II SA/Po 753/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił opinię służbową policjanta uznaną za nieprzydatnego do służby, stwierdzając brak wystarczających dowodów na poparcie negatywnej oceny.
Policjant M. B. został oceniony jako nieprzydatny do służby w Policji na podstawie opinii służbowej, która wskazywała na niską skuteczność w nakładaniu mandatów, rzadkie pozyskiwanie informacji oraz wadliwie przeprowadzoną interwencję. Sąd uchylił tę opinię oraz utrzymującą ją w mocy decyzję, uznając, że dowody przedstawione przez organy nie potwierdzały w sposób wystarczający zarzutów o nieprawidłowym wykonywaniu obowiązków.
Sprawa dotyczyła skargi policjanta M. B. na decyzję Komendanta Powiatowego Policji w M., która utrzymała w mocy opinię służbową stwierdzającą jego nieprzydatność do służby. Opinia opierała się na zarzutach dotyczących niskiej liczby nałożonych mandatów karnych, rzadkiego pozyskiwania informacji o zdarzeniach, wadliwie przeprowadzonej interwencji oraz braku reakcji na zdarzenie z udziałem nieletnich. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją opinię służbową. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, że policjant nieprawidłowo wykonywał swoje obowiązki. Kwestionowano m.in. sposób oceny liczby nałożonych mandatów, wskazując, że policjant ma prawo stosować pouczenia, a nie tylko mandaty. Podkreślono również, że ocena nieprzydatności do służby nie może być oderwana od oceny konkretnych zdarzeń i zaniechań. Sąd uznał, że dowody dotyczące wadliwie przeprowadzonej interwencji i braku reakcji na zdarzenie z udziałem nieletnich były niewystarczające lub wewnętrznie sprzeczne. Zwrócono uwagę na fakt, że policjant był w służbie przygotowawczej i nie powinien być dowódcą patrolu. Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez oparcie ustaleń na materiale dowodowym, który nie dowodził zarzucanych czynów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, ocena taka jest dowolna i nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, zwłaszcza gdy policjant ma prawo stosować pouczenia zamiast mandatów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo niskie statystyczne wskaźniki nakładania mandatów lub pozyskiwania informacji nie są wystarczające do stwierdzenia nieprzydatności do służby, ponieważ nie uwzględniają specyfiki pracy policjanta i możliwości stosowania innych środków oddziaływania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
Dz.U. Nr 153, poz. 1269 art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa właściwość sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 1 i 2 pkt. 1
Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa granice rozpoznania sprawy przez sąd.
Dz.U. z 2007, Nr 43, poz. 277 art. 41 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 06.04.1990 r. o Policji
Określa skutki stwierdzenia nieprzydatności do służby w okresie służby przygotowawczej.
Dz. U. z 2002r. nr 153. poz.1270 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.
Pomocnicze
Dz.U. Nr 98, poz. 890 art. § 10 ust. 2 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17.06.2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej
Podstawa do wydania opinii służbowej.
Dz.U. Nr 98, poz. 890 art. § 11 ust. 5 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17.06.2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej
Podstawa do wydania opinii służbowej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi przez organ.
k.p.a. § Rozdział 2
Ustawa z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasady ogólne postępowania administracyjnego.
Dz.Urz. KGP Nr 9, poz. 48 art. § 3
Zarządzenie nr 323 Komendanta Głównego Policji z 26.03.2008 r. w sprawie metodyki wykonywania przez Policję czynności administracyjno-porządkowych w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców
Określa zasady nakładania mandatów karnych i stosowania pouczeń.
Dz.Urz. KGP Nr 9, poz. 48 art. § 9 i § 10 ust. 2
Zarządzenie nr 323 Komendanta Głównego Policji z 26.03.2008 r. w sprawie metodyki wykonywania przez Policję czynności administracyjno-porządkowych w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców
Określa okoliczności uzasadniające zastosowanie środków oddziaływania wychowawczego.
Dz.U. Nr 98, poz. 890 art. § 6 ust. 1 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17.06.2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy policji oraz wzoru formularza opinii służbowej
Kryteria oceny planowania i organizacji pracy.
Dz.Urz.KGP.07.15.119 art. §17 pkt.3
Zarządzenie nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym
Obowiązek podejmowania działań przez policjantów komórek interwencyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na poparcie zarzutów o niskiej skuteczności w nakładaniu mandatów. Możliwość stosowania pouczeń zamiast mandatów jako zgodna z prawem praktyka. Dowody dotyczące wadliwie przeprowadzonej interwencji i braku reakcji na zdarzenie z udziałem nieletnich są niewystarczające lub wewnętrznie sprzeczne. Długotrwałe zwolnienie lekarskie nie może być samodzielną podstawą do negatywnej oceny. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy obu instancji.
Odrzucone argumenty
Niska częstotliwość karania mandatami karnymi. Niska średnia pozyskiwania informacji o zdarzeniach i osobach. Wadliwie przeprowadzona interwencja w dniu 12.09.2008 r. Brak reakcji na zdarzenie z udziałem osób nieletnich w dniu 10.10.2008 r. Postawa wskazująca na obawę lub wstyd przed służbą w policji (na podstawie zeznań funkcjonariusza straży miejskiej).
Godne uwagi sformułowania
Swobodne uznanie organu nie może nosić cech dowolności, a decyzja taka powinna być wynikiem wszechstronnej oceny konkretnego przypadku dokonanej na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego sprawy. Jako dowolne, bowiem należy traktować ustalenia faktyczne nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym. Nie można więc, abstrahując, od precyzyjnej analizy poszczególnych przypadków, zasadnie podnieść zarzutu wadliwego wykonywania przez policjanta obowiązków w zakresie karania sprawców wykroczeń. W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu opinii służbowej nie sposób ze zgromadzonego materiału dowodowego wywieść, by w istocie opiniowany w sposób nie odpowiadający przepisom zaniechał wylegitymowania uczestników zajścia.
Skład orzekający
Wiesława Batorowicz
przewodniczący
Aleksandra Łaskarzewska
sprawozdawca
Edyta Podrazik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji, wymogów dowodowych w postępowaniu administracyjnym oraz kontroli sądowej nad ocenami pracowniczymi w służbach mundurowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjanta w służbie przygotowawczej i procedury opiniowania w Policji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rzetelne gromadzenie dowodów i unikanie dowolności w ocenach pracowniczych, nawet w służbach mundurowych. Pokazuje też rolę sądu administracyjnego w ochronie praw funkcjonariuszy.
“Czy statystyki mogą zadecydować o karierze policjanta? Sąd analizuje podstawy opinii służbowej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 753/09 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2010-04-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-09-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia [....] 2009r. w przedmiocie opinii służbowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją opinię służbową Naczelnika Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w M. z dnia [...]r. /-/ A.Łaskarzewska /-/ W.Batorowicz /-/ E.Podrazik Uzasadnienie Komendant Powiatowy Policji w M. decyzją z dnia [...] 08.2009 r. utrzymał w mocy opinię służbową Naczelnika Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w M. z [...].07.2009 r. Powyższą decyzję oraz opinię służbową wydano w następującym stanie faktycznym. Naczelnik Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w M. na podstawie § 10 ust. 2 pkt 3 i § 11 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17.06.2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej wydał opinię służbową za okres pełnienia służby od 06.12.2007 r. do 17.10.2008 r. przez policjanta będącego w okresie służby przygotowawczej post. M. B . Zainteresowany od tej opinii odwołał się, ale Komendant Powiatowy Policji w M. decyzją z dnia [...].12.2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną opinię służbową dotyczącą skarżącego i stwierdzającą jego nieprzydatność do służby. Jednak wskutek skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił wyrokiem z dnia 23.04.2009 r. sygn. IV SA/Po 24/09 zarówno opinię służbową jak i utrzymującą ją w mocy decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na wątpliwości, co do rzetelności sporządzania ocen okresowych jak i opinii służbowych spowodowane m.in. tym, iż twierdzenia zawarte w niej nie zostały poparte żadnymi konkretnymi zdarzeniami. Ponownie, w dniu 02.07.2009 r. sporządzono opinię służbową pozostającego w służbie przygotowawczej posterunkowego M. B. za okres od 06.12.2007 do 02.07.2009 r. W opinii tej Naczelnik Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w M. uznał, że post. M. B. nie nadaje się do służby w Policji. Opinia ta składa się z pięciu części: cześć A- dane opiniowanego, część B- opis stanowiska służbowego, część C - ocena opiniowanego w tym: - pkt 1- ocena przygotowania zawodowego - zgodnie z wymaganiami przy czym wykształcenie - powyżej wymagań - pkt 2 . ocena wywiązywania się z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności według określonych kryteriów tj. a) znajomość obowiązujących przepisów i procedur oraz umiejętność ich stosowania - zgodnie z wymaganiami b) rozwój własny i podnoszenie kwalifikacji – nie oceniano, c) planowanie i organizowanie pracy - zgodnie z wymaganiami, d) praca w zespole – nie oceniano, e) komunikacja - zgodnie z wymaganiami, f) zdolność analityczna - zgodnie z wymaganiami, g) samodzielność - nie oceniano, h) kreatywność - zgodnie z wymaganiami, i) dyspozycyjność - nie oceniano, j) radzenie sobie w sytuacjach kryzysowych - nie oceniano, k) realizacja zadań i czynności - poniżej wymagań, l) pozostałe dotyczyły tylko policjantów na stanowiskach kierowniczych - pkt 3 - ocena opisowa opiniowanego w zakresie przygotowania zawodowego, wywiązywania się z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności, a także predyspozycji do zajmowania stanowiska służbowego. W tej części opinii stwierdzono m.in. że w okresie objętym opinią służbową tj. od 06.12.2007 r. do 15.06.2009 r. skarżący przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim (tj. 281 dni), co spowodowało odstąpienie od oceny części elementów opinii służbowej, w zakresie rozwoju własnego i podnoszenia kwalifikacji; pracy w zespole, samodzielności; dyspozycyjności; radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych. Na poziomie poniżej wymagań oceniono realizację zadań i czynności podnosząc, iż dowodem negatywnej oceny jest brak dostatecznej realizacji zadań i obowiązków wynikających z aktów prawnych, przepisów resortowych i karty opisu stanowiska. W ocenie organów obu instancji przyjęcie takich wniosków (tj. o niedostatecznej realizacji zadań i obowiązków przez skarżącego) uzasadniały następujące fakty: – w 2008 r. opiniowany policjant, nałożył za wszystkie ujawnione wykroczenia jedynie 10 mandatów karnych, w tym 4 z zakresu bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jak wyjaśniono, oznacza to, ze skarżący represjonował sprawców wykroczeń co 103,8 h, podczas gdy pozostali policjanci nakładali mandaty karne średnio co 21,6 h. Jako dowód wskazano zestawienie efektów pracy policjantów za rok 2008, – w 2008 r. opiniowany policjant, wychodząc do codziennej służby pozyskiwał informacje o zdarzeniach i osobach pozostających w zainteresowaniu policji średnio co 623 h, podczas gdy średnia dla całego zespołu to 216 h. Jako dowód wskazano zestawienie efektów pracy policjantów za rok 2008, – w dniu 12.09.2008 r. skarżący nieudolnie przeprowadził interwencję. Zasadniczym elementem świadczącym o wadliwości podjętych przez opiniowanego policjanta działań był fakt zaniechania wylegitymowania pijanej młodzieży oraz długi okres oczekiwania pomiędzy zgłoszeniem a podjęciem interwencji. Jako dowód wskazano nagranie na płycie CD załączone do akt administracyjnych sprawy, – wskazano również na brak reakcji post. M. B. na zdarzenie z udziałem osób nieletnich. Wedle zeznań świadka – stanowiących wyłączny dowód na tę okoliczność – w dniu 10.10.2008 r. ok. g. 20.00 kiedy patrol zmotoryzowany przejeżdżając w okolicach ul. [...] w M. nie zareagował na grupkę młodych ludzi, którzy stali nogami na ławkach oraz używali otwartego ognia lub rac podpalając nimi stojące obok drzewo. – w oparciu o zeznania funkcjonariusza straży miejskiej przesłuchanego 30.06.2009 r. – ustalono natomiast, iż wiosną 2008 r. skarżący prezentował postawę wskazującą na to, iż "wstydzi się lub obawia" służby w policji. Od powyższej opinii M.B. złożył odwołanie do Komendanta Powiatowego Policji w M. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarżący wskazał na naruszenie § 6 ust.1 pkt. 12 rozporządzenia z dnia 17.06.2002 r. dotyczącego kryterium oceny realizacji zadań i czynności. Skarżący zauważył, że nie udowodniono, aby źle i nienależycie wykonywał swoje obowiązki. Skarżący podkreślił nadto, iż nieuzasadnionym było odstąpienie od oceny, niektórych jego cech jedynie z uwagi na fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim. Opinia służbowa, w ocenie skarżącego bezpodstawnie zarzuca mu nie wykazanie zaangażowania w zakresie skutecznego represjonowania sprawców wykroczeń oraz lekceważenie norm prawnych. Komendant Powiatowy Policji w M. decyzją nr [...] z dnia [...].08.2009 r. powołał Komisję do zbadania zaskarżonej opinii służbowej. W dniu 20.08.2009 r. Komisja do zbadania zaskarżonej opinii służbowej po dokonaniu analizy zebranej w sprawie dokumentacji dotyczącej M. B. sporządziła sprawozdanie z wnioskiem - o uchylenie - zaskarżonej opinii. W sprawozdaniu zasugerowano m.in. również zasadność zwiększenia nadzoru nad post. M. B. i innym policjantami w służbie przygotowawczej oraz zmianę grafiku służb w celu wyeliminowania przypadków wyznaczania na dowódcę patrolu policjanta w służbie przygotowawczej. Pomimo, to Komendant Powiatowy Policji w M. decyzją z dnia [...].08.2009 r. utrzymał w mocy opinię służbową z 02.07.2009 r. Uzasadnienie tej decyzji zawiera większość argumentów zawartych w zaskarżonej opinii. Organ II instancji ustosunkował się do zarzutów odwołania uznając je za nieuzasadnione. Wskazano również, iż z uwagi na długotrwałą chorobę opiniowanego nie było możliwości dokonania oceny niektórych elementów wchodzących w skład tej opinii. W przewidzianym ustawą terminie M. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję z dnia [...].08.2009 r. Komendanta Powiatowego Policji w M. utrzymującą opinię służbową dotyczącą skarżącego z dnia 02.07.2009 r. stwierdzającą jego nieprzydatność do służby, wystawioną przez Naczelnika Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż na policjanta nie można nałożyć obowiązku karania sprawy za wykroczenia mandatem karnym, a więc uczynienie zarzutu w kwestii zbyt niskiej liczby wymierzanych mandatów uznać należy za bezzasadne. Zainteresowany zwrócił tez uwagę, iż nie udowodniono mu nigdy, aby nadużywał pouczeń w stosunku do konkretnych sprawców wydarzeń. W dalszej kolejności podniesiono, że opinia sporządzona została w oparciu o same tylko twierdzenia, których prawdziwość nie została w żaden sposób zweryfikowana. W ocenie skarżącego bezpodstawnie również wytknięto mu długotrwałe zwolnienie lekarskie. W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji w M. wniósł o jej oddalenie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. , nr 153, poz.1270 ze zm.). W uzasadnieniu organ podtrzymał wszystkie swoje wcześniejsze argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.) i art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. , nr 153, poz.1270 ze zm. – dalej ppsa) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Uprzedzając dokładną analizę zasadności argumentów złożonej skargi, na wstępie podkreślić należy, iż opinia służbowa jest aktem administracyjnym przełożonego służbowego policjanta, który w oparciu o dostępne mu środki dowodowe stwierdza fakty, jakie wynikają z przeprowadzonych dowodów. Jest ona aktem, w drodze którego przełożony stwierdza czy rozwój zawodowy opiniowanego policjanta przebiega we właściwym kierunku, czy kierowane do opiniowanego rozkazy i polecenia są należycie wykonywane, gwarantując sprawność działania całej formacji zbrojnej oraz czy zachodzą przesłanki awansowania służbowego lub służbowej degradacji, nie wyłączając zwolnienia ze służby. Opinia służbowa ma charakter decyzji uznaniowej. Swobodne uznanie organu nie może jednak nosić cech dowolności, a decyzja taka powinna być wynikiem wszechstronnej oceny konkretnego przypadku dokonanej na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26.05.1981 r. sygn. akt SA 810/81). Kontrola decyzji uznaniowej w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa). Prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie organy obu instancji – obowiązane były – do poszanowania przepisów prawa, w szczególności zaś dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w taki sposób, aby jej załatwienie było oparte na - udowodnionych faktach. Jako dowolne, bowiem należy traktować ustalenia faktyczne nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym. Dowodu nie wymagają wyłącznie fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu. Orzekające w rozpoznawanej sprawie organy były tymi regułami związane, i właśnie zgodność podejmowanych działań m.in. z nimi, stała się przedmiotem kontroli Sądu. Na wstępie zwrócić należy uwagę, iż w myśl art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 06.04.1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007, Nr 43, poz. 277 ze zm. – dalej ustawa o Policji) nieprzydatność do służby, stwierdzona w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej przesądza o zwolnieniu policjanta ze służby. Tak więc, prawidłowość poczynionych w tej opinii ustaleń ma niezwykle doniosłe znaczenie. Tymczasem, wyrażone w opinii służbowej z 02.07.2009 r., a następnie utrzymującej ją w mocy decyzji z [...].08.2009 r. wnioski nie znajdują potwierdzenia w przedstawionym materiale dowodowym. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zasadniczym argumentem przywołanym na poparcie zasadności oceny poniżej wymagań realizacji zadań i czynności przez post. M. B. była zbyt mała częstotliwość karania przez niego mandatami karnymi, a nazbyt częste stosowanie pouczeń wobec sprawców wykroczeń. W ocenie orzekających w sprawie organów dowód na tę okoliczność stanowi zestawienie efektów pracy policjantów za rok 2008 r. Analiza załączonego do akt sprawy dokumentu prowadzi jednak do wniosku, iż jest to jedynie statystycznie zestawienie efektów pracy policjantów, natomiast treść tego dokumentu nie pozwala na wyciągniecie wniosków, co do nieprawidłowego (bądź nie) wykonywania obowiązków służbowych przez wskazany w tym dokumencie policjantów. Na wadliwość wnioskowania organów obu instancji w tym zakresie wskazuje m.in. § 3 zarządzenia nr 323 Komendanta Głównego Policji z 26.03.2008 r. w sprawie metodyki wykonywania przez Policję czynności administracyjno-porządkowych w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców (Dz.Urz. KGP Nr 9, poz. 48 ze zm. – dalej zarządzenie nr 323 Komendanta Głównego Policji ) w myśl którego wobec sprawcy wykroczenia nakłada się grzywnę w drodze mandatu karnego (...) – jeżeli – nie można poprzestać na zastosowaniu pouczenia, zwróceniu uwagi, ostrzeżeniu lub zastosowaniu innych środków oddziaływania wychowawczego. Jeżeli więc w ramach pełnionych obowiązków służbowych policjant stwierdza popełnienie wykroczenia, w pierwszej kolejności jest on zobowiązany do oceny możliwości zastosowania środków oddziaływania wychowawczego. Dopiero dokonana przez policjanta ocena co do nieadekwatności tych środków w danej sytuacji pozwala na nałożenie mandatu karnego. Nie można więc, abstrahując, od precyzyjnej analizy poszczególnych przypadków, zasadnie podnieść zarzutu wadliwego wykonywania przez policjanta obowiązków w zakresie karania sprawców wykroczeń. Natomiast analiza zgodności z prawem poszczególnych przypadków, dokonana winna zostać z uwzględnieniem treści § 9 i § 10 ust. 2 zarządzenia nr 323 Komendanta Głównego Policji. Z treści tych przepisów wynika, bowiem kiedy policjant może poprzestać na zastosowaniu środków oddziaływania wychowawczego i jakie okoliczności uzasadniają zastosowanie tych środków, przy czym katalog czynności określony w § 10 ust. 2 jest katalogiem otwartym. W świetle powyższego, stawiane skarżącemu zarzuty dotyczące zbyt niskiej częstotliwości karania mandatami nie mogą stanowić uzasadnionego zarzutu przy ocenie policjanta w zakresie realizacji zadań i czynności oraz wywiązywania się z obowiązków. W następnej kolejności wskazać należy, że podnoszone w opinii służbowej zarzuty co do niskiej średniej pozyskiwania informacji o zdarzeniach i osobach nie mogą stanowić również dowodu przesądzającego o tym, że skarżący nie nadaje się do służby w Policji. Brak podstaw, do dokonania wyłącznie w oparciu o ten dokument ujemnej oceny w zakresie realizacji zadań i czynności przez opiniowanego policjanta w sytuacji gdy z pozostałego, zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby w istocie dopuścił się w tym względzie zaniechań. W istocie bowiem za nieuprawnioną przyjąć należy praktykę negatywnej oceny działań policjanta w zakresie nieprzydatności do służby, w oderwaniu od oceny konkretnych zdarzeń, ewentualnych zaniechań funkcjonariusza. W ocenie organów o nieprzydatności skarżącego do służby przemawiał także fakt wadliwego przeprowadzenia interwencji w dniu 12.09.2008 r. przy ul. [...] w M . Analiza przekazanych Sądowi dokumentów prowadzi do wniosku, iż opinia służbowa z dnia 02.07.2009 r. nosi – w tym zakresie - cechy wewnętrznej sprzeczności, jak również dowolności. Po pierwsze, bowiem zwrócić należy uwagę, iż w opinii służbowej ustalono, że post. M. B. - zgodnie z wymogami - planuje i organizuje pracę (część C, pkt II, lp. 3 opinii służbowej. Przy opiniowaniu tego kryterium (planowania i organizowania pracy przez skarżącego) Naczelnik Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w M. obowiązany był uwzględnić zdolność gradacji zadań według ich ważności, sprawną i terminową ich realizację, umiejętność zbierania i porządkowania informacji, ustalania priorytetów i scenariuszy działań zapewniających realizację założeń oraz tworzenia planów z różnych perspektyw czasowych. Wymóg taki wynika, bowiem z § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17.06.2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy policji oraz wzoru formularza opinii służbowej (Dz.U. Nr 98, poz. 890 ze zm.). W świetle tej pozytywnej oceny planowania i organizacji pracy przez post. ., brak podstaw do przyjęcia, aby zgłoszenie zastrzeżeń, co do sposobu przeprowadzenia interwencji w dniu 12.09.2008 r. przy ul. [...] w M.przesądzać mogło o nieprzydatności skarżącego do służby w Policji. Zauważyć należy, że w dacie tego zdarzenia obowiązki – dowódcy patrolu – powierzono M. B. - policjantowi w służbie przygotowawczej. Organ II instancji nie odniósł się do tej okoliczności, podczas gdy powołana przez Komendanta Powiatowego Policji w M. Komisja zwróciła uwagę na potrzebę eliminowania przypadków wyznaczania na dowódcę patrolu policjanta w służbie przygotowawczej oraz zwiększenie nadzoru nad policjantami w służbie przygotowawczej, w tym nad skarżącym. Podkreślenia wymaga, że działania skarżącego w trakcie tej interwencji uznane zostały wprawdzie przez jego przełożonych za przewinienie dyscyplinarne, ale mniejszej wagi i zakończyło się postępowanie w tym względzie wyłącznie rozmową dyscyplinującą. Nie wszczęto postępowania dyscyplinarnego. W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu opinii służbowej nie sposób ze zgromadzonego materiału dowodowego wywieść, by w istocie opiniowany w sposób nie odpowiadający przepisom zaniechał wylegitymowania uczestników zajścia. Z zawartej w aktach dokumentacji (sprawozdanie z dnia 30.09.2008r.) nie wynika, by w chwili przybycia patrolu młodzież zachowywała się głośno, by zakłócała spokój, porządek publiczny, ciszę nocną. W ciągu kilku minut rozeszła się. Opiniowany wyszedł z radiowozu i podjął rozpytanie pracownika baru co do podnoszonych w interwencji okoliczności, w tym czasie młodzież zaczęła się rozchodzić. Nie budzi wątpliwości Sądu dopuszczalność uprzedniego rozpytania tej osoby celem potwierdzenia przebiegu zajścia, przedstawionego przez małżonków M. dyżurnemu jednostki, ustalenia jego uczestników. W istocie rację mają organy, iż m.in. z §17pkt.3 Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (Dz.Urz.KGP.07.15.119) wynika konieczność podejmowania działań przez policjantów komórek interwencyjnych w celu zapobiegania zdarzeniom naruszającym bezpieczeństwo i porządek publiczny, a przypadku ich wystąpienia podjęcie natychmiastowych działań zmierzających do jego przywrócenia, jednakże zdarzenia naruszające bezpieczeństwo i porządek rzeczywiście muszą wystąpić. Ustalenia w tym względzie winni poczynić sami policjanci poprzez np. konieczne rozpytania. Materiał dowodowy potwierdza, wprawdzie, że patrol na czele ze skarżącym przybył na miejsce zdarzenia z opóźnieniem, jak jednak wynika z zapisu płytowego zwłoka spowodowana była działaniami związanymi z zakończeniem wcześniej rozpoczętych czynności służbowych. W dalszej kolejności nie sposób przyjąć w ocenie Sądu, by znajdujący się w aktach materiał przemawiał za przyjęciem, iż M.B. w dniu 10.10.2008 r wbrew obowiązkowi nie zareagował na działania młodzieży, która zakłócała porządek stając na ławkach i przypalając drzewa. Przede wszystkim – wbrew twierdzeniom wskazanym w opinii służbowej – z zeznań świadka D.P. nie wynika, aby to post. M. B. pełnił służbę w dacie opisywanego zajścia (tym bardziej, że z powodu znacznego upływu czasu świadek nie potrafił dokładnie wskazać daty tego zdarzenia), ani aby w ogóle opiniowany był przy tym zajściu obecny. Zeznania świadka D. P. sprowadziły się jedynie do stwierdzenia, że "w radiowozie przebywało dwóch funkcjonariuszy", którzy nie podjęli interwencji, podczas gdy w ocenie świadka było to uzasadnione, albowiem młodzi chłopcy przypalali drzewo zimnym ogniem oraz stali na ławkach Z zeznań D. P. wynika, że funkcjonariusze znajdowali się w przejeżdżającym radiowozie, który zatrzymał się na światłach. Ze znajdującego się w aktach materiału dowodowego nie wynika skąd czerpano informację co do tego, iż świadek w istocie opowiada o zajściu z dnia 10.10.2008r. oraz o niepodjęciu interwencji przez skarżącego. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że zaniechano przesłuchania pozostałych świadków zajścia mimo, iż znane były ich dane personalne i adres. W ocenie Sądu nie sposób przyjąć w świetle do tej pory zgromadzonego materiału dowodowego( zeznania D. P.), by znajdujący się w radiowozie funkcjonariusze rzeczywiście widzieli całe zajście ,tym bardziej, że ich obecność w pobliżu sklepu "[...]" była przypadkowa, nie pozostawała w związku z uprzednią interwencją. Patrolujący jedynie przejeżdżali w pobliżu, pozostawali w radiowozie. Podobne wątpliwości budzi dowód w postaci protokołu z przesłuchania funkcjonariuszki Straży Miejskiej M. P.-D . Przebieg opisanych zdarzeń nie stanowi w ocenie Sądu dowodu na nieprzydatność skarżącego do służby. W istocie bowiem nie sposób przyjąć, by sam fakt ucieczki chłopców na widok policjantów oraz nie podjęcie interwencji względem młodzieży, która zachowywała się spokojnie w godzinach popołudniowych, znajdując się w pobliżu boiska szkolnego miał być podstawą do negatywnej oceny M. B . Nie sposób nieprzydatności skarżącego wywieść także z faktu, iż po nieudanym pościgu za nieletnimi, poruszającymi się na rowerach zaproponował świadkowi M. P.-D. powrót drogą, przy której młodzieży spodziewał się nie zastać. Skarżący w istocie podjął uprzednio właściwe czynności, które z uwagi na poruszanie się młodzieży na rowerach zakończyły się niepowodzeniem. W trakcie prowadzonego przeciwko niemu postępowaniu nie wyjaśniono, czy w istocie jak twierdził ( oświadczenie skarżącego na rozprawie przed tut. Sądem, złożone w dniu 9.04.2010r.), domagał się skierowania na miejsce zdarzenia patrolu zmotoryzowanego, który mógłby akcję uczynić skuteczną. W ocenie Sądu na ocenę policjanta nie mogła mieć wpływu relacja świadka z prywatnej rozmowy ze skarżącym co do jego ewentualnej reakcji na hipotetyczne wydarzenie. Reasumując, wbrew ciążącemu na organach obowiązkowi nie sposób przyjąć, by w opinii służbowej oparto się na materiale dowodowym, który dowodziłby, iż skarżący wypełniał swoje służbowe obowiązki w sposób sprzeczny z wymaganiami wynikającymi z przepisów prawa. Zasadniczy fakt, tj. realizacja zadań i czynności poniżej wymagań nie został w świetle zebranej dokumentacji udowodniony. Poczynione, więc w tym zakresie ustalenia organów uznać należy za dowolne. Jako dowolne należy traktować, bowiem ustalenia faktyczne nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym. Działania organów w tym względzie uznać należało za nie odpowiadające wymogom art. 7,77§1,80 kpa i to w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153. poz.1270 ze zm.). Ponownie rozpoznając sprawę organ winien mieć na względzie poczynione w niniejszym uzasadnieniu rozważania, w tym co do konieczności prowadzenia postępowania dowodowego w zgodzie z normami kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to konieczność dokonywania ustaleń faktycznych w oparciu o materiał dowodowy, znajdujący się w aktach. A. Łaskarzewska W. Batorowicz E. Podrazik
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI