II SA/PO 753/24

II SA/Po 753/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 5 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. i M. K.1 na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 5 września 2024 r., nr [...],[...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga M. K. i M. K.1 (zwanych dalej "wnioskodawcami" lub "skarżącymi") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "SKO" lub "Kolegium") z dnia 5 września 2024 r., nr [...],[...]. W decyzji tej SKO utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 11 lipca 2024 r., nr [...],[...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta T. (zwanego dalej "Burmistrzem") z dnia 23 października 2023 r., nr [...] Zaskarżona decyzja została podjęta w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie orzeczenia sądowe powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl, chyba że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia.
Decyzją z dnia 23 października 2023 r., nr [...] (zwanej dalej "decyzją z 2023 r."), Burmistrz zatwierdził podział nieruchomości położonej w T. w rejonie ul. [...] (działka nr ew. [...]) o powierzchni 1,5069 ha. Na skutek tego podziału powstały działki nr ew. [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Decyzja ta została wydana z inicjatywy wnioskodawców jako jedyne strony postępowania. Wnioskodawcy zrzekli się prawa do wniesienia odwołania dlatego też decyzja z 2023 r. stała się ostateczna z dniem 26 października 2023 r.
Pismem z dnia 13 maja 2024 r. wnioskodawcy złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 2023 r., powołując się na przesłankę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a."). Wnioskodawcy stwierdzili, że decyzja nie posiada oznaczenia stron. Poza tym nowo powstała działka nr ew. [...] znajdzie się na obszarze, dla którego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Plan ten przeznacza ww. działkę na urządzenia i trasy komunikacyjne. O tym nie było wzmianki w decyzji z 2023 r., a w związku z tym działka ta miała przejść na własność Miasta T.. Decyzja z 2023 r. nie zawiera klauzuli o przejściu działki na własność samorządu gminnego, dlatego jest ona nieważna, gdyż taka klauzula powinna zostać zawarta. Bez tej wzmianki nie ma podstaw do dokonania zmiany w księdze wieczystej.
Decyzją z dnia 11 lipca 2024 r., nr [...],[...], Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z 2023 r. W uzasadnieniu decyzji SKO podniosło, że wnioskodawcy podnieśli zarzut rażącego naruszenia prawa przez Burmistrza podczas wydawania decyzji z 2023 r. SKO wyjaśniło, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które wskazuje na oczywistą sprzeczność rozstrzygnięcia z porządkiem prawnym.
Kolegium przypomniało, że skutek prawnorzeczowy co do działki wydzielonej zgodnie z planem miejscowym pod drogę publiczną, następuje z mocy prawa. Następnie właściwy organ występuje do sądu wieczysto-księgowego o ujawnienie zmian wynikających z ostatecznej decyzji podziałowej. Przejście działki z mocy prawa na własność gminy jest możliwe gdy spełnią się dwie przesłanki: 1) z treści decyzji podziałowej jednoznacznie wynika, że konkretna działka gruntu na wniosek właściciela została wydzielona pod drogę publiczną; 2) decyzja podziałowa stała się ostateczna.
Decyzja z 2023 r. nie przenosi działki nr ew. [...] na własność Miasta T.. W decyzji tej nie ma mowy o wydzieleniu tej działki pod drogi publiczne, co miałoby wynikać z planu miejscowego. Działka ta jest wydzielona pod tereny urządzeń i tras komunikacyjnych. Z całą pewnością nie będzie to droga publiczna. Zdaniem SKO, nie wystąpiła przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ani żadna inna z art. 156 § 1 k.p.a.
Wnioskodawcy złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskodawcy w całości podtrzymali tezy wniosku o stwierdzenie nieważności, a także argumenty w tej sprawie. Wnioskodawcy odnieśli wrażenie, że ich sprawa nie została rozpoznana co do istoty. Decyzja z 2023 r. nie posiada oznaczenia stron dlatego ich zdaniem jest ona nieważna. SKO nie odniosło się nawet do tego zarzutu. Poza tym, decyzja z 2023 r. nie zawiera klauzuli o przejściu działki nr ew. [...] na własność Miasta T., chociaż obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla m.in. tej działki stanowi o przeznaczeniu tej działki pod drogę publiczną. Ten plan wskazuje na załączniku graficznym przeznaczenie o symbolu 5L i 6L. To oznacza odwołanie do przepisów o drogach publicznych. Decyzja z 2023 r. powinna zawierać klauzulę o przejściu własności do działki nr ew. [...] na rzecz Miasta T., a nie zawiera.
Decyzją z dnia 5 września 2024 r., nr [...],[...], Kolegium utrzymało w mocy decyzję własną. W uzasadnieniu decyzji SKO podniosło, że działka nr ew. [...] została wydzielona pod urządzenia i trasy komunikacyjne, a nie drogi publiczne. Nie zachodzi zatem konieczność wpisania do decyzji z 2023 r. klauzuli o przejściu tej działki na własność Miasta T.. Decyzja z 2023 r. nie narusza w sposób rażący przepisów o gospodarce nieruchomościami, które warunkowały wydanie tej decyzji.
Odnośnie nieoznaczenia stron postępowania, w osobnym rozdzielniku wskazuje się strony postępowania z imienia i nazwiska. Decyzja z 2023 r. została skierowana do właściwych adresatów jako jedyne strony postępowania. Potwierdzają to także zwrotne potwierdzenia odbioru.
Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika – r. pr. J. K. – wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, kwestionując decyzję SKO. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji SKO wydanej w pierwszej instancji, o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że obowiązujący dla działki nr ew. [...] plan miejscowy przeznacza tę działkę na cele urządzeń i tras komunikacyjnych. Jednakże gdy zajrzy się do części tekstowej planu miejscowego, to mowa jest o drogach lokalnych. Dlatego, pomimo sposobu zdefiniowania terenu 5L i 6L jako urządzenia i trasy komunikacyjne, de iure dochodzi do przeznaczenia tej działki pod drogę publiczną. W tej sytuacji decyzja z 2023 r. powinna zawierać adnotację, że działka nr ew. [...] została nabyta z mocy prawa przez Miasto T., ponieważ jest to działanie podłóg planowi miejscowemu.
Skarżący podtrzymują, że decyzja z 2023 r. nie zawiera oznaczenia stron. Nigdzie Burmistrz nie posłużył się ich imionami i nazwiskami. Jest to daleko idący błąd.
Plan miejscowy, jaki obowiązuje dla działki nr ew. [...] nie ustanawia żadnej drogi wewnętrznej. To oznacza, że wszystkie drogi mają charakter drogi publicznej. Z tego względu decyzja z 2023 r. powinna wywrzeć skutek prawnorzeczowy w postaci nabycia jej przez Miasto T..
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Kolegium podtrzymało stanowisko, jakie zajęło w zaskarżonej decyzji.
Dnia 9 stycznia 2025 r. skarżący wnieśli pismo uzupełniające do skargi. Skarżący podnieśli, że krótko po Nowym Roku otrzymali pismo od rzeczoznawcy majątkowego, który ma na celu ustalić wysokość opłaty adiacenckiej z tytułu podziału, jaki nastąpił na mocy decyzji z 2023 r. Rzeczoznawca nie wycenił działki nr ew. [...], co wynika z jego obliczeń. Z art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm., zwanej dalej "u.g.n.") do działek powstałych na skutek podziału nie wlicza się tej, która została przejęta przez gminę w związku z podziałem działki pierwotnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy". W treści skargi zawarto wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. SKO nie zażądało przeprowadzenia rozprawy. Z tych względów, zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2025 r., Zastępca Przewodniczącej Wydziału II tut. Sądu wyznaczyła termin posiedzenia niejawnego na dzień 5 marca 2025 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Sądowa kontrola obejmuje swoją kognicją m.in. decyzje administracyjne, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd jest zobowiązany z urzędu wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, choćby nie zostały one podniesione przez stronę skarżącą.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję własną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z 2023 r. Analiza całokształtu sprawy doprowadziła Sąd w składzie orzekającym do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji.
W gwoli przypomnienia, Sąd postanowił wyjaśnić istotę instytucji nieważności. "Instytucja stwierdzenia nieważności ma przede wszystkim charakter materialnoprawny przez ustanowienie sankcji nieważności decyzji dotkniętej ciężkimi kwalifikowanymi wadami. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji tworzy bowiem możliwość prawną eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych przede wszystkim wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter procesowy przez unormowanie trybu zastosowania sankcji nieważności i w tym zakresie charakter niejednolity, bo występują w niej zarówno elementy charakterystyczne dla środka zaskarżenia, środka nadzoru jak też w zakresie ograniczonym – odwołalności decyzji." (B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2017, s. 395). Przytoczone stanowisko doktryny podkreśla nadzwyczajność tej instytucji prawnej, która stanowi wyjątek od zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej z art. 16 § 1 k.p.a. Z tego względu zastosowanie instytucji stwierdzenia nieważności musi sprowadzać się do wystąpienia kwalifikowanej wady prawnej, która eliminuje ją z obrotu prawnego ze skutkiem retroaktywnym (ex tunc). Ponadto należy mieć na względzie to co podkreśliło także SKO, że w postępowaniu nieważnościowym nie dochodzi do ponownego ustalania stanu faktycznego, ani weryfikacji prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2680/17). Przypomnienia wymaga także i to, że nadzwyczajność instytucji stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, która, jak wskazano wyżej, jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji z art. 16 § 1 k.p.a. sprawia, że niedopuszczalne jest stosowanie dyrektyw wykładni rozszerzającej (exceptiones non sunt extendendae). Oznacza to, że organ administracji publicznej musi badać podstawy nieważnościowe wyłącznie w świetle tylko tych przesłanek, jakie wskazał ustawodawca w art. 156 § 1 k.p.a., bez możliwości wykroczenia poza ich zakres. Same zaś przesłanki należy rozumieć literalnie, a więc niedopuszczalne jest stosowanie dyrektyw wykładni celowościowej, aby nie doprowadziły one do przyjęcia odmiennych rezultatów interpretacyjnych niźli wynika to z dyrektyw wykładni językowej.
Decyzją z 2023 r. doszło do podziału nieruchomości. Podział ten nastąpił z inicjatywy skarżących. Skarżący uważają, że decyzja ta jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – rażące naruszenie prawa. Ma to się objawiać po pierwsze w tym, że strony postępowania, tj. skarżący, nie zostali oznaczeni. Po drugie zaś, nieważność decyzji z 2023 r. ma polegać na niewskazaniu w jej treści klauzuli o przejściu z mocy prawa działki powstałej po podziale na własność Miasta T. . Sąd w składzie orzekającym nie akceptuje powołanych zarzutów.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii oznaczenia stron postępowania. Skarżący, jako inicjatorzy podziału nieruchomości byli jedynymi stronami postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 2023 r., gdyż jako jedyni, bowiem dysponowali tytułem własnościowym, posiadali interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Przepisy u.g.n. nie wskazują innych podmiotów, które mogłyby brać udział w postępowaniu podziałowym. Oczywistym więc było, że skoro w decyzji z 2023 r. mowa była o stronach postępowania, to chodziło o skarżących. W art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. mowa jest o obligatoryjnym wskazaniu w treści decyzji stron postępowania. Jednakże gdy są to z góry wiadomo oznaczone strony, gdyż byli oni jedynymi podmiotami, oznaczanie ich z imienia i nazwiska staje się kwestią drugorzędną. Ponadto, Sąd podziela pogląd SKO co do "wtórnego" oznaczenia skarżących. W aktach sprawy (k. [...] akt organu I instancji) znajduje się rozdzielnik do sprawy, który znajduje się bezpośrednio za decyzją z 2023 r. Tam zostali oznaczeni skarżący z imienia i nazwiska, a także wskazano ich adresy. Co więcej, decyzja z 2023 r. została doręczona skarżącym (zob. k. [...] i [...] akt administracyjnych organu I instancji). Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, jest to wystarczające oznaczenie strony postępowania. Gdy stronami postępowania są, jako jedyne, dwie osoby współuczestniczące w sprawie z uwagi na współwłasność nieruchomości, to oznaczenie ich z imienia i nazwiska w rozdzielniku jest wystarczające z punktu widzenia przepisu art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. Co więcej nie stanowi to istotnego naruszenia prawa, które mogłoby być kwalifikowane jako naruszenie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 674/07). Jeżeli oznaczenie strony następuje w taki sposób, że wskazuje się ją bez określenia imienia i nazwiska, ale podkreśla się cechę możliwą do niewątpliwej identyfikacji jej, to nie można uznać tego za rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 1998 r., sygn. akt IV SA 912/97). Należy zatem stwierdzić, że brak oznaczenia skarżących z imienia i nazwiska w treści decyzji z 2023 r., ale za to w rozdzielniku do decyzji, nie stanowi takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby stwierdzeniem nieważności tej decyzji.
W odniesieniu do drugiego spornego zagadnienia podnoszonego w skardze, a także we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Sąd wskazuje, że nie stanowi to podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z 2023 r. Skarżący uważają, że plan miejscowy, obowiązujący dla spornej działki, przeznacza ją na urządzenie drogi publicznej. To z kolei powinno doprowadzić do zawarcia w decyzji z 2023 r. klauzuli o przejściu z mocy prawa działki powstałej na skutek podziału na własność Miasta T. . SKO odpiera ten zarzut podnosząc, że plan miejscowy nie ustanawia drogi publicznej, tylko urządzenia i trasy komunikacyjne. Sąd podziela ten argument organu II instancji, jednakże godzi się także dopowiedzieć tutaj, iż pełna analiza zarzutu skarżących wymagałaby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które jednak na gruncie postępowania nieważnościowego jest dalece ograniczone.
Działka nr ew. [...], jaka powstała na skutek wydania decyzji z 2023 r., została przeznaczona w planie miejscowym na cele zorganizowania urządzeń i tras komunikacyjnych (oznaczenie 5L oraz 6L). W § 24 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia 20 marca 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta T. w rejonie ulicy [...] (Dz. Urz. Woj. W.. z 2003 r. Nr [...], poz. 1426, zwanej dalej "uchwałą nr [...]") lokalny prawodawca wyjaśnia znaczenie ww. symboli. Wskazuje się następujące wyjaśnienia tych oznaczeń: "5L – ulica lokalna, projektowany wjazd do terenów mieszkaniowych wielorodzinnych oraz centrum dzielnicowego (...) 6L – ulica lokalna osbługująca tereny mieszkaniowe wielorodzinne o niskiej intensywności zabudowy łącząca ulicę projektowaną 5L z ulicą projektowaną 3Z (...)". Należy zaznaczyć, że oprócz urządzeń i tras komunikacyjnych oznaczonych symbolem L, są jeszcze inne, które odnoszą się funkcjonalnie do dróg publicznych (zob. § 2 ust. 1 pkt 11 uchwały nr [...]). We wprowadzeniu do wyliczenia w § 24 uchwały nr [...] wskazuje się z kolei, że przeznaczenie i zagospodarowanie terenów komunikacji drogowej dotyczy terenów oznaczonych symbolami G, Z, 1 oraz D. Wśród wymienionych brakuje terenów o symbolu L. Pozwala to na stwierdzenie, że tereny oznaczone symbolem L nie spełniają funkcji dróg publicznych.
W kwestii przypomnienia, decyzja z 2023 r. została wydana na podstawie art. 98 u.g.n. z inicjatywy skarżących. Z treści art. 98 u.g.n. nie można wyprowadzić wniosku, aby organ administracji publiczne dokonujący podziału nieruchomości sam mógł ustalić kategorię dróg wymienionych w tym przepisie. Powołanie we wniosku o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości art. 98 ust. 1 u.g.n. nie jest zatem wiążące dla organów administracji publicznej (wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 1061/23). Skoro zatem kategorie dróg gminnych określone w § 2 ust. 1 pkt 11 i § 24 uchwały nr [...] nie są jasno określone co do funkcji, nie można wskazywać, że z pewnością dotyczą one dróg publicznych. To wymagałoby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, na co w niniejszej sprawie nie było miejsca.
W odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem 5L przeznaczenie na urządzenie i trasę komunikacyjną przejawia się nie w tym, że dochodzi do powstania ulicy/drogi publicznej, tylko lokuje się wjazd, co odpowiada znaczeniu "urządzenia komunikacyjnego". Odzwierciedla to także załącznik graficzny do uchwały nr [...], gdzie widać ewidentnie "węzeł", jaki prowadzi do przyszłego osiedla/dzielnicy T. . Teren oznaczony symbolem 5L nie zakłada lokowania drogi publicznej, tylko jest urządzeniem. To, że Rada Miejska T. oznaczyła to jako "ulica lokalna" jest pewną naturalną konsekwencją – wjazd nie może zostać ulokowany w oderwaniu od drogi. Stąd właśnie uzasadnione jest, aby teren 5L był ulicą lokalna, projektowanym wjazdem do dzielnicy. Załącznik graficzny do planu miejscowego uwzględnia zresztą oznaczenie o kierunku wjazdu, jaki ma obowiązywać na skutek realizacji przyszłych inwestycji.
Teren oznaczony symbolem 6L z kolei pozostaje względem terenu działki skarżących w relacji, której bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, nie będzie możliwe ustalenie. Sąd zaznacza, że oznaczenie symbolem 6L nie obejmuje działki nr ew. [...], a jednocześnie granice tego terenu nie są wyznaczone w taki sposób, aby móc bez wątpienia stwierdzić, iż ta działka na pewno została przeznaczona na cele określone dla terenu 6L. Bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego ta kwestia nie daje się ustalić. Sąd przypomina, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nie prowadzi się postępowania wyjaśniającego w takim rozumieniu, aby ustalać okoliczności faktyczne w celu nałożenia na podmiot prawa uprawnienia albo obowiązku (wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt II OSK 2269/21). Postępowanie wyjaśniające w ramach procedury stwierdzenia nieważności polega wyłącznie na znalezieniu oczywistej sprzeczności, a więc takiej, której istnienie pozwala zidentyfikować się bez przeprowadzenia jakiejkolwiek analizy. Organ II instancji, który orzekał w postępowaniu nieważnościowym stwierdził, że oczywistości naruszenia prawa nie ma. Zbadano także ewentualne zaistnienie innych przesłanek nieważnościowych, niepodniesionych przez skarżących, ale i tutaj wynik badania był negatywny. To zaś oznacza, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z 2023 r.
Odnosząc się bezpośrednio do treści skargi, należało stwierdzić jej niezasadność. Wbrew temu, co twierdzą skarżący, plan miejscowy nie ustanawia de iure dróg publicznych. Teren oznaczony symbolem 5L jest rzeczywiście urządzeniem drogowym – wjazdem do nowej dzielnicy miasta T. . Z kolei istnienie drogi publicznej określonej mianem 6L w odniesieniu do spornej działki należącej do skarżących, nie daje się wyznaczyć bez konieczności przeprowadzenia analizy właściwej dla pełnowymiarowego postępowania wyjaśniającego. To zaś w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest nie-dopuszczalne. W decyzji podziałowej nie rozstrzyga się o relacji nowo powstałej działki do planu miejscowego, który może zakładać ulokowanie nowej drogi publicznej. W ramach przepisu art. 98 ust. 1 u.g.n. nie ma takiej kompetencji po stronie organu administracji publicznej.
Skarżący zostali oznaczeni w taki sposób, że możliwe było zidentyfikowanie ich, jako strony postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 2023 r. W rozdzielniku wskazano jedyne strony postępowania z imienia i nazwiska. Skutecznie także doręczono im decyzję z 2023 r., o czym świadczy np. oświadczenie skarżących o rezygnacji z prawa do wniesienia odwołania od decyzji z 2023 r.
Uwagi podniesione w piśmie procesowym z dnia 9 stycznia 2025 r. nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Kwestia ustalenia opłaty adiacenckiej na podstawie art. 98a u.g.n. nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa podczas wydawania decyzji z 2023 r. Wszczęcie postępowania administracyjnego o ustalenie opłaty adiacenckiej nie dowodzi jej nałożeniu na skarżących, a tylko decyzja administracyjna wieńcząca to postępowanie może dawać obraz tego, jak przepisy prawa zostały zastosowane. Nie wiadomo czy i jak zakończy się to postępowanie, dlatego Sąd nie odnosi się do merytorycznej strony postępowania, które nie jest przedmiotem oceny w niniejszej sprawie.
Kończąc, Sąd zwraca uwagę na treść § 2 ust. 1 pkt 11 uchwały nr [...] W tym przepisie Rada Miejska T. wskazuje, że tereny urządzeń i tras komunikacyjnych obejmują różne tereny: k, kx, kkx, K, G, Z, L, oraz D. W zależności od funkcji, jakie te tereny spełniają, można traktować je jako urządzenia albo drogi publiczne. W odniesieniu do terenu 5L mowa jest o urządzeniu, a kwestia terenu 6L wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, aby zrekonstruować relację pomiędzy tym terenem a działką skarżących. To zaś, jak już Sąd wielokrotnie podkreślił, jest niedopuszczalne, gdy przedmiotem zawisłej sprawy administracyjnej jest stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności skargi jako takiej. Kierując się wspomnianym już przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł żadnych przesłanek, jakie mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji SKO wydanej w pierwszej instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.