II SA/Po 76/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-03-22
NSArolnictwoŚredniawsa
ochrona gruntów rolnychwyłączenie z produkcjinależnośćopłatapozwolenie na budowędecyzja administracyjnaprawo budowlanerolnictwonieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą opłaty za niezgodne z prawem wyłączenie gruntów rolnych z produkcji na cele inwestycyjne.

Skarżąca H.P. wniosła skargę na decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję Starosty, która zezwoliła na trwałe wyłączenie gruntów rolnych klasy IIIb z produkcji na cele przechowalni mrożonych produktów i ustaliła dwukrotną należność z tego tytułu. Skarżąca argumentowała, że budowała chłodnię zgodnie z pozwoleniem na budowę i opłacała podatek rolny, nie widząc potrzeby uzyskania wcześniejszej decyzji o wyłączeniu gruntów. Sąd uznał, że skarżąca naruszyła przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, odwracając kolejność działań prawnych – najpierw wyłączyła grunt z produkcji, a dopiero potem wystąpiła o decyzję zezwalającą. W związku z tym, sąd uznał zastosowanie sankcji w postaci dwukrotnej należności za zasadne i oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi H.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Starosty K. zezwalającą na trwałe wyłączenie gruntów rolnych klasy IIIb o powierzchni 0,1560 ha z produkcji rolniczej na cele przechowalni mrożonych produktów. Organ I instancji ustalił również dwukrotną należność z tytułu wyłączenia oraz opłatę roczną. Skarżąca podniosła, że uzyskała pozwolenie na budowę i opłacała podatek rolny, co jej zdaniem zwalniało z obowiązku uzyskania wcześniejszej decyzji o wyłączeniu gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że pozwolenie na budowę i opłacanie podatku rolnego nie zwalnia z obowiązku ustalenia opłaty w podwyższonej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę, stwierdził, że skarżąca naruszyła przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ponieważ najpierw faktycznie wyłączyła grunt z produkcji rolnej (budując przechowalnię), a dopiero później wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 11 ust. 1 i 4 ustawy, wyłączenie gruntów rolnych z produkcji może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej, która powinna być uzyskana przed pozwoleniem na budowę. W związku z tym, sąd uznał, że organy administracji słusznie zastosowały sankcję przewidzianą w art. 28 ust. 1 ustawy, ustalając opłatę w wysokości dwukrotnej należności. Sąd odrzucił tłumaczenia skarżącej, wskazując na sprzeczność jej argumentacji z danymi zawartymi w projekcie budowlanym, który jednoznacznie opisywał przeznaczenie obiektu jako przechowalni produktów mrożonych dla przedsiębiorstwa "A", a nie wyłącznie na potrzeby gospodarstwa rolnego. W konsekwencji, sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i oddalił ją na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest ustalenie dwukrotnej należności, jeśli inwestycja została zrealizowana z naruszeniem przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez odwrócenie kolejności działań prawnych (najpierw wyłączenie gruntu z produkcji, potem wniosek o decyzję zezwalającą).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca naruszyła przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ponieważ najpierw faktycznie wyłączyła grunt z produkcji rolnej (budując przechowalnię), a dopiero później wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Zgodnie z prawem, decyzja zezwalająca na wyłączenie powinna być uzyskana przed pozwoleniem na budowę. W związku z tym, organy administracji słusznie zastosowały sankcję w postaci dwukrotnej należności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.o.g.r.l. art. 11 § 1, 4

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Wyłączenie gruntów rolnych z produkcji może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie, która powinna być uzyskana przed pozwoleniem na budowę.

u.o.g.r.l. art. 28 § 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

W przypadku stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami, ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi jako nieuzasadnionej.

Pomocnicze

u.o.g.r.l. art. 12 § 1, 3, 4, 7, 8, 13, 14

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez skarżącą przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez odwrócenie kolejności działań prawnych (najpierw wyłączenie gruntu z produkcji, potem wniosek o decyzję zezwalającą). Projekt budowlany jednoznacznie wskazywał na przeznaczenie obiektu jako przechowalni produktów mrożonych dla przedsiębiorstwa, a nie wyłącznie na potrzeby gospodarstwa rolnego. Obowiązek uzyskania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji jest niezależny od uzyskania pozwolenia na budowę i opłacania podatku rolnego.

Odrzucone argumenty

Budowa chłodni zgodnie z pozwoleniem na budowę i opłacanie podatku rolnego zwalnia z obowiązku uzyskania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji. Inwestycja miała służyć wyłącznie potrzebom gospodarstwa rolnego.

Godne uwagi sformułowania

naruszając przepisy ustawy z dnia 03 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych [...] odwróciła kolejność działań prawnych przy realizacji inwestycji na gruncie rolnym – najpierw faktycznie wyłączyła grunt rolny z produkcji, a dopiero w końcowym etapie realizacji inwestycji wystąpiła o wydanie decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Tłumaczenie skarżącej, iż budowała przedmiotowy budynek z myślą o wykorzystaniu go do prowadzenia gospodarstwa rolnego, pozostaje w sprzeczności z danymi zawartymi w zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę [...] projekcie budowlanym.

Skład orzekający

Barbara Kamieńska

sprawozdawca

Elwira Brychcy

członek

Wiesława Batorowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kolejności działań prawnych przy wyłączaniu gruntów rolnych z produkcji na cele inwestycyjne oraz konsekwencji naruszenia tych przepisów (dwukrotna należność)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdzie kolejność działań została odwrócona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady ochrony gruntów rolnych i konsekwencje proceduralne dla inwestorów. Jest to typowy przykład sprawy administracyjnej, ale z praktycznym znaczeniem dla osób planujących inwestycje na terenach rolnych.

Inwestycja na gruncie rolnym? Uważaj na kolejność działań – błąd może kosztować podwójnie!

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 76/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Kamieńska /sprawozdawca/
Elwira Brychcy
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr/ Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006r. przy udziale sprawy ze skargi H.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji; o d d a l a s k a r g ę /-/E. Brychcy /-/W. Batorowicz /-/B. Kamieńska
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] sierpnia 2004r. skarżąca H.P. wniosła o zmianę sposobu użytkowania gruntu na działce położonej w gminie O. obręb T. oznaczonej w ewidencji gruntów numerem "1" opisanej w KW [...].
Starosta K. decyzją z dnia [...]sierpnia 2004r. nr [...] (k. 35 akt administracyjnych) na podstawie art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, 3, 4, 7, 8, 13, 14, art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 03 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266) oraz art. 104 i 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa):
1. zezwolił na trwałe wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej o pow. 0,1560ha położonych we wsi T., gmina O., stanowiących część działki nr "2", oznaczonych w ewidencji gruntów jako grunty orne klasy III (RIIIb) na cele przechowalni mrożonych produktów (owoców, warzyw, mięsa),
2. umorzył postępowanie w sprawie wyłączenia gruntów ornych klasy IVa (RIVa), pochodzenia mineralnego pow. 0,0974ha na cele inwestycji, opisanej w pkt 1 na ww. działce,
3. ustalił dwukrotną należność z tytułu wyłączenia z produkcji rolnej gruntów, wymienionych w pkt 1, o powierzchni 0,1560ha, w wysokości stanowiącej równowartość 140,40 ton ziarna żyta, co przy obowiązującej – w dacie wydania decyzji przez organ I instancji – cenie ziarna żyta [...]zł za jedną tonę wynosiło [...]zł,
4. ustalił opłatę roczną z tytułu użytkowania gruntów na cele nierolnicze w wysokości stanowiącej 10% należności i wynoszącej 7,02 tony ziarna żyta płatną przez 10 lat od roku 2005 do roku 2014 w terminie do 30 czerwca każdego roku, przyjmując za podstawę ustalenia równowartość oceny ziarna żyta, stosowanej przy wymierzaniu podatku rolnego.
W uzasadnieniu wskazał, że działka nr "2" została zabudowana budynkiem przechowalni mrożonych produktów bez uprzedniego uzyskania wymaganej prawem decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Na podstawie decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ustalono, że na dzień wydania pozwolenia na budowę działka nr "1", znajdowała się na terenie upraw polowych i ogrodniczych. Z przedłożonych dokumentów geodezyjnych, operatów klasyfikacji i ewidencji gruntów wynika natomiast, że zabudowa obejmuje powierzchnię 0,2534ha, w tym grunty klasy IIIb o pow. 0,1560ha i grunty orne klasy IVa – pochodzenia mineralnego o pow. 0,0974ha. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, grunty orne klasy IIIb podlegają wyłączeniu z produkcji w drodze decyzji. Natomiast w razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami, ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności.
H.P. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ustalenia dwukrotnej należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Skarżąca podniosła, że od 1998r. jest rolnikiem i opłaca podatek rolny, w związku z czym była przekonana, że kiedy budowała chłodnię nie zachodziła potrzeba wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, jako że inwestycja była realizowana zgodnie z pozwoleniem na budowę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]listopada 2004r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu I instancji i stwierdził, że fakt uzyskania pozwolenia na budowę i opłacenie przez stronę podatku rolnego nie jest podstawą do zaniechania ustalenia opłaty w wysokości dwukrotnej należności.
W skardze do Sądu Administracyjnego H.P. wniosła o uchylenie decyzji w części dotyczącej ustalenia dwukrotnej należności z tytułu wyłączenia z produkcji rolnej gruntów, powtarzając argumenty przytoczone w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jest poza sporem, że skarżąca – właścicielka działki nr "1" położonej w T. stanowiącej grunt rolny – zrealizowała inwestycję obejmującą budowę budynku przechowalni mrożonych produktów, na podstawie uzyskanych w 2003r. decyzji: o warunkach zabudowy i zagospodarowania tego ternu oraz o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, a następnie, przed oddaniem tego budynku do użytkowania, wystąpiła dnia 09 sierpnia 2004r. z wnioskiem o zmianę użytkowania tej działki.
Tym samym, naruszając przepisy ustawy z dnia 03 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) odwróciła kolejność działań prawnych przy realizacji inwestycji na gruncie rolnym – najpierw faktycznie wyłączyła grunt rolny z produkcji, a dopiero w końcowym etapie realizacji inwestycji wystąpiła o wydanie decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Tymczasem stosownie do art. 11 ust. 1 i ust. 4 tej ustawy – wyłączenie z produkcji określonych użytków rolnych może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Wydanie takiej decyzji następuje przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.
Słusznie zatem organy administracji zastosowały wobec skarżącej, jako sprawczyni naruszenia prawa, sankcję przewidzianą w art. 28 ust. 1 omawianej ustawy, ustalając opłatę w wysokości dwukrotnej należności.
Skarżąca tłumaczyła brak starań o uprzednie uzyskanie decyzji o zmianie użytkowania działki tym, że oprócz tego, iż prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "A", jest też rolniczką i budynek miał być przeznaczony na magazynowanie produktów rolnych, a zatem działka nie wymagała wyłączenia z produkcji rolnej. Dopiero przed oddaniem budynku do użytkowania stwierdziła "iż hala ta po dokonaniu tunelu łączącego z chłodnią może zostać przeznaczona na inną działalność niż magazynowanie produktów rolnych". Wspomniana chłodnia – jak ustaliły organy administracyjne – zlokalizowana jest na sąsiedniej działce nr "3", na której skarżąca w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej prowadzi działalność przetwórczą.
Tłumaczenie skarżącej, iż budowała przedmiotowy budynek z myślą o wykorzystaniu go do prowadzenia gospodarstwa rolnego, pozostaje w sprzeczności z danymi zawartymi w zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2003r. projekcie budowlanym opracowanym przez G.F. i T.R. Opis techniczny zaczyna się informacją, iż "przedmiotem opracowania jest budowa budynku przechowalni produktów mrożonych (warzyw, owoców, mięsa) dla Przedsiębiorstwa "A" w T. Obiekt będzie przystawiony do istniejącej czynnej komory chłodni w granicy z działką "3". Korytarz obiektu będzie połączony z korytarzem w obiekcie istniejącym. W ten sposób zapewniony będzie dostęp do pomieszczeń socjalnych. Ponadto obiekt będzie obsługiwany przez dotychczasowy personel" (k. 25 akt administracyjnych).
Trafnie organy I i II instancji wskazały, że obowiązek uzyskania decyzji zezwalającej na wyłączenie użytków rolnych z produkcji dotyczy gruntów wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-20. Gruntami rolnymi są także grunty pod budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno – spożywczemu – "rozumie się przez to budynki i urządzenia służące przechowywaniu środków produkcji rolniczej, przetwarzaniu i magazynowaniu wyprodukowanych w gospodarstwie produktów rolnych" (art. 4 pkt 2).
Wobec powyższego uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec o oddaleniu skargi.
/-/E. Brychcy /-/W. Batorowicz /-/B. Kamieńska
kk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI