Orzeczenie · 2025-02-19

II SA/Po 726/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-02-19
NSAAdministracyjneWysokawsa
uchwała krajobrazowazagospodarowanie przestrzennereklamytablice reklamoweTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjnośćinteres prawnyprawo miejscowesądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę spółki X. S.A. na uchwałę Rady Miasta Piły z dnia 28 kwietnia 2020 r., nr XXIV/255/20, dotyczącą zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały w całości lub w części, zarzucając naruszenie przepisów w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2023 r. (sygn. P 20/19), który uznał art. 37a ust. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek dostosowania istniejących tablic reklamowych bez zapewnienia mechanizmu odszkodowawczego. Sąd, analizując interes prawny skarżącej, stwierdził, że spółka wykazała go jedynie w odniesieniu do dwóch działek, na których posiada tytuł prawny do najmu budynków wraz z infrastrukturą i prawem do umieszczania reklam. W pozostałym zakresie skarga została oddalona z powodu niewykazania interesu prawnego. Kontrolując legalność uchwały, Sąd uznał, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego, § 9 ust. 3 i 4 uchwały, nakładające obowiązek dostosowania istniejących tablic reklamowych wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, naruszają prawo. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność tych przepisów w części dotyczącej wskazanych działek, oddalając skargę w pozostałym zakresie i zasądzając od Rady Miasta Piły zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących uchwał krajobrazowych w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także kwestia wykazywania interesu prawnego przez najemców w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyrokiem TK P 20/19 i może być stosowane do podobnych uchwał krajobrazowych, które nie uwzględniają mechanizmu odszkodowawczego. Kwestia interesu prawnego najemców wymaga indywidualnej oceny.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uchwała krajobrazowa, nakładająca obowiązek dostosowania istniejących tablic reklamowych wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, może być stosowana bez zapewnienia mechanizmu odszkodowawczego dla podmiotów zobowiązanych do ich usunięcia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała krajobrazowa nie może nakładać obowiązku dostosowania istniejących tablic reklamowych wzniesionych na podstawie zgody budowlanej bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał art. 37a ust. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim nie przewiduje mechanizmu odszkodowawczego dla podmiotów zobowiązanych do usunięcia legalnie wzniesionych tablic reklamowych. Brak takiego mechanizmu stanowi pominięcie prawodawcze i narusza zasadę zaufania do państwa.

Czy najemca lokalu handlowo-usługowego posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały krajobrazowej dotyczącej zasad sytuowania tablic reklamowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w zakresie, w jakim posiada tytuł prawny do nieruchomości i prawo do umieszczania reklam, a także gdy umowa najmu została zawarta przed wejściem w życie uchwały.

Uzasadnienie

Interes prawny w zaskarżeniu uchwały krajobrazowej przysługuje podmiotowi, który legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości lub urządzeń reklamowych, który daje mu uprawnienie do ich umieszczenia. Najemca musi wykazać posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości oraz prawo do umieszczania reklam, a także, że uchwała narusza jego aktualne prawa.

Czy sąd administracyjny może stwierdzić nieważność uchwały krajobrazowej tylko w części dotyczącej interesu prawnego skarżącego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może orzekać w granicach interesu prawnego skarżącego i stwierdzić nieważność uchwały tylko w tej części, która narusza jego prawa.

Uzasadnienie

Kontrola sądowoadministracyjna uchwał krajobrazowych, podobnie jak planów zagospodarowania przestrzennego, powinna być ograniczona do zakresu interesu prawnego skarżącego, chyba że stwierdzenie nieważności w szerszym zakresie jest niezbędne dla zachowania spójności uchwały.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność § 9 ust. 3 i ust. 4 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej tablic reklamowych i urządzeń reklamowych istniejących w dacie wejścia w życie uchwały wzniesionych na podstawie zgody budowlanej na wskazanych działkach. Skarga została oddalona w pozostałym zakresie.

Przepisy (11)

Główne

u.p.z.p. art. 37a § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rada gminy może ustalić w formie uchwały zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane.

u.p.z.p. art. 37a § ust. 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Uchwała określa warunki i termin dostosowania istniejących obiektów małej architektury, ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów, zasad i warunków w niej określonych, nie krótszy niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały. Przepis ten został częściowo uznany za niezgodny z Konstytucją RP.

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15

Ustawa o samorządzie gminnym

Do wyłącznej właściwości rady gminy należy uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a także uchwalanie uchwał, o których mowa w art. 37a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 147 § par. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy w całości lub w części, jeżeli stwierdzi ich niezgodność z prawem.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości, sąd oddala skargę.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 37d § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej, podlega karze pieniężnej.

u.p.z.p. art. 37d § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Jeżeli nie jest możliwe ustalenie podmiotu, o którym mowa w ust. 1, karę pieniężną wymierza się odpowiednio właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu lub posiadaczowi samoistnemu nieruchomości lub obiektu budowlanego, na których umieszczono tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia skargi w całości lub w części, sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § par. 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów obejmuje wpis stały, opłatę od pełnomocnictwa, wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego, koszty mediacji, a także inne niezbędne koszty poniesione przez stronę.

P.p.s.a. art. 206

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia skargi tylko w części, sąd może odstąpić od zasądzenia połowy wynagrodzenia radcy prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego P 20/19, który stwierdził niekonstytucyjność przepisu nakładającego obowiązek dostosowania istniejących tablic reklamowych bez mechanizmu odszkodowawczego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Rady Miasta Piły o braku interesu prawnego skarżącej spółki ze względu na posiadanie jedynie tytułu obligacyjnego (najmu) do nieruchomości. • Wniosek o stwierdzenie nieważności całej uchwały krajobrazowej.

Godne uwagi sformułowania

brak należytego odszkodowania dla właścicieli tych nośników, którzy wybudowali je legalnie w oparciu o otrzymane wcześniej pozwolenia na budowę • brak tego mechanizmu, stanowiącego pominięcie prawodawcze, sprawia, że w zakresie, w jakim kwestionowany przepis nie przewiduje takiego mechanizmu, jest niezgodny z Konstytucją • do czasu wprowadzenia regulacji ustawowych dotyczących podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania [...] nie jest dopuszczalne objęcie zakresem uchwały tych obiektów

Skład orzekający

Tomasz Świstak

przewodniczący sprawozdawca

Wiesława Batorowicz

sędzia

Robert Talaga

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchwał krajobrazowych w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także kwestia wykazywania interesu prawnego przez najemców w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyrokiem TK P 20/19 i może być stosowane do podobnych uchwał krajobrazowych, które nie uwzględniają mechanizmu odszkodowawczego. Kwestia interesu prawnego najemców wymaga indywidualnej oceny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na prawo miejscowe, a także praktycznych aspektów wykazywania interesu prawnego przez przedsiębiorców.

Uchwała krajobrazowa do kosza? Sąd ograniczył jej moc po wyroku TK.

Dane finansowe

WPS: 557 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst