przede wszystkim na uznaniu przez skarżących, że planowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do tak postawionego zarzutu wyjaśnić należy, że niewątpliwie działka skarżących, na której planowana jest inwestycja znajduje się na terenie objętym zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miejskiej O. nr [...] z dnia 02 grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. obszaru w rejonie ulicy [...].
Zdaniem skarżących planowana inwestycja jest niezgodna z § 7 ust. 2 pkt 1 planu miejscowego, zgodnie z którym dopuszcza się przeprowadzenie/usytuowanie wybranych nowych elementów sieci i lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej na innych niż wymienione w ust. 1 terenach, o ile nie zostaną zakłócone podstawowe funkcje tych terenów i nie zostanie zajęte więcej niż 10% powierzchni jednostki terenowej. Ponieważ planowana inwestycja wraz z istniejącymi już na terenie należącej do skarżących nieruchomości innymi sieciami (gazociągiem wysokiego ciśnienia) obejmie znacznie więcej niż wskazane w planie miejscowym 10% powierzchni działki istnieje oczywista sprzeczność planowanej inwestycji z aktem planistycznym.
Sąd zauważa jednak, że działka skarżących jest położona na terenie oznaczonym symbolem E-Z, tj. na terenie, który jest przeznaczony do zagospodarowanie zielenią i uprawami w sposób niekolidujący z przebiegającymi pod ziemią gazociągami wysokiego ciśnienia i nad ziemią liniami elektroenergetycznymi wysokiego napięcie (110 kV). Dodatkowo działka ta znajduje się na terenie oznaczonym symbolem KD-15 - ulice publiczne istniejące i planowane, oraz w niewielkiej części na terenie oznaczonym symbolem P - obiekty służące prowadzeniu działalności gospodarczej (i lokalizacji obiektów z nią związanych): wytwórczej i przetwórczej (przemysłowej), usługowo-produkcyjnej, naprawczej, usługowej (z wyjątkiem obiektów chronionych typu szkoły, przedszkola, ośrodki zdrowia itp.) oraz/lub dla lokalizacji magazynów, baz, składów. Wyklucza się natomiast lokalizację obiektów służących produkcji rolnej oraz w szczególności mieszkalnictwa (południowo-wschodni skraj działki).
Powyższe położone działki skarżących powoduje określone konsekwencje – otóż stosownie do treści § 7 ust. 1 planu miejscowego nowo realizowane linowe elementy infrastruktury technicznej mają być usytuowane pod ziemią oraz przebiegać/znajdować się w liniach rozgraniczających ulic/dróg (ogólnodostępnych publicznych oraz wewnętrznych), pod warunkiem, że nie będą kolidowały z ich funkcjami komunikacyjnymi. Jeżeli umożliwiają to istniejące warunki, w pasach drogowych należy również lokalizować towarzyszące sieciom urządzenia. Ponadto dla realizacji sieci i urządzeń, zarówno podziemnych, jak i nadziemnych, wskazuje się tereny oznaczone symbolem "EE" i "E-Z", dla których zasady zagospodarowania określono w Rozdziale II, oraz fragment terenu oznaczonego symbolem "M3", leżący w zasięgu 3,5-metrowej strefy od gazociągów wysokiego ciśnienia, oznaczonych na rysunku planu w sposób, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 5. Oznacza to, że teren oznaczony symbolem E-Z, który w przeważającej części obejmuje działkę skarżących jest przeznaczony na potrzeby realizacji sieci i urządzeń, zarówno podziemnych, jak i nadziemnych. Z treści natomiast przywołanego już § 7 ust. 2 pkt 1 planu miejscowego wynika, że będzie on miał zastosowanie do terenów innych niż wymienione w ust. 1, a zatem nie ma zastosowania dla terenów oznaczonych symbolami EE, E-Z oraz fragmentu terenu M-3. Konsekwentnie organy zasadnie uznały, że planowana inwestycja była zgodna z planem miejscowym, a zarzuty skarżących były w powyższym zakresie bezzasadne.
Drugim zarzutem skargi było wskazanie przez skarżących, że błędne przyjęcie przez organ, że planowana inwestycja budowy dwutorowej elektroenergetycznej linii kablowej 110kV na należącej do nas działce zlokalizowana zostanie w śladzie istniejącej linii napowietrznej w sytuacji, gdy linia napowietrzna nie przebiega przez naszą działkę obręb [...] nr [...], lecz na działce o oznaczeniu [...] w obrębie [...], która leży dwie działki dalej. W ramach powyższego zarzutu skarżący kwestionuje zatem sam przebieg planowanej inwestycji liniowej.
Z punktu widzenia zarzutów skargi zauważyć należy, że o przebiegu inwestycji decyduje inwestor i to jego wniosek jest wiążący dla organów prowadzących postępowania. Organ, orzekając w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego lub tez decyzji o pozwoleniu na budowę (co ma miejsce w niniejszej spawie) nie ma uprawnień do oceny celowości realizacji inwestycji, ani do modyfikowania treści wniosku inwestora, w szczególności w zakresie zmiany przebiegu inwestycji, czy też narzucania szczegółowych rozwiązań technicznych. Innymi słowy, w sytuacji, gdy we wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor określił proponowany przebieg inwestycji liniowej z wykorzystaniem oznaczonych nieruchomości, to właściwy organ rozpoznający ten wniosek nie jest uprawniony do zmiany zaproponowanej w nim trasy przebiegu inwestycji liniowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2874/14, Baza NSA). Warto bowiem podkreślić, że jak zauważono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1373/19, Baza NSA, ocena przebiegu inwestycji po terenie prywatnym nie sięga tak daleko, aby obejmować obowiązek badania przez organy słuszności, czy też celowości realizacji inwestycji, jak też obejmować obowiązek przedstawienia przez wnioskodawcę wszystkich rozwiązań alternatywnych lokalizacji inwestycji i szczegółowego ich omówienia. Organ orzekający nie może modyfikować wniosku inwestora, a więc korygować lokalizację przyszłego zamierzenia.
Sąd podkreśla, że obowiązujące przepisy nie przewidują także, aby dla wydania decyzji pozytywnej w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu ba budowę dla inwestycji liniowej konieczne było uzyskanie zgody pozostałych stron postępowania (w tym właścicieli nieruchomości przez które przebiegać będzie linia). Nie ma również podstaw prawnych ku temu, aby w postępowaniu badać wpływ planowanej inwestycji na komfort użytkowania czy też wartość gruntów. Brak jest bowiem stosownych przepisów uprawniających organ do takich czynności, jak również uzależniających rozstrzygnięcie od powyższych okoliczności.
Mając powyższe na względzie wskazać należy, że podnoszone zarzuty, dotyczące wadliwego przyjęcia, że planowana inwestycja przebiega na działkach, na których istnieje już linia energetyczna, nie miały znaczenia dla wyniku powyższej sprawy, gdyż kwestia powyższa nie mogła być przedmiotem oceny organów administracji publicznej, jak i Sądu.
Niezależnie od podniesionych zarzutów Sąd dokonał merytorycznej oceny złożonego wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, w wyniku którego podzielił ocenę organów architektoniczno – budowlanych, że przedłożony wniosek był kompletny, a planowana inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany, co oznacza, że wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę nie może być nieuwzględniony z powodów innych, niż wyraźnie wskazane w przepisach. Organ administracji nie dokonuje zatem oceny wniosku w granicach własnego uznania, lecz w granicach ściśle wyznaczonych konkretnymi normami, wynikających z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, które to wymogi zostały w niniejszej sprawie spełnione.
Podsumowując dotychczasowe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.