II SA/PO 739/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-01-17
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęchlewniaochrona środowiskaprawo budowlaneDyrektywa Azotanowapostępowanie odwoławczeWSAuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody dotyczącą pozwolenia na budowę chlewni z powodu naruszenia zasad postępowania odwoławczego i braku merytorycznego rozpoznania zarzutów odwołania.

Skarżący A.K. i C.A. zaskarżyli decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę chlewni, zarzucając niezgodność z Dyrektywą Azotanową i polskim prawem ochrony środowiska. WSA w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie zasad postępowania odwoławczego przez Wojewodę, który nie dokonał ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i nie odniósł się do zarzutów odwołania, w tym kwestii zgodności z prawem unijnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargi A.K. i C.A. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2004 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...].05.2004 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę 8 chlewni tuczników i 2 chlewni warchlaków dla inwestorów K.R. i P.R. Skarżący zarzucali niezgodność inwestycji z Dyrektywą Azotanową nr 91/676/EWG oraz polskimi przepisami, a także wadliwość raportu oddziaływania na środowisko. Podnosili również, że postępowanie powinno zostać zawieszone z uwagi na toczącą się sprawę o wznowienie postępowania w przedmiocie warunków zabudowy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, uznając, że organ odwoławczy naruszył zasady postępowania odwoławczego, ograniczając się jedynie do formalnej kontroli decyzji organu pierwszej instancji i nie dokonując ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Wskazano, że Wojewoda nie zbadał dostatecznie zarzutów dotyczących zgodności z Dyrektywą Azotanową ani nie odniósł się do wymogów Prawa ochrony środowiska w zakresie oceny oddziaływania na środowisko. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełniało wymogów art. 107 § 3 kpa, co uniemożliwiało kontrolę sądową. Sąd zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy ograniczył się jedynie do formalnej kontroli decyzji organu pierwszej instancji, nie dokonując ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i nie odnosząc się do zarzutów odwołania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że powołanie się przez Wojewodę na uzasadnienie decyzji organu I instancji i stwierdzenie zgodności z przepisami nie spełnia wymogu ponownego rozpoznania sprawy, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 28 § ust. 2

Ustawa Prawo budowlane

Prawo ochrony środowiska art. 47

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Prawo ochrony środowiska art. 56 § ust. 1

Ustawa Prawo ochrony środowiska

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 111 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo wodne

Ustawa z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne

u.n.n.

Ustawa z dnia 26.07.2000 r. o nawozach i nawożeniu

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23.12.2002 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie dokonał ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Uzasadnienie decyzji Wojewody nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych. Niewystarczające zbadanie zarzutów dotyczących zgodności z Dyrektywą Azotanową.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie odwoławcze nie może ograniczać się tylko do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji i ustosunkowania się do zarzutów odwołania. Nie spełnia wymogu ponownego rozpoznania sprawy powołanie się na uzasadnienie decyzji organu I instancji i stwierdzenie, że z uzasadnienia tego wynika, iż wydane przez organ I instancji orzeczenie jest zgodne z obowiązującymi przepisami. Ograniczenie się do formalnej kontroli decyzji organu I instancji stanowi w istocie naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego z art. 15 kpa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji tych elementów nie zawiera. Organ nie wskazał w ogóle na przepisy prawa materialnego, w oparciu o które rozstrzygnął sprawę. Brak jest jakichkolwiek ustaleń stanu faktycznego. Z tych względów praktycznie uniemożliwia sądową kontrolę.

Skład orzekający

Edyta Podrazik

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Kamieńska

członek

Elwira Brychcy

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie zasad postępowania odwoławczego przez organy administracji, w szczególności brak ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, gdzie organ odwoławczy nie dochował wymogów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe błędy proceduralne popełniane przez organy administracji, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji przez sąd. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych i urzędników.

Sąd administracyjny uchyla pozwolenie na budowę chlewni. Kluczowy błąd organu odwoławczego.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 739/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Kamieńska
Edyta Podrazik /przewodniczący sprawozdawca/
Elwira Brychcy
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik /spr./ Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006r. sprawy ze skarg A.K. i C.A. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz każdego ze skarżących kwotę po 500zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów uiszczonego wpisu; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Brychcy /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].07.2004 r. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania Z. C., A. K., C. A., J. B., utrzymał w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...].05.2004 r., w której zatwierdzono projekt budowlany i udzielono K. R. i P.R. pozwolenia na budowę 8 chlewni tuczników, 2 chlewni warchlaków, łącznie dla [...] DJP, ze zbiornikami do gnojowicy, gnojowików i silosów paszowych, śluzy dezynfekcyjnej, kontenera chłodniczego na konfiskatę, śmietnika, na działce nr [...] w Z.
W uzasadnieniu organ podał, iż z analizy dostarczonych materiałów, a zwłaszcza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wydane orzeczenie jest zgodne z obowiązującymi przepisami zarówno dotyczącymi spraw budowlanych, jak i z zakresu ochrony środowiska. Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdza, że obiekt nie będzie nadmiernie uciążliwy dla środowiska, nie naruszy interesów osób trzecich i nie będzie wymagać ustanowienia strefy ponadnormatywnego oddziaływania. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ustalono obszar oddziaływania obiektów, w obrębie którego znalazły się m.in. nieruchomości odwołujących się, stąd są oni stronami postępowania. Z akt nie wynikają żadne warunki bądź przeciwwskazania dla użytkowania nieruchomości objętych wymienionym obszarem. Zarzut, że budowa nie spełnia wymagań przewidzianych w Dyrektywie nr 91/676 EWG (tzw. azotanowej) jest nieuzasadniony w świetle raportu oddziaływania na środowisko, który został zatwierdzony decyzją Wojewody z dnia [...].10.2003 r., oraz uzgodnień i opinii branżowych dotyczących projektu technicznego. Zatwierdzony raport obejmuje takie zagadnienia jak emisja zanieczyszczeń do powietrza z procesu technologicznego i transportu, emisja związków złowonnych, emisja odpadów, miejsce, czas i sposób gromadzenia padłych zwierząt, emisja hałasu, gospodarka wodą i emisja ścieków, oddziaływanie obiektu na środowisko, a więc całość zagadnień związanych z oddziaływaniem na otoczenie. Wypunktowane w odwołaniu warunki dotyczące projektu chlewni zostały na etapie sporządzania dokumentacji, jej opiniowania, uzgadniania i zatwierdzania uwzględnione w oparciu o obowiązujące przepisy. Natomiast złożenie skargi do WSA w Poznaniu na decyzję odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Od powyższej decyzji skargi złożyli A. K. i C. A.
Zostały one zarejestrowane odrębnie pod sygnaturami II SA/Po 739/04 i II SA/Po 740/04. Następnie zarządzeniem z dnia 09.12.2004 r. w oparciu o przepis art. 111 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączono je do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
W obu skargach o takiej samej treści skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu obu skarg powołano się na przepisy Dyrektywy nr 91/676/EWG z 1991 r. oraz na przepisy prawa polskiego, do których Dyrektywa została transponowana, w tym ustawę z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne, ustawę z dnia 26.07.2000 r. o nawozach i nawożeniu, rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23.12.2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych. Zdaniem skarżących budowa przedmiotowych chlewni nie spełnia wymagań zawartych w wymienionej Dyrektywie oraz przepisach prawa polskiego. To samo odnosi się do raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Skarżący podnieśli, iż istnieje niebezpieczeństwo degradacji środowiska naturalnego, obciążonego już funkcjonowaniem innych tego typu przedsięwzięć.
Nadto skarżący podnieśli, iż ich zdaniem postępowanie administracyjne powinno być zawieszone z uwagi na toczącą się sprawę w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi okazały się zasadne.
Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem zasad postępowania odwoławczego, zgodnie z którymi organ odwoławczy winien ponownie rozpoznać sprawę. Postępowanie odwoławcze nie może ograniczać się tylko do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji i ustosunkowania się do zarzutów odwołania.
Nie spełnia wymogu ponownego rozpoznania sprawy powołanie się na uzasadnienie decyzji organu I instancji i stwierdzenie, że z uzasadnienia tego wynika, iż wydane przez organ I instancji orzeczenie jest zgodne z obowiązującymi przepisami, co uczynił w niniejszej sprawie Wojewoda. Z uwagi na specyfikę postępowania odwoławczego fakt ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy musi znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego.
Ograniczenie się do formalnej kontroli decyzji organu I instancji stanowi w istocie naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego z art. 15 kpa.
W sprawie, która z mocy przepisów ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62 poz. 627 z 2001 r.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji – wymagała przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy obejmowało konieczność dokonania analizy i oceny aspektów wymienionych w art. 47 wymienionej ustawy, rozważenie celowości nałożenia obowiązków z art. 56 ust. 1 ustawy, a także ponowne rozważenie uwag i wniosków zgłaszanych w toku postępowania w związku z udziałem społeczeństwa.
W przedmiotowej sprawie nic nie wskazuje na to, aby organ odwoławczy badał powyższe aspekty. Podkreślić należy, iż sporządzenie raportu oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko – do czego zobowiązany jest inwestor – nie zwalnia organu administracji od wyżej wymienionych obowiązków.
Uznać należy także, że Wojewoda nie zbadał dostatecznie i nie odniósł się merytorycznie do podnoszonej w odwołaniach sprzeczności inwestycji z przepisami unijnej Dyrektywy Rady nr 91/676/EWG z dnia 12.12.1991 r. oraz z przepisami prawa polskiego, do których zostały transponowane zalecenia tej Dyrektywy. Ogólnikowe powołanie się na to, że projekt ma wszelkie wymagane prawem uzgodnienia i opinie oraz odesłanie do treści raportu oddziaływania na środowisko i do decyzji własnej z dnia [...].10.2003 r. nie jest wystarczające. Tym bardziej, że uzasadnienie wskazanej decyzji Wojewody z dnia [...].10.2003 r., uzgadniającej pod względem ochrony środowiska przedmiotowe przedsięwzięcie, sprowadza się do stwierdzenia, iż "z przedstawionych materiałów wynika, że planowana inwestycja nie będzie w sposób negatywny oddziaływać na środowisko i zdrowie ludzi".
Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia zaś wymogów z art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu organ ma obowiązek wskazać na ustalenia stanu faktycznego oraz wskazać i wyjaśnić podstawę prawną decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji tych elementów nie zawiera. Organ nie wskazał w ogóle na przepisy prawa materialnego, w oparciu o które rozstrzygnął sprawę. Brak jest jakichkolwiek ustaleń stanu faktycznego. Uzasadnienie jest bardzo lakoniczne. Ogólnikowo powołuje się na "dostarczone materiały" i uzasadnienie decyzji organu I instancji. Jak wskazano powyżej zbyt lakonicznie odnosi się do zarzutów podniesionych w odwołaniach. Nie zawiera w ogóle elementów wymaganych przepisem art. 46 ust. 10 ustawy Prawo ochrony środowiska (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Wojewodę). Z tych względów praktycznie uniemożliwia sądową kontrolę.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżoną decyzję Wojewody należało uchylić. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę należy rozpoznać odwołania skarżących od decyzji Starosty G. mając na względzie przytoczone wyżej uwagi.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ E.Brychcy /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska
MK

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI