II SA/Po 730/20

II SA/Po 730/20 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-08-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /sprawozdawca/
Jakub Zieliński /przewodniczący/
Jan Szuma
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 7295/21 - Wyrok NSA z 2024-01-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 797
art. 3 ust. 1 pkt 6, art. 3 ust. 1 pkt 19, art. 26
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
Dz.U. 2020 poz 110
art. 2 pkt 50, art. 2 pkt 52 , art. 130a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 4 sierpnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] sierpnia 2021 roku sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odpadów oddala skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO lub Kolegium) decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 1, 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 ., poz. 570), art. 17 pkt 1, 127 §2 i art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 poz. 256 dalej k.p.a.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] lipca 2020 r. odwołania Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (dalej jako GDDKiA lub skarżąca lub strona) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. (dalej Wójt) z dnia [...] czerwca 2020 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia odpadów.
Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu [...] maja 2020 r. Wójt otrzymał zgłoszenie o zgromadzonych odpadach na terenie działki, stanowiącej drogę krajową, nr ewidencyjny [...], obręb [...], gmina O. będącej własnością Skarbu Państwa, oddanej w trwały zarząd Generalnej Krajowych i Autostrad Oddział w P., dla której Sąd Rejonowy w O. prowadzi księgę wieczystą nr [...] Ze zgłoszenia wynika, że na przedmiotowej działce pozostawiono (porzucono) naczepę samochodową zawierającą metalowe beczki z nieznanymi substancjami ciekłymi.
Prokuratura Rejonowa w O. wszczęła śledztwo w sprawie nieodpowiedniego postępowania z odpadami, o czym zawiadomiono organ pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Dotychczas przeprowadzone czynności nie pozwoliły na ustalenie właściciela naczepy lub osoby, która ją porzuciła (kradzione tablice rejestracyjne naczepy, usunięty numer VIN, brak dokumentów). Brak było również możliwości ustalenia właściciela beczek z substancjami ciekłymi.
W ramach podjętych czynności Prokuratura Rejonowa w O. zleciła sporządzenie raportu z poboru prób odpadów przez biegłego sądowego w dziedzinach chemii i inżynierii środowiska oraz toksykologii sądowej. Z wykonanego raportu biegłego wynika, że w odpadach znajdują się następujące substancje: octan etylu, octan butylu ew. octan izoamylu, toluen ew. jego pochodne, pochodne etanolu, aceton. Zdaniem biegłego powyższe substancje należą do organicznych rozpuszczalników i posiadają właściwości łatwopalne, a w wyższych temperaturach wybuchowe. Substancje te stwarzają realne niebezpieczeństwo dla okolicznych mieszkańców. Biegły zwrócił uwagę, że ww. substancje umieszczone są na liście w załączniku nr [...] poz. [...] ustawy o odpadach (składniki, które mogą powodować, że odpady są odpadami niebezpiecznymi) i należy uznać je za niebezpieczne. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U.2020r., poz. 10) organiczne rozpuszczalniki oznaczone są kodem 08 01- Odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania oraz usuwania farb i lakierów.
Wójt wskazał, że na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2020 poz. 797 ze zm. dalej jako "ustawa o odpadach"), posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów, wójt w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Za "posiadacza odpadów", zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą w posiadaniu odpadów. Domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Ustawa o odpadach nie zawiera definicji pojęcia "władającego powierzchnią ziemi". Pojęcie to definiuje natomiast ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2019 r., poz. 1396 z późn. zm. dalej p.o.ś.), która w art. 3 pkt 44 przez pojęcie władającego powierzchnią ziemi rozumie - właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający.
Wójt ustalił, że nieruchomość na której znajdują się odpady stanowi drogę publiczną – krajową, będącą własnością Skarbu Państwa, oddaną w trwały zarząd GDDKiA Oddział w P.. Wskazał, że do obowiązków zarządcy drogi należy m.in. utrzymanie drogi, tj. wykonywanie (wszelkich) robót konserwacyjnych, porządkowych i innych zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu. Utrzymaniem drogi są również roboty takie jak odśnieżanie i zwalczanie śliskości zimowej. Ponadto obowiązek utrzymania czystości drogi publicznej leży po stronie zarządu drogi według ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2019 poz. 2010 ze zm. dalej u.c.p.g.). Do obowiązków zarządu drogi należy również zbieranie i pozbywanie się odpadów zgromadzonych w urządzeniach do tego przeznaczonych i utrzymanie tych urządzeń w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, a także pozbycie się błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń uprzątniętych z chodników przez właścicieli nieruchomości przyległych do drogi publicznej.
Z uwagi na brak możliwości ustalenia właściciela naczepy i beczek z substancjami niebezpiecznymi Wójt wskazał, że właściwym podmiotem zobowiązanym do usunięcia odpadów jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, który działa przy pomocy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.
W toku postepowania GDDKiA stanęła na stanowisku, że porzucona przyczepa nie stanowi odpadu i jest rodzajem pojazdu, a ładunek stanowi własność właściciela pojazdu. W związku z czym, do usunięcia pojazdu zastosowanie mają przepisy związane z usuwaniem pojazdów z drogi uregulowane w art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020 poz. 110, dalej p.r.d.) i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (Dz.U. z 2018 r. poz. 2285). Pojazd nie został uznany za odpad, a za odpad uznano wyłącznie ładunek znajdujący się na pojeździe. Z tego, zdaniem strony, wniosek, że odpad należy do właściciela naczepy jako pojazdu, który został przewieziony na nieruchomość będącą w zarządzie GDDKiA. Przez fakt postoju, właściciel nieruchomości nie staje się właścicielem pojazdu. Nadto zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest ten kto nią włada jak właściciel, a więc ma zamiar dysponowania na zasadzie wyłączności. GDDKiA nie jest właścicielem naczepy i nie przejawiła nigdy zamiaru dysponowania naczepą dla własnych potrzeb.
GDDKiA stwierdziła, że jako zarządca drogi nie jest upoważniona do podejmowania działań we własnym zakresie w celu usunięcia pojazdu, albowiem jest to kompetencja właściwych organów. GDDKiA nie ma możliwości wydatkowania środków publicznych na cele inne niż określone w statucie urzędu i w centralnym planie rzeczowo-finansowym.
Ze stanowiskiem GDDKiA organ nie zgodził się. W dniu [...] czerwca 2020 r. Wójt wydał decyzję, którą nałożył obowiązek na G. A. realizującego swoje zadania przy pomocy G. A., jako posiadacza odpadów, usunięcia z terenu działki, stanowiącej drogę krajową, nr ewidencyjny [...], obręb [...], gmina O. , będącej własnością Skarbu Państwa oddanej w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w P., dla której Sąd Rejonowy w O. prowadzi księgę wieczystą nr [...] zgromadzonych odpadów organicznych rozpuszczalników o kodzie : 08 01 Odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania oraz usuwania farb i lakierów (pkt 1 decyzji). Odpady określone w pkt 1 należy usunąć zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa tj. poprzez zawarcie umowy na ich usunięcie, transport i zagospodarowanie odpadów z podmiotem posiadającym odpowiednie zezwolenie właściwego organu (pkt 2 decyzji). Odpady określone w pkt 1 należy usunąć w terminie 7 dni od daty kiedy niniejsza decyzja stała się ostateczna (pkt 3 decyzji).
Od ww. decyzji pismem z dnia [...] lipca 2020 r. odwołanie wniosła GDDKiA. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z art. 10 k.p.a. poprzez nienależyte ustalenie kręgu stron postępowania, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 k.p.a. poprzez zebranie niewystarczającego materiału dowodowego w sprawie i niewyjaśnienia w sposób pełny wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a także nieuwzględnienie okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ostatecznie naruszenie art. 26 ust. 1 w zw. z art. 3 ust.1 pkt 19 ustawy o odpadach poprzez błędną wykładnię terminu posiadacza odpadów i przyjęcie, że skarżący był posiadaczem odpadów.
Opisaną we wstępie decyzją SKO w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Motywując swoje rozstrzygnięcie SKO wywiodło, że bezsprzecznie w sprawie mamy do czynienia z istnieniem odpadów. Na terenie działki, stanowiącej drogę krajową, nr ewide[...], obręb S., gmina O. została umieszczona (porzucona) naczepa samochodowa zawierająca metalowe beczki z substancjami ciekłymi. Okoliczność tą potwierdza znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna, protokół kontroli [...]WIOŚ z dnia [...].05.2020 r. oraz dokumentacja Prokuratury Rejonowej w O. . Dokumentacja ta potwierdza, że na naczepie znajdowały się ciekłe substancje niebezpieczne, które znajdują się na liście w załączniku nr [...] poz. 40 ustawy o odpadach. Posiadają właściwości łatwopalne, a w wyższych temperaturach wybuchowe.
Precyzyjny katalog odpadów określony został w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia [...] stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów, zgodnie z nim organiczne rozpuszczalniki oznaczone są kodem 08 01 odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania oraz usuwania farb i lakierów. W ocenie Kolegium organ I instancji, w sposób prawidłowy uznał, iż w sprawie mamy do czynienia z odpadami.
Po drugie SKO wskazało, że nie ulega wątpliwości, iż składowanie odpadów nastąpiło w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Bezsporna jest okoliczność, iż dla tego terenu oraz podmiotu nie ma decyzji zezwalających na gromadzenie odpadów.
Rozważając zaś kwestię podmiotu zobowiązanego do usunięcia odpadów, Kolegium wywiodło, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 tej ustawy "posiadaczem odpadów" jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów; domniemywa się, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
Kolegium zwróciło uwagę, że ustawa o odpadach nie zawiera definicji pojęcia "władającego powierzchnią ziemi". Pojęcie to definiuje art. 3 pkt 44 p.o.ś., który pod pojęciem "władającego powierzchnią ziemi rozumie właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający". Za zastosowaniem powyższej definicji na gruncie ustawy o odpadach przemawia chociażby wykładnia systemowa. Dla działki nr [...] prowadzona jest księga wieczysta [...], zgodnie z jej treścią jako właściciel terenu wskazany jest Skarb Państwa- w trwałym zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w P..
Kolegium wskazało, iż w toku postępowania nie zostało zaprzeczone, ani udowodnione aby odnalezione odpady należały do kogoś innego. Ponadto GDDKiA nie obaliła domniemania, iż odpady nie należą do niej. Aktualnie nie jest możliwe ustalenie właściciela naczepy. Ustalono, że tablice rejestracyjne są kradzione, usunięty jest nr VIN oraz brak jest dokumentów. Zatem zasadnie organ I instancji uznał, iż to GDDKiA jest podmiotem, na który należy nałożyć obowiązek usunięcia odpadów.
W skardze do WSA w Poznaniu GDDKiA podała, że zaskarża decyzję SKO w K. w całości i wnosi o stwierdzenie jej nieważności, a ewentualnie o jej uchylenie w całości, po drugie wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy O. W. w całości, ewentualnie o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu na rzecz skarżącej według norm przepisanych.
Skarżąca podniosła następujące zarzuty:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania tj:
a. art. 138 § 1 pkt 1) oraz 4) k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji w której decyzja ta obarczona była wadą nieważności polegającą na tym, że decyzja ta była wydana z rażącym naruszeniem prawa, a także została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, co doprowadziło do wydania decyzji przez organ odwoławczy z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.);
b. przepisu art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
c. 28 k.p.a. w związku z art. 10 k.p.a. poprzez nienależyte ustalenie kręgu stron postępowania,
d. art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia Skarżącej przesłanek jakimi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, a w szczególności nie ustosunkowanie się do twierdzeń, które Skarżąca uważała za istotne dla sposobu załatwienia sprawy i rozstrzygnięcia,
e. art. 80, 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie oceny w sposób naruszający zasady doświadczenia życiowego i logicznego wnioskowania;
f. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom, w tym dokumentom przedstawionym przez Skarżącą, odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię art. 26 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19) ustawy o odpadach (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 701 ze zm.) i w konsekwencji przyjęcie, że skarżąca jest posiadaczem odpadów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji SKO w K. w świetle powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Spór w niniejszej sprawie pomiędzy skarżącą a organem dotyczył tego, czy porzuconą na drodze krajowej naczepę, niezależnie od jej zawartości, należało potraktować jako odpad, czy nie. Nie było bowiem sporne, że znajdujące się w naczepie beczki z substancjami niebezpiecznymi należało zakwalifikować jako odpad o kodzie 0801- odpady z produkcji przygotowania, obrotu i stosowania oraz usuwania farb i lakierów. Zdaniem organu naczepę należało potraktować na równi ze znajdującymi się w niej odpadami, zdaniem GDDiKA naczepa jest pojazdem i za jego usunięcie odpowiada inny podmiot. Rozstrzygnięcie co do charakteru naczepy determinowało zaś ustalenie podmiotu zobowiązanego do jej usunięcia.
Przechodząc najpierw do kwestii materialnych należy wskazać, że podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797), powoływanej dalej jako "ustawa o odpadach".
Pojęcie odpadu zdefiniowane zostało w art. 3 ust. 1 pkt 6, zgodnie z którym przez odpad rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.
W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że definicja odpadów opiera się wypracowanej w prawie unijnym i polskim "triadzie": pozbycia się, zamiaru pozbycia się oraz zobowiązania do pozbycia się. W ten sposób definicja uwzględnia pojęcie "pozbycia się" występującego w trzech wariantach. Pierwszy dotyczy faktycznej czynności dokonanej przez posiadacza substancji lub przedmiotu, drugi – zamiaru, a trzeci – obowiązku pozbycia się odpadu (por. E. Zębek, Zasady gospodarki odpadami w ujęciu prawnym i środowiskowym, KPP Monografie, Olsztyn 2018 str. 81).
Dla uznania przedmiotu za odpad nie ma znaczenia okoliczność, że dla jego nabywcy może on mieć wartość użytkową i nadaje się do dalszego wykorzystania po poddaniu stosownym operacjom. Pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę, posiadają dla niego określoną wartość gospodarczą, rynkową i stanowiły przedmiot umowy sprzedaży. Dla zakwalifikowania danej substancji lub przedmiotu jako odpadu, nie ma również znaczenia wola, świadomość nabywcy. Jako odpady należy traktować nie tylko przedmioty i substancje będące pozostałością procesu produkcyjnego, którego celem nie było powstanie tego produktu lub substancji, a które posiadacz uważa za zbędne i których chce się wyzbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania bez przeprowadzenia procedury, o której mowa w art. 11 ustawy o odpadach. Odpadami mogą być także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej jako dobro o określonej wartości ekonomicznej. Zamiar ponownego gospodarczego wykorzystania odpadów (np. ziemi) nie może powodować, że odpad przestaje nim być. Dany przedmiot staje się zatem odpadem, gdy posiadacz nie znajduje dla niego żadnego zastosowania lub nie potrafi go wskazać (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt. II OSK 2916/17, LEX nr 2742399 ; Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2017 r. sygn. akt II OSK 2642/16, LEX nr 2409705; Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 31 stycznia 2019 r. II SA/Op 497/18, LEX nr 2624576; dostępne także w CBOIS, https://cbois.nsa.gov.pl).
Z ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy, niekwestionowanego przez skarżącą wynika, że [...] maja 2020 r. na parkingu przydrożnym, znajdującym się przy drodze krajowej nr ew. [...] obręb S., znaleziono naczepę z odpadami. Przeprowadzone przez organ czynności wykazały, że naczepa została porzucona, nie odnaleziono jej właściciela lub osoby, która ją porzuciła. Naczepa posiadała kradzione tablice rejestracyjne, była pozbawiona numeru VIN, nie pozostawiono przy niej dokumentów (por. dokumentacja fotograficzna, protokół kontrolny [...]IOŚ, pismo Prokuratury z dnia [...] czerwca 2020 r.- w aktach sprawy). Powyższe okoliczności zdaniem Sądu świadczą o tym, że doszło do "pozbycia się" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 odpadów, którymi w niniejszej sprawie jest naczepa wraz z jej zawartością. Celowo bowiem została ona porzucona na przydrożnym parkingu, celowo również beczki z substancjami niebezpiecznymi nie zostały z niej wyładowane. Przyjąć więc należy, że podmiot, który usunął wszelkie znaki rozpoznawcze naczepy (nr VIN, tablice rejestracyjne), pozostawił ją z załadunkiem w przypadkowym miejscu, postępował z naczepą jak z odpadem, bowiem spełnił ustawową przesłankę "pozbycia się".
Powyższej oceny nie zmienia argumentacja strony skarżącej, aby sporną naczepę potraktować jako pojazd (w myśl art. 2 pkt 50 w zw. z pkt 52 p.r.d.), i stosować do niej przepisy o usuwaniu pojazdu z drogi (art. 130a p.r.d.). Nie ma bowiem wątpliwości, że sporna naczepa spełnia definicję pojazdu wskazaną w ustawie Prawo o ruchu drogowym. Jednak z punktu widzenia niniejszej sprawy decydującym był zamiar pozbycia się tego pojazdu przez dotychczasowego właściciela, który postąpił z nim jak z odpadem. W wyroku NSA z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 793/16 (dostępny w bazie orzeczeń CBOSA) stwierdzono, że przesłanka "pozbycia się" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, determinująca uznanie pojazdu za odpad odnosi się do uprzedniego posiadacza pojazdu, co oznacza, że to jego wola i sposób postępowania ma wpływać na kwalifikację pojazdu jako odpadu. Wskazaną w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przesłankę "pozbycia się" można stwierdzić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza pojazdu, z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiaru jaki był w dacie przekazania przedmiotu innemu podmiotowi. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy wskazuje, że zamiarem poprzedniego właściciela naczepy było pozbycie się jej wraz z zawartością. Za chybione również uznać należało te argumenty strony skarżącej, które sprowadzały się do "oddzielenia" kwestii naczepy od znajdujących się w niej substancji niebezpiecznych. Okoliczności sprawy wskazują, że naczepę wraz z zawartością należy traktować całościowo, jako jeden odpad. Nadawanie jej odmiennej i indywidualnej funkcji (pojazdu), w kontekście stanu faktycznego sprawy, nie zasługiwało na aprobatę.
Skoro sporna naczepa wraz z zawartością jest odpadem, należy w dalszej kolejności odnieść się do kwestii podmiotu zobowiązanego do jej usunięcia.
Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów, przy czym domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
Zgodnie z art 3 pkt 44 p.o.ś. przez pojęcie władającego powierzchnią ziemi rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający. Z akt sprawy wynika, że działka stanowiąca drogę krajową nr ewidencyjny [...], obręb [...], gmina O. oddana jest przez Skarb Państwa w trwały zarząd GDDKiA Oddział w P., dla której Sąd Rejonowy w O. W. prowadzi księgę wieczystą nr [...] Wobec tego nie ulega wątpliwości, że skarżąca jest "władającym powierzchnią ziemi", a więc jest posiadaczem odpadów. To na skarżącej ciążył obowiązek obalenia domniemania wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach poprzez wykazanie, że posiadaczem odpadów jest inny podmiot. Zdaniem Sądu skarżąca tego nie wykazała. Argumentacja skarżącej zmierzała bowiem do przerzucenia odpowiedzialności na inny organ- Starostę, który jest odpowiedzialny za usunięcie pojazdu z drogi (w myśl art. 130a ust. 5f p.r.d.). Podkreślenia wymaga, że niniejsze postępowanie dotyczyło usunięcia odpadów, a nie procedury usunięcia pojazdu, o której mowa w art. 130a p.r.d. Zdaniem Sądu, co wynika z wcześniejszych rozważań, prawidłowo organy zakwalifikowały naczepę jako odpad, jak i prawidłowo uznały skarżącą za posiadacza odpadów. Wobec tego niezasadnie zarzucono w skardze, iż decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, przez co wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
W świetle powyższego rozważania organu o obowiązkach zarządcy drogi uznać należało za zbędne. Ustalenie, że skarżąca jest posiadaczem odpadów w myśl art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach było wystarczające do rozważenia odpowiedzialności GDDKiA za usunięcie przedmiotowych odpadów.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji wydane zostały na podstawie art. 26 ustawy o odpadach. Zgodnie z jego treścią posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego ich usunięcia z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1). W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami. Art. 26 ust. 6 cyt. ustawy określa zaś warunki formalne decyzji, stanowiąc, iż powinna określać ona w szczególności - termin usunięcia odpadów, ich rodzaj oraz sposób usunięcia.
Należy więc wskazać na następujące warunki wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów: po pierwsze ich istnienie, po drugie ich posiadanie w miejscu nieprzeznaczonym do składowania lub magazynowania oraz po trzecie ustalenie podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów.
Sąd uznał, że w realiach rozpoznawanej sprawy wszystkie te elementy zostały prawidłowo ustalone i udokumentowane przez organy administracyjne obu instancji. Stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości. Prawidłowo uznano naczepę wraz z załadunkiem za odpad, który znajdował się w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Prawidłowo również za podmiot odpowiedzialny do ich usunięcia organ uznał GDDKiA, który jest zarządcą drogi. Ziściły się więc ustawowe przesłanki do nałożenia na skarżąca obowiązku usunięcia odpadów. Decyzja zawiera wskazane w art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach elementy, takie jak sposób usunięcia odpadów i termin ich usunięcia.
Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 7, 80, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Sąd uznał za nieuzasadnione, albowiem organy podjęły wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dokonując prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który doprowadził do uznania odpowiedzialności skarżącej za usunięcie odpadów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia przesłanki wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania.
Mając to wszystko na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.