II SA/Po 76/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę przedsiębiorstwa na decyzję Inspektora Sanitarnego, uznając, że podmiot organizujący pracę ponosi odpowiedzialność za warunki BHP, nawet jeśli praca jest wykonywana przez podwykonawców.
Przedsiębiorstwo "A" zaskarżyło decyzję Inspektora Sanitarnego nakazującą poprawę warunków sanitarno-technicznych i wyposażenie apteczki. Spółka twierdziła, że odpowiedzialność spoczywa na jej podwykonawcach, którzy wynajmują pomieszczenia. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, wskazując na art. 304 § 1 k.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i podkreślając odpowiedzialność podmiotu organizującego pracę za warunki BHP osób wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpatrywał skargę Przedsiębiorstwa "A" na decyzję Inspektora Sanitarnego nakazującą doprowadzenie pomieszczeń produkcyjnych do należytego stanu sanitarno-technicznego oraz zapewnienie wyposażonej apteczki. Organ I instancji stwierdził niezgodność warunków z przepisami BHP. Spółka odwołała się, argumentując, że pomieszczenia udostępnia podwykonawcom, którzy powinni odpowiadać za swoje warunki pracy. Inspektor Sanitarny utrzymał decyzję w mocy, powołując się na art. 207 § 1 i 2 w zw. z art. 304 § 1 Kodeksu pracy, który nakłada obowiązki pracodawcy również na jednostki organizujące pracę przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując interpretację art. 304 § 1 k.p. i twierdząc, że podwykonawcy nie są jej podporządkowani. Sąd uznał skargę za bezzasadną. Podzielił argumentację organów, wskazując na brak dowodów na zawarcie umowy najmu lub dzierżawy z podwykonawcami. Stwierdził, że spółka jest właścicielem pomieszczeń i ponosi odpowiedzialność za ich stan techniczny oraz warunki sanitarno-higieniczne. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (sygn. II CR 493/74) oraz doktrynę, podkreślając, że obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy obejmuje również osoby wykonujące pracę na innej podstawie niż umowa o pracę, jeśli stanowią element działalności gospodarczej podmiotu organizującego pracę. Wobec tego skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, podmiot organizujący pracę ponosi odpowiedzialność za zapewnienie bezpieczeństwa i higieny pracy również osobom wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, jeśli stanowią one element działalności gospodarczej tego podmiotu.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów inspekcji sanitarnej, że obowiązek zapewnienia warunków BHP, wynikający z art. 207 i 304 Kodeksu pracy, obciąża również jednostki organizujące pracę przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy. Podkreślono, że prace wykonywane przez zleceniobiorców stanowią element działalności gospodarczej skarżącej spółki, która udostępniała pomieszczenia, a tym samym ponosiła odpowiedzialność za ich ogólny stan techniczny i warunki sanitarno-higieniczne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p. art. 207
Kodeks pracy
k.p. art. 304 § 1
Kodeks pracy
Pomocnicze
u.i.s. art. 27 § 1
Ustawa o Inspekcji Sanitarnej
k.p. art. 212
Kodeks pracy
k.p. art. 227
Kodeks pracy
r.o.p.b.h.p. art. 14
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
r.o.p.b.h.p. art. 15
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
r.o.p.b.h.p. art. 29
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
r.o.p.b.h.p. art. 30
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
r.o.p.b.h.p. art. 44
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.w.p.u.s.a. art. 97 § 1
Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podmiot organizujący pracę ponosi odpowiedzialność za warunki BHP osób wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, jeśli stanowią one element działalności gospodarczej. Brak dowodów na zawarcie umowy najmu lub dzierżawy pomieszczeń przez podwykonawców oznacza, że podmiot udostępniający pomieszczenia jest odpowiedzialny za ich stan techniczny i warunki BHP.
Odrzucone argumenty
Odpowiedzialność za warunki BHP spoczywa wyłącznie na podwykonawcach, którzy wynajmują pomieszczenia od skarżącej spółki. Przepis art. 304 § 1 k.p. nie ma zastosowania, ponieważ podwykonawcy nie są podporządkowani skarżącej spółce i są odrębnymi przedsiębiorcami.
Godne uwagi sformułowania
obowiązki pracodawcy dotyczące zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy obciążają odpowiednio również jednostki organizujące pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy to ona jest podmiotem bezpośrednio odpowiedzialnym za utrzymywanie odpowiednich warunków sanitarno-higienicznych i za ogólny stan techniczny pomieszczenia Obowiązek zapewnienia właściwych bezpiecznych warunków pracy również osobom wykonującym w ramach funkcjonowania danego przedsiębiorstwa prace na innej podstawie niż umowa
Skład orzekający
Barbara Koś
przewodniczący
Maria Lorych-Olszanowska
członek
Tadeusz Geremek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności podmiotu organizującego pracę za warunki BHP osób współpracujących na podstawie umów cywilnoprawnych, nawet w przypadku braku formalnej umowy najmu/dzierżawy pomieszczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji udostępniania pomieszczeń przez przedsiębiorcę podwykonawcom, gdzie nie doszło do formalnego najmu/dzierżawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za BHP w kontekście współpracy z podwykonawcami, co jest częstym problemem w wielu branżach.
“Kto odpowiada za BHP podwykonawcy? Sąd wyjaśnia obowiązki udostępniającego pomieszczenia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 76/02 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2004-09-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-01-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Barbara Koś /przewodniczący/ Maria Lorych-Olszanowska Tadeusz Geremek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 620 Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek ( spr.) Maria Lorych-Olszanowska Protokolant: ref. staż Barbara Dropek po rozpoznaniu w dniu 22 września 2004r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" na decyzję Inspektora Sanitarnego Oddział Zamiejscowy w Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazów z zakresu nadzoru sanitarnego: o d d a l a s k a r g ę /-/ T. M. Geremek /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska T.M. Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14.03.1985r. o Inspekcji Sanitarnej w zw. z art.207, 212, 227, 304 Kodeksu pracy oraz § 14, 15, 29, 30 i 44 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy ( Dz. U. nr 129, poz. 844 ), nakazał Przedsiębiorstwu "A" w Z. : 1. doprowadzić do należytego stanu sanitarno-technicznego pomieszczenia produkcyjne poprzez odmalowanie ścian i sufitów, uzupełnienie ubytków szyb w oknach i umycie ich, zapewnienie odpowiedniej temperatury; 2. zapewnić należycie wyposażoną apteczkę do udzielania pierwszej pomocy oraz wyznaczyć osoby przeszkolone do udzielania pomocy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że warunki sanitarne w powyższym zakładzie są niezgodne z przepisami dotyczącymi bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, co może spowodować zagrożenie dla zdrowia osób w nim zatrudnionych. Przedmiotowa spółka wniosła od powyższego orzeczenia odwołanie, żądając jego uchylenia w całości, albowiem zostało on skierowane do niewłaściwego adresata. Przedsiębiorstwo "A" udostępnia bowiem skontrolowane pomieszczenia swoim podwykonawcom, którzy są odrębnymi podmiotami gospodarczymi , natomiast nie przebywają w nich pracownicy administracyjni spółki. Podwykonawcy firmy powinni zatem samodzielnie odpowiadać za swoje bezpieczeństwo oraz warunki sanitarno - higieniczne na stanowiskach pracy. Decyzją z dnia [...] Inspektor Sanitarny w G. Oddział Zamiejscowy w Z. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, uznając , iż na mocy przepisu art. 207 § 1 i 2 w zw. z art. 304 § 1 Kodeksu pracy obowiązki pracodawcy dotyczące zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy obciążają odpowiednio również jednostki organizujące pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy. Ponieważ przedmiotowa spółka jest właścicielem pomieszczeń wydzierżawianych osobom fizycznym w celu realizacji przez nie części danego zamówienia to ponosi ona odpowiedzialność za ogólny stan techniczny pomieszczeń oddanych w dzierżawę. Sami dzierżawcy odpowiadają natomiast jedynie za bieżące utrzymanie dzierżawionych pomieszczeń. Spółka zaskarżyła powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie decyzji organów inspekcji sanitarnej z powodu błędnej interpretacji art. 304 § 1 w zw. z art. 207 § 1i 2 Kodeksu pracy oraz sprzeczności ustaleń faktycznych, przez przyjęcie , że w skontrolowanych pomieszczeniach wykonują prace osoby fizyczne. Podniosła, iż podwykonawcy nie są jej w żaden sposób podporządkowani, albowiem są odrębnymi przedsiębiorcami, wykonującymi zlecone roboty samodzielnie. Nie obejmuje ich przez to zakres zastosowania przepisu art. 304 Kodeksu pracy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Skarga okazała się bezpodstawna, albowiem tut. Sąd podzielił argumentację prawną przytoczoną przez organy inspekcji sanitarnej w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt zlecenia przez skarżącą spółkę przedsiębiorcom prowadzącym indywidualną działalność gospodarczą wykonywania lub montażu konstrukcji lub elementów metalowych oraz świadczenia przez nich usług ślusarskich i spawalniczych ( k. 34 - 39 akt ). Zlecane roboty miały być przy tym wykonywane z materiałów zleceniodawcy, który zobowiązał się również do udostępniania swoich pomieszczeń oraz specjalistycznych maszyn ( postanowienia § 5 umów ). Spółka nie przedstawiła natomiast żadnych dowodów ( umów cywilnoprawnych itd. ), z których wynikałby fakt zawarcia z powyższymi przedsiębiorcami umowy najmu czy dzierżawy przedmiotowego pomieszczenia. Nie ulega wobec tego żadnych wątpliwości, że to ona jest podmiotem bezpośrednio odpowiedzialnym za utrzymywanie odpowiednich warunków sanitarno-higienicznych i za ogólny stan techniczny pomieszczenia, do którego udostępniania zobowiązała się na podstawie zawartych umów. Organy inspekcji sanitarnej trafie uznały zatem, że na niej ciążył obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa pracy, pomimo tego , iż nie jest formalnie pracodawcą w rozumieniu przepisu art. 207 Kodeksu pracy. Obowiązek zapewnienia właściwych bezpiecznych warunków pracy również osobom wykonującym w ramach funkcjonowania danego przedsiębiorstwa prace na innej podstawie niż umowa ( tzn. na podstawie umowy o dzieło, zlecenia czy o świadczenie usług ) podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25.09.1974r. ( sygn. II CR 493/74, LEX nr 7590 ). Na istnienie odpowiedzialności podmiotu organizującego proces produkcyjny w danym zakładzie pracy - niezależnie od tego czy praca wykonywana jest przez własnych czy przez cudzych pracowników lub przez osoby niezatrudnione na podstawie umowy o pracę - wskazuje się również wyraźnie w doktrynie ( patrz m. in. : J. Iwulski, W. Sanetra : Kodeks pracy. Komentarz, Warszawa 1996, s. 479 ). Prace wykonywane przez zleceniobiorców stanowią niewątpliwie element działalności gospodarczej skarżącej spółki, wobec czego nie można uznać przy tak specyficznym podziale pracy ( na kilku stanowiskach, co prawda wyodrębnionych organizacyjnie, ale znajdujących się faktycznie w jednym pomieszczeniu ), że każdy z nich musi we własnym zakresie dbać o przestrzeganie norm bhp. Obowiązek taki odnosić się może naturalnie do ich pracy na indywidualnych stanowiskach, ale nie może on być rozciągnięty na kwestię odpowiedniego funkcjonowania całego pomieszczenia, które należy do budynku dzierżawionego przez skarżącą. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż skarga jako bezzasadna nie zasługuje na uwzględnienie , wobec czego orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmian. ) o jej oddaleniu. /-/T. Geremek /-/B. Koś /-/M. Lorych-Olszanowska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI