II SA/Po 730/24

II SA/Po 730/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik /sprawozdawca/
Jakub Zieliński /przewodniczący/
Tomasz Świstak
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 977
art. 63 ust. 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, 77 par. 1, 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, 106 par. 3, 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. sp. komandytowo – akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 30 lipca 2024 r., nr [...] w przedmiocie przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 14 października 2022 r. do Wójta Gminy C. wpłynął wniosek spółki M. sp. z o.o. s.k.a. z siedzibą w P. (dalej też jako skarżący lub strona) o przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia 3 października 2014 r., wydanej na rzecz spółki Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o., dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą, dla działki nr [...], obręb B..
Wójt Gminy C. pismem z dnia 14 października 2022 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie oświadczenia strony, na rzecz której została wydana decyzja o warunkach zabudowy o wyrażeniu zgody na jej przeniesienie na skarżącego.
W dniu 4 listopada 2022 r. do organu wpłynęła odpowiedź na powyższe wezwanie, do której dołączono pełnomocnictwo z dnia 25 października 2022 r. udzielone przez R. A. M. W. do reprezentowania spółki Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. oraz poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię umowy warunkowego przewłaszczenia dokumentacji projektowej i przeniesienia praw na zabezpieczenie z dnia 23 grudnia 2015 r. W § 3 wymienionej umowy udzielone zostało pełnomocnictwo R. A., do "reprezentowania przewłaszczającego (Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. – dop. sądu) przed organami administracji architektoniczno-budowlanej w celu złożenia w imieniu i na rzecz przewłaszczającego oświadczenia o wyrażeniu zgody na przeniesienie na rzecz skarżącego lub jakiejkolwiek osoby trzeciej wybranej wg uznania pełnomocnika, prawomocnej i ostatecznej decyzji wydanej przez Wójta Gminy C. w dniu 3 października 2014 r. w sprawie o sygn. [...] o warunkach zabudowy (...)".
Pismem z dnia 16 listopada 2022 r. Wójt Gminy C. wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o oświadczenie Przedsiębiorstwa A. sp. z o.o. Organ uznał dokumenty złożone przez skarżącego za niewystarczające. Zdaniem organu przedłożona umowa warunkowego przewłaszczenia dokumentacji projektowej i przeniesienia praw na zabezpieczenie nie uprawdopodabnia istnienia udzielonego pełnomocnictwa. Wątpliwości organu budzi pełnomocnictwo udzielone przez przewłaszczającego R. A. pod warunkiem zawieszającym tj. niespłacenia przez przewłaszczającego umowy pożyczki do dnia 31 marca 2017 r. Zdaniem organu koniecznym było wykazanie, a co najmniej uprawdopodobnienie, przez skarżącego spełnienia powyższego warunku. Organ stwierdził też, że decyzja administracyjna nie może być przedmiotem przewłaszczenia. Wskazano również, że pełnomocnictwo nie może być udzielone pod warunkiem. W związku z powyższym wniesiono o złożenie stosownego oświadczenia przez uprawnione obecnie podmioty do reprezentowania Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. o przeniesieniu decyzji o warunkach [...] z dnia 3 października 2014 r. na rzecz skarżącego.
Pismem z dnia 25 listopada 2022 r. skarżący ustosunkował się do wezwania organu wskazując, że prawidłowo wykazał umocowanie do złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody na przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący wyjaśnił, że umowa przewłaszczenia została zawarta w celu zabezpieczenia umowy pożyczki z dnia 18 lutego 2015 r. Wierzytelność wynikająca z ww. umowy pożyczki zapisana jest w księgach rachunkowych spółki M. sp. z o.o. s.k.a. i w dalszym ciągu funkcjonuje jako nierozliczona.
Organ pismem z dnia 5 grudnia 2022 r. zwrócił się do Przedsiębiorstwa A. sp. z o.o. o złożenie oświadczenia, o treści potwierdzającej wyrażenie zgody na przeniesienie przedmiotowej decyzji na rzecz M. sp. z o.o. s.k.a. Pismo pozostało bez odpowiedzi.
Wójt Gminy C. decyzją z dnia 27 listopada 2023 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.; dalej: "u.p.z.p."), po rozpoznaniu wniosku spółki M. sp. z o.o. s.k.a. z siedzibą w P., odmówił przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia 3 października 2014 r. wydanej dla Przedsiębiorstwa A. sp. z o.o. z siedzibą w P. dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą dla działki nr ewidencyjny [...], obręb B..
Organ I instancji doszedł do przekonania, że spółka M. sp. z o.o. s.k.a. nie uprawdopodobniła posiadanego prawa do występowania w imieniu Przedsiębiorstwa A. sp. z o.o. a także, że dodatkowo ziściły się przesłanki niespełnienia świadczenia pieniężnego, które to uczyniłyby zadość przeniesieniu praw na zabezpieczenie określone w umowie. Ani skarżący, ani Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o.– mimo wezwań organu – nie złożyli wymaganego przez art. 63 ust. 5 u.p.z.p. oświadczenia. Zapisy umowy nie uprawdopodabniają istnienia udzielonego pełnomocnictwa. Wątpliwości organu budzi również sporządzenie samego pełnomocnictwa pod warunkiem oraz fakt, że przedmiotem przewłaszczenia jest decyzja o warunkach zabudowy. Zdaniem Wójta w tych okolicznościach nie było możliwe uwzględnienie wniosku skarżącego o przeniesienie decyzji.
W odwołaniu z dnia 14 grudnia 2023 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. sp. z o.o. s.k.a. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przeniesienie spornej decyzji o warunkach zabudowy na rzecz odwołującej, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: (1) art. 63 ust. 5 u.p.z.p., (2) art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a.w zw. z art. 63 ust. 5 u.p.z.p., (3) art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a., (4) art. 98 Kodeks cywilny, (5) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 45 K.c.; (6) art. 8 § 1 w zw. z art. 9 K.p.a.
W odwołaniu argumentowano, że wbrew stanowisku organu spółka przedstawiła umocowanie pełnomocnika i dalszych pełnomocników na podstawie umowy z dnia 23 grudnia 2015 r. Pełnomocnictwo pozostaje przy tym zgodne z dyspozycją art. 98 k.c. Pełnomocnictwo wynika wprost z przedłożonej umowy przewłaszczenia. Zdaniem skarżącego w toku postępowania wyjaśnione zostały okoliczności związane z zawarciem umowy – w celu zabezpieczenia umowy pożyczki, oraz że nadal wierzytelności z tej ostatniej nie zostały spłacone. Ponadto w dacie zawarcia umowy i udzielenia pełnomocnictwa Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. było reprezentowane zgodnie z ówcześnie ujawnionym sposobem reprezentacji w KRS.
Spółka nie zgodziła się również z organem w zakresie braku uprawdopodobnienia i wykazania wskazanego w powyższej umowie warunku. Zdaniem skarżącej, nie jest zobowiązana do szczegółowego wykazywania braku spłaty udzielonej pożyczki. W toku prowadzonego postępowania nie zgromadzono jednak jakichkolwiek dowodów, które miałyby wskazywać, iż pożyczka faktycznie została spłacona. Skarżąca wskazała, że w księgach rachunkowych spółki umowa pożyczki z dnia 18 lutego 2015 r. widnieje jako nierozliczona. Przyjęcie jakiegokolwiek stanowiska odmiennego w tym zakresie pozostaje całkowicie nieuzasadnione, gdyż to ewentualnie tylko Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. mogłoby przedstawić odmienne twierdzenia w tym zakresie. Uznać zatem należy, iż skoro nie pojawiły się w toku prowadzonego postępowania jakiekolwiek dowody przeciwne, doszło do ziszczenia się wskazanego w umowie warunku braku spłaty pożyczki. Zdaniem odwołującej dopuszczalnym było zastrzeżenie w umowie warunku, gdzie zdarzeniem warunkującym będzie niespełnienie świadczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 lipca 2024 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że niezbędną przesłanką do wydania decyzji na podstawie art. 63 ust. 5 u.p.z.p. jest zgoda strony, na rzecz której została wydana. Dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji wyrażony w zaskarżonej decyzji, że spółka M. sp. z o.o. s.k.a. nie wykazała wystąpienia warunku z § 2 ust. 1 umowy, tj. że Przewłaszczający nie spłacił kwoty pożyczki do dnia 31 marca 2017 roku. W konsekwencji, brak podstaw do uznania, że ziścił się warunek, wynikający z § 3 umowy, pozwalający uznać R. A. za pełnomocnika umocowanego do wyrażenia zgody w imieniu spółki Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. na przeniesienie decyzji Wójta Gminy C. z 03.10.2014 r., nr [...] ustalającej warunki zabudowy. W ocenie Kolegium dla wykazania spełnienia ww. warunku nie jest wystarczające samo zapewnienie M. sp. z o.o. s.k.a. o tym, że wierzytelność wynikająca z umowy pożyczki z dnia 18 lutego 2015 r. "widnieje w księgach rachunkowych Spółki jako nierozliczona". W ocenie Kolegium spółka M. sp. z o.o. s.k.a. powinna te okoliczność wykazać. Ponadto w toku postępowania mimo pism kierowanych do Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. nie udało się skutecznie doręczyć korespondencji celem uzyskania oświadczenia o wyrażeniu zgody na przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy.
W skardze z dnia 18 września 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka M. sp. z o.o. s.k.a. z siedzibą w P. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz przeprowadzenia dowodu z ksiąg rachunkowych skarżącej, wniosku o zawezwanie do próby ugodowej z dnia 7 sierpnia 2019 r. wraz z załącznikami i protokołu posiedzenia z dnia 4 października 2019 r. na okoliczności i w celu wykazania faktu braku spłaty umowy pożyczki z dnia 18 lutego 2015 r., zmienionej aneksem z dnia 23 grudnia 2015 r., udzielenia pełnomocnictwa pod warunkiem zawieszającym i ziszczenia się warunku zawieszającego, podejmowanych przez skarżącą prób ugodowych dotyczących spłaty udzielonej pożyczki. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie 1) art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 63 ust. 5 u.p.z.p., 2)art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a., 3) art. 98 Kodeksu cywilnego, 4) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 45 K.c.; 5) art. 8 § 1 w zw. z art. 9 K.p.a.
Skarżąca argumentowała, że w toku postępowania wykazała umocowanie do złożenia oświadczenia w imieniu spółki Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o., które wynika bezpośrednio z umowy. Skarżąca nie ma już od dłuższego czasu kontaktu z spółką Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. Skarżąca przedłożyła księgi rachunkowe od 2015 r., wniosek o zawezwanie do próby ugodowej z dnia 7 sierpnia 2019 r. wraz z załącznikami i protokół posiedzenia z dnia 4 października 2019 r. Powyższa dokumentacja wprost potwierdza, że nie doszło do spłaty zawartej między stronami umowy pożyczki, natomiast skarżąca podejmowała próby ugodowe w tym zakresie. Uznać zatem należy, że ziścił się zastrzeżony w umowie warunek. Skarżąca ponownie wskazała, że w księgach rachunkowych spółki umowa pożyczki z dnia 18 lutego 2015 r. widnieje jako nierozliczona. Przyjęcie jakiegokolwiek stanowiska odmiennego w tym zakresie pozostaje całkowicie nieuzasadnione, gdyż tylko ewentualnie Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. mogłoby przedstawić odmienne twierdzenia w tym zakresie. Uznać zatem należy, iż skoro nie pojawiły się w toku prowadzonego postępowania jakiekolwiek dowody przeciwne, doszło do ziszczenia się wskazanego w umowie warunku braku spłaty pożyczki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 14 listopada 2024 r. skarżąca wyjaśniła, że zgodnie z postanowieniem z dnia 17 października 2024 r. Sądu Rejonowego [...] w P., VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego dokonano wpisu przejęcia spółki pod firmą M. sp. z o.o. z siedzibą w P. (spółki przejmowanej) przez M.1 sp. z o.o. z siedzibą w P. (spółki przejmującej).
Na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. Sąd przeprowadził dowód z dokumentów: ksiąg rachunkowych skarżącej, wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, protokołu posiedzenia z 15 października 2019 r., sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., sprawozdania niezależnego biegłego rewidenta z badania rocznego sprawozdania (k. [...]. [...], [...] akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Kontroli sadowej podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 30 lipca 2024 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia 27 listopada 2023 r., nr [...], o odmowie przeniesienia na rzecz skarżącego spółki M. sp. z o.o. s.k.a. z siedzibą w P. (obecnie M. 1 sp. z o.o. s.k.a. z siedzibą w W.), decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia 3 października 2014 r., wydanej dla spółki Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. z siedzibą w P. , dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą, dla działki nr [...], obręb B..
Materialnoprawną podstawą kontrolowanej decyzji był art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, ze zm. – w tekście jako "u.p.z.p."). Stanowi on, że organ, który wydał decyzję, o której mowa w art. 59 ust. 1, jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innej osoby, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w tej decyzji. Stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane jej przeniesienie.
Instytucja przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy uregulowana w art. 63 ust. 5 u.p.z.p pozwala więc pod określonymi warunkami na zmianę inwestora, czyli adresata decyzji administracyjnej, bez konieczności ponownego przeprowadzania postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Przeniesienie decyzji uzależnione jest jednakże od łącznego spełnienia dwóch warunków. Po pierwsze, strona, na rzecz której została wydana decyzja, musi wyrazić zgodę na jej przeniesienie. Po drugie, osoba, na rzecz której ma być przeniesiona decyzja, musi przyjąć wszystkie zawarte w niej warunki. Oznacza to, że przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy na inną osobę skutkuje wyłącznie zmianą jej adresata. Warunki zabudowy określone w decyzji pozostają niezmienione. Przeniesienie praw z decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powoduje, że podmiot, który miał prawa uzyskane tą decyzją (również prawa procesowe), traci je na rzecz tego podmiotu, na który prawa te zostały przeniesione. Podmiot, na który została przeniesiona decyzja, staje się nowym adresatem decyzji akceptującym wszystkie warunki zawarte w tej decyzji. Co istotne – możliwe jest przeniesienie w całości decyzji ustalającej warunki zabudowy na inny podmiot bez możliwości dokonywania zmian w jej treści poza osobą inwestora, na rzecz którego decyzja ta jest przenoszona. Stąd przeniesienie decyzji powoduje zmianę wyłącznie w sferze podmiotowej, bez jakiejkolwiek ingerencji w jej merytoryczną treść (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 294/20).
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że okoliczność wyrażenia zgody przez Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o., czyli podmiotu na rzecz którego została wydana decyzja o warunkach zabudowy, nie została wykazana przez skarżącą spółkę. Należało więc rozważyć czy przedłożone przez skarżącą dokumenty, w szczególności umowa warunkowego przewłaszczenia dokumentacji projektowej i przeniesienia praw na zabezpieczenie z dnia 23 grudnia 2015 r. (k. [...]-[...] akt admin.), pełnomocnictwo z dnia 25 października 2022 r. udzielone M. W. przez R. A. (k. [...] akt admin.), oświadczenie inwestora na rzecz którego została wydana decyzja o warunkach zabudowy (k. [...] akt admin.), umowa pożyczki z dnia 18 lutego 20156 r. (k.[...]-[...] akt admin.) a także księgi rachunkowe skarżącej, wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, protokół posiedzenia z 15 października 2019 r., sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., sprawozdanie niezależnego biegłego rewidenta z badania rocznego sprawozdania (k. [...]. [...], [...] akt sądowych) dają podstawę do tego by przyjąć, że ziściła się przesłanka oświadczenia o wyrażeniu zgody na przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy.
Z powyższych dokumentów wynika, że w dniu 18 lutego 2015 r. została zawarta umowa pożyczki pomiędzy spółką Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. z siedzibą w P. i spółką M. sp. z o.o. s.k.a. z siedzibą w P. na kwote [...]zł (§ 1 ust. 1). Spłata pożyczki miała pierwotnie nastąpić w terminie 12 miesięcy od dnia wypłaty (§ 1 ust. 2). W umowie pożyczki zawarto postanowienia mające zabezpieczyć wierzytelność, m.in. poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości oraz cesję przyszłych wierzytelności (§2). W wyniku podpisania aneksów do umowy pożyczki doszło do zmiany terminu jej spłaty, który został ustalony na dzień 31 marca 2017 r.
W dniu 23 grudnia 2015 r. została zawarta pomiędzy spółką Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. z siedzibą w P. i spółką M. sp. z o.o. s.k.a. z siedzibą w P. umowa warunkowego przewłaszczenia dokumentacji projektowej i przeniesienia praw na zabezpieczenie. Z treści tej umowy wynika, że została zawarta w celu zabezpieczenia pożyczki, pomiędzy ww. podmiotami ( § 1 ust. 1 i 2).
Z przywołanej umowy przewłaszczenia wynika, że na rzecz Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. wydana została w dniu 3 października 2014 r. decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą dla działki nr [...], obręb B.. Dla powyższej inwestycji uzyskano również decyzję Wójta Gminy C. z dnia 20 marca 2014 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji (§ 1 ust. 3).
W celu zabezpieczenia pożyczki opisanej w § 1 umowy Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. (przewłaszczający) zobowiązała się przenieść na rzecz M. sp. z o.o. s.k.a. własność Projektów ze wszystkimi załącznikami - opisanymi w § 1 ust. 4 umowy, wraz z prawami autorskimi majątkowymi do tych projektów. Z umowy wynika, że były to projekty będące elementem wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, stanowiąc integralną część decyzji opisanej w § 1 ust. 3.
Umowa przewłaszczenia została zawarta pod warunkiem zawieszającym - niespłacenia przez Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. pożyczki do dnia 31 marca 2017 r. (§ 2 ust. 1).
W § 3 ust. 1 umowy przewłaszczenia wskazano, że "Przewłaszczający niniejszym udziela R. A., pod warunkiem określonym w § 2 ust. 1, (...) pełnomocnictwa do reprezentowania Przewłaszczającego przed organami administracji architektoniczno-budowlanej, w celu złożenia w imieniu i na rzecz Przewłaszczającego oświadczenia o wyrażeniu zgody na przeniesienie na rzecz M. lub jakiejkolwiek osoby trzeciej wybranej według uznania Pełnomocnika, prawomocnej i ostatecznej decyzji wydanej przez Wójta Gminy C. w dniu 3 października 2014 roku, w sprawie o sygnaturze [...], polegającej na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą, oraz decyzji z dnia 20 marca 2014 r. wydanej przez Wójta Gminy C. w sprawie o środowiskowych uwarunkowaniach, sygn. akt [...] dotyczącą realizacji Inwestycji, a jeżeli okaże się to wymagane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej lub inny właściwy organ - udzielić M. bądź temu organowi dodatkowych wyjaśnień i informacji dotyczących budowy prowadzonej na Nieruchomości opisanej w § 1 ust. 2 i 3 lub złożyć wymagane oświadczenia woli lub wiedzy".
Zgodnie z § 3 ust. 3 umowy pełnomocnictwo udzielone zostało do dnia spłaty przez przewłaszczającego wszystkich wierzytelności z tytułu umowy pożyczki, a przewłaszczający zobowiązał się nie odwoływać pełnomocnictwa do momentu zakończenia spłaty wszystkich wierzytelności przysługujących M. z tytułu umowy kredytu. W tym zakesie przewłaszczajacy zrzeka się prawa do odwołania tego pełnomocnictwa, pod warunkiem zawieszającym, o którym mowa w § 2 ust. 1 umowy (niespłacenia pożyczki do dnia 31 marca 2017 r.- dop. Sądu).
W tym miejscu należy wyjaśnić, że umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie nie jest umową uregulowaną w Kodeksie cywilnym, lecz jest często wykorzystywana w praktyce jako jedna z możliwych do wykorzystania form zabezpieczenia wierzytelności. Gwarancję interesów wierzyciela stanowi w tym przypadku objęcie przez niego własności rzeczy należącej do dłużnika lub osoby trzeciej. Przedmiotem przewłaszczenia może być dowolna rzecz lub uprawnienie należące do dłużnika, którą objęła spisana między stronami umowa.
Z przytoczonych powyżej okoliczności wynika, że strony antycypując możliwość niespłacenia pożyczki przez Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o., poza zabezpieczeniami wskazanymi w samej umowie pożyczki, zdecydowały się dodatkowo na zawarcie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie poprzez przeniesienie własności "Projektów ze wszystkimi załącznikami" - opisanych w § 1 ust. 4 umowy, wraz z prawami autorskimi majątkowymi do tych projektów. Powyższe projekty załączono do wniosku o udzielenie decyzji o warunkach zabudowy, a po jej przyznaniu stały się one jej elementem. Sąd nie ma wątpliwości, że projekty wraz z prawami autorskimi mogły stanowić przedmiot przewłaszczenia na zabezpieczenie umowy pożyczki.
Rację przyznać należało stronie skarżącej, iż decyzja o warunkach zabudowy z dnia 3 października 2014 r. nie stanowiła przedmiotu przewłaszczenia. Wniosek organów w tym zakresie jest wadliwy. Z przedłożonej przez skarżąca umowy przewłaszczenia w sposób wyraźny wynika, iż przewidując konieczność wszczęcia postępowania administracyjnego w celu przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy, strony zdecydowały się na wprowadzenie w treści umowy pełnomocnictwa dla R. A., które służyć miało złożeniu stosownego oświadczenia "o wyrażeniu zgody na przeniesienie na rzecz M. lub jakiejkolwiek osoby trzeciej wybranej według uznania Pełnomocnika, prawomocnej i ostatecznej decyzji wydanej przez Wójta Gminy C. w dniu 3 października 2014 roku, w sprawie o sygnaturze [...] (...)". Specyfika tego pełnomocnictwa polega na tym, że dzieli ono los umowy przewłaszczenia, zawartej pod warunkiem zawieszającym, tj. niespłacenia pożyczki. Takie rozwiązanie, z punktu widzenia celu zawarcia umowy, jest zrozumiałe, bowiem w sytuacji w której przewłaszczający wywiązałby się ze wszystkich zobowiązań, skarżący nie mógłby co do zasady posługiwać się pełnomocnictwem i przenieść na siebie decyzji o warunkach zabudowy. Z kolei w sytuacji odwrotnej rozwiązanie to umożliwia skarżącemu, dysponującego własnością projektów wraz z prawami autorskimi, wystąpienie o przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy przed organami administracji. Wprawdzie strony mogły tego typu oświadczenie o wyrażeniu zgody na przeniesienie decyzji zawrzeć bezpośrednio w treści umowy, lecz za dopuszczalne uznać należało przyjęcie formy pełnomocnictwa do złożenia oświadczenia przed organem.
Wbrew stanowisku organów, w sytuacji w której nie było możliwe bezpośrednie uzyskanie od spółki Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. oświadczenia o wyrażeniu zgody, w takim sensie że zostałoby ono złożone w jej imieniu przez osobę uprawnioną do jej reprezentacji, zgodnie ze sposobem reprezentacji wskazanym w KRS, strona skarżąca miała możliwość skorzystania z rozwiązania przyjętego w umowie przewłszczenia i udzielonego w tym celu pełnomocnictwa.
Kolejnym istotnym aspektem jest też ocena tego, czy w sprawie doszło do spłaty zadłużenia przez Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o., skoro był to warunek wskazany przez stronę w umowie. Organy uznały, że skarżący nie wykazał okoliczności braku spłaty pożyczki, przez co nie mógł posłużyć się pełnomocnictwem zawartym w umowie.
Odnosząc się do powyższej kwestii należy w pierwszej kolejności wskazać, iż odmienne są reguły postępowania procesowego cywilnego i administracyjnego w zakresie ciężaru dowodu i gromadzenia dowodów. W postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej podejmuje inicjatywę dowodową przede wszystkim z urzędu. Obowiązek powyższy płynie z przyjętej w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. Z treści powyższych przepisów wynika, że na organie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa), przy czym podejmują one z urzędu lub na wniosek strony wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 kpa). Z kolei zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zgodnie z art. 232 zd. 1 k.p.c. stanowi, że strony są zobowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Przez fakty podlegające udowodnieniu w procesie należy rozumieć wszystkie okoliczności faktyczne, istotne z punktu widzenia danego przepisu prawa materialnego, z którego strona wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W tym procesowym znaczeniu nie ma więc większego znaczenia, czy są to okoliczności wskazujące na brak określonych zdarzeń, relewantnych w świetle danej normy prawnej, tzw. fakty negatywne, czy też okoliczności potwierdzające ich zaistnienie. Tzw. fakty negatywne mogą być dowodzone za pomocą dowodów z faktów pozytywnych przeciwnych, których istnienie wyłącza twierdzona (dowodzona) okoliczność negatywna (tak: SN w wyroku z dn. 16 kwietnia 2003r., II CKN 1409/00, dost. Lex). Chodzi więc o to aby udowodnić takie fakty (twierdzenia strony o faktach), z których zaistnienia będzie możliwe wyprowadzenie logicznego i zgodnego z doświadczeniem życiowym wniosku, że inne fakty nie zaistniały.
Przykładem "faktu negatywnego" jest fakt braku spłaty pożyczki przez spółkę Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że strona skarżąca sygnalizowała w toku postępowania organom, że w księgach rachunkowych spółki pożyczka widnieje jako nierozliczona (zob. pismo z dnia 25 listopada 2022 r. k. [...], odwołanie spółki z dnia 14 grudnia 2023 r.). Organy na żadnym etapie postępowania nie wezwały skarżącego do przedłożenia tych ksiąg i nie przeprowadziły z nich dowodu. Kierując się normą wskazaną w art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 poz. 925, dalej: P.p.s.a.). Sąd na rozprawie przeprowadził dowód uzupełniający z dokumentów załączonych do skargi, obejmujących: wyciąg z ksiąg rachunkowych skarżącej, wniosek skarżącej do Sądu Rejonowego [...] o zawezwanie do próby ugodowej z 7 sierpnia 2019 r., protokół posiedzenia sądowego o zawezwanie do próby ugodowej z 4 października 2019 r., sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., sprawozdania niezależnego biegłego rewidenta z badania rocznego sprawozdania (k. [...]. [...], [...] akt sądowych). Zdaniem Sądu dokumenty te uprawdopodabniają w sposób wystarczający, że zobowiązania spółki Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. pozostają niespłacone. Zwrócić należy uwagę, że w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2024 poz. 1863) w art. 77 i 78 uregulowana został odpowiedzialność karna m.in. za podawanie nierzetelnych danych w księgach rachunkowych (art. 77 pkt 1) i sporządzenie przez biegłego rewidenta opinii o sprawozdaniu finansowym i stanowiących podstawę jego sporządzenia księgach rachunkowych jednostki niezgodnej ze stanem faktycznym (art. 78 ust. 1 pkt 1).
Wobec powyższego Sad przyjął, że strona skarżąca przedstawiła dowody, na podstawie których za prawdziwe można uznać stwierdzenie, iż nie doszło do spłaty pożyczki do dnia 31 marca 2017 r. To zaś oznacza, że ziścił się warunek, o którym mowa w umowie przewłaszczenia z dnia 23 grudnia 2015 r., a więc pełnomocnictwo do złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody, o której mowa w art. 63 ust. 5 u.p.z.p., udzielone R. A. – zaktualizowało się i pozostaje w mocy. Co istotne, z akt sprawy nie wynikaja okoliczności przeciwne, tj. by pełnomocnictwo wygasło lub zostało odwołane.
Uznać zatem należało, że w sprawie wykazana została przesłanka wymagana przez art. 63 ust. 5 u.p.z.p.- wyrażenie zgody na przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy udzielonej na rzecz Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. i przeniesienie tejże decyzji na rzecz skarżącego. Sytuacja miała więc mniej typowy charakter niż standardowa forma oświadczenia, z jaką organy mają do czynienia w tego typu sprawach, jednak nie mogło to zdyskwalifikować oświadczenia złożonego na podstawie omówionego wyżej pełnomocnictwa i umowy.
Na marginesie Sąd wskazuje, że ani w toku postępowania administracyjnego, ani sądowoadministracyjnego Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. nie odpowiedziało na żadną kierowaną do niego korespondencję (na adresy ujawnione w aktach sprawy), a aktualny wydruk informacji z rejestru przedsiębiorców KRS spółki wskazuje na to, że usunięty został adres do korespondencji. Ryzyko powyższych czynności ponosi jednak Przedsiębiorstwo A. sp. z o.o.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że skarga jest zasadna i orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 30 lipca 2024 r., nr [...], jako wydanej z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 63 ust. 5 u.p.z.p., o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
Ponownie rozpoznajac sprawę Kolegium zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które składały się uiszczony wpis od skargi, wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa.