II SA/GL 1312/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił sprzeciw spółki A. Sp. z o.o. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając zasadność zastosowania przez SKO art. 138 § 2 k.p.a. i konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu spółki A. Sp. z o.o. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Katowicach, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta K. o warunkach zabudowy i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Spółka zarzuciła SKO niezasadne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd uznał, że SKO prawidłowo zastosowało ten przepis, ponieważ organ pierwszej instancji nie dokonał wystarczających ustaleń w zakresie analizy urbanistycznej i dobrego sąsiedztwa, a także istniała potrzeba uporządkowania postępowania w sytuacji funkcjonowania dwóch decyzji pierwszoinstancyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprzeciw spółki A. Sp. z o.o. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Katowicach z dnia 7 lipca 2023 r., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 20 kwietnia 2023 r. w przedmiocie warunków zabudowy terenu i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Spółka zarzuciła SKO naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Sąd, rozpoznając sprzeciw na posiedzeniu niejawnym, oddalił go, uznając zasadność zastosowania przez SKO art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że dwuinstancyjność postępowania administracyjnego wymaga merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organy obu instancji, a rozstrzygnięcie kasatoryjne jest wyjątkiem. Wskazał, że SKO prawidłowo oceniło niedostatki analizy urbanistycznej przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji, w tym brak ustaleń dotyczących "dobrego sąsiedztwa", parametrów zabudowy oraz linii zabudowy. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na potrzebę uporządkowania postępowania w sytuacji, gdy funkcjonowały dwie decyzje pierwszoinstancyjne dotyczące tego samego przedmiotu. Sąd wyjaśnił, że uchylenie przez WSA decyzji SKO z dnia 14 lutego 2023 r. nie zakończyło postępowania administracyjnego, a jedynie obligowało SKO do ponownego rozpoznania sprawy, co uzasadniało wydanie decyzji kasatoryjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nie przeprowadził prawidłowo analizy urbanistycznej, co uniemożliwia ocenę spełnienia warunków z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., a braki dowodowe wykluczały możliwość wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił niedostatki analizy urbanistycznej organu pierwszej instancji, w tym brak ustaleń dotyczących "dobrego sąsiedztwa", parametrów zabudowy oraz linii zabudowy. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na potrzebę uporządkowania postępowania w sytuacji, gdy funkcjonowały dwie decyzje pierwszoinstancyjne dotyczące tego samego przedmiotu, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 i ust. 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy możliwości wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
p.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 61 § ust. 5a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy analizy ładu przestrzennego w obszarze analizowanym.
u.p.z.p. art. 64d
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 64e
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 151a § par. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.p.a. art. 136 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy możliwości przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja decyzji ostatecznych.
k.p.a. art. 127 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy prawa do wniesienia odwołania.
p.p.s.a. art. 64d § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na braki w analizie urbanistycznej organu pierwszej instancji. Uchylenie decyzji kasatoryjnej przez sąd nie powoduje ostateczności decyzji organu pierwszej instancji i obliguje organ odwoławczy do ponownego rozpoznania sprawy. Niedopuszczalne jest funkcjonowanie dwóch decyzji pierwszoinstancyjnych w tej samej sprawie.
Odrzucone argumenty
Decyzja organu pierwszej instancji z dnia 8 grudnia 2022 r. stała się ostateczna po uchyleniu przez WSA decyzji Kolegium z dnia 14 lutego 2023 r. Organ odwoławczy nie był uprawniony do ponownego rozpatrzenia odwołania Spółdzielni i wydania decyzji kasatoryjnej z dnia 30 czerwca 2023 r.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Rozstrzygnięcie kasatoryjne z art. 138 § 2 k.p.a. jest zatem wyjątkiem od zasady załatwienia sprawy przez organy administracji publicznej. Nie zasługuje na uwzględnienie. Nie zasieniały podstawy dla zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Nie jest dopuszczalne zakończenie postępowania odwoławczego w sposób inny niż wskazany w art. 138 k.p.a.
Skład orzekający
Wojciech Gapiński
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście braków analizy urbanistycznej oraz procedury odwoławczej po uchyleniu decyzji kasatoryjnej przez sąd."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym warunków zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności stosowania art. 138 § 2 k.p.a. i konsekwencji uchylenia decyzji kasatoryjnej przez sąd, co jest ważne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy sąd uchyla decyzję kasatoryjną – czy sprawa jest przegrana? Wyjaśniamy procedurę odwoławczą.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1312/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-09-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Wojciech Gapiński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono sprzeciw od decyzji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 977 art. 61 ust. 1 i ust. 5 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Dz.U. 2023 poz 259 art. 64d, art. 64e, art. 151a par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2023 r. sprawy ze sprzeciwu A. Sp. z o. o. w W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 lipca 2023 r. nr SKO.UL/41.7/192/2023/11974/AMak w przedmiocie warunków zabudowy terenu oddala sprzeciw. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej – organ odwoławczy, Kolegium) decyzją z dnia 7 lipca 2023 r. nr SKO.UL/41.7/192/2023/11974/AMak, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm. – dalej u.p.z.p.), po rozpoznaniu odwołania [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w K. (dalej – [...]SM, Spółdzielnia), uchyliło decyzję Prezydenta Miasta K. (dalej – organ I instancji, Prezydent Miasta) z dnia 20 kwietnia 2023 r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem A. Sp. z o.o. w W. (dalej – Spółka, Skarżąca), organ I instancji decyzją z dnia 8 grudnia 2022 r. nr [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch kontenerowych budynków z pomieszczeniem technicznym i portiernią na działce 1 (km. [...], D.) w rejonie al. [...] w K. W odwołaniu z dnia 27 grudnia 2022 r. Spółdzielnia zanegowała decyzję Prezydenta Miasta wnosząc o jej uchylenie i wydanie odmowy ustalenia warunków zabudowy, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W motywach [...]SM wskazała na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Otóż - jej zdaniem – uzasadnienie decyzji jest ogólnikowe i nie wyjaśnia kluczowych kwestii, w tym m.in. sposobu wyznaczenia obszaru analizowanego, określenia parametrów i wskaźników dla nowej zabudowy. Ponadto zauważono, że organ I instancji nie odniósł się do zastrzeżeń, które - w opinii Spółdzielni - stanowią przeszkodę dla ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. W tym zakresie wskazano na postanowienie Sądu Rejonowego K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] wydane w ramach postępowania dotyczącego zasiedzenia służebności gruntowej. Orzeczeniem tym, jak wskazała Spółdzielnia, zakazano Spółce zagradzania nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta [...] (działki 1 i 2), przez stawianie szlabanów, ogrodzeń, bram, murów, banerów, samochodów oraz innych rzeczy. Zaznaczono również, że pod sygn. [...] toczy się postępowanie o naruszenie prawa posiadania służebności na działce 3 i 1, w tym w związku z posadowieniem obiektu kontenerowego. [...]SM podkreśliło w dalszej kolejności, że inwestycja planowana jest na działce, która stanowi drogę pożarową do pawilonu handlowego położonego przy al. [...] w K.. Konkludując Spółdzielnia uznała, że w tej sytuacji ustalenie warunków zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch kontenerów pozostaje w sprzeczności z orzeczeniem sądu powszechnego, które wiąże m.in. organy administracji, a ponadto zagraża bezpieczeństwu pożarowemu i narusza ład i sposób zagospodarowania przestrzennego. Kolegium decyzją z dnia 14 lutego 2023 r. nr SKO.UL/41.7/13/2023/959/AMak uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 8 grudnia 2022 r. oraz przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności przedstawiono przebieg postępowania, a następnie przywołano przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie. W dalszej części decyzji Kolegium zaprezentowało pogląd, zgodnie z którym decyzja o warunkach zabudowy jest wydawana co do zasady dla inwestycji przyszłej (niezrealizowanej). Dla przedsięwzięcia istniejącego lub będącego w realizacji jest możliwe wydanie tego typu decyzji wyłącznie w przypadku zobowiązania inwestora do jej przedłożenia w ramach procesu legalizacji samowoli budowlanej. Tymczasem organ odwoławczy wobec sprzecznych informacji przekazywanych przez Spółdzielnię i Spółkę powziął wątpliwość co do tego, czy na działce nr 1 znajduje się zabudowa w postaci kontenera, czy też nie. Okoliczność ta – zdaniem Kolegium – ma istotne znaczenie dla sprawy i winna być wyjaśniona w toku dalszego postępowania. Na decyzję Kolegium z dnia 14 lutego 2023 r. Spółka wniosła sprzeciw, który został uwzględniony przez WSA w Gliwicach. Mianowicie Sąd wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2023 r. o sygn. akt II SA/Gl 442/23 uchylił zaskarżoną decyzję. W motywach orzeczenia wyrażono pogląd, że nie zasiniały podstawy dla zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Według Sądu, postępowanie w przedmiocie rozbiórki obiektów budowalnych zlokalizowanych na działce nr 2 pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy. W świetle art. 63 ust. 2 u.p.z.p. podobnie oceniono postępowanie dotyczące zasiedzenia służebności gruntowej przechodu i przejazdu przez działki nr 2 i 1, gdyż ustalenie warunków zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Obojętne dla sprawy – zdaniem Sądu - jest również to, że na działce nr 1 znajduje się rzecz ruchoma, czyli kontener, który został przetransportowany na tę działkę na platformie kołowej. Podkreślono, że w stosunku do tego obiektu nie zostało wszczęte jakiekolwiek postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej. Kolegium uwzględniając wytyczne WSA w Gliwicach zawarte w wyroku z dnia 24 kwietnia 2023 r., decyzją z dnia 30 czerwca 2023 r. nr SKO.UL/41.7/198/2023/12324/AMak uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia 8 grudnia 2022 r. i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy przede wszystkim stwierdził, że będąc związany wspomnianym wyrokiem odstępuje od wyjaśnienia, czy na działce nr 1 istnieje już jeden z kontenerów objętych wnioskiem Spółki. Przystępując do badania przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. organ odwoławczy uznał, że o ile Prezydent Miasta prawidłowo wyznaczył obszar analizowany, to nie dokonał ustaleń niezbędnych dla wykazania dobrego sąsiedztwa. Wskazał, że wbrew obowiązkowi nie wyznaczono linii zabudowy. Natomiast w zakresie wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy nie określono jego średniej wartości dla obszaru analizowanego, jak również nie udokumentowano stanowiska, że przedsięwzięcie to nie wpłynie znacząco na zwiększenie tego wskaźnika na tym terenie. Uchybienia – w opinii Kolegium – dotyczą również określenia szerokości elewacji frontowej. Brak jest bowiem m.in. informacji o średniej wartości tego parametru w obszarze analizowanym. Zwrócono uwagę w tej materii, że niezrozumiałe jest stwierdzenie organu, że parametr ten nie ulegnie zmianie, skoro postępowanie nie dotyczy zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu, a budowy dwóch nowych obiektów. Identyczne uwagi wyartykułowano w kwestii stanowiska organu I instancji dotyczącego wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki. Nie stwierdzono natomiast naruszeń w pozostałym zakresie przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Konkludując Kolegium wyraziło stanowisko, że organ I instancji naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż nie przeprowadził w sposób prawidłowy analizy urbanistycznej, co uniemożliwia ocenę spełnienia warunków z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Jednocześnie stwierdzono, że zakres braków wyklucza zastosowanie art. 136 § 1 k.p.a., tj. uzupełnienie materiału dowodowego w ramach postępowania odwoławczego. W międzyczasie, tj. przed wydaniem wspomnianego wyroku z dnia 24 kwietnia 2023 r., po uzupełnieniu postępowania dowodowego Prezydent Miasta decyzją z dnia 20 kwietnia 2023 r. nr [...] ponownie ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Wskazał w jej treści, że Spółka wyjaśniła, że na działce nr 1 nie znajduje się obecnie jakikolwiek obiekt, który podlegałby naniesieniu na mapę zasadniczą. W odwołaniu z dnia 8 maja 2023 r. od decyzji organu I instancji z dnia 20 kwietnia 2023 r. Spółdzielnia powtórzyła argumentację prezentowaną w toku postępowania. Dodatkowo stanęła na stanowisku, iż Prezydent Miast niezasadnie przyjął, że obiekt znajdujący się na działce nr 2 (sąsiadującej bezpośrednio z działką nr 1) jest obiektem reklamowym. Podniesiono bowiem, że w sprawie o sygn. akt [...] pełnomocnik Spółki wyjaśnił, że jest to pomieszczenie służące pracownikom ochrony. Kolegium decyzją z dnia 7 lipca 2023 r. nr SKO.UL/41.7/192/2023/11974/AMak uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia 20 kwietnia 2023 r. Oprócz powtórzenia argumentacji zaprezentowanej już wcześniej w decyzji z dnia 30 czerwca 2023 r. zwrócono uwagę na potrzebę wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu I instancji z dnia 20 kwietnia 2023 r. Wskazano bowiem, że w niniejszej sprawie w pewnym momencie istniały dwa rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjne, a ponieważ pierwsze z nich (z dnia 8 grudnia 2022 r.) zostało uchylone w trybie art. 138 § 2 k.p.a. to zachodzi potrzeba wydania decyzji kasatoryjnej w odniesieniu także do decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 kwietnia 2023 r. Podkreślono przy tym, że organ I instancji w niniejszej sprawie winien prowadzić jedno postępowanie. W sprzeciwie z dnia 24 lipca 2023 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a dotyczącym decyzji Kolegium z dnia 7 lipca 2023 r., pełnomocnik Skarżącej zarzucił naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezasadne w okolicznościach sprawy przyjęcie, że decyzja Prezydenta Miasta K. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w sytuacji gdy sprawa została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 8 grudnia 2022 r., a dalsze postępowanie w sprawie dotknięte było nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Wobec tego zarzutu pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że w dniu wydawania decyzji przez Kolegium, tj. 30 czerwca 2023 r. w obrocie prawnym były dwie decyzje organu I instancji z: 8 grudnia 2022 r. i 20 kwietnia 2023 r. W ocenie pełnomocnika, uchylenie przez Sąd decyzji Kolegium z dnia 14 lutego 2023 r. doprowadziło do tego, że rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta z dnia 8 grudnia 2022 r. stało się ostateczne. Brak było natomiast podstaw ku temu, aby Kolegium wydawało decyzję kasatoryjną z dnia 30 czerwca 2023 r. wskutek ponownego rozpatrzenia odwołania Spółdzielni. Ponadto, według pełnomocnika Spółki, w momencie wniesienia sprzeciwu organ I instancji nie był uprawniony do prowadzenia postępowania i wydania kolejnej w sprawie decyzji z dnia 20 kwietnia 2023 r. Z tych też przyczyn, w opinii pełnomocnika, SKO powinno stwierdzić: 1) na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 kwietnia 2023 r., 2) na podstawie art. 134 k.p.a. niedopuszczalność odwołania Spółdzielni, 3) umorzyć postępowanie w części, w jakiej prowadzone było na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lutego 2023 r. W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Nadmienić należy, że Spółka wniosła również sprzeciw od decyzji Kolegium z dnia 30 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że w myśl art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podkreśla, że zarówno doktryna, jak i orzecznictwo są zgodne, że dwuinstancyjność w postępowaniu administracyjnym polega na wydaniu rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym przez organy dwóch różnych instancji. Zasada dwuinstancyjności powoduje, że każdy z organów (najpierw pierwszej, a potem drugiej instancji) przeprowadza postępowanie w celu prawidłowego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. W postępowaniu administracyjnym nie mamy zatem do czynienia jedynie z kontrolą orzeczenia organu I instancji, ale z prowadzeniem postępowania tak, aby załatwić sprawę merytorycznie. Ponadto już z kolejności przepisów, zawartych w art. 138 k.p.a. wynika, że zasadą winno być rozstrzyganie sprawy przez organ odwoławczy co do istoty, czyli albo utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji (jeśli jest ona w ocenie organu odwoławczego prawidłowa) lub uchylenie tej decyzji i załatwienie sprawy merytorycznie. Rozstrzygnięcie kasatoryjne z art. 138 § 2 k.p.a. jest zatem wyjątkiem od zasady załatwienia sprawy przez organy administracji publicznej. Wyjątek ten jest możliwy do zastosowania wyłącznie przy zaistnieniu ustawowych przesłanek (zob. wyroki NSA: z dnia 24 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2958/14, Lex nr 2142416; z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt II OSK 65/15, Lex nr 2177618). Rozstrzygnięcie powyższej kwestii wymaga odniesienia się do treści art. 138 § 2 k.p.a. W świetle tego przepisu organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dla wykładni art. 138 § 2 k.p.a. istotne znaczenie ma art. 136 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Analiza norm procesowych wynikających z powyższych przepisów k.p.a. prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy może skorzystać z wynikającego z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienia do skasowania decyzji organu I instancji tylko w sytuacji, w której organ ten, stosując środki wskazane w art. 136 § 1 k.p.a., nie będzie mógł we własnym zakresie naprawić wad postępowania pierwszoinstancyjnego co do wyjaśnienia "zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Jak wskazuje się w orzecznictwie, sądowa ocena decyzji kasatoryjnej dokonywana w ramach rozpatrzenia sprzeciwu nie jest oceną przesądzającą o meritum sprawy. Sąd bada jedynie, czy w okolicznościach sprawy organ odwoławczy słusznie uznał, że zostały spełnione wymogi do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 43/19, Lex nr 2627240). Badając kwestię zasadności wydania przez Kolegium decyzji kasacyjnej podnieść przyjdzie, że wskazano w niej przede wszystkim na niedostatki dowodowe postępowania pierwszoinstancyjnego. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w prawidłowo wyznaczonym obszarze analizowanym nie dokonał ustaleń pozwalających na przyjęcie wystąpienia tzw. "dobrego sąsiedztwa", które warunkuje wydanie pozytywnej dla inwestora decyzji, a także kształtuje parametry i wskaźniki przyszłego przedsięwzięcia. Dodatkowo Kolegium zwróciło uwagę, że wcześniejsza decyzja organu I instancji z dnia 8 grudnia 2023 r. został uchylona decyzją Kolegium z dnia 30 czerwca 2023 r. Dlatego też dostrzegło potrzebę uchylenia decyzji organu I instancji z dnia 20 kwietnia 2023 r. wydanej w tożsamej sprawie pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Podkreśliło przy tym, że Prezydent Miasta winien w sprawie z wniosku Spółki z dnia 21 września 2022 r. prowadzić jedno postępowanie. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium dotyczącym nieprawidłowości przeprowadzonej przez organ I instancji analizy. Niemniej jednak w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma to, że w pewnym momencie funkcjonowały dwie decyzje pierwszoinstancyjne (z dnia 8 grudnia 2022 r. i 20 kwietnia 2023 r.), które dotyczyły ustalenia warunków zabudowy dla budowy dwóch kontenerowych budynków z pomieszczeniem technicznym i portiernią na działce 1 (km. [...], D.) w rejonie al. [...] w K. Pełnomocnik Spółki nie neguje nieprawidłowości analizy ładu przestrzennego w obszarze, o którym mowa w art. 61 ust. 5a u.p.z.p. W sprzeciwie koncentruje się natomiast na wykazaniu, że decyzja organu I instancji z dnia 8 grudnia 2022 r., którą ustalono warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji, ma charakter ostateczny. Wywiódł to z faktu uchylenia przez tut. Sąd decyzji Kolegium z dnia 14 lutego 2023 r. Jego zdaniem, organ II instancji w tej sytuacji nie był uprawniony do ponownego rozpatrzenia odwołania Spółdzielni od wspomnianej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 8 grudnia 2022 r. i w dalszej kolejności do jej wyeliminowania. Odnosząc się do tego stanowiska stwierdzić należy, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Otóż jak już wcześniej wyjaśniano - stosownie do art. 64e p.p.s.a. - rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. W zależności od wyniku przeprowadzonej kontroli sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 p.p.s.a.) lub oddala sprzeciw, w przypadku jego niezasadności (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Uwzględnienie sprzeciwu i co za tym idzie uchylenie decyzji organu II instancji nie oznacza jednak zakończenia postępowania administracyjnego. Wskazuje to jedynie, że podnoszone przez organ odwoławczy okoliczności nie uzasadniały wydania rozstrzygnięcia kasatoryjnego. Dlatego też organ II instancji w takiej sytuacji nie tyle może, co jest zobligowany (stosownie do zasady dwuinstancyjności – art. 16 k.p.a. i funkcji odwołania – art. 127 § 1 k.p.a.) do przeprowadzenia kolejnej kontroli decyzji organu I instancji przez ponowne rozpatrzenie sprawy. Poza tym podmiot, który zakwestionował rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w formie odwołania ma prawo oczekiwać, że jego sprawa zostanie w trybie odwoławczym ponownie rozpoznana. Uprawnienia tego nie znosi wyrok sądu administracyjnego wydany w oparciu o art. 151a § 1 p.p.s.a., którym uchyla kontrolowaną decyzję kasatoryjną. Następstwem takiego orzeczenia jest więc powrót sprawy do etapu postępowania odwoławczego, które winno się zakończyć decyzją zawierającą jedno z rozstrzygnięć określonych w art. 138 § 1 i 2 k.p.a. Przenosząc to na grunt badanej sprawy stwierdzić należy, że WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2023 r. uchylił decyzję Kolegium z dnia 14 lutego 2023 r., co obligowało SKO do ponownego rozpoznania sprawy wobec wniesionego odwołania przez Spółdzielnię. Skoro postępowanie instancyjne nie zostało zakończone, to niezasadnym jest przypisywanie decyzji organu I instancji przymiotu ostateczności. W myśl bowiem art. 16 § 1 k.p.a. decyzje ostateczne to te, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast rację ma Kolegium i pełnomocnik Spółki, że niedopuszczalnym jest, aby w tożsamej sprawie, zainicjowanej tym samym wnioskiem, funkcjonowały dwie decyzje rozstrzygające w zakresie tego samego przedmiotu. Owe "zamieszanie" wywołane zostało kontynuowaniem postępowania administracyjnego przez organ I instancji po tym, jak Kolegium wydało w dniu 14 lutego 2023 r. decyzje kasatoryjną w odniesieniu do jego rozstrzygnięcia z dnia 8 grudnia 2022 r. W następstwie uchylenia wyrokiem Sądu decyzji Kolegium z dnia 14 lutego 2023 r. doszło do sytuacji przywrócenia postępowania administracyjnego do etapu rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 8 grudnia 2022 r. To z kolei wywołało potrzebę uporządkowania toku postępowania w części następującej po decyzji Kolegium z dnia 14 lutego 2023 r. Możliwość ku temu stwarzało odwołanie, jakie Spółdzielnia złożyła od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 kwietnia 2023 r. Nadmienić należy, że nie było żadnych przeszkód dla jej wydania, gdyż decyzja Kolegium z dnia 14 lutego 2023 r. w owym czasie pozostawała w obrocie prawnym. Kolegium usuwając decyzję organu I instancji z dnia 20 kwietnia 2023 r. doprowadziło do stanu zgodnego z prawem. Jednocześnie wyjaśnić należy, że nie jest dopuszczalne zakończenie postępowania odwoławczego w sposób inny niż wskazany w art. 138 k.p.a. Między innymi nie jest możliwe samo uchylenie zaskarżonej decyzji, w całości lub w części, bez przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, albo umorzenia postępowania w I instancji, albo orzeczenia co do istoty sprawy (zob. P.M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 138). Zatem Kolegium nie mogło jedynie uchylić rozstrzygnięcia organu I instancji z dnia 20 kwietnia 2023 r. Dodać należy, że nie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., a braki dowodowe wykluczały możliwość wydania rozstrzygnięcia co do istoty. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. oddalił sprzeciw. Zgodnie natomiast z art. 64d § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznał sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI