II SA/Po 740/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o warunkach zabudowy, uznając, że organ błędnie zastosował przepis o odstąpieniu od zasady dobrego sąsiedztwa, nie porównując wielkości gospodarstwa rolnego z właściwą gminą.
Skarżący A. i S. M. zakwestionowali decyzję o warunkach zabudowy dla budynku gospodarczego, zarzucając naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa i błędne zastosowanie art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd uznał, że organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował wspomniany przepis, porównując wielkość gospodarstwa rolnego inwestora z inną gminą zamiast z gminą właściwą. W związku z tym uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem prawidłowej wykładni przepisów.
Sprawa dotyczyła skargi A. i S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego z wiatą na sprzęt i maszyny rolnicze. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) poprzez błędne zastosowanie i nieuzasadnione odstąpienie od zasady dobrego sąsiedztwa. Wskazywali, że organ porównał wielkość gospodarstwa rolnego inwestora z średnią powierzchnią gospodarstwa w innej gminie, zamiast w gminie właściwej. Podnosili również naruszenie przepisów k.p.a. oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organy nie dopełniły obowiązku wykazania spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 4 u.p.z.p., a w szczególności nieprawidłowo porównały wielkość gospodarstwa rolnego inwestora z średnią powierzchnią gospodarstwa w gminie P., zamiast w gminie B. Sąd podkreślił, że zastosowanie wyjątku od zasady dobrego sąsiedztwa wymaga wykazania, że powierzchnia gospodarstwa rolnego przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Ponadto, sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów techniczno-budowlanych na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ błędnie zastosował przepis, porównując wielkość gospodarstwa rolnego inwestora z inną gminą zamiast z gminą właściwą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. wymaga porównania powierzchni gospodarstwa rolnego inwestora ze średnią powierzchnią gospodarstwa rolnego w danej gminie, a nie w innej gminie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymóg zabudowy sąsiedniej działki pozwalającej na określenie wymagań dla nowej zabudowy (zasada dobrego sąsiedztwa).
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymóg zgodności z przepisami odrębnymi.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wyjątek od zasady dobrego sąsiedztwa dla zabudowy zagrodowej, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego przekracza średnią w danej gminie.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 64 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie faktów.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek związania organów oceną prawną sądu.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § pkt 3
Definicja 'zabudowy zagrodowej'.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 1 pkt 2, ust. 3, ust. 4 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. przez organ odwoławczy, który porównał wielkość gospodarstwa rolnego inwestora z inną gminą. Niewłaściwe ustalenie, czy planowana inwestycja stanowi zabudowę zagrodową w rozumieniu przepisów.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów techniczno-budowlanych na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że prawidłowe zastosowanie wskazanych powyżej przepisów wymagało porównania powierzchni gospodarstwa rolnego inwestora D. K. z średnią wielkością gospodarstwa rolnego położonego w tej samej gminie co jego gospodarstw tj. w gminie B., a nie z średnią wielkością gospodarstwa rolnego położonego w gminie P., jak miało to miejsce podczas wydawania zaskarżonej decyzji. Organ nie dokonał prawidłowej oceny czy zachodzą wszystkie przesłanki określone w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. pozwalające na skorzystanie z możliwości odstąpienia zasady dobrego sąsiedztwa.
Skład orzekający
Wiesława Batorowicz
przewodniczący
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
sędzia
Robert Talaga
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności w kontekście porównywania wielkości gospodarstw rolnych i stosowania zasady dobrego sąsiedztwa w zabudowie zagrodowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planowania zabudowy zagrodowej w kontekście gospodarstwa rolnego i zasady dobrego sąsiedztwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego – zasady dobrego sąsiedztwa w kontekście zabudowy zagrodowej. Błędna interpretacja przepisów przez organy administracji jest częstym problemem, a orzeczenie to wyjaśnia kluczowe kwestie.
“Sąd: Błędne porównanie wielkości gospodarstwa rolnego z inną gminą unieważnia decyzję o warunkach zabudowy.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 740/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-06-04 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-10-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Danuta Rzyminiak-Owczarczak Robert Talaga /sprawozdawca/ Wiesława Batorowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Budowlane prawo Planowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1130 art. 61 ust. 1 pkt 1, pkt 5, ust. 4, Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 145 § 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. M. i S. M. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 1014 zł (tysiąc czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Dnia 13 grudnia 2023 roku D. K. złoży w Urzędzie Gminy B. wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego z wiatą na sprzęt i maszyny rolnicze dla potrzeb własnego gospodarstwa rolnego na terenie działki nr [...] obręb [...] gm. B.. Decyzją z 14 czerwca 2024 r., nr [...] Wójt Gminy na wniosek D. K. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego z wiatą na sprzęt i maszyny rolnicze dla potrzeb własnego gospodarstwa rolnego na terenie działki nr [...] obręb [...] gm. B.. Pismem z dnia 1 lipca 2024 r. A. i S. M. złożyli odwołanie w sprawie wskazując, że są właścicielami działki nr [...] tj. działki sąsiadującej bezpośrednio z działką inwestycyjną nr [...]. Planowana inwestycja wraz z zabudowaniami na działce nr [...] utworzą ciąg zabudowy o ponad 110 m. Istniejące jak i planowane budynki oddziałują na działkę nr [...]. Przez połowę dnia będzie cieniowana przez istniejącą i planowaną zabudowę powierzchnia działki nr [...] na ok. 600-700 m˛. Działka nr [...] jest użytkowana na cele produkcyjne w gospodarstwie rolnym. Zacienienie w takiej powierzchni zmniejsza potencjał produkcyjny w gospodarstwie rolnym. Usytuowanie budynków jest sprzeczne z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i usytuowanie. Decyzją z dnia 19 sierpnia 2024 r. [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w okolicznościach faktycznych sprawy organ I instancji prawidłowo stwierdził, że zastosowanie miał art. 61 ust. 4 u.p.z.p., co uprawniało do odstąpienia przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy od badania warunków tzw. dobrego sąsiedztwa, a w konsekwencji ustalania parametrów i wskaźników zabudowy. Kolegium wskazało, że inwestor jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni, która wynosi ok. 49 ha w gminie B., a na dzień wydawania decyzji przez organ I instancji inwestor posiadał gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa w Gminie P., która wynosi 9,78 ha. W ocenie Kolegium planowana inwestycja pozostaje w związku z prowadzoną działalnością rolniczą, a na działce nr [...] zlokalizowany został budynek mieszkalny, a także cztery budynki gospodarcze dla rolnictwa. W ocenie Kolegium planowana zabudowa pozostawała w związku z prowadzoną przez inwestora działalnością rolniczą planowane przedsięwzięcie stanowi element składowy planowanej zabudowy zagrodowej na działce nr [...]. W niniejszej sprawie działka inwestycyjna posiada dostęp do drogi - droga gminna, działka nr [...], a zatem spełniony został w sprawie warunek zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z p. W przypadku planowanej inwestycji istnieje uzbrojenie terenu z uwzględnieniem ust.5 jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, a zatem spełniony jest warunek zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z p. W niniejszej sprawie teren nie wymaga zgody na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze i nieleśne, teren nieruchomości stanowią grunty oznaczone w ewidencji jako [...], [...], [...], a zatem spełniony został warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z p. Kolegium uznało, że decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi, a mianowicie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przyjmując, że spełniony został warunek z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. W niniejszej sprawie spełniony został także warunek z art. 61 ust. 1 pkt 6 u.p.z.p. tj. planowana inwestycja nie znajduje się w obszarze: w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, ustanowiony został zakaz wznoszenia i utrzymywania obiektów budowlanych przeznaczonych na pobyt ludzi; ani na obszarze strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, ani w strefie bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu. Wójt wystąpił również zgodnie z art. 53 ust. 4 u.p.z.p. o uzgodnienie projektu decyzji pismami z dnia 7 maja 2024 r. W efekcie postanowieniem z dnia 21 maja 2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] w K. dokonał uzgodnienia projektu decyzji; a Starosty dokonał on tzw. milczącego uzgodnienia projektu decyzji. W ocenie Kolegium planowana inwestycja spełnia łącznie wszystkie sześć przesłanek wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1-6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zatem zasadne było utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że dla podjęcia decyzji o warunkach zabudowy na określonym terenie nie jest wymagana zgoda właścicieli działki, na której inwestycja jest planowana, a także właścicieli sąsiednich nieruchomości, bowiem taka decyzja nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich, co wynika z treści art. 63 ust. 2 u.p.z.p. Decyzja o warunkach zabudowy nie rozstrzyga zagadnień techniczno - budowlanych, bowiem należą one do postępowania prowadzonego przez organy architektoniczno - budowlane (starosta) w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Organ administracji architektoniczno - budowalnej związany będzie przepisami techniczno - budowlanymi, a także warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy. Pismem z dnia 18 wrzesnia 2024 roku A. M. i S. M., reprezentowani przez pełnomocnika wnieśli do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19.08.2024 r. ([...]), utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 14.06.2024 r. (znak sprawy: [...]) ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego z wiatą na sprzęt i maszyny rolnicze dla potrzeb własnego gospodarstwa rolnego na terenie działki nr [...] obręb [...] gm. B.. Zaskarżonej decyzji zarzucili jej wydanie: - naruszenie art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędne zastosowanie i nieuzasadnione uznanie, iż skoro położone w gminie B. gospodarstwo rolne inwestora D. K. przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w zupełnie innej gminie tj. P. , to stanowi to podstawę by nie stosować wymogu określonego w ust. 1 pkt 1 przywołanego przepisu i zasadne jest odstąpienia od stosowania zasad dobrego sąsiedztwa przy ustalaniu warunków zabudowy, podczas gdy prawidłowe zastosowanie wskazanych powyżej przepisów wymagało porównania powierzchni gospodarstwa rolnego inwestora z średnią wielkością gospodarstwa rolnego położonego w tej samej gminie tj. gminie B. a nie z średnią wielkością gospodarstwa rolnego w gminie P., co w konsekwencji doprowadziło do nieuprawnionego niezastosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy i zawartej w nim zasady dobrego sąsiedztwa przy ustalaniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji; - naruszeniem art. art. 61 ust. 4 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez ich błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że w przedmiotowej sprawie do wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji planowanej na terenach dla których nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest konieczne łączne spełnienie wszystkich warunków wskazanych w ust. 1 niniejszego przepisu, podczas gdy wymogi określone w tym przepisie stanowiące zasady dobrego sąsiedztwa winny zostać spełnione w przypadku przedmiotowej inwestycji o parametrach wskazanych we wniosku; - naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 3 oraz ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie i pominięcie przewidzianych w nim. kryteriów, w tym w szczególności dotyczących odległości planowanej inwestycji od granicy nieruchomości, dotyczących szerokości działki pozwalającej na odstępstwa, dopuszczające budowę budynków w zabudowie zagrodowej w granicy; - naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i niewszechstronnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie wskutek zaniechania działań niezbędnych do wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy tj. ustalenia stosunku wielkości gospodarstwa rolnego inwestora do średniej wielkości gospodarstw rolnych położonych w tej samej gminie B., zaniechanie dokonania oceny zgodności przedmiotowej inwestycji z warunkami określonymi w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i zasadą dobrego sąsiedztwa, zaniechanie dokonania oceny zgodności planowanej inwestycji z przepisami, techniczno- budowlanymi (ustawa Prawo budowlane oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie); - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niesłuszne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 sierpnia 2024 r. (SKO - [...]) w całości oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy z dnia 14.06.2024 r. (znak sprawy: [...]); o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i wskazało, że jako organ odwoławczy nie może oceniać planowanej inwestycji pod kątem jej zgodności z prawem budowlanym, ponieważ te kompetencję należą do organów administracji budowlanej. Ponadto Kolegium odniosło się do zarzutów podniesionych w skardze, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 sierpnia 2024 roku, znak [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy z dnia 14 czerwca 2024 roku, znak [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego z wiatą na sprzęt i maszyny rolnicze dla potrzeb własnego gospodarstwa ronego na terenie działki nr [...] , obręb [...], gmina B.. Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 61 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (teks jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, dalej również jako: "u.p.z.p."). Stosownie do art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe, gdy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. W niniejszej sprawie organ odstąpił od badania zachowania zasady "dobrego sąsiedztwa" powołując się na art. 61 ust. 4 u.p.z.p. zgodnie z którym przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż zastosowanie tego wyjątku jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy zostanie ustalone, że: 1) planowana inwestycja dotyczy zabudowy zagrodowej; 2) zabudowa zagrodowa jest związana z gospodarstwem rolnym; 3) powierzchnia tego gospodarstwa rolnego przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. W przypadku określonym w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. ustawodawca zrezygnował więc z konieczności zachowania zasady dobrego sąsiedztwa, jednak ustalenie warunków zabudowy z powołaniem się na to odstępstwo wiąże się z koniecznością wykazania przez organy, że inwestor spełnia opisane w przepisie warunki. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie organy nie dopełniły opisanego obowiązku. Z akt sprawy, a przede wszystkim z decyzji administracyjnych i analizy urbanistycznej, nie wynika czy faktycznie mamy do czynienia z zabudową zagrodową oraz czy wielkość gospodarstwa rolnego przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż wprawdzie ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz regulująca kolejny etap procesu budowlanego ustawa - Prawo budowlane nie zawierają ustawowej definicji pojęcia "zabudowa zagrodowa" to jednak pojęcie to zostało zdefiniowane w § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przez "zabudowę zagrodową" należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Zabudowa zagrodowa obejmuje zatem także budynki inwentarskie w gospodarstwach rolnych o profilu hodowlanym, niezależnie od sposobu ich lokalizacji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2021 r., sygn. II OSK 2951/19, Baza CBOSA). Przy czym wyjaśnić należy, iż pojęcie "budownictwa zagrodowego" użyte w u.p.z.p. powinno być rozumiane w znaczeniu funkcjonalnym, a więc obejmować swym zakresem inwestycje zagrodowe, które są organizacyjnie powiązane w ramach jednego gospodarstwa, dopuszczając ich rozproszenie przestrzenne. Niezależnie od tego, czy organy przyjmują, że zabudowa zagrodowa powinna mieć charakter zwarty, "w obrębie jednego podwórza", czy może mieć charakter rozproszony na obszarze większego gospodarstwa rolnego, powinna ona w swoim charakterze służyć obsłudze tego gospodarstwa, a jej nieodłącznym składnikiem jest istnienie przynajmniej jednego budynku mieszkalnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 609/11, Baza CBOSA). W rozpoznawanej sprawie Kolegium przyjęło, że na zabudowę zagrodową składa się zawsze zespół budynków, z których przynajmniej jeden musi mieć charakter mieszkalny w obrębie jednego podwórza, ale cała zabudowa zagrodowa nie musi znajdować się w obrębie jednej działki ewidencyjnej. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia zabrakło natomiast odniesienia przyjętej koncepcji zabudowy zagrodowej do okoliczności sprawy stanowiących podstawę przyjęcia kwalifikacji umożliwiającej wydanie decyzji o warunkach zabudowy w przedmiotowej sprawie. Ponadto wskazać należy, iż wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy zabudowy zagrodowej nie pozwala na automatyczne odstąpienie od badania przesłanki dobrego sąsiedztwa. Omawiany art. 61 ust. 4 u.p.z.p. pozwala na odstąpienie od wymogów określonych w ust. 1 pkt 1 wyłącznie pod warunkiem, że powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z planowaną zabudową zagrodową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ II instancji zastosował przywołany przepis art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uznając, że skoro położone w gminie B. gospodarstwo rolne inwestora D. K. (ok. 49 ha) przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w zupełnie innej gminie tj. P. (9,78 ha), to stanowi to podstawę by nie stosować wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy tj. odstąpienie od spełnienia przesłanek tzw. dobrego sąsiedztwa przy ustalaniu warunków zabudowy. W ocenie Sądu prawidłowe zastosowanie wskazanych powyżej przepisów wymagało porównania powierzchni gospodarstwa rolnego inwestora D. K. z średnią wielkością gospodarstwa rolnego położonego w tej samej gminie co jego gospodarstw tj. w gminie B., a nie z średnią wielkością gospodarstwa rolnego położonego w gminie P., jak miało to miejsce podczas wydawania zaskarżonej decyzji. Jednoczenie należy dostrzec, że przywołany przepis nie precyzuje wymogu, aby inwestor był właścicielem gospodarstwa rolnego, czego domaga się skarżący wskazując, że połowa powierzchni gospodarstwa rolnego inwestora stanowią grunty, które są przez niego dzierżawione. Niemniej jednak w istocie kwestia ta nie była w ogóle przedmiotem analizy organu I jak i II instancji. Reasumując powyższe rozważania, należy zaznaczyć, że organ powinien wyjaśnić, w jaki sposób rozumie związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową oraz zgromadzić materiał dowodowy z którego jednoznacznie będzie wynikać wielkość gospodarstwa rolnego inwestora (w tym jego część pozostająca w związku z zabudową zagrodową), a także średnia wartość powierzchni gospodarstwa rolnego w danej gminie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 05 marca 2020 r., sygn. II SA/Bk 122/20). Dopiero jednoznaczne wyjaśnienie przesłanek określonych w art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym umożliwi zweryfikowanie czy organy nieprawidłowo dokonały zaniechania oceny planowanej inwestycji pod względem jej zgodności z przesłankami określonymi w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest ocena, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna. Dlatego też wydanie decyzji zasadniczo musi poprzedzać rzetelne postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez właściwy organ w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Podsumowując podkreślić należy, iż organ nie dokonał prawidłowej oceny czy zachodzą wszystkie przesłanki określone w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. pozwalające na skorzystanie z możliwości odstąpienia zasady dobrego sąsiedztwa. Wypełnienie wskazanego obowiązku jest istotne przede wszystkim z tego względu, że, jak już wskazano, pominięcie zasady dobrego sąsiedztwa, nie jest możliwe w przypadku, gdy planowana inwestycja ogranicza się wyłącznie do realizacji obiektów, które samodzielnie lub łącznie z już istniejącymi obiektami, nie mogą być sklasyfikowane jako zabudowa zagrodowa. Analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, jest narzędziem służącym do stwierdzenia, czy w danym przypadku zachodzą przesłanki umożliwiające ustalenie warunków zabudowy, opisane w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Powyższym wymaganiom nie sprostały, co powinno zostać wyjaśnione w toku ponownego rozpoznawania sprawy. Z powyższych względów za całkowicie zasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 61 ust. 4 u.p.z.p. jak również zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. W kwestii kolejnych zarzutów Sąd uznał, że organ odwoławczy trafnie wskazał, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy jest jedynie pierwszym etapem realizacji inwestycji i określa jedynie ogólne ramy przedsięwzięcia, które ulegają konkretyzacji dopiero na etapie pozwolenia na budowę. Organ ustalający warunki zabudowy nie bada zatem zgodności projektowanej inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym zawartymi w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. Spełnienie wymogów określonych w tych przepisach kontrolowane jest przez organy architektoniczno-budowlane w sprawach zainicjowanych wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Z tego względu przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, nie są "przepisami odrębnymi", o jakich mowa wart. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. i zasadniczo nie znajdują zastosowania ‘na etapie ustalania warunków zabudowy (por. wyrok NSA z 12 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3335/14, dostępny w CBOSA na stronie [...]). Określony w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. warunek zgodności decyzji o warunkach zabudowy z przepisami odrębnymi nie dotyczy więc przepisów określających warunki techniczne, jakie powinny spełniać budynki, lecz przepisów, przez pryzmat których jest dokonywana ocena zgodności zamierzenia inwestycyjnego, a to zależy od położenia terenu będącego przedmiotem ustaleń. Podniesiony w tym zakresie zarzut skargi był niezasadny. Reasumując, bez jednoznacznego wykazania spełnienia bądź niespełnienia warunku z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. - nie jest możliwa ocena konieczności badania zasady dobrego sąsiedztwa. Pozostają więc do wyjaśnienia okoliczności kluczowe z punktu widzenia treści rozstrzygnięcia. Organy będą zobowiązane te nieprawidłowości usunąć ponownie rozpoznając wniosek inwestora. W tym zakresie pozostają organy związane oceną prawną sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania postanowiono w pkt II. sentencji wyroku w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez stronę skarżącą wpis (500 zł), wynagrodzenie jego pełnomocnika ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) - w wysokości 480 zł, oraz koszt opłaty skarbowej od tego pełnomocnictwa (2 x 17 zł) - łącznie 1014 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI