II SA/Bk 456/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2004-10-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowyodmowa przyznaniabrak środkówmożliwości organuprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania zasiłku celowego z powodu braku środków w grudniu 2003 r.

Skarżący J.M. domagał się uchylenia decyzji odmawiającej przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży, obuwia, opału oraz pokrycie należności za wodę i ścieki. Argumentował, że odmowa z powodu braku środków w grudniu 2003 r. jest niedopuszczalna. Sąd uznał, że odmowa była uzasadniona, ponieważ organ pomocy społecznej nie dysponował środkami pieniężnymi w tym okresie, a skarżący otrzymał pomoc w formie niepieniężnej (talon).

Sprawa dotyczyła skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. odmawiającą przyznania zasiłku celowego w formie pieniężnej na zakup odzieży, obuwia, opału oraz pokrycie należności za wodę i ścieki. Skarżący zarzucał rażące naruszenie ustawy o pomocy społecznej i dyskryminację, argumentując, że odmowa z powodu braku środków w grudniu 2003 r. jest niedopuszczalna, gdyż budżet MOPS powinien wystarczyć na cały rok. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że rodzaj i rozmiar świadczenia z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności i możliwości, a potrzeby uwzględniane tylko jeśli mieszczą się w tych możliwościach. W grudniu 2003 r. MOPS w Z. wyczerpał środki na zasiłki celowe, dlatego odmówiono przyznania pomocy w formie pieniężnej, oferując zamiast tego talon na żywność i środki higieniczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że odmowa była uzasadniona brakiem środków finansowych w danym okresie, a skarżący otrzymał pomoc w formie niepieniężnej. Sąd podkreślił, że przyznanie zasiłku celowego nie jest obligatoryjne, a pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i jest limitowana dostępnymi środkami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa przyznania zasiłku celowego z powodu braku środków finansowych w danym okresie jest uzasadniona, jeśli potrzeby osoby korzystającej z pomocy społecznej nie mieszczą się w możliwościach organu.

Uzasadnienie

Ustawa o pomocy społecznej stanowi, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności i możliwości organu. Brak środków finansowych, zwłaszcza pod koniec roku kalendarzowego, może uzasadniać odmowę przyznania zasiłku w formie pieniężnej, przy jednoczesnym oferowaniu pomocy w formie niepieniężnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.s. art. 3 § ust. 3 i 4

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osoby korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 150

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

Pomocnicze

u.p.s. art. 39 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Zasiłek celowy może być przyznany.

u.p.s. art. 39 § ust. 4

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Nakaz załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych.

u.p.s.

Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej

Przepisy dotyczące zasiłku celowego były niemalże identyczne jak w ustawie z 2004 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak środków finansowych w grudniu 2003 r. uzasadniał odmowę przyznania zasiłku celowego w formie pieniężnej. Skarżący otrzymał pomoc w formie niepieniężnej (talon), co oznacza, że nie został pozbawiony pomocy. Przyznanie zasiłku celowego nie jest obligatoryjne, nawet gdy spełnione są przesłanki ustawowe.

Odrzucone argumenty

Odmowa przyznania zasiłku celowego z powodu braku środków w grudniu 2003 r. jest niedopuszczalna i narusza ustawę o pomocy społecznej. Decyzja organu odwoławczego sprowadza się do stwierdzenia, że nie ma znaczenia spełnianie przez stronę przesłanek ustawowych. Gmina nie może odmówić pomocy w postaci zasiłku celowego, jeżeli strona spełnia kryteria ustawowe.

Godne uwagi sformułowania

Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Przyznanie zasiłku celowego, czego zdaje się w ogóle nie zauważać skarżący, nie jest obligatoryjne nawet wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki warunkujące udzielenie tej pomocy. Zasiłek celowy z opieki społecznej, z istoty swej, ma zaś za zadanie tylko wspomożenie wymaganych od skarżącego osobistych starań o zaspokojenie jego potrzeb życiowych i nie może zastępować tych starań.

Skład orzekający

Danuta Tryniszewska-Bytys

przewodniczący

Grażyna Gryglaszewska

członek

Stanisław Prutis

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłków celowych w sytuacji braku środków finansowych w organach pomocy społecznej oraz charakteru subsydiarnego tej pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji braku środków w budżecie MOPS pod koniec roku kalendarzowego i możliwości udzielenia pomocy w formie niepieniężnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z realizacją świadczeń z pomocy społecznej i ograniczeniami budżetowymi, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

Czy brak pieniędzy w kasie MOPS usprawiedliwia odmowę pomocy socjalnej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 456/04 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2004-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Danuta Tryniszewska-Bytys /przewodniczący/
Grażyna Gryglaszewska
Stanisław Prutis /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Tezy
Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżleli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach opieki społecznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Protokolant Marta Lawda, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją, Nr S-KO.[...], wydaną w dniu [...] czerwca 2004 roku, na podstawie art. 138 § l pkt l kpa, po rozpatrzeniu na posiedzeniu w dniu 29 czerwca 2004 r., odwołania J. M. zam. Z., ul. S. [...], od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego w formie pieniężnej na zakup odzieży, obuwia i opału oraz uregulowania należności za wodę i ścieki; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy:
W dniu 11 grudnia 2003 r. pan J. M. złożył do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. wniosek o udzielenie pomocy na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. W trakcie wywiadu środowiskowego uzgodniono ze stroną, że oczekuje pomocy w formie zasiłku celowego na zakup żywności, odzieży, obuwia i opału oraz pokrycie opłat za wodę i ścieki.
Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. odmówił przyznania stronie pomocy na wnioskowane potrzeby.
Z decyzją tą nie zgodził się pan J. M. i wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. uchyliło skarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powodem uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia był brak informacji, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. nie posiadał w grudniu 2003 r. środków na przyznanie skarżącemu żądanej formy pomocy. Brak tej informacji uniemożliwiał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Ł. rozstrzygnięcie, czy skarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Pismem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. poinformował pana J. M. o sposobie rozdysponowania środków w miesiącu grudniu 2003 r., a następnie wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., którą ponownie odmówił przyznania zasiłku celowego w formie pieniężnej na zakup żywności, odzieży, obuwia i opału oraz uregulowanie należności za wodę i ścieki.
Również z tą decyzją nie zgodził się pan J. M. i ponownie wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że decyzja rażąco narusza ustawę o pomocy społecznej oraz dopuszcza do dyskryminacji i niehumanitarnego traktowania strony. Skarżący podniósł, że skarżona decyzja nie zawiera kryteriów, jakimi kierował się organ I instancji przy ustalaniu wysokości zasiłku i sposobu rozdysponowania środków oraz, że nie zapewniono mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zważyło, co następuje:
Pan J. M. 1. 39, mieszka w domu jednorodzinnym, którego jest współwłaścicielem w 1/3. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Źródłem utrzymania skarżącego jest dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 98,70 zł. (miesięcznie).
Stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593) rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielnie pomocy, a potrzeby osoby korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ww. ustawy). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, iż z uzasadnienia skarżonej decyzji i pisma Nr MOPS L. dz. 152/04 z dnia 6 kwietnia 2004 r. wynika, że na dzień [...] grudnia 2003 r. (data pierwszego rozstrzygnięcia sprawy) roczny budżet na zasiłki celowe wynosił 267787 zł. Kwotę tę Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. rozdysponował do dnia 9 grudnia 2003 roku rozpatrując wnioski złożone do dnia 14 listopada 2003 r. Od dnia 10 grudnia 2003 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. wydał 215 decyzji odmawiających przyznania zasiłku celowego z powodu braku środków. Brak środków na udzielanie zasiłków celowych w formie pieniężnej spowodował, że Burmistrz Miasta Z. podjął decyzję o udzielaniu pomocy w formie niepieniężnej tj. talonów na żywność i środki higieniczne. Osobom samotnie gospodarującym przyznawano talon o wartości 30 zł. Taki talon otrzymał równie skarżący i odebrał go w dniu 23 grudnia 2003 r.
W związku z tym, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., zarzut skarżącego dotyczący nieokreślenia kryteriów przyznawania zasiłków i sposobu rozdysponowania środków na zasiłki celowe w grudniu 2003 r. jest bezpodstawny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrując obecnie sprawę stwierdziło, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. nie dysponował w grudniu 2003 r. środkami umożliwiającymi przyznawanie zasiłków celowych w formie pieniężnej, dlatego odmowa przyznania skarżącemu zasiłku celowego na grudzień 2003 r. była uzasadniona. Z akt sprawy wynika, że po otrzymaniu środków na pomoc społeczną w 2004 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. objął skarżącego pomocą przyznając mu:
- decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. zasiłek celowy w wysokości 100 zł na zakup żywności i leków oraz pokrycie rachunków za energię elektryczną za luty 2004 r.,
- decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. zasiłek okresowy od stycznia do kwietnia 2004 r. po 40 zł miesięcznie,
- decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. zasiłek celowy w wysokości 90 zł na częściowe zaspokojenie potrzeb tj. zakup żywności, obuwia, odzieży i pokrycie rachunków za energię elektryczną,
- decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. zasiłek okresowy od l maja do 31 maja 2004 r. z powodu braku zatrudnienia w wysokości 73,96 zł,
- decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. zasiłek celowy w wysokości 70 zł na zakup żywności, odzieży (spodni) i pokrycie rachunków za energię elektryczną.
Z powyższego, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wynika, że J. M. w miarę posiadanych możliwości pomocy społecznej obejmowany jest przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. różnymi formami tej pomocy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie podzieliło poglądu skarżącego, że decyzja Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. rażąco narusza przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, póz. 593) i poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. Nietrafny jest również zarzut, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, że skarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. – J. M. – domaga się uchylenia decyzji SKO w Ł.
Skarżący wskazuje, że decyzja SKO w Ł. sprowadza się do stwierdzenia, że nie ma w ogóle znaczenia spełnianie przez strony przesłanek ustawowych do ubiegania się o pomoc w postaci zasiłku celowego, co, w jego ocenie, w sposób rażący gwałci procedurę administracyjną, jak i obowiązujące ustawy.
Zdaniem J. M. niedopuszczalne jest uzasadnienie odmowy przyznania zasiłku celowego brakiem środków w grudniu 2003 roku, ponieważ w innych decyzjach organ stwierdzał, że budżet MOPS musi wystarczyć do końca roku, zatem jest zobowiązany zabezpieczyć środki na udzielenie pomocy w grudniu.
W ocenie skarżącego, ustawa o pomocy społecznej gwarantuje, że gmina nie może odmówić pomocy w postaci zasiłku celowego, jeżeli strona spełnia wszelki kryteria ustawowe do jej otrzymania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosi o jej oddalenie.
Organ odwoławczy zaznacza, że zarzuty przytoczone przez J. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. w stosunku do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. są niezasadne.
Organ odwoławczy podkreśla, że w uzasadnieniu skarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło panu J. M., że stosownie do art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593), rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osoby korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazuje, iż argument przytoczony przez pana J. M. w skardze, że "ustawa o pomocy społecznej gwarantuje, iż gmina nie może odmówić pomocy w postaci zasiłku celowego, jeżeli strona spełnia kryteria ustawowe do jej otrzymania" jest nietrafny. Organ odwoławczy podnosi, iż skarżący nie powołuje konkretnego przepisu, który uzasadniałby to twierdzenie. Natomiast z wyżej cytowanego przepisu można wywieść, że potrzeby osoby korzystającej z pomocy społecznej mogą być nieuwzględnione, jeśli nie mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Taką sytuacją jest m.in. fakt braku środków finansowych na wypłatę zasiłków celowych, szczególnie pod koniec roku kalendarzowego.
Poza tym, w ocenie SKO w Ł., argumentowi skarżącego przeczy treść przepisu art. 39 ust. l ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593) z którego wynika, że zasiłek celowy może być przyznany, co daje podstawę twierdzeniu, że można również odmówić przyznania tego zasiłku.
Organ odwoławczy podnosi, że nietrafny jest również zarzut skarżącego, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. stwierdza czy też "sprowadza się do stwierdzenia", że nie ma znaczenia fakt spełniania przez stronę przesłanek ustawowych do ubiegania się o pomoc. Organ podkreśla, iż jest to wyłącznie indywidualna interpretacja treści decyzji dokonana przez pana J. M., nie poparta żadnymi argumentami. Skarżący nie określił, w jaki sposób decyzja Kolegium narusza procedurę administracyjną, ani nie wskazał, które z obowiązujących ustaw naruszono przy jej wydawaniu. W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podkreśla, że nie może odnieść się merytorycznie do tego zarzutu.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. - nietrafny jest również zarzut, że "niedopuszczalne jest uzasadnianie odmowy przyznania zasiłku brakiem środków w grudniu 2003 roku, ponieważ w innych decyzjach organ stwierdził, że budżet MOPS musi wystarczyć do końca roku, zatem jest zobowiązany zabezpieczyć środki na udzielenie pomocy w grudniu". Organ odwoławczy wskazał, iż skarżący nie precyzuje, do którego organu zgłasza ten zarzut oraz czy "inne decyzje" oznaczają decyzje wydane jemu czy też innym osobom. Biorąc pod uwagę fakt, że skarga odnosi się tylko do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. i skarżący nie zgłasza w niej zarzutów pod adresem Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., należy uznać, że zarzut ten dotyczy Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Skoro tak to, w ocenie organu, jest to zarzut niezasadny gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie posiada w swojej dyspozycji środków na przyznawanie zasiłków celowych lub podwyższanie kwot zasiłków przyznanych przez organy l instancji, zatem wbrew twierdzeniom skarżącego nie ma obowiązku zabezpieczania środków na udzielanie pomocy w grudniu 2003r.
Natomiast odnośnie uzasadnień zawartych w "innych decyzjach", to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zaznacza, że nie może odnieść się do tego zarzutu merytorycznie, gdyż skarżący nie precyzuje, w których z wcześniej wydanych decyzji zawarte jest stwierdzenie, że budżet MOPS musi wystarczyć do końca roku. Niemniej, jeśli takie stwierdzenie znalazło się w uzasadnieniu decyzji Kolegium, to nie jest ono naruszeniem prawa. SKO zaznacza, że faktem jest, że środki na zasiłki celowe są kierowane z budżetu gminy do ośrodków pomocy społecznej w miesięcznych transzach, co ma na celu zapewnienie równej ilości środków w każdym miesiącu roku. Jednakże w miesiącach marcu lub kwietniu i grudniu wnioski o zasiłki celowe składa większa liczba osób, co spowodowane jest okresem świątecznym. W związku z tym zasiłki przyznawane w marcu lub kwietniu (w zależności od daty Świąt Wielkanocnych) realizowane są odpowiednio ze środków przyznanych w transzy kwietniowej lub majowej, natomiast środki na grudzień wykorzystywane są w całości już w połowie miesiąca. Tak było również w rozpatrywanej sprawie, gdyż środki na zasiłki celowe przyznane z budżetu gminy w grudniu 2003 r. zostały rozdysponowane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. do dnia 10 grudnia 2003 r.
Na marginesie organ zaznacza, iż należy zwrócić uwagę na fakt, że skarżący otrzymał w grudniu 2003 r. pomoc w formie niepieniężnej tj. talonu na żywność i środki higieniczne, który odebrał w dniu 23 grudnia 2003 r. Biorąc powyższe pod uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uważa, że skarżona decyzja Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W BIAŁYMSTOKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:
Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga podlega oddaleniu.
Z mocy art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z dnia 15 kwietnia 2004 r. Nr 64 poz. 593 ze zm.) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Tak więc z racji tegoż unormowania rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zostało trafnie oparte o regulacje w/w ustawy.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Należy też zaznaczyć, iż uregulowania ustawy z dnia 29 listopada 1990 o pomocy społecznej, w zakresie zasiłku celowego, były niemalże identyczne, jak przepisy obecnie obowiązującego prawa o pomocy społecznej.
Według art. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku - pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Art. 7 kpa zawiera nakaz załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela.(por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 września 2000 roku, sygnatura akt. I SA 945/00, opubl. LEX nr 79608).
Dodać należy, że przyznanie zasiłku celowego, czego zdaje się w ogóle nie zauważać skarżący, nie jest obligatoryjne nawet wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki warunkujące udzielenie tej pomocy.
Z charakteru świadczeń z pomocy społecznej jednoznacznie wynika bowiem, iż osoba występująca o przyznanie pomocy społecznej powinna przede wszystkim pokrywać wydatki związane z utrzymaniem z własnych dostępnych jej środków. Brak jakichkolwiek środków na pokrycie tych wydatków stwarza możliwości otrzymania pomocy społecznej w pełnym zakresie bądź też organ uwzględniając środki strony, własne możliwości finansowe i sytuację istniejącą na terenie objętym zakresem jego działania, uprawniony jest przyznać ograniczoną pomoc.
Mówiąc jeszcze inaczej, po ustaleniu, że pomoc jest niezbędna, organ może przyznać (ale nie musi) zasiłek celowy, biorąc pod uwagę wyżej przytoczone okoliczności - przemawiające za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu. Odnosi się to również do wysokości przyznanej pomocy. Wreszcie udzielanie pomocy społecznej, czego nie zauważa skarżący, jest również limitowane posiadanymi przez organy administracji środkami, zwłaszcza pieniężnymi.
Z prawidłowo w tej mierze ustalonego przez organy obu instancji stanu faktycznego, wynika jednoznacznie, iż w miesiącu grudniu 2003 roku, MOPS w Z. nie dysponował środkami pieniężnymi na udzielenie skarżącemu zasiłku celowego w formie pieniężnej.
Organy obu instancji przedstawiły bardzo dokładnie i przekonywująco przyczyny takiego stanu rzeczy.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji, na co wskazał też organ odwoławczy, zgodnie z przedstawionymi wyżej wymogami dokonał prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz jego prawidłowej oceny. W oparciu o wyniki wywiadu środowiskowego została prawidłowo ustalona sytuacja materialną, rodzinna i potrzeby skarżącego z jednej strony, zaś z drugiej własne możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. za miesiąc grudzień 2003 roku.
Na potwierdzenie słuszności wyżej zaprezentowanych rozważań, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, celowym jest przytoczenie poglądu wyrażonego w wyroku NSA w Warszawie z dnia 5 maja 1998 roku. W w/w orzeczeniu Sąd bardzo trafnie zauważył, iż:
"Jeśli organ pierwszej instancji, oceniając sytuację materialną, rodzinną i potrzeby skarżącego z jednej strony, zaś z drugiej własne możliwości finansowe, uznał, iż przy posiadanych zasobach majątkowych rodziny skarżącego nie jest celowe kierowanie tam środków finansowych, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa"(sygn. akt. I SA 984/97, opubl. w bazie orzecznictwa LEX pod nr 45812)
Należy zauważyć, iż w miesiącu grudniu 2003 roku skarżący, czego on sam już zdaje się nie zauważać, otrzymał wsparcie w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. J. M., mianowicie udzielono wówczas pomocy w formie niepieniężnej tj. talonu na żywność i środki higieniczne, który odebrał w dniu 23 grudnia 2003 r. Tak więc nie można powiedzieć, iż skarżący został pozbawiony pomocy z opieki społecznej. Materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, iż otrzymał ją w formie bonów towarowych, z uwagi na brak środków na udzielenie wsparcia w formie pieniężnej lub w szerszym zakresie. Takie postępowanie organów opieki społecznej pozostaje w zgodzie z przepisami ustawy o pomocy społecznej.
W kontekście w/w rozważań godzi się też wskazać, iż art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z dnia 15 kwietnia 2004 r. Nr 64 poz. 593 ze zm.) jednoznacznie stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego.
Nadto podkreślić wypada, że powszechnie wiadomym jest, na co wskazano w treści skarżonych decyzji, że organy pomocy społecznej posiadają bardzo skromne środki na świadczenie tej pomocy i muszą je przeznaczać przede wszystkim na zaspokojenie świadczeń obligatoryjnych. Dodatkowo, z urzędu Sądowi znany jest fakt, że J. M. od wielu już lat systematycznie korzysta z różnych form pomocy świadczonych z takich środków. Zasiłek celowy z opieki społecznej, z istoty swej, ma zaś za zadanie tylko wspomożenie wymaganych od skarżącego osobistych starań o zaspokojenie jego potrzeb życiowych i nie może zastępować tych starań.
Tak już na marginesie rozważań przytoczyć należy również bardzo trafną i przekonywującą tezę z orzeczenia NSA o/z w Gdańsku z dnia 18 maja 1999 roku, stosownie do której:
"Okoliczność, że skarżąca(cy – przyp.aut) korzysta permanentnie z różnych form pomocy, przy jednoczesnym braku z jej strony jakiejkolwiek pomocy w likwidowaniu własnych problemów materialnych, upoważnia organ do odmowy przyznania zasiłku celowego" (sygn. akt II SA/Gd 25/98, opubl. w bazie orzecznictwa LEX pod nr 44078).
Reasumując należy stwierdzić, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, właściwie zinterpretowały obowiązujące przepisy, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W tej sytuacji skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Wobec stwierdzenia niezasadności zarzutów skargi podlega ona oddaleniu – zgodnie z art. 151 ustawy z 30.VIII.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI